Chirurgiczne i endowaskularne metody leczenia owrzodzeń żylnych

Leczenie chirurgiczne i endowaskularne owrzodzeń żylnych podudzia ma na celu eliminację podstawowych przyczyn choroby, przyspieszenie gojenia oraz zapobieganie nawrotom¹². Fundamentalnym celem terapii chirurgicznej i interwencyjnej owrzodzeń żylnych jest osiągnięcie gojenia żylnego i zapobieganie nawrotom². Współczesne podejście chirurgiczne koncentruje się na korekcie patologicznego przepływu żylnego jako części procedur chirurgicznych i endowaskularnych³.

Badania wykazują, że pacjenci z owrzodzeniami żylnymi nóg, którzy zostali szybko poddani ablacji endożylnej, mają owrzodzenia gojące się o 15% szybciej, bez konieczności stosowania strupów czy opatrunków⁴. Agresywne leczenie ablacyjne we wczesnym okresie jest znacznie bardziej skuteczne w gojeniu i zapobieganiu nawrotom⁴. Wczesna ablacja endożylna w celu korekty powierzchownego reflusu żylnego poprawia wskaźniki gojenia owrzodzeń⁵.

Ablacja endożylna

Ablacja endożylna jest obecnie uważana za złoty standard leczenia żylaków przyczyniających się do powstania owrzodzeń żylnych⁶. Procedura ta polega na zamknięciu powierzchownego systemu żylnego, który jest przyczyną niedomykalności żylnej⁷. Celem leczenia owrzodzeń żylnych przez specjalistę naczyniowego jest „zamknięcie” choroby żył powierzchownych i „otwarcie” choroby żył głębokich⁷.

Ablacja żyły odpiszczelowej wielkiej pomaga w gojeniu niektórych owrzodzeń⁸⁹. Endowenous Laser Treatment dla eliminacji żylaków odpowiedzialnych za owrzodzenia żylne szybko staje się złotym standardem¹⁰. W leczeniu laserowym endożylnym cienkie włókno jest wprowadzane do uszkodzonej żyły przez bardzo mały punkt wejścia w skórze¹⁰.

Procedura jest minimal invasive i nie wymaga znieczulenia ogólnego – stosuje się tylko znieczulenie miejscowe, aby znieczulić obszar, w którym pracuje lekarz¹⁰. Ablacja endożylna może być wykonana ambulatoryjnie, a katedra jest wprowadzana do żyły odpiszczelowej wielkiej lub małej¹¹. Po wstrzyknięciu leku znieczulającego do skóry wzdłuż obszaru żyły podlegającej leczeniu, żyła jest podgrzewana falami radiowymi lub laserem¹¹.

Ablacja radioczęstotliwościowa

Ablacja radioczęstotliwościowa (RFA) to jedna z najskuteczniejszych metod leczenia niedomykalności żylnej prowadzącej do owrzodzeń¹². Procedura polega na wprowadzeniu katedy do nieprawidłowo funkcjonującej żyły i zastosowaniu energii radioczęstotliwościowej do jej zamknięcia¹³. Katedra dostarcza promieniowanie mikrofalowe, które powoduje kolaps i zamknięcie żyły¹³.

Po ablacji radioczęstotliwościowej lekarz zakłada pacjentowi pończochy uciskowe¹². Te pończochy kompresyjne pomagają zapewnić, że żyła pozostanie zamknięta, a kompresja uruchamia proces ewentualnego wchłonięcia obecnie nieużywanej żyły przez organizm¹². Leczenia te są bezpieczne i skuteczne, z wskaźnikami sukcesu przekraczającymi 95% w zamykaniu i usuwaniu żyły¹⁴.

Powikłania są bardzo rzadkie przy ablacji radioczęstotliwościowej, chociaż istnieje możliwość zakrzepicy/krzepnięcia żył głębokich¹⁴. Obecne leczenie z wyboru u pacjentów z refluksem żył powierzchownych to ablacja endożylna katedrem radioczęstotliwościowym¹⁵.

Skleroterapia

Skleroterapia jest procedurą wykonywaną w gabinecie lub ambulatoryjnie do leczenia żylaków odgałęzionych¹⁶. Mniejsze żyły są wstrzykiwane za pomocą małej igły zawierającej płyn, który sklerotyzuje lub zamyka żyłę¹⁶. To leczenie nie wymaga żadnego znieczulenia ani leku znieczulającego¹⁶.

Mniejsze żyły (znane również jako żyłki pajęcze) najlepiej leczy się tego typu procedurą¹⁶. W przypadkach, gdy owrzodzenia żylne nóg są związane z żylakami, skleroterapia może być użytecznym leczeniem¹⁷. Skleroterapia pianą to zaawansowana forma tej procedury, która może być stosowana do leczenia większych żył¹⁸.

Udowodniony dodatkowy krok to ablacja powierzchownego reflusu żylnego za pomocą procedur biurowych, takich jak ablacja radioczęstotliwościowa żyły odpiszczelowej wielkiej i skleroterapia żył odgałęzionych idących do łoża owrzodzenia¹⁹. Ultradźwiękowo kierowana skleroterapia może być stosowana jako część kompleksowego leczenia owrzodzeń żylnych²⁰.

Flebektomia ambulatoryjna

Flebektomia ambulatoryjna to procedura leczenia żylaków odgałęzionych, która może być wykonywana w gabinecie lub ambulatoryjnie¹¹. Pacjentów prosi się o stanie przez kilka minut, aby umożliwić napełnienie żył, a lekarz oznacza żyły, które mają zostać usunięte¹¹. Po oznaczeniu i potwierdzeniu żył przez pacjenta, lek znieczulający jest wstrzykiwany do skóry wzdłuż przebiegu żył podlegających leczeniu¹¹.

Bardzo małe nacięcia lub nacięcia w skórze są wykonywane, a żyły są usuwane przy użyciu małego haczyka¹¹. Te nacięcia są tak małe, że nie są potrzebne szwy¹¹. Opatrunek jest nakładany na nogę, a pacjenci mogą chodzić natychmiast po procedurze¹¹. Większość pacjentów nie wymaga żadnych leków przeciwbólowych, ale gdy ich potrzebują, wystarczają leki przeciwzapalne¹¹.

Pacjenci mogą wrócić do pracy w ciągu jednego lub dwóch dni, w zależności od zakresu flebektomii¹¹. Ambulatoryjna mikroflebektomia jest jedną z opcji leczenia dostępnych w specjalistycznych ośrodkach¹⁸.

Endoskopowa chirurgia perforatorów

Subfascjalna endoskopowa chirurgia perforatorów (SEPS) to minimal invasive procedura wykorzystująca endoskop do podwiązania i odcięcia żył perforujących w łydce²¹. Ta procedura wykorzystuje mały, elastyczny przewód ze światłem do podwiązania i odcięcia żył perforujących w łydce²¹. Pozwala to krwi spływać do zdrowych żył i poprawia gojenie owrzodzeń²¹.

Podwiązanie powierzchownych perforatorów żylnych zmniejsza 4-letni wskaźnik nawrotów owrzodzeń naczyniowych z 56% w przypadku owrzodzeń leczonych wyłącznie kompresją do 31% w przypadku owrzodzeń leczonych kompresją plus chirurgią²². SEPS jest jedną z opcji leczenia dostępnych dla pacjentów z owrzodzeniami żylnymi¹⁸²³.

Rewaskularyzacja żył głębokich

Rewaskularyzacja żył głębokich to procedura obrazowo kierowana, w której niedrożności przepływu krwi w żyłach głębokich są otwierane w celu poprawy przepływu krwi i krążenia⁶. Ta procedura jest szczególnie ważna w przypadkach, gdy problemy dotyczą zarówno żył powierzchownych, jak i głębokich⁷. W wielu przypadkach zarówno powierzchowne, jak i głębokie problemy żylne muszą być rozwiązane, aby w pełni wyleczyć nogę⁷.

Tradycyjne zabiegi chirurgiczne mogą być konieczne w celu usunięcia, naprawy, zastąpienia lub ominięcia uszkodzonej żyły²⁴. Leczenie endowaskularne może obejmować różne techniki otwierania zablokowanych lub zwężonych żył głębokich, wykorzystując balony wewnątrznaczyniowe i stenty²⁵. Po otwarciu żyły przepływ krwi się poprawia i poprawia się czynnik gojący organizmu²⁵.

Wskazania do leczenia chirurgicznego

Leczenie chirurgiczne owrzodzeń żylnych powinno być rozważane w określonych sytuacjach klinicznych. Chirurgia może być rozważana, jeśli owrzodzenie nie goi się przy zastosowaniu zachowawczych środków, szczególnie jeśli jest bardzo duże lub bolesne²⁶. Jeśli owrzodzenia nie goją się dobrze, lekarz może zalecić określone procedury lub chirurgię w celu poprawy przepływu krwi przez żyły²⁷²⁸.

Obecna praktyka chirurgiczna polega na eliminacji udokumentowanego refluks u pacjentów z przewlekłym owrzodzeniem żylnym, które nie reagowało na 3-miesięczny okres opatrywania kompresyjnego, oczyszczania i antybiotyków²⁹. Chirurgia na żyłach powierzchownych może być skuteczna w gojeniu owrzodzeń i jest zalecana nawet u pacjentów ze współistniejącą zakrzepicą żył głębokich².

Czasami chirurgia żylaków lub innych problemów żylnych jest zalecana po zagojeniu owrzodzenia, aby pomóc zapobiec nawrotowi³⁰. Leczenie chirurgiczne może być rozważane dla owrzodzeń, które są duże, o długotrwałym czasie trwania lub oporne na zachowawcze środki³¹.

Wyniki i skuteczność leczenia chirurgicznego

Skuteczność leczenia chirurgicznego owrzodzeń żylnych jest dobrze udokumentowana w literaturze medycznej. Badania wykazują, że niegoące się owrzodzenia żylne można skutecznie leczyć poprzez ciągłą terapię uciskową połączoną z ablacyjnym leczeniem niedomykalnych żył perforujących i powierzchownego refluks żylnego²². Przegląd literatury wykazał jednak, że trzy z czterech badań użytych w przeglądzie wykazały, że wskaźniki gojenia owrzodzeń żylnych nóg leczonych wyłącznie terapią uciskową były takie same jak w przypadku owrzodzeń leczonych kombinacją kompresji i chirurgii²².

Ten proces gojenia trwa mniej niż 10 minut, a krew, która wcześniej gromadziła się w leczonej żyle powierzchownej, jest naturalnie przekierowywana do systemu żył głębokich¹¹. Pacjenci odczuwają niemal natychmiastową ulgę i są zachęcani do chodzenia natychmiast po procedurze¹¹. Ból, który rzadko jest poważny, jest leczony lekami przeciwzapalnymi, takimi jak ibuprofen¹¹.

Wizyta kontrolna w ciągu tygodnia po procedurze sprawdzi obecność skrzepów krwi, a w razie potrzeby może zostać przepisany lek do leczenia skrzepu¹¹. Owrzodzenia i inne rany skórne będą goić się szybciej, a poprawiony przepływ krwi zmniejsza ryzyko przyszłych problemów i powracających owrzodzeń²⁵.

Opieka pooperacyjna i rehabilitacja

Opieka pooperacyjna odgrywa kluczową rolę w sukcesie leczenia chirurgicznego owrzodzeń żylnych. Po procedurach chirurgicznych pacjenci wymagają regularnego monitorowania stanu ran oraz kontynuacji terapii uciskowej¹⁹. Po procedurze RFA, gdy rana się zagoi, terapia uciskowa będzie nadal ważnym elementem długoterminowego zarządzania¹⁹.

Pacjenci powinni być instruowani o właściwej pielęgnacji ran, noszeniu pończoch uciskowych oraz regularnej aktywności fizycznej³³. Plan leczenia może obejmować nakładanie miejscowych leków do gojenia owrzodzeń, owijanie nogi bandażami kompresyjnymi w celu zapobiegania gromadzeniu się płynów oraz instrukcje dotyczące pielęgnacji ran w domu³³.

Ważne jest współpraca z pacjentem w opracowaniu planu leczenia, który skutecznie leczy wszelkie podstawowe choroby żylne i przywraca zdrowy krążenie w nogach³³. Pacjent otrzyma spersonalizowaną opiekę potrzebną do najlepszego leczenia źródła problemu, promowania gojenia ran i zapobiegania tworzeniu się kolejnych owrzodzeń³³.