Chromanie przestankowe stanowi jeden z najważniejszych objawów choroby tętnic obwodowych (PAD) i reprezentuje znaczący problem zdrowia publicznego na całym świecie. Schorzenie to charakteryzuje się bólem mięśni nóg podczas aktywności fizycznej, który ustępuje po odpoczynku, co wynika z niewystarczającego przepływu krwi do pracujących mięśni1.
Częstość występowania w populacji ogólnej
Dane epidemiologiczne pokazują, że chromanie przestankowe dotyka około 5% mężczyzn i 2,5% kobiet w populacji ogólnej powyżej 60. roku życia2. Wśród wszystkich pacjentów z chorobą tętnic obwodowych, między 10% a 35% prezentuje klasyczne objawy chromania przestankowego23. Te dane wskazują, że chromanie przestankowe występuje tylko u części osób z PAD, podczas gdy większość pacjentów może być bezobjawowa lub prezentować nietypowe symptomy.
Badania populacyjne przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały znaczące różnice w częstości występowania w zależności od wieku. W grupie 40-49 lat częstość wynosi jedynie 0,9%, wzrasta do 2,5% w grupie 50-59 lat, 4,7% w grupie 60-69 lat, i osiąga 14,5% u osób powyżej 70. roku życia3. Inne badania wskazują, że chromanie przestankowe występuje u około 2% populacji w wieku 40-60 lat i u 6% populacji powyżej 70. roku życia4.
Różnice związane z płcią i rasą
Analiza danych epidemiologicznych wskazuje na istotne różnice w występowaniu chromania przestankowego między różnymi grupami demograficznymi. Choroba tętnic obwodowych w równym stopniu dotyka mężczyzn i kobiet, jednak częstość występowania objawowego lub ciężkiego schorzenia jest wyższa wśród mężczyzn niż kobiet5. Kobiety osiągają podobne wskaźniki występowania jak mężczyźni, ale około 10 lat później6.
Szczególnie istotne są różnice rasowe w występowaniu schorzenia. Częstość występowania PAD jest dwukrotnie wyższa u Afroamerykanów w porównaniu z osobami rasy białej w każdej grupie wiekowej45. Istnieją również dowody na to, że Azjaci i Hiszpanie mają niższą częstość występowania PAD w porównaniu z osobami rasy białej7. Te różnice mogą wynikać z genetycznych predyspozycji, różnic w czynnikach ryzyka oraz dostępie do opieki zdrowotnej Zobacz więcej: Czynniki ryzyka chromania przestankowego – analiza epidemiologiczna.
Globalne trendy epidemiologiczne
Choroba tętnic obwodowych stanowi globalny problem zdrowia publicznego i plasuje się wśród trzech głównych przyczyn miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej, po chorobie wieńcowej i udarze mózgu5. Najnowsze dane sugerują, że ponad 200 milionów ludzi na całym świecie cierpi na PAD58. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że około 8-12 milionów dorosłych ma PAD910.
Pomimo postępów w leczeniu miażdżycowej choroby wieńcowej, częstość występowania PAD nadal wzrasta. Między 2000 a 2010 rokiem częstość występowania PAD wzrosła o około 15% w krajach o wysokich dochodach i o około 30% w krajach o niskich i średnich dochodach5. Badanie Global Burden of Disease szacuje ponad 30% wzrost zgonów i niepełnosprawności związanych z PAD między 2005 a 2015 rokiem, co jest głównie determinowane starzeniem się populacji8.
Rokowanie i śmiertelność
Chromanie przestankowe ma istotny wpływ na rokowanie pacjentów. Ogólne przeżycie pacjentów z chromaniem przestankowym jest krótsze niż w grupach kontrolnych dopasowanych pod względem wieku2. Główną przyczyną skróconej średniej długości życia jest obecność choroby wieńcowej. Około 5% do 30% osób umiera w ciągu 10 lat, w zależności od nasilenia choroby naczyniowej2.
Pacjenci z PAD mają 3-4 krotnie zwiększone ryzyko ostrego zawału serca i 10-15 krotnie większe ryzyko śmiertelności sercowo-naczyniowej w porównaniu z osobami bez PAD11. Roczna śmiertelność u pacjentów z chromaniem przestankowym wynosi 3-5%, podczas gdy u pacjentów z krytycznym niedokrwieniem kończyn może osiągać 20-25%1213Zobacz więcej: Rokowanie i śmiertelność w chromaniu przestankowym – dane epidemiologiczne.
Niedodiagnozowanie i wyzwania diagnostyczne
Jednym z najważniejszych wyzwań epidemiologicznych związanych z chromaniem przestankowym jest jego częste niedodiagnozowanie. Choroba tętnic obwodowych jest znacznie niedodiagnozowana, ponieważ wielu ludzi nie zgłasza objawów lub może w ogóle nie mieć objawów14. Tylko około 22% przypadków PAD jest objawowych15, co oznacza, że znaczna część pacjentów pozostaje nierozpoznana.
Bezobjawowa choroba wykrywana testami nieinwazyjnymi jest 3-4 razy częstsza niż chromanie przestankowe. Jej częstość wzrasta z poniżej 5% u osób poniżej 50. roku życia do ponad 20% u osób powyżej 70. roku życia16. To podkreśla znaczenie aktywnego poszukiwania i badań przesiewowych w grupach wysokiego ryzyka.























