Właściwa pielęgnacja skóry ma kluczowe znaczenie dla pacjentów z chłoniakiem skórnym T-komórkowym. Może pomóc w zapobieganiu infekcjom skórnym, łagodzeniu nieprzyjemnych objawów i poprawie wyglądu skóry1. Dla większości pacjentów z chłoniakiem skórnym pielęgnacja skóry i ran jest najważniejszą rzeczą, którą mogą robić na co dzień, aby kontrolować swoją chorobę2.
Podstawowe zasady higieny
Kąpiele lub prysznice nie powinny być zbyt długie, należy używać letniej wody i mydła bez zapachu3. Po prysznicu skórę należy osuszać delikatnie, poklepując ją3. Ważne jest stosowanie metody „namocz i posmaruj”, co oznacza nakładanie kremu nawilżającego, gdy skóra jest jeszcze wilgotna, zwykle po prysznicu lub kąpieli3.
Do czyszczenia zmian skórnych należy użyć miejscowego środka znieczulającego (zgodnie z zaleceniem lekarza), jeśli jest potrzebny, odczekać 5-10 minut do znieczulenia, a następnie umyć delikatnym mydłem i wodą lub roztworem soli fizjologicznej. Delikatnie usunąć starą maść lub martwe/martwicze tkanki za pomocą czystej myjki4.
Nawilżanie i ochrona skóry
Należy używać nieperfumowanych, dostępnych bez recepty kremów nawilżających, takich jak Aveeno, Vaseline, CeraVe, Cetaphil, Aquaphor i Eucerin3. Kremy należy nakładać co najmniej raz lub dwa razy dziennie3. Warto również używać nawilżaczy powietrza w domu lub w miejscach, gdzie spędza się dużo czasu3.
Pacjenci powinni chronić skórę przed podrażnieniem. Jeśli ma się chłoniak skórny T-komórkowy, skóra jest bardziej wrażliwa. Codzienne czynności, takie jak przebywanie na słońcu, używanie niektórych detergentów do prania i mydeł, a nawet noszenie niektórych tkanin może podrażnić skórę5. Należy szukać detergentów i mydeł do ciała bez zapachów, nosić odzież chroniącą skórę przed słońcem i używać kremów przeciwsłonecznych podczas wychodzenia na zewnątrz5.
- Używaj letniej wody i nieperfumowanych produktów
- Nakładaj krem nawilżający na wilgotną skórę
- Noś luźną odzież z naturalnych materiałów
- Unikaj materiałów drażniących jak wełna
- Stosuj kremy przeciwsłoneczne
Opatrywanie zmian skórnych
Po oczyszczeniu należy nałożyć cienką warstwę maści (jeśli została przepisana przez lekarza) bezpośrednio na zmianę. W przypadku wrzodziejących zmian/blaszek – przykryć lekko/delikatnie nielepiącą się opatrunkiem Telfa lub innym opatrunkiem zgodnie z zaleceniem lekarza6. Zmiany opatrunku należy wykonywać, gdy opatrunki przesiąkną lub zgodnie z zaleceniem lekarza6.
Jednym z najskuteczniejszych sposobów utrzymania wilgotności zmian jest przykrycie ich nielepiącymi, okluzyjnymi podkładkami2. Wybór taśmy medycznej ma kluczowe znaczenie, ponieważ osoby ze zmianami chłoniaka skórnego wymagają częstych zmian opatrunków, a taśma medyczna zapewnia maksymalną ochronę skóry2.
Radzenie sobie ze świądem
Dla wielu osób nieustający świąd skóry to poważny problem wpływający na jakość życia. Drapanie może spowodować otwarcie skóry i umożliwić bakteriom dostanie się do środka, co może prowadzić do infekcji5. Zimne okłady, kąpiele owsiane i antyhistaminiki mogą pomóc w łagodzeniu świądu skóry5.
Ważna część pielęgnacji skóry to radzenie sobie ze świądem i suchą skórą. Po pierwsze, ważne jest skonsultowanie się z lekarzem, który może przepisać lek miejscowy, który pomoże, lub może zasugerować użycie antyhistaminiku lub miejscowego balsamu dostępnego bez recepty. W przeciwnym razie warto spróbować zimnego okładu na pięć do dziesięciu minut w ciągu dnia – ta metoda powinna pomóc w łagodzeniu świądu7.
Kąpiele wybielające
Lekarz może zalecić kąpiele wybielające. Mogą one pomóc w podrażnieniu skóry i zmniejszyć ryzyko infekcji skórnych, szczególnie jeśli ma się otwarte rany lub surową, swędzącą skórę1. Aby przygotować kąpiel wybielającą, należy użyć proporcji pół szklanki płynnego wybielacza o normalnej mocy na każdą ćwiartkę wanny wypełnionej ciepłą wodą. Jeśli lekarz tak zaleci, należy brać takie kąpiele dwa do trzech razy w tygodniu, nie moczyc włosów, oczu ani twarzy7.
Odpowiednia odzież i środki do prania
Należy nosić luźną odzież, która pozwala skórze oddychać5. Należy unikać materiałów, które mogą podrażnić skórę, takich jak wełna7. Do prania należy używać produktów bez zapachów7. Ważne jest również dbanie o paznokcie – utrzymywanie ich krótkimi i czystymi może zatrzymać część szkód spowodowanych drapaniem7.
- Pojawią się nowe zmiany skórne
- Podejrzewasz infekcję skórną
- Masz gorączkę powyżej 38°C
- Występuje silny świąd zakłócający sen
- Pojawia się nieprzyjemny zapach z ran
Stosowanie leków miejscowych
Należy postępować zgodnie z instrukcjami na opakowaniach leków miejscowych oraz wszelkimi wskazówkami od lekarza7. Jeśli otrzymuje się radioterapię, należy skonsultować się z lekarzem w sprawie szczegółowych instrukcji dotyczących opieki nad ranami4. Specjalne kremy i maści na receptę mogą być stosowane w celu kontrolowania zaczerwienienia i świądu8.
Monitorowanie i reagowanie na zmiany
Po odsłonięciu rany na powietrze należy ją delikatnie oczyścić2. Zmiany opatrunku mogą być nieprzyjemne, a nawet bolesne2. Zawsze należy skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpi ból, zaczerwienienie lub obrzęk w jakiejkolwiek części skóry, jakiekolwiek nowe, otwarte rany, nieprzyjemny zapach lub ropa wydobywająca się z otwartej lub popękanej skóry9.

















