Trendy czasowe i regionalne w zapaleniu pęcherzyka żółciowego

Epidemiologia zapalenia pęcherzyka żółciowego nie jest stała w czasie ani jednolita geograficznie. Obserwowane trendy czasowe i różnice regionalne dostarczają cennych informacji o czynnikach wpływających na rozwój tego schorzenia oraz pomagają w planowaniu opieki zdrowotnej¹.

Trendy czasowe w krajach rozwiniętych

Dane z Japonii pokazują dramatyczny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego w ciągu ostatnich dekad. Liczba przypadków wzrosła z 3,9 miliona w 1979 roku do ponad 10 milionów w 1993 roku¹². Ten znaczący wzrost odzwierciedla prawdopodobnie kombinację czynników demograficznych, środowiskowych i związanych ze stylem życia.

Podobne trendy wzrostowe obserwuje się w innych krajach rozwiniętych, co może być związane z postępującym starzeniem się społeczeństw oraz wzrostem częstości otyłości i chorób metabolicznych. Częstość występowania kamieni cholesterolowych wzrasta równolegle ze wzrostem kilku zaburzeń metabolicznych, takich jak insulinooporność, cukrzyca typu 2, zwiększenie trzewnej tkanki tłuszczowej z powodu nadwagi i otyłości oraz zespół metaboliczny³.

Różnice regionalne na świecie

Występują znaczące różnice geograficzne w częstości zapalenia pęcherzyka żółciowego na całym świecie. Najwyższe wskaźniki odnotowuje się w krajach skandynawskich, które mają najwyższą częstość występowania ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego w Europie⁴⁵. W pozostałej części Europy wyższą częstością charakteryzują się Włochy, Austria, Anglia, Niemcy i Polska⁴.

Ameryka Północna, szczególnie Stany Zjednoczone i Kanada, również charakteryzuje się wysokimi wskaźnikami choroby kamicy żółciowej. Częstość występowania kamieni żółciowych wynosi 10-20% wśród Kanadyjczyków, przy czym około 10% z tych pacjentów rozwija ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego⁶. Kraje południowoamerykańskie mają nieco wyższą częstość występowania niż Ameryka Północna⁴.

Sytuacja w krajach rozwijających się

Choroby kamicy żółciowej są stosunkowo rzadsze w krajach rozwijających się⁴⁵. Jednak w tej grupie krajów Indie i Tajwan wykazują wyższą częstość występowania ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego⁴. Te różnice mogą być związane z czynnikami dietetycznymi, genetycznymi oraz różnicami w dostępie do opieki zdrowotnej i diagnostyki.

Interesującym przykładem jest Kolumbia, gdzie przeprowadzono szczegółową analizę epidemiologiczną. Zidentyfikowano łącznie 343 254 przypadków ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego z częstością występowania wynoszącą 681 przypadków na 100 000 mieszkańców i stosunkiem kobiet do mężczyzn wynoszącym 2,3:1⁹. Departamenty o najwyższej częstości występowania to Nariño (1035 na 100 000 mieszkańców), Valle del Cauca (1027 na 100 000), Caquetá (917 na 100 000) i Tolima (844 na 100 000)⁹.

Zmiany w strukturze wiekowej pacjentów

Obserwuje się interesujące zmiany w strukturze wiekowej pacjentów z zapaleniem pęcherzyka żółciowego. Tradycyjnie schorzenie to dotyczyło głównie osób po 40. roku życia, ale obecnie obserwuje się przypadki u coraz młodszych pacjentów, co może być związane z rosnącą częstością otyłości w młodszych grupach wiekowych¹⁰.

U dzieci również obserwuje się wzrost częstości występowania zapalenia pęcherzyka żółciowego¹¹. Badania wskazują na przeważająco żeńską, kaukaską populację w późnym okresie dojrzewania jako najbardziej dotkniętą¹¹. W okresie badania zaobserwowano znaczący względny wzrost wśród mężczyzn¹¹.

Sezonowość występowania

Jednym z fascynujących aspektów epidemiologii zapalenia pęcherzyka żółciowego jest jego sezonowość. Badania z różnych krajów wykazały, że ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego występuje z wyższą częstością w miesiącach letnich¹². Wzorzec letni szczytowego występowania został zidentyfikowany w 6 krajach¹³.

Dane epidemiologiczne z 11 badań wykorzystujących dane pacjentów z lat 1990-2021 z 7 krajów na całym świecie pokazały, że częstość występowania ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego, określona na podstawie liczby przyjęć do szpitala i diagnoz przy wypisie, jest najwyższa w sezonie letnim¹³. Wyjątkiem były Niemcy, gdzie nie zaobserwowano wyraźnego wzorca sezonowego¹³.

Zmiany w śmiertelności na przestrzeni czasu

Obserwuje się pozytywne trendy w zakresie śmiertelności związanej z zapaleniem pęcherzyka żółciowego. Po 2000 roku śmiertelność z powodu ostrego zapalenia żółciowych dróg żółciowych wynosi około 10%, podczas gdy śmiertelność z powodu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego jest generalnie mniejsza niż 1%¹⁴. To znaczna poprawa w porównaniu do wcześniejszych dekad.

Śmiertelność z powodu ostrego zapalenia żółciowych dróg żółciowych była wyższa niż 50% przed 1980 rokiem, 10-30% w latach 1981-1990 i 2,7-10% po 2000 roku¹⁵. Ta poprawa prawdopodobnie odzwierciedla postępy w diagnostyce, technikach chirurgicznych i opiece perioperacyjnej.

Różnice w leczeniu między regionami

Istnieją także różnice regionalne w podejściu do leczenia zapalenia pęcherzyka żółciowego. W niektórych regionach obserwuje się niższy odsetek wykonywanych cholecystektomii w porównaniu do średniej światowej. Na przykład w Kolumbii odsetek wykonywanych cholecystektomii jest niższy niż średnia w innych krajach⁹.

Te różnice regionalne w leczeniu mogą być związane z dostępnością opieki zdrowotnej, różnicami w wytycznych klinicznych, czynnikami ekonomicznymi oraz preferencjami kulturowymi w podejściu do leczenia chirurgicznego.

Prognozy na przyszłość

Przewiduje się, że globalny rynek ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego będzie rósł w tempie 7% rocznie w okresie prognozy 2021-2028¹⁶. Wzrost częstości występowania przewlekłych schorzeń, takich jak niewydolność nerek, choroba wieńcowa lub nowotwory, zwiększy ryzyko zapalenia pęcherzyka żółciowego¹⁶.

Oczekuje się, że rynek w regionie Azji i Pacyfiku oraz Europie będzie rósł w okresie prognozy ze względu na zwiększającą się działalność badawczo-rozwojową, poprawę infrastruktury opieki zdrowotnej, rosnące zapotrzebowanie na leczenie i starzejącą się populację¹⁷.