Ból i dyskomfort to drugie co do częstości objawy mięśniaków macicy, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie kobiet12. Charakter, nasilenie i lokalizacja bólu różnią się w zależności od rozmiaru, położenia i liczby mięśniaków w macicy3.
Ból miednicy i brzucha dolnego
Ból w miednicy stanowi jeden z najczęstszych objawów mięśniaków macicy, występujący szczególnie u kobiet z większymi guzami45. Dyskomfort może mieć charakter tępego, ciągłego bólu lub ostrego, kłującego uczucia67.
Większe mięśniaki mogą powodować uczucie ciężkości, pełności lub ucisku w dolnej części brzucha89. Kobiety często opisują to uczucie jako podobne do tego doświadczanego podczas ciąży10. Ból może być stały lub nasilać się w określonych pozycjach ciała11.
Ból menstruacyjny i skurcze
Mięśniaki macicy często nasilają ból menstruacyjny, powodując intensywne skurcze przekraczające typowe dolegliwości miesiączkowe312. Mechanizm ten związany jest z podwyższonym poziomem prostaglandyn – związków odpowiedzialnych za ból i stan zapalny podczas skurczów macicy1314.
Skurcze mogą być na tyle intensywne, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie podczas miesiączki15. Ból może promieniować do pleców, bioder i ud, przypominając ból rwy kulszowej1617.
Ból podczas stosunków płciowych
Dyspareunia, czyli ból podczas stosunków płciowych, dotyka około 23,5% kobiet z mięśniakami w porównaniu do 9,1% kobiet bez tej dolegliwości18. Ból może występować w określonych pozycjach lub w konkretnych fazach cyklu miesiączkowego1319.
Mechanizm bólu podczas stosunków związany jest z przesunięciem powiększonej macicy, która naciska na różne struktury w miednicy20. Mięśniaki położone blisko szyjki macicy szczególnie często powodują dyskomfort podczas penetracji414.
Ból pleców i kończyn dolnych
Ból pleców, szczególnie w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, występuje u kobiet z większymi mięśniakami, które wywierają ucisk na mięśnie i nerwy2122. Ból może mieć charakter tępy i ciągły lub ostry i promieniujący23.
Ucisk na nerw kulszowy może powodować ostry ból promieniujący przez tylną część nogi, przypominający rwę kulszową1725. Ten rodzaj bólu może znacząco ograniczać mobilność i aktywność fizyczną26.
Ból degeneracyjny
W rzadkich przypadkach może wystąpić nagły, bardzo intensywny ból związany z degeneracją mięśniaka2227. Degeneracja występuje, gdy mięśniak rośnie szybciej niż jego ukrwienie, prowadząc do obumarcia części tkanki28.
Ból degeneracyjny charakteryzuje się nagłym początkiem, ostrym charakterem i lokalizacją w miejscu mięśniaka27. Może towarzyszyć mu gorączka i podwyższona liczba białych krwinek27. Ból może trwać od kilku dni do kilku tygodni29.
Ból uciskowy
Mięśniaki wywierające ucisk na sąsiednie narządy mogą powodować specyficzne rodzaje dyskomfortu. Ucisk na pęcherz prowadzi do uczucia pełności i dyskomfortu w podbrzuszu30, podczas gdy ucisk na odbytnicę może powodować ból podczas wypróżniania oraz uczucie niepełnego opróżnienia22.
Bardzo duże mięśniaki mogą powodować dyskomfort oddechowy poprzez ucisk na przeponę, szczególnie gdy pacjentka leży płasko31. Ten rodzaj objawów występuje jednak bardzo rzadko i dotyczy tylko ekstremalnie dużych mięśniaków31.
Wpływ bólu na jakość życia
Przewlekły ból związany z mięśniakami może znacząco wpływać na różne aspekty życia kobiety. Ból może utrudniać wykonywanie codziennych czynności, wpływać na sen, ograniczać aktywność zawodową i społeczną3233.
Szczególnie problematyczny jest ból podczas stosunków płciowych, który może negatywnie wpływać na relacje partnerskie i życie intymne1333. Przewlekły ból może również przyczyniać się do rozwoju stanów depresyjnych i lękowych33.
Leczenie objawów bólowych
Łagodne objawy bólowe często można kontrolować za pomocą niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen czy naproksen3435. Te leki nie tylko zmniejszają ból, ale także redukują stan zapalny związany ze skurczami macicy36.
W przypadkach intensywnego bólu degeneracyjnego może być konieczne zastosowanie silniejszych leków przeciwbólowych lub hospitalizacja w celu kontroli objawów27. Ważne jest, aby nie ignorować nagłego, bardzo silnego bólu, który może wymagać pilnej interwencji medycznej37.

















