Epidemiologia choroby niedokrwiennej serca – dane globalne i regionalne

Choroba niedokrwienna serca stanowi jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych współczesnego świata, będąc główną przyczyną śmierci, niepełnosprawności i cierpienia ludzi na całym globie¹. Globalny zasięg tego schorzenia jest imponujący – według najnowszych szacunków choroba niedokrwienna serca dotyka około 126 milionów osób na całym świecie, co oznacza częstość występowania na poziomie 1655 przypadków na 100 000 mieszkańców¹². Stanowi to około 1,72% całej populacji światowej.

Obecne trendy epidemiologiczne

Analiza trendów epidemiologicznych choroby niedokrwiennej serca ujawnia złożony obraz zmian zachodzących na różnych kontynentach. Globalnie obserwuje się niepokojący wzrost częstości występowania tego schorzenia¹. Przewiduje się, że obecna częstość występowania na poziomie 1655 przypadków na 100 000 mieszkańców przekroczy 1845 do roku 2030¹².

Szczególnie niepokojąca sytuacja występuje w krajach Europy Wschodniej, które charakteryzują się najwyższą częstością występowania choroby niedokrwiennej serca na świecie¹². Globalne wskaźniki śmiertelności wahają się od poniżej 150 na 100 000 mieszkańców w większości regionów świata do aż 280 na 100 000 w Europie Wschodniej i Azji Środkowej³⁴.

Różnice regionalne w występowaniu choroby

Epidemiologia choroby niedokrwiennej serca wykazuje znaczące różnice regionalne, które odzwierciedlają wpływ czynników społeczno-ekonomicznych, stylu życia oraz dostępności opieki zdrowotnej Zobacz więcej: Różnice regionalne w epidemiologii choroby niedokrwiennej serca. W krajach wysokorozwiniętych obserwuje się spadek wskaźników śmiertelności skorygowanych o wiek, jednak obecne wysokie obciążenie chorobą wynika głównie ze zgonów wśród 85% populacji światowej żyjącej w krajach o niskich i średnich dochodach⁵⁶.

W regionie Azji Wschodniej i Pacyfiku choroba niedokrwienna serca, która w 1990 roku była czwartą główną przyczyną zgonów, do 2010 roku stała się przyczyną numer jeden⁷⁸. Najwyższy wskaźnik śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych występuje w Europie Wschodniej (866 na 100 000) i Europie Środkowej (604 na 100 000)⁸.

Trendy czasowe i prognozy

Pomimo alarmujących danych dotyczących ogólnej liczby przypadków, analiza trendów czasowych ujawnia pewne pozytywne zmiany. Globalnie, częstość występowania ostrego zawału serca spadła w okresie od 1990 do 2010 roku – u mężczyzn z 222,7 na 100 000 do 195,3 na 100 000, a u kobiet z 136,3 na 100 000 do 115,0 na 100 000⁵⁶.

Kluczowym odkryciem badań epidemiologicznych jest fakt, że wskaźniki zachorowalności, częstości występowania, śmiertelności i obciążenia chorobą (mierzone w latach życia skorygowanych o niepełnosprawność – DALY) skorygowane o wiek spadły w ciągu ostatnich dwóch dekad w wielu regionach⁹. Jednak systemy opieki zdrowotnej muszą radzić sobie z rosnącą liczbą przypadków ze względu na starzenie się populacji².

Specyficzne formy choroby niedokrwiennej

Wśród różnych manifestacji choroby niedokrwiennej serca szczególną uwagę zwraca bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego, które stanowi najczęstszą postać choroby wieńcowej Zobacz więcej: Bezobjawowe niedokrwienie serca - epidemiologia i znaczenie kliniczne. Bezobjawowe niedokrwienie odpowiada za ponad 75% epizodów niedokrwiennych podczas codziennego życia, co zostało potwierdzone w badaniach z wykorzystaniem monitorowania elektrokardiograficznego¹⁰¹¹.

Szacuje się, że bezobjawowe niedokrwienie mięśnia sercowego dotyka 2-4% populacji ogólnej, przy czym wyższą częstość występowania obserwuje się w określonych grupach pacjentów, takich jak osoby ze stabilną dławicą piersiową lub cukrzycą¹². W populacji ogólnej częstość występowania bezobjawowego zawału serca waha się od 0,5% u młodszych osób do 6,4% u osób starszych¹².

Obciążenie ekonomiczne i społeczne

Rosnąca częstość występowania choroby niedokrwiennej serca przypisywana jest nie tylko zwiększonej częstości występowania otyłości, cukrzycy i zespołu metabolicznego, ale także starzeniu się populacji⁹. Rozwój ekonomiczny i urbanizacja mają największy wpływ na rozwój choroby⁹.

Choroba niedokrwienna serca pozostaje główną przyczyną zgonów i przedwczesnej śmiertelności na całym świecie, a jej wpływ na systemy opieki zdrowotnej i gospodarki poszczególnych krajów jest ogromny. Pomimo znaczących postępów w leczeniu i prewencji, wyzwanie, jakie stanowi to schorzenie, będzie się nasilać w nadchodzących dekadach, szczególnie w krajach rozwijających się.

Perspektywy przyszłości

Analiza przyszłych trendów wskazuje na konieczność intensyfikacji działań profilaktycznych i terapeutycznych. Choroby sercowo-naczyniowe były pojedynczą najważniejszą przyczyną zgonów na świecie w 2013 roku, odpowiadając za 17 milionów zgonów i utratę 329 milionów lat życia skorygowanych o niepełnosprawność⁶. Spośród wszystkich przyczyn chorób sercowo-naczyniowych, choroba niedokrwienna serca pozostaje głównym czynnikiem, odpowiadając za połowę wszystkich zachorowań i zgonów związanych z chorobami sercowo-naczyniowymi⁶.