Chłoniak Hodgkina - jak rozpoznać pierwsze objawy choroby

Chłoniak Hodgkina, znany również jako choroba Hodgkina, to nowotwór układu limfatycznego, który może wywołać różnorodne objawy zależne od lokalizacji zmian chorobowych1. Objawy tej choroby często przypominają te występujące w bardziej powszechnych schorzeniach, takich jak infekcje, dlatego wczesne rozpoznanie może być wyzwaniem1. Zrozumienie charakterystycznych objawów chłoniaka Hodgkina jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i skutecznego leczenia tej jednej z najbardziej uleczalnych form nowotworów.

Ważne: Objawy chłoniaka Hodgkina mogą być niespecyficzne i przypominać inne schorzenia. Jeśli doświadczasz uporczywego powiększenia węzłów chłonnych trwającego dłużej niż kilka tygodni lub masz inne niepokojące objawy, koniecznie skonsultuj się z lekarzem w celu właściwej diagnostyki.

Główne objawy chłoniaka Hodgkina

Najczęstszym objawem chłoniaka Hodgkina jest bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych23. Powiększone węzły mogą być wyczuwalne jako guzki pod skórą, najczęściej w okolicy szyi, pach lub pachwiny4. Te zmiany zwykle nie powodują bólu, choć niektórzy pacjenci mogą odczuwać dyskomfort lub ból, szczególnie po spożyciu alkoholu5. Powiększenie węzłów chłonnych może być pierwszym i jedynym objawem choroby przez długi okres6.

Węzły chłonne w klatce piersiowej również mogą być dotknięte chorobą, choć nie są one wyczuwalne podczas badania fizycznego7. W takiej sytuacji powiększenie może być wykryte dopiero podczas badań obrazowych, takich jak zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej8. Gdy węzły chłonne w klatce piersiowej są powiększone, mogą uciskać tchawicę i powodować kaszel, problemy z oddychaniem lub ból w klatce piersiowej9.

Objawy systemowe (objawy B)

Około jednej trzeciej pacjentów z chłoniakiem Hodgkina doświadcza tak zwanych objawów B, które mają istotne znaczenie prognostyczne i wpływają na wybór metody leczenia10. Objawy B obejmują trzy główne symptomy: gorączkę, intensywne nocne poty oraz niewyjaśnioną utratę masy ciała11. Obecność tych objawów może wskazywać na bardziej zaawansowane stadium choroby i często wymaga intensywniejszego leczenia12.

Gorączka w chłoniaku Hodgkina może mieć charakter nawracający, z okresami podwyższonej temperatury przeplatanej z okresami bezobjawowymi13. Temperatura może utrzymywać się przez kilka dni, a następnie normalizować na dni lub tygodnie13. Nocne poty są na tyle intensywne, że wymagają zmiany pościeli lub odzieży nocnej2. Niewyjaśniona utrata masy ciała definiowana jest jako utrata co najmniej 10% masy ciała w ciągu sześciu miesięcy bez świadomych zmian w diecie lub aktywności fizycznej3.

Objawy skórne i świąd

Świąd skóry jest charakterystycznym objawem chłoniaka Hodgkina, występującym u części pacjentów1. Świąd może być uogólniony, dotyczący całego ciała, i często nasila się po kąpieli lub spożyciu alkoholu14. U niektórych pacjentów świąd może być jednym z pierwszych objawów choroby, występującym jeszcze przed powiększeniem węzłów chłonnych6. W zaawansowanych przypadkach mogą pojawić się również wysypki skórne o niespecyficznym charakterze6.

Objawy oddechowe i klatki piersiowej

Gdy chłoniak Hodgkina dotyczy węzłów chłonnych w klatce piersiowej, może powodować różnorodne objawy oddechowe15. Pacjenci mogą doświadczać uporczywego kaszlu, duszności, bólu w klatce piersiowej lub uczucia ucisku2. Duszność może być szczególnie nasilona w pozycji leżącej16. W niektórych przypadkach może dojść do zespołu żyły głównej górnej w wyniku ucisku przez znacznie powiększone węzły chłonne śródpiersia17 Zobacz więcej: Objawy oddechowe i klatki piersiowej w chłoniaku Hodgkina.

Objawy brzuszne i żołądkowo-jelitowe

Chłoniak Hodgkina może wpływać na węzły chłonne w jamie brzusznej oraz na narządy takie jak śledziona i wątroba5. Pacjenci mogą odczuwać ból brzucha, uczucie pełności po spożyciu niewielkich ilości pokarmu lub niestrawność14. Powiększenie śledziony może powodować uczucie rozpierania w lewej części brzucha2. W przypadku zajęcia wątroby mogą pojawić się żółtaczka i świąd związany z zaburzeniami funkcji tego narządu8 Zobacz więcej: Objawy brzuszne i żołądkowo-jelitowe w chłoniaku Hodgkina.

Uwaga: Ból w węzłach chłonnych po spożyciu alkoholu jest rzadkim, ale charakterystycznym objawem chłoniaka Hodgkina. Występuje u mniej niż 10% pacjentów, ale jest specyficzny dla tej choroby i może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym.

Objawy ogólne i zaburzenia samopoczucia

Pacjenci z chłoniakiem Hodgkina często doświadczają przewlekłego zmęczenia, które nie ustępuje po odpoczynku18. Zmęczenie to różni się od zwykłego uczucia znużenia i może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie18. Dodatkowo może wystąpić utrata apetytu, ogólne osłabienie oraz zwiększona podatność na infekcje19. Niektórzy pacjenci mogą również odczuwać bóle kostne lub pleców, choć te objawy są mniej powszechne17.

Objawy związane z zajęciem szpiku kostnego

W około 5% przypadków chłoniak Hodgkina może zajmować szpik kostny już w momencie rozpoznania20. Może to prowadzić do różnych objawów związanych z zaburzeniami krwiotworzenia. Pacjenci mogą doświadczać zwiększonej skłonności do krwawień, takich jak krwawienia z nosa, bardzo obfite miesiączki u kobiet czy drobne wybroczyny skórne5. Może również wystąpić zwiększona podatność na infekcje oraz objawy niedokrwistości, w tym duszność i zmęczenie20.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia uporczywego powiększenia węzłów chłonnych, szczególnie jeśli nie ma ono związku z niedawną infekcją5. Węzły chłonne większe niż 1,5 cm i utrzymujące się dłużej niż kilka tygodni wymagają oceny medycznej18. Należy również zwrócić uwagę na obecność objawów B – gorączki, nocnych potów i niewyjaśnionej utraty masy ciała – które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenie21. Chociaż większość przypadków powiększenia węzłów chłonnych ma przyczynę nienowotworową, ważne jest wykluczenie chłoniaka poprzez odpowiednie badania diagnostyczne20.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze pierwsze objawy chłoniaka Hodgkina?

Najczęstszym pierwszym objawem jest bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych w szyi, pachwach lub pachwinie. Węzły te są zwykle twarde i nie zmniejszają się samoistnie.

Czy powiększone węzły chłonne w chłoniaku Hodgkina zawsze bolą?

Nie, powiększone węzły chłonne w chłoniaku Hodgkina są zazwyczaj bezbolesne. Czasami może wystąpić ból po spożyciu alkoholu, co jest charakterystycznym objawem tej choroby.

Co to są objawy B w chłoniaku Hodgkina?

Objawy B to trzy charakterystyczne symptomy: gorączka powyżej 38°C bez znanej przyczyny, intensywne nocne poty wymagające zmiany pościeli oraz niewyjaśniona utrata co najmniej 10% masy ciała w ciągu 6 miesięcy.

Czy świąd skóry może być objawem chłoniaka Hodgkina?

Tak, uogólniony świąd skóry jest charakterystycznym objawem chłoniaka Hodgkina. Może nasilać się po kąpieli lub spożyciu alkoholu i czasami występuje jako jeden z pierwszych objawów choroby.

Kiedy powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji lekarskiej?

Węzły chłonne większe niż 1,5 cm, utrzymujące się dłużej niż 2-3 tygodnie bez związku z infekcją, wymagają oceny lekarskiej. Szczególnie gdy towarzyszą im objawy ogólne jak gorączka czy utrata masy ciała.