Rzęsistkowica to jedna z najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową, którą wywołuje pasożyt Trichomonas vaginalis1. Charakterystyczną cechą tego schorzenia jest fakt, że u większości zakażonych osób nie występują żadne objawy – dotyczy to nawet 70% przypadków23. To sprawia, że infekcja może być przenoszona nieświadomie przez długi czas, nawet przez miesiące czy lata1.
Gdy objawy rzęsistkowicy się pojawiają, różnią się znacząco między kobietami a mężczyznami. Kobiety doświadczają objawów znacznie częściej i są one bardziej zauważalne24. Okres wylęgania choroby wynosi zazwyczaj od 5 do 28 dni od momentu zakażenia, choć u niektórych osób objawy mogą pojawić się znacznie później23.
Objawy rzęsistkowicy u kobiet
U kobiet objawy rzęsistkowicy są znacznie bardziej wyraźne i uciążliwe niż u mężczyzn. Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem jest patologiczna upława z pochwy15. Upława ta ma bardzo specyficzne cechy – może być obfita, cienka, często pieniąca się i ma nieprzyjemny, rybny zapach26. Kolor upławy może być różny: żółty, zielony, szary lub biały13.
Inne częste objawy u kobiet to intensywne swędzenie i pieczenie narządów płciowych zewnętrznych14. Swędzenie może rozszerzać się na wewnętrzną stronę ud, powodując znaczny dyskomfort67. Kobiety często zgłaszają również ból podczas oddawania moczu oraz podczas stosunków płciowych18. W niektórych przypadkach może wystąpić dyskomfort w dolnej części brzucha1.
Charakterystycznym objawem, który występuje u około 2-10% zakażonych kobiet, jest tak zwana „truskawkowa szyjka macicy”910. Jest to czerwone przebarwienie szyjki macicy z drobnymi krwawieniami punktowymi, które jest lepiej widoczne podczas kolposkopii niż przy standardowym badaniu ginekologicznym9. Szczegółowe informacje o objawach u kobiet znajdziesz Zobacz więcej: Objawy rzęsistkowicy u kobiet – kompletny przewodnik objawów.
Objawy rzęsistkowicy u mężczyzn
Mężczyźni z rzęsistkowicą znacznie rzadziej doświadczają objawów – większość przypadków przebiega całkowicie bezobjawowo12. Gdy objawy się pojawiają, są zazwyczaj łagodne i mogą być przemijające1112. U mężczyzn infekcja najczęściej lokalizuje się w cewce moczowej1213.
Najczęstszymi objawami u mężczyzn są: swędzenie lub podrażnienie wewnątrz prącia, pieczenie po oddawaniu moczu lub wytrysku oraz upława z cewki moczowej13. Upława u mężczyzn jest zazwyczaj niewielka, cienka i biaława614. Może również wystąpić zwiększona częstość oddawania moczu68.
W rzadkich przypadkach u mężczyzn mogą wystąpić powikłania w postaci zapalenia gruczołu krokowego (prostatitis) lub zapalenia najądrza (epididymitis)78. Objawy te wymagają pilnej konsultacji urologicznej. Więcej szczegółów na temat objawów u mężczyzn znajdziesz Zobacz więcej: Objawy rzęsistkowicy u mężczyzn – bezobjawowy przebieg i rzadkie dolegliwości.
Czas pojawienia się objawów i ich zmienność
Objawy rzęsistkowicy charakteryzują się znaczną zmiennością w czasie ich pojawienia się. Większość osób, u których objawy w ogóle się rozwijają, doświadcza ich w ciągu 5 do 28 dni od momentu zakażenia236. Jednak u niektórych pacjentów objawy mogą pojawić się znacznie później, nawet po kilku miesiącach od zakażenia315.
Charakterystyczną cechą rzęsistkowicy jest to, że objawy mogą pojawiać się i znikać okresowo31617. To oznacza, że nawet gdy pacjent czuje się lepiej, infekcja nadal jest obecna i może być przekazywana partnerom seksualnym. U kobiet objawy mogą nasilać się podczas okresu menstruacyjnego1819.
Bez odpowiedniego leczenia infekcja może utrzymywać się przez miesiące, a nawet lata13. U kobiet zakażenie może być długotrwałe i utrzymywać się nawet przez kilka lat, podczas gdy u mężczyzn często samoistnie ustępuje w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy2021.
Różnicowanie objawów rzęsistkowicy
Objawy rzęsistkowicy mogą być podobne do innych infekcji narządów moczowo-płciowych, co może utrudniać prawidłową diagnozę622. U kobiet objawy mogą przypominać grzybicze zapalenie pochwy, bakteryjne zapalenie pochwy czy zakażenie dróg moczowych2324. Dlatego tak ważne jest przeprowadzenie odpowiednich badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia diagnozy.
Kluczowymi cechami różnicującymi rzęsistkowicę są: charakterystyczny rybny zapach upławy, pieniący się charakter wydzieliny oraz żółto-zielone zabarwienie2526. pH pochwy u zakażonych kobiet jest zazwyczaj podwyższone, powyżej 4,51025.
Kiedy udać się do lekarza
Pacjenci powinni niezwłocznie skonsultować się z lekarzem przy wystąpieniu jakichkolwiek niepokojących objawów ze strony narządów moczowo-płciowych27. Szczególnie istotne jest zgłoszenie się do specjalisty w przypadku: nietypowej upławy z pochwy lub prącia, swędzenia lub podrażnienia narządów płciowych, bólu podczas oddawania moczu, dyskomfortu podczas stosunków płciowych oraz bólu w dolnej części brzucha27.
Wczesna diagnoza i leczenie rzęsistkowicy są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom oraz dalszemu rozprzestrzenianiu się infekcji wśród partnerów seksualnych28. Nieleczona rzęsistkowica może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie u kobiet w ciąży, gdzie zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu i niskiej masy urodzeniowej dziecka2930.




















