Rokowanie w raku żołądka – czynniki wpływające na przeżywalność

Rokowanie w raku żołądka stanowi złożone zagadnienie medyczne, które wymaga uwzględnienia wielu czynników wpływających na szanse pacjenta na przeżycie i wyleczenie. Prognozy są ściśle powiązane z momentem wykrycia choroby, jej charakterystykami biologicznymi oraz możliwościami terapeutycznymi dostępnymi dla konkretnego pacjenta¹.

Najważniejszym czynnikiem determinującym rokowanie jest stopień zaawansowania nowotworu w momencie diagnozy. Gdy rak żołądka zostanie wykryty we wczesnym stadium, gdy jest ograniczony wyłącznie do żołądka, 5-letnia przeżywalność wynosi około 75%. W przypadku rozprzestrzenienia się na węzły chłonne lub okoliczne narządy wskaźnik ten spada do 35%, natomiast przy obecności przerzutów odległych jedynie 7% pacjentów przeżywa 5 lat od momentu diagnozy².

Główne czynniki wpływające na rokowanie

Stadium choroby pozostaje najistotniejszym czynnikiem prognostycznym w raku żołądka. Guzy, które nie przekroczyły ściany żołądka, charakteryzują się znacznie lepszym rokowaniem niż te, które przerosły przez wszystkie warstwy ściany narządu. Szczególnie niekorzystne prognostycznie jest zajęcie przez nowotwór węzłów chłonnych – gdy rak rozprzestrzenił się na 3 lub więcej węzłów chłonnych, rokowanie staje się mniej korzystne niż w przypadkach bez zajęcia węzłów lub z zajęciem tylko 1-2 węzłów. Jeśli nowotwór zajął 7 lub więcej węzłów chłonnych, prognozy są jeszcze gorsze¹.

Lokalizacja guza w żołądku również wpływa na prognozy. Nowotwory zlokalizowane w dolnej części żołądka (część dystalna) charakteryzują się lepszym rokowaniem niż te znajdujące się w górnej części (część proksymalna) narządu³. Typ histologiczny ma równie istotne znaczenie – gruczolakorak jelitowy wykazuje lepsze rokowanie w porównaniu z rozlanym gruczolakorakiem³.

Charakterystyki biologiczne nowotworu

Stopień zróżnicowania komórek nowotworowych znacząco wpływa na prognozy. Nowotwory niskostopniowe, dobrze zróżnicowane, mają tendencję do lepszego rokowania, ponieważ rzadziej dają przerzuty lub nawracają w porównaniu z nowotworami wysokostopniowymi³. Obecność inwazji naczyń limfatycznych lub krwionośnych (określanej jako LVI) oraz rozprzestrzenienie do węzłów chłonnych wokół żołądka pogarsza rokowanie, ponieważ takie nowotwory wykazują znacznie wyższe ryzyko rozprzestrzenienia się do innych części ciała³.

Pacjenci z rakiem żołądka HER2-dodatnim mają gorsze rokowanie, ponieważ ten typ nowotworu charakteryzuje się szybkim wzrostem i agresywnym przebiegiem³. Współczesne badania wykazały także, że kombinacje aktywności różnych szlaków onkogennych mogą dostarczać dodatkowych informacji prognostycznych, wykraczających poza standardowe klasyfikacje TNM⁴.

Czynniki związane z pacjentem i leczeniem

Wiek pacjenta w momencie diagnozy stanowi niezależny czynnik prognostyczny – z każdymi 10 latami życia ryzyko śmierci wzrasta o około 10%. Dodatkowo, wskaźnik masy ciała (BMI) także wpływa na rokowanie, przy czym pacjenci z BMI między 25-30 wykazują gorsze prognozy niż ci z prawidłową masą ciała⁵⁶.

Ogólny stan zdrowia i kondycja fizyczna pacjenta w momencie diagnozy mają istotny wpływ na rokowanie. Pacjenci w lepszej kondycji fizycznej często lepiej znoszą leczenie i wykazują korzystniejsze prognozy. Współistniejące choroby mogą ograniczać możliwości terapeutyczne i wpływać na wybór metod leczenia⁷.

Nowoczesne narzędzia prognostyczne

Współczesna medycyna rozwija zaawansowane narzędzia do przewidywania rokowania w raku żołądka. Nomogramy prognostyczne, wykorzystujące algorytmy uczenia maszynowego, pozwalają na bardziej precyzyjne oszacowanie szans na przeżycie 5 i 9 lat po zabiegu chirurgicznym⁸. Te innowacyjne narzędzia uwzględniają multiple czynniki jednocześnie, oferując bardziej dokładne prognozy niż tradycyjne metody Zobacz więcej: Nowoczesne narzędzia prognostyczne w raku żołądka.

Badania nad podpisami DNA metylacyjnymi oraz ekspresją genów dostarczają nowych możliwości w zakresie przewidywania rokowania. Kombinacja tych biomarkerów molekularnych z tradycyjnymi czynnikami prognostycznymi może znacznie poprawić dokładność przewidywań dotyczących przebiegu choroby⁹¹⁰.

Perspektywy i znaczenie wczesnej diagnozy

Rokowanie w raku żołądka pozostaje wyzwaniem klinicznym, głównie ze względu na późną diagnozę w większości przypadków. Podczas gdy wczesny rak żołądka może osiągać 5-letnią przeżywalność na poziomie nawet 95%, zaawansowane formy choroby charakteryzują się przeżywalnością jedynie 18-50%¹¹. Dlatego poprawa wczesnej diagnostyki i leczenia stanowi klucz do poprawy rokowania w tej chorobie.

Współczesne podejście do rokowania w raku żołądka wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, uwzględniającej nie tylko stadium choroby, ale także charakterystyki molekularne nowotworu, stan ogólny pacjenta oraz dostępne opcje terapeutyczne. Rozwój medycyny spersonalizowanej i nowych metod leczenia celowanego daje nadzieję na poprawę długoterminowych wyników leczenia w tej trudnej chorobie onkologicznej Zobacz więcej: Czynniki wpływające na długoterminowe rokowanie w raku żołądka.