Chirurgia stanowi najważniejszą metodę leczenia raka sromu i jest stosowana u większości pacjentek z tym nowotworem1. Głównym celem zabiegu chirurgicznego jest całkowite usunięcie guza nowotworowego wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek, co minimalizuje ryzyko nawrotu choroby2. Współczesna chirurgia raka sromu ewoluowała w kierunku mniej inwazyjnych procedur, które pozwalają zachować jak najwięcej zdrowych tkanek i funkcji3.
Rodzaj wykonywanej operacji zależy od wielu czynników, w tym od wielkości i lokalizacji guza, głębokości naciekania, obecności przerzutów do węzłów chłonnych oraz ogólnego stanu zdrowia pacjentki4. Doświadczony ginekolog onkolog dobiera technikę operacyjną tak, aby zapewnić maksymalną skuteczność leczenia przy jednoczesnym zachowaniu jak najlepszej jakości życia pacjentki5.
Szerokie wycięcie miejscowe
Szerokie wycięcie miejscowe jest najmniej inwazyjną formą chirurgii raka sromu i jest stosowane przede wszystkim we wczesnych stadiach choroby6. Zabieg polega na usunięciu guza wraz z marginesem zdrowej tkanki o szerokości co najmniej 1-2 centymetrów dookoła zmiany nowotworowej7. Ta technika pozwala na zachowanie większości anatomii sromu i jest preferowana, gdy to możliwe.
Procedura ta jest szczególnie odpowiednia dla niewielkich guzów o średnicy poniżej 2 centymetrów, które nie wykazują głębokiego naciekania tkanek8. Szerokie wycięcie miejscowe może być wykonane jako jedyny zabieg u pacjentek z bardzo wczesnym rakiem sromu, gdy ryzyko przerzutów do węzłów chłonnych jest minimalne9. Po zabiegu rana jest zazwyczaj zamykana szwami, co pozwala na szybkie gojenie i powrót do normalnej aktywności10.
Częściowa wulwektomia
Częściowa wulwektomia polega na usunięciu części sromu wraz z guzem nowotworowym2. Zabieg ten jest wskazany w przypadku większych guzów lub gdy nowotwór zajmuje znaczną część jednej strony sromu6. Podczas operacji chirurg usuwa część wargi sromowej, łechtaczkę lub inne struktury sromu w zależności od lokalizacji guza.
Współczesne techniki częściowej wulwektomii dążą do zachowania jak największej ilości zdrowych tkanek przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiednich marginesów onkologicznych11. Po usunięciu tkanek nowotworowych chirurg może wykonać rekonstrukcję przy użyciu lokalnych płatów skórnych lub przeszczepów skóry z innych części ciała10. Takie podejście pozwala na zachowanie estetycznego wyglądu i funkcji seksualnych.
Całkowita wulwektomia
Całkowita wulwektomia jest najbardziej rozległą formą chirurgii raka sromu i polega na usunięciu całego sromu, włączając wewnętrzne i zewnętrzne wargi sromowe oraz łechtaczkę2. Zabieg ten jest wskazany w przypadku bardzo zaawansowanych nowotworów lub gdy rak zajmuje obie strony sromu6.
Współcześnie całkowita wulwektomia jest wykonywana znacznie rzadziej niż w przeszłości, głównie dzięki wczesnemu wykrywaniu nowotworów i możliwości stosowania mniej inwazyjnych technik11. Gdy zabieg ten jest konieczny, często łączy się go z procedurami rekonstrukcyjnymi, które mają na celu odtworzenie anatomii i funkcji narządów płciowych12. Rekonstrukcja może obejmować wykorzystanie płatów skórno-mięśniowych z innych części ciała lub przeszczepów skóry.
Operacje węzłów chłonnych
Ocena węzłów chłonnych stanowi kluczowy element chirurgicznego leczenia raka sromu13. Rak sromu najczęściej rozprzestrzenia się do węzłów chłonnych pachwinowych, dlatego ich badanie jest niezbędne dla prawidłowego określenia stadium choroby i planowania dalszego leczenia8.
Biopsja węzła wartowniczego to nowoczesna technika, która pozwala na identyfikację i usunięcie tylko tych węzłów chłonnych, do których najprawdopodobniej rozprzestrzenił się nowotwór3. Procedura ta znacznie zmniejsza ryzyko powikłań w porównaniu z klasycznym usuwaniem wszystkich węzłów pachwinowych14. Jeśli w węzłach wartowniczych nie stwierdzi się obecności komórek nowotworowych, prawdopodobieństwo przerzutów do innych węzłów jest bardzo małe15.
Chirurgia laserowa i minimalnie inwazyjna
Chirurgia laserowa znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu zmian przedrakowych sromu oraz bardzo wczesnych postaci raka16. Laser pozwala na precyzyjne usunięcie patologicznych tkanek przy minimalnym uszkodzeniu zdrowych struktur17. Technika ta charakteryzuje się mniejszą inwazyjnością, krótszym czasem gojenia i lepszymi wynikami estetycznymi.
Minimalnie inwazyjne techniki chirurgiczne, w tym podejście laparoskopowe i robotowe, są coraz częściej stosowane w odpowiednio dobranych przypadkach raka sromu18. Takie podejście może być szczególnie korzystne w przypadku operacji węzłów chłonnych, gdzie pozwala na zmniejszenie ryzyka powikłań i skrócenie czasu rekonwalescencji19.
Rekonstrukcja po operacji
Rekonstrukcja sromu po operacji onkologicznej ma na celu przywrócenie anatomii i funkcji narządów płciowych6. Procedury rekonstrukcyjne mogą być wykonywane jednocześnie z operacją onkologiczną lub w drugim etapie, po zakończeniu leczenia12. Wybór techniki rekonstrukcji zależy od zakresu usuniętych tkanek i indywidualnych potrzeb pacjentki.
Rekonstrukcja może obejmować wykorzystanie lokalnych płatów skórnych, przeszczepów skóry z innych części ciała lub bardziej złożonych płatów skórno-mięśniowych10. Nowoczesne techniki rekonstrukcyjne pozwalają na osiągnięcie bardzo dobrych rezultatów funkcjonalnych i estetycznych, co znacząco wpływa na jakość życia pacjentek po leczeniu20.
Przygotowanie do operacji i opieka pooperacyjna
Właściwe przygotowanie do operacji raka sromu jest kluczowe dla powodzenia zabiegu i minimalizacji ryzyka powikłań21. Pacjentka powinna zostać szczegółowo poinformowana o planowanej procedurze, możliwych powikłaniach i przebiegu okresu pooperacyjnego22. Przed zabiegiem wykonywane są badania przedoperacyjne oceniające ogólny stan zdrowia i gotowość do operacji.
Opieka pooperacyjna obejmuje monitorowanie gojenia rany, zarządzanie bólem i zapobieganie powikłaniom23. Pacjentki mogą wymagać czasowego założenia cewnika moczowego oraz drenu w okolicy pachwiny w przypadku operacji węzłów chłonnych24. Czas hospitalizacji zależy od zakresu operacji i może wynosić od kilku dni do tygodnia23.

















