Niskorosłość to stan charakteryzujący się wzrostem znacznie poniżej średniej dla danej grupy wiekowej i płci. Głównym objawem niskorosłości jest niski wzrost dorosłego poniżej 147 centymetrów (4 stopy i 10 cali)12. Średni wzrost dorosłej osoby z niskorosłością wynosi około 122 centymetrów3.
Objawy niskorosłości mogą być zauważalne już przy urodzeniu dziecka lub później, gdy dziecko nie rośnie zgodnie z oczekiwaniami dla swojego wieku1. W niektórych przypadkach niskorosłość jest diagnozowana dopiero w późniejszym okresie dzieciństwa, gdy problemy ze wzrostem stają się bardziej widoczne4.
Główne typy niskorosłości i ich objawy
Niskorosłość można podzielić na dwa główne typy, które różnią się charakterystycznymi objawami. Większość osób z niskorosłością ma schorzenia powodujące nieproporcjonalny wzrost, gdzie poszczególne części ciała nie mają takiego samego rozmiaru względem siebie2.
Niskorosłość nieproporcjonalna
Niskorosłość nieproporcjonalna charakteryzuje się tym, że osoba ma tułów o przeciętnym rozmiarze i bardzo krótkie kończyny, lub bardzo krótki tułów i kończyny, które są większe niż reszta ciała. W tych przypadkach głowa jest duża w porównaniu z ciałem25.
Najczęstszą przyczyną niskorosłości nieproporcjonalnej jest achondroplazja, która powoduje charakterystyczne objawy Zobacz więcej: Objawy achondroplazji – najczęstszej przyczyny niskorosłości. Osoby z tym schorzeniem mają zwykle tułów o przeciętnym rozmiarze, krótkie ramiona i nogi (szczególnie ramiona i uda), krótkie palce często z szeroką przestrzenią między palcem środkowym a serdecznym, ograniczoną ruchomość w stawach łokciowych oraz dużą głowę w stosunku do reszty ciała z wystającym czołem i spłaszczonym grzbietem nosa2.
Niskorosłość proporcjonalna
Niskorosłość proporcjonalna wynika ze schorzeń obecnych przy urodzeniu lub pojawiających się we wczesnym dzieciństwie, które ograniczają ogólny wzrost i rozwój. Głowa, tułów i kończyny są małe, ale proporcjonalne względem siebie7. Ponieważ te schorzenia wpływają na ogólny wzrost, możliwe jest nieprawidłowe rozwój jednego lub więcej układów organizmu7.
Jedną z częstych przyczyn niskorosłości proporcjonalnej jest niedobór hormonu wzrostu, który występuje gdy przysadka mózgowa nie produkuje wystarczającej ilości hormonu wzrostu potrzebnego do normalnego wzrostu w dzieciństwie Zobacz więcej: Objawy niedoboru hormonu wzrostu i niskorosłości proporcjonalnej.
Objawy towarzyszące niskorosłości
Poza niskim wzrostem, osoby z niskorosłością mogą doświadczać różnych problemów zdrowotnych. U niektórych jedynym objawem jest niski wzrost, ale u innych mogą występować dodatkowe problemy fizyczne, takie jak skrzywione nogi i nietypowo zakrzywiony kręgosłup34.
Wśród możliwych problemów związanych z achondroplazją (najczęstszą przyczyną niskorosłości) można wymienić nawracające infekcje ucha, obturacyjny bezdech senny, stłoczenie zębów wymagające leczenia stomatologicznego, skrzywione nogi powodujące trudności z chodzeniem lub problemy stawowe, płyn wokół mózgu (wodogłowie), ból pleców i/lub drętwienie nóg z powodu nadmiernego zakrzywienia kręgosłupa lub zwężonych przestrzeni dla przechodzących nerwów, oraz nadwagę3.
Kiedy objawy stają się widoczne
Czas pojawienia się objawów zależy od typu niskorosłości. Objawy niskorosłości nieproporcjonalnej są często widoczne przy urodzeniu lub we wczesnym okresie niemowlęcym. Natomiast niskorosłość proporcjonalna może nie być od razu zauważalna6.
Głównym objawem, który może wskazywać na problem ze wzrostem, jest sytuacja, gdy dziecko rośnie mniej niż 5 centymetrów rocznie po drugim roku życia9. Inne objawy mogą obejmować powolny rozwój umiejętności fizycznych, takich jak przewracanie się, siadanie, stanie i chodzenie, opóźniony rozwój umiejętności społecznych i umysłowych oraz opóźniony rozwój drugorzędowych cech płciowych w okresie dojrzewania9.
Wpływ na jakość życia
Niskorosłość może wpływać na samoocenę, prowadząc do problemów psychologicznych3. Ograniczenia psychospołeczne społeczeństwa mogą być bardziej niepełnosprawne niż objawy fizyczne, szczególnie w dzieciństwie i adolescencji. Dzieci z niskorosłością są szczególnie narażone na dokuczanie i wyśmiewanie ze strony rówieśników10.
Jednakże, pomimo potencjalnych wyzwań, większość osób z niskorosłością prowadzi pełne i satysfakcjonujące życie. Wczesne rozpoznanie i odpowiednia opieka medyczna mogą pomóc w radzeniu sobie z objawami i minimalizowaniu powikłań związanych z tym stanem.

















