Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneKraje skandynawskie – najwyższe wskaźniki zachorowań
Kraje skandynawskie konsekwentnie wykazują najwyższe wskaźniki zachorowań na zapalenie tętnicy skroniowej na świecie. W Norwegii średnia roczna zachorowalność wynosi 32,8 przypadków na 100 000 mieszkańców powyżej 50. roku życia, a dla przypadków potwierdzonych biopsją – 29 na 100 0001. W Danii wskaźnik zachorowalności szacuje się na około 30 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia2, co również plasuje ten kraj wśród regionów o najwyższej częstości występowania choroby.
Szwecja również wykazuje wysokie wskaźniki zachorowalności, a dodatkowo badania autopsyjne przeprowadzone w tym kraju dostarczyły cennych informacji o rzeczywistej częstości choroby. W badaniu obejmującym 889 przypadków pośmiertnych, zapalenie tętnic wykryto u 1,6% badanych3, co sugeruje, że rzeczywista częstość choroby może być wyższa niż wskazują dane kliniczne.
Europa Północna i Zachodnia
Poza krajami skandynawskimi, wysokie wskaźniki zachorowalności obserwuje się również w innych krajach północnej i zachodniej Europy. W Wielkiej Brytanii zachorowalność wynosi około 22 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia3, przy czym interesujące jest to, że w Wielkiej Brytanii zarówno zapalenie tętnicy skroniowej, jak i polimialgia rheumatica są częstsze na południu kraju niż na północy2.
W krajach północnoeuropejskich ogólnie wskaźniki zachorowalności przekraczają 20 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia3. Ta wysoka częstość występowania w regionie prawdopodobnie odzwierciedla wspólne czynniki genetyczne charakterystyczne dla populacji północnoeuropejskich, szczególnie związane z określonymi alleli HLA.
Europa Południowa i region śródziemnomorski
Kraje południowej Europy i regionu śródziemnomorskiego wykazują znacznie niższe wskaźniki zachorowań w porównaniu z krajami północnymi. Ogólnie w tej części Europy zachorowalność wynosi mniej niż 10-12 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia34.
W Hiszpanii, w regionie Lugo, średnia roczna zachorowalność dla populacji powyżej 50. roku życia wynosi 10 przypadków na 100 000 osób3. We Włoszech wskaźnik ten jest jeszcze niższy i szacuje się go na około 7 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia2. Te różnice w porównaniu z krajami północnej Europy są uderzające i sugerują istotny wpływ czynników genetycznych i/lub środowiskowych na rozwój choroby.
Ameryka Północna
W Stanach Zjednoczonych zachorowalność na zapalenie tętnicy skroniowej jest zróżnicowana geograficznie, przy czym wyższe wskaźniki obserwuje się w północnych stanach5. Szczególnie dobrze udokumentowane są dane z hrabstwa Olmsted w stanie Minnesota, gdzie średnia roczna zachorowalność wynosi 17,8 przypadków na 100 000 populacji powyżej 50. roku życia5.
Co interesujące, wskaźniki z hrabstwa Olmsted są podobne do tych obserwowanych w krajach skandynawskich, co prawdopodobnie odzwierciedla wspólne czynniki genetyczne, ponieważ wielu mieszkańców tego regionu w okresie badania pochodziło ze Skandynawii i północnej Europy4. To podobieństwo potwierdza hipotezę o genetycznej podstawie różnic w częstości występowania choroby.
W Kanadzie szacowana zachorowalność dla przypadków potwierdzonych biopsją wśród populacji powyżej 50. roku życia wynosi 4,9-9,4 przypadków na 100 000 osób3. W Saskatoon zachorowalność oszacowano na 9,4 na 100 000 osób powyżej 50. roku życia6.
Populacje azjatyckie
Zapalenie tętnicy skroniowej jest znacznie rzadsze w populacjach azjatyckich. W Japonii zachorowalność wynosi jedynie 1,47 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia67, co stanowi jeden z najniższych wskaźników na świecie. W Chinach średni wiek pacjentów z zapaleniem tętnicy skroniowej wynosi 65,2 lat, co jest niższe niż w populacjach europejskich6.
Badania epidemiologiczne wśród rdzennych mieszkańców Alaski również wykazały bardzo niską zachorowalność na zapalenie tętnicy skroniowej potwierdzoną biopsją8. Te znaczące różnice w porównaniu z populacjami europejskimi podkreślają rolę czynników etnicznych i genetycznych w podatności na chorobę.
Region Bliskiego Wschodu i Afryki
W krajach Bliskiego Wschodu zachorowalność na zapalenie tętnicy skroniowej jest również niska. W Arabii Saudyjskiej w ciągu 15 lat przeprowadzono 72 biopsje tętnicy skroniowej, z których tylko 4 dały wynik dodatni9, co wskazuje na bardzo niską częstość występowania choroby w tej populacji. W Izraelu zachorowalność szacuje się na 11,3 przypadków na 100 000 osób powyżej 50. roku życia610.
W Tunezji, mimo niższej częstości występowania w porównaniu z krajami europejskimi, spektrum kliniczne objawów zapalenia tętnicy skroniowej jest podobne do tego obserwowanego w regionach o wyższej prevalencji8. W Turcji roczna zachorowalność jest bardzo niska8.
Regiony o ograniczonych danych epidemiologicznych
Niektóre regiony świata, takie jak Ameryka Łacińska, Azja Południowa i Afryka, charakteryzują się brakiem dużych badań epidemiologicznych dotyczących zapalenia tętnicy skroniowej11. Choroba jest szczególnie rzadka w tych regionach, ale może to również wynikać z niedostatecznej identyfikacji przypadków ze względu na ograniczone możliwości diagnostyczne.
Interesujący przykład stanowi La Réunion w Oceanie Indyjskim, gdzie przeprowadzono pierwsze badanie epidemiologiczne w tym regionie. Wykazano zachorowalność 4-12 razy niższą niż w większości krajów europejskich z populacjami pochodzenia białego12. Ta różnica może być wyjaśniona przez skład etniczny mieszkańców La Réunion, w którym dominują grupy pochodzące z regionów charakteryzujących się niską zachorowalnością na zapalenie tętnicy skroniowej (Afryka, Indie, Azja Południowo-Wschodnia).
Wpływ szerokości geograficznej
Metaanaliza danych epidemiologicznych wykazała, że szerokość geograficzna ma istotny wpływ na zachorowalność na zapalenie tętnicy skroniowej13. Im wyżej na północy, tym wyższa zachorowalność, co może być związane z czynnikami środowiskowymi, takimi jak ekspozycja na światło słoneczne, temperatura czy sezonowe infekcje wirusowe. Ten wzorzec geograficzny dodatkowo wspiera hipotezę o wieloczynnikowej etiologii choroby, w której czynniki środowiskowe mogą działać jako wyzwalacze u genetycznie predysponowanych osób.
Badania wykazały również, że zarówno zapalenie tętnicy skroniowej, jak i polimialgia rheumatica są częściej diagnozowane w miesiącach letnich2, co może sugerować rolę czynników sezonowych w wyzwalaniu choroby. Dodatkowo wykazano korelację między częstością występowania zapalenia tętnicy skroniowej a zachorowalnością na infekcję parvowirusem B192, co wskazuje na możliwy udział czynników infekcyjnych w patogenezie choroby.
