Rozstrzygnik serca – wskazania i rodzaje w leczeniu SSS

Implantacja rozstrzygnika serca stanowi podstawową i najskuteczniejszą metodę leczenia pacjentów z objawową chorobą węzła zatokowego1. Głównym celem tej terapii jest złagodzenie objawów związanych z zaburzeniami funkcji węzła zatokowego1. Rozstrzygnik to małe urządzenie zasilane baterią, które przejmuje funkcję naturalnego rozrusznika serca i reguluje częstość rytmu serca2.

Wskazania do implantacji rozstrzygnika

Stała implantacja rozstrzygnika jest wskazana w następujących przypadkach choroby węzła zatokowego1:

  • Choroba węzła zatokowego z udokumentowaną objawową bradykardią, włączając częste pauzy zatokowe powodujące objawy1
  • Objawowa niekompetencja chronotropowa1
  • Objawowa bradykardia zatokowa będąca wynikiem koniecznej farmakoterapii innych schorzeń1

Implantacja rozstrzygnika może być również rozważana w przypadkach, gdy częstość rytmu serca spada poniżej 40 uderzeń na minutę, gdy nie udokumentowano wyraźnego związku między znaczącymi objawami a rzeczywistą obecnością bradykardii1. Procedura może być także wskazana przy omdleniach o niewyjaśnionej przyczynie, gdy w badaniach elektrofizjologicznych wykryto znaczące zaburzenia funkcji węzła zatokowego1.

Ważne: Stała implantacja rozstrzygnika nie jest wskazana u pacjentów bezobjawowych z chorobą węzła zatokowego, u których objawy sugerujące bradykardię zostały wyraźnie udokumentowane jako występujące przy braku bradykardii, oraz u osób z objawową bradykardią spowodowaną nieistotną farmakoterapią3.

Rodzaje rozstrzygników w chorobie węzła zatokowego

Wybór odpowiedniego typu rozstrzygnika zależy od charakteru zaburzeń przewodzenia u danego pacjenta. U chorych z chorobą węzła zatokowego i znanymi zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego (w tym blok odnogi pęczka i blok dwuwiązkowy) powinien być używany rozstrzygnik dwujamowy ze względu na wysokie ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego3.

Rozstrzygniki oparte na stymulacji przedsionków są zalecane u wszystkich pacjentów z tym zespołem, z wyjątkiem tych z przewlekłym migotaniem przedsionków4. Stymulacja z użyciem dwujamowego rozstrzygnika z automatyczną funkcją przełączania trybów jest odpowiednia u pacjentów z chorobą węzła zatokowego, którzy mają przerywaną składową tachyarytmiczną4.

U pacjentów z zespołem i przewlekłym migotaniem przedsionków zalecana jest stymulacja z użyciem jednojamowego komorowego rozstrzygnika reagującego na częstość4. Rozstrzygniki dwujamowe zapewniają skuteczne złagodzenie objawów i zmniejszają częstość występowania migotania przedsionków, zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, niewydolności serca i śmiertelności w porównaniu z rozstrzygnikami komorowymi5.

Przebieg zabiegu implantacji

Implantacja rozstrzygnika to drobny zabieg chirurgiczny, podczas którego urządzenie umieszczane jest pod skórą w okolicy obojczyka6. Podczas procedury do serca wprowadzane są przewody, które mogą monitorować częstość rytmu serca i stymulować bicie serca w razie potrzeby2.

Sygnały elektryczne z rozstrzygnika dostarczane są do serca za pomocą jednego lub dwóch implantowanych przewodów wewnątrzsercowych wprowadzanych przez żyły klatki piersiowej pod obojczykiem7. Elektroniczne obwody rozstrzygnika monitorują rytm i częstość serca 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu7.

Mechanizm działania: Rozstrzygnik dostarcza impuls elektryczny i stymuluje serce tylko wtedy, gdy częstość rytmu serca spada lub występuje pauza, eliminując w ten sposób objawowe epizody bradykardii7.

Powikłania i okres rekonwalescencji

Każda procedura medyczna niesie ze sobą możliwość powikłań. Te związane z rozstrzygnikiem obejmują8:

  • Przemieszczenie przewodu (drutu łączącego serce z urządzeniem)8
  • Zapadnięcie płuca8
  • Infekcja8

Odzyskanie po zabiegu implantacji rozstrzygnika może potrwać od kilku dni do tygodnia9. Pacjenci powinni w pełni wyzdrowieć w ciągu około miesiąca9. Rozstrzygniki są generalnie dobrze tolerowane przez pacjentów w podeszłym wieku4.

Skuteczność i jakość życia

Nowoczesna technologia rozstrzygników znacznie poprawiła rokowanie w chorobie węzła zatokowego10. Rozstrzygniki dostarczają brakujące impulsy elektryczne od wadliwego węzła zatokowego10. Choć nie stanowią leczenia przyczynowego, są bardzo skuteczną terapią10.

Prawie połowa wszystkich implantacji rozstrzygników wykonywana jest z powodu problemów związanych z chorobą węzła zatokowego11. Rozstrzygniki są generalnie dobrze tolerowane, a większość ludzi doświadcza niewielkich powikłań11. Wraz z nowoczesnymi technologiami rośnie zainteresowanie tworzeniem biologicznych rozstrzygników, które mogłyby zostać stworzone przy użyciu komórek zawierających geny stymulujące lub komórek macierzystych11.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest różnica między rozstrzygnikiem jednojamowym a dwujamowym?

Rozstrzygnik jednojamowy stymuluje jedną komorę serca (przedsionek lub komorę), podczas gdy dwujamowy stymuluje obie – przedsionek i komorę. Wybór zależy od typu zaburzeń przewodzenia u pacjenta.

Czy rozstrzygnik wymaga wymiany baterii?

Tak, rozstrzygniki są zasilane baterią o ograniczonej żywotności. Zazwyczaj wymiana jest potrzebna po kilku latach, w zależności od typu urządzenia i intensywności jego użytkowania.

Czy można prowadzić normalny tryb życia z rozstrzygnikiem?

Tak, większość pacjentów z rozstrzygnikiem może prowadzić normalny tryb życia. Urządzenie znacznie poprawia jakość życia i kontroluje objawy choroby węzła zatokowego.

Jakie są przeciwwskazania do implantacji rozstrzygnika?

Główne przeciwwskazania to brak objawów choroby węzła zatokowego, objawy niezwiązane z bradykardią oraz bradykardia spowodowana nieistotną farmakoterapią, którą można odstawić.

Reklama
Reklama