Codzienne zarządzanie cukrzycą typu 1 u dzieci

Codzienne zarządzanie cukrzycą typu 1 u dzieci stanowi kompleks wzajemnie powiązanych działań, które muszą być starannie skoordynowane w celu utrzymania odpowiedniego poziomu glukozy we krwi¹. Zarządzanie cukrzycą obejmuje równoważenie insuliny, jedzenia (w szczególności pokarmów zawierających glukozę) i ćwiczeń¹. Celem leczenia jest utrzymanie poziomu glukozy we krwi dziecka w określonych granicach, co pomaga utrzymać poziom glukozy jak najbliżej normy².

Właściwe codzienne zarządzanie wymaga 24-godzinnej opieki i znaczących zmian w stylu życia³. Staranne zarządzanie cukrzycą typu 1 pomaga zmniejszyć ryzyko poważnych powikłań u dziecka³. Utrzymanie poziomu glukozy we krwi w zdrowym zakresie pomoże dziecku mieć więcej energii i dobrze się rozwijać, a także zapobiegnie problemom zdrowotnym w przyszłości⁴.

Terapia insulinowa – podstawa leczenia

Wszystkie dzieci z cukrzycą typu 1 wymagają terapii insulinowej⁵. Bez insuliny rozwija się kwasica ketonowa cukrzycowa (DKA), która zagraża życiu⁵. Wielokrotne codzienne iniekcje insuliny (MDI) przy użyciu schematu insuliny bazowej/bolusowej lub ciągły podskórny wlew insuliny przez pompę insulinową to preferowane leczenie⁵.

Dzieci z cukrzycą typu 1 muszą mieć codzienne iniekcje insuliny, aby utrzymać poziom glukozy we krwi w normalnych granicach⁶. Insulina jest podawana albo przez iniekcje, albo przez pompę insulinową⁶. Lekarz prowadzący dziecka pokaże, jak podawać dziecku insulinę przy użyciu którejkolwiek z metod⁶. Ważne jest, aby pamiętać, że zapotrzebowanie na insulinę zmienia się w ciągu życia i w określonych okolicznościach⁵.

Monitorowanie poziomu glukozy

Testowanie poziomu glukozy we krwi jest kluczową częścią zarządzania cukrzycą¹. Dostarcza informacji o tym, ile glukozy jest obecnie w krwiobiegu i jest jedynym sposobem na poznanie, czy organizm otrzymuje odpowiednią ilość insuliny, której potrzebuje¹. Rodzice lub dziecko będą musieli sprawdzać i zapisywać poziom glukozy we krwi dziecka co najmniej cztery razy dziennie².

Ciągłe monitory glukozy (CGM) są niezwykle użytecznymi narzędziami dla osób z cukrzycą typu 1⁵. Wszystkie dzieci i młodzież z cukrzycą typu 1 powinni kontrolować poziom glukozy we krwi wiele razy dziennie, w tym przed posiłkami i przed snem, w razie potrzeby ze względów bezpieczeństwa w określonych sytuacjach klinicznych, takich jak ćwiczenia lub prowadzenie pojazdu, oraz w przypadku objawów hipoglikemii⁷.

Planowanie posiłków i dieta

Jedzenie stanowi dużą część każdego planu leczenia cukrzycy, ale to nie oznacza, że dziecko musi przestrzegać ścisłej „diety diabetycznej”². Dziecko z cukrzycą typu 1 nie musi być na specjalnej diecie⁸. Istnieją sposoby na śledzenie tego, co jedzą. To pomoże rodzicowi i dziecku utrzymać zdrowy zakres poziomu glukozy we krwi⁸.

Dziecko z cukrzycą potrzebuje rozsądnego programu żywieniowego, który zapewnia odpowiednie odżywianie dla normalnego wzrostu, jednocześnie utrzymując glukozę we krwi na poziomie bliskim normalnego⁹. Duża część zarządzania cukrzycą typu 1 to liczenie węglowodanów w jedzeniu i napojach, które spożywasz, aby podać sobie odpowiednie dawki insuliny¹⁰. Leczenie będzie również obejmować spożywanie odpowiednich pokarmów do zarządzania poziomem glukozy we krwi, w tym odpowiedni czas posiłków i liczenie węglowodanów⁶.

Aktywność fizyczna i ćwiczenia

Każdy potrzebuje regularnych ćwiczeń aerobowych, a dzieci z cukrzycą typu 1 nie są wyjątkiem². Ćwiczenia wzmacniają mięśnie i kości dziecka, pomagają mu się dobrze czuć i kontrolują poziom glukozy we krwi¹¹. W rzeczywistości bycie aktywnym sprawia, że insulina działa lepiej¹¹. Dzieci z cukrzycą typu 1 mogą i powinny ćwiczyć¹¹.

Utrzymywanie aktywności jest wspaniałe dla dzieci z cukrzycą typu 1⁴. Ćwiczenia obniżają poziom glukozy we krwi i utrzymują dzieci w dobrej kondycji⁴. Dzieci z cukrzycą typu 1 mogą bezpiecznie ćwiczyć i uczestniczyć w zajęciach wychowania fizycznego oraz sportach zespołowych¹². Zaleca się ćwiczenia z celem 60 minut dziennie umiarkowanej do intensywnej aktywności aerobowej, wraz z intensywnymi ćwiczeniami wzmacniającymi mięśnie i kości co najmniej 3 dni w tygodniu¹³.

Rozpoznawanie i reagowanie na stany awaryjne

Pomimo najlepszych starań, czasami pojawiają się problemy³. Poziom glukozy we krwi może czasami zmieniać się nieprzewidywalnie³. Rodzice muszą zapewnić nauczanie dziecka i rodziny w zarządzaniu hipoglikemią i hiperglikemią⁹. Jako rodzic lub opiekun, nauczenie się rozpoznawania objawów niskiego i wysokiego poziomu glukozy we krwi może pomóc w zapobieganiu poważnym powikłaniom i utrzymaniu dziecka w bezpieczeństwie¹⁴.

Glukagon powinien być przepisywany wszystkim osobom z cukrzycą typu 1, a opiekunowie lub członkowie rodziny powinni zostać poinstruowani w zakresie podawania⁷. Utrzymywanie zapasu niezbędnych przedmiotów łatwo dostępnych w wodoodpornej torbie lub torbie może pomóc zapewnić, że rodzic lub inny opiekun zawsze ma to, czego potrzebuje, jeśli poziom glukozy we krwi dziecka spadnie zbyt nisko¹⁴.

Dostosowanie opieki do wieku dziecka

Zarządzanie cukrzycą u dzieci i młodzieży musi uwzględniać wiek i dojrzałość rozwojową dziecka¹⁵. Niemowlęta i małe dzieci przedstawiają unikalne wyzwania w leczeniu cukrzycy typu 1¹⁶. Większość dzieci w tej grupie wiekowej może uczestniczyć w samozarządzaniu poprzez testowanie glukozy we krwi, pomaganie w prowadzeniu zapisów, a w niektórych przypadkach liczenie węglowodanów¹⁶.

Dzieci z cukrzycą mogą opiekować się swoimi codziennymi zadaniami związanymi z zarządzaniem cukrzycą, takimi jak iniekcje insuliny i testowanie glukozy we krwi, pod nadzorem i wsparciem troskliwych i kompetentnych rodziców¹⁶. Młodzież może wykonywać zadania związane z zarządzaniem cukrzycą, jednak nadal potrzebuje pomocy w podejmowaniu decyzji dotyczących dostosowywania insuliny¹⁶.