Biopsja w diagnostyce mięsaka – techniki i znaczenie

Biopsja stanowi absolutnie kluczowy element diagnostyki mięsaka i jest jedyną metodą pozwalającą na pewne rozpoznanie tych nowotworów¹. W tym zabiegu pobiera się niewielką próbkę guza, aby patolog mógł zbadać ją pod mikroskopem¹. Prawidłowa technika biopsji ma bardzo istotne znaczenie dla pomyślnego leczenia mięsaka tkanek miękkich².

Znaczenie prawidłowej techniki biopsji

Nieprawidłowa biopsja może prowadzić do rozprzestrzenienia się guza i problemów z usunięciem guza w późniejszym czasie². Lekarze doświadczeni w leczeniu tych guzów wybiorą odpowiednią metodę biopsji na podstawie wielkości i lokalizacji guza². Większość specjalistów preferuje użycie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej lub biopsji grubej igły jako pierwszy krok².

Biopsja dla mięsaka tkanek miękkich musi być wykonana w sposób, który nie spowoduje problemów z przyszłą operacją³. Ze względu na rzadkość mięsaka tkanek miękkich, prawdopodobnie zostaniesz skierowany do onkologa – lekarza specjalizującego się w nowotworach, który ma doświadczenie w leczeniu tego typu schorzeń³.

Rodzaje biopsji

Istnieje kilka rodzajów biopsji używanych do diagnozowania mięsaka. Sposób, w jaki pracownik służby zdrowia pobiera próbkę biopsji, zależy od tego, gdzie znajduje się dotknięta tkanka⁶. Biopsja dla mięsaka może obejmować wprowadzenie igły przez skórę w celu pobrania próbki lub może wymagać operacji⁶.

Biopsja cienkoigłowa (FNA)

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa to minimalno inwazyjna metoda, w której używa się cienkiej igły do pobrania komórek z podejrzanej zmiany. Ta metoda jest przydatna w niektórych przypadkach, ale może nie dostarczyć wystarczającej ilości materiału do pełnej diagnostyki mięsaka.

Biopsja grubą igłą (Core needle biopsy)

Przezskórna biopsja grubą igłą, znana również jako biopsja tru-cut, jest obecnie zalecana do diagnostyki mięsaka tkanek miękkich, ponieważ jest minimalnie inwazyjna i nie ogranicza późniejszych interwencji chirurgicznych⁷. Zastosowanie technik radiologicznych do prowadzenia biopsji grubą igłą, głównie ultrasonografii i tomografii komputerowej, znacznie poprawiło procedury diagnostyczne⁷.

Ogólnie rzecz biorąc, biopsja grubą igłą (tru-cut) jest metodą diagnostyczną z wyboru⁷. Lekarze mogą używać biopsji grubą igłą do pobrania próbki mięsaka tkanek miękkich⁸. Ta metoda pozwala na pobranie większej ilości tkanki niż biopsja cienkoigłowa.

Biopsja chirurgiczna

Czasami diagnozowanie mięsaka tkanek miękkich przy użyciu tkanki z biopsji igłowej może być trudne. W takim przypadku lekarz może wykonać biopsję chirurgiczną w sali operacyjnej⁸. Czasami chirurg wykonuje biopsję podczas operacji usuwania nowotworu⁶.

Istnieją dwa rodzaje biopsji chirurgicznych. Biopsja wycinająca wymaga małego nacięcia w skórze, aby usunąć część guza, podczas gdy biopsja wycięcia chirurgicznie usuwa cały guz⁹. Miejscowe lub ogólne znieczulenie jest podawane przed wszystkimi biopsjami⁹.

Badania laboratoryjne materiału biopsyjnego

Próbka biopsji trafia do laboratorium w celu badania. Lekarze specjalizujący się w analizie krwi i tkanek organizmu, zwani patologami, będą badać komórki, aby sprawdzić, czy są nowotworowe³. Inne badania w laboratorium pokazują więcej szczegółów na temat komórek nowotworowych, takich jak typ komórek³.

Pracownik służby zdrowia specjalizujący się w badaniu nieprawidłowych komórek, zwany patologiem, następnie patrzy na próbki pod mikroskopem i przeprowadza na nich badania⁴. Ustalą, czy to jest nowotwór. Jeśli tak, inne badania laboratoryjne są wykonywane, aby dowiedzieć się dokładnie, jaki to rodzaj nowotworu i jak szybko rośnie⁴.

Zaawansowane badania molekularne

Na próbkach tkanki mogą być wykonywane następujące badania: badanie immunohistochemiczne, które służy do odróżnienia różnych rodzajów nowotworów; mikroskopia świetlna i elektronowa, używana do poszukiwania określonych zmian w komórkach; analiza cytogenetyczna, używana do poszukiwania określonych zmian w chromosomach¹².

Dodatkowo wykonuje się FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) – badanie laboratoryjne używane do badania genów lub chromosomów w komórkach i tkankach oraz cytometrię przepływową – badanie laboratoryjne, które mierzy liczbę komórek w próbce, procent żywych komórek w próbce oraz określone charakterystyki komórek¹².

Po biopsji próbki tkanki mogą zostać poddane dodatkowym badaniom laboratoryjnym w celu identyfikacji specyficznych markerów genetycznych lub ekspresji białek unikalnych dla danego mięsaka¹³. Zrozumienie tych charakterystyk pomaga dostosować plan leczenia, oferując bardziej spersonalizowane podejście¹³.

Rola patologa specjalisty

Krytycznym elementem w dokładnym diagnozowaniu mięsaka jest posiadanie eksperta patologa mięsaka do przeglądu tkanki biopsyjnej¹⁴. Patolodzy w specjalistycznych ośrodkach są wysoce wyspecjalizowani w diagnozowaniu i określaniu stopnia zaawansowania każdego rodzaju mięsaka⁵.

Mięsaki są stopniowane na skali od 1 do 6. Guz niskiego stopnia jest generalnie łatwiejszy do leczenia niż guz wysokiego stopnia lub bardziej agresywny¹⁵. W celu określenia stopnia lekarze muszą wykonać biopsję, która pozwala im określić typ guza, tempo jego wzrostu i ile z niego składa się z martwej lub umierającej tkanki¹⁵.

W około 11-18% przypadków wtórnych przeglądów diagnoza zostaje zmieniona, co wpływa na opcje leczenia i dalsze postępowanie¹¹. To podkreśla znaczenie doświadczenia i specjalizacji w diagnostyce tych rzadkich nowotworów.