Bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci
Stosowanie leków u dzieci wymaga wyjątkowej uwagi, ponieważ dzieci różnią się od dorosłych pod względem tempa metabolizmu, sposobu wchłaniania i wydalania substancji leczniczych12. Ich organizmy nie są w pełni rozwinięte, a niektóre składniki leków mogą działać inaczej niż u dorosłych. Z tego powodu leki muszą być dokładnie dobrane do wieku, masy ciała oraz stanu zdrowia dziecka, a dawkowanie i postać leku często różnią się od tych stosowanych u osób dorosłych.
Zakres stosowania nystatyny u dzieci
Nystatyna jest substancją przeciwgrzybiczą, stosowaną głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez drożdżaki, zwłaszcza z rodzaju Candida. W przypadku dzieci, szczególnie noworodków i niemowląt, najczęściej używa się postaci zawiesin doustnych, które są wskazane w leczeniu pleśniawek jamy ustnej oraz zakażeń przewodu pokarmowego345. Nystatyna bywa również stosowana profilaktycznie u dzieci, które są narażone na zakażenia drożdżakowe w wyniku przyjmowania antybiotyków lub leków osłabiających odporność35. W niektórych przypadkach lek może być także używany profilaktycznie u noworodków o bardzo niskiej masie urodzeniowej, u których nie można zastosować innych leków pierwszego wyboru5.
Inne postacie nystatyny, takie jak tabletki dojelitowe, są stosowane rzadziej i wymagają ścisłego przestrzegania wskazań oraz przeciwwskazań, szczególnie u najmłodszych pacjentów6. Natomiast preparaty do stosowania dopochwowego nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży789.
- Nystatyna w postaci zawiesiny doustnej jest jedną z najczęściej stosowanych form leku u dzieci z pleśniawkami i grzybicami przewodu pokarmowego34.
- Nie wszystkie postacie nystatyny nadają się do stosowania u dzieci – szczególnie należy unikać preparatów dopochwowych u pacjentów pediatrycznych9.
- Przed rozpoczęciem leczenia zawsze należy upewnić się, czy dany lek jest przeznaczony dla wieku dziecka i czy nie występują przeciwwskazania.
Dawkowanie nystatyny u dzieci
Dawkowanie nystatyny u dzieci zależy od wieku, masy ciała, postaci leku oraz rodzaju zakażenia. Najczęściej wykorzystywaną postacią jest zawiesina doustna, którą można stosować zarówno leczniczo, jak i profilaktycznie. Przykładowo, zawiesina doustna o stężeniu 100 000 j.m./ml jest wskazana do leczenia zakażeń jamy ustnej, przełyku i przewodu pokarmowego u dzieci, w tym noworodków345.
Dawkowanie zawsze powinno być ustalone indywidualnie, w zależności od wskazania oraz wieku dziecka. W przypadku noworodków i niemowląt zaleca się szczególną ostrożność, a niektóre produkty zawierają substancje pomocnicze, które mogą wpływać na bezpieczeństwo stosowania (np. kwas benzoesowy, glikol propylenowy, sacharoza)12.
- Zawiesiny doustne: przeznaczone dla dzieci, w tym noworodków, stosowane w leczeniu i profilaktyce zakażeń drożdżakowych jamy ustnej oraz przewodu pokarmowego345.
- Tabletki dojelitowe: stosowane u dzieci powyżej określonego wieku, jednak decyzję o ich podaniu podejmuje lekarz6.
- Preparaty dopochwowe: nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży9.
Bezpieczeństwo stosowania nystatyny u dzieci
Nystatyna jest ogólnie uważana za lek bezpieczny dla dzieci, zwłaszcza w postaci doustnej i miejscowej, ponieważ praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego ani przez błony śluzowe10. Jednak u noworodków i niemowląt należy zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, takich jak kwas benzoesowy, który może zwiększać ryzyko żółtaczki u najmłodszych dzieci11.
Nie należy stosować nystatyny w leczeniu grzybic ogólnoustrojowych (układowych) u dzieci1122. Produkt jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na nystatynę lub jakikolwiek składnik pomocniczy leku131415.
- W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, należy przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem112.
- Niektóre substancje pomocnicze mogą powodować reakcje alergiczne lub inne działania niepożądane, szczególnie u dzieci z alergiami lub zaburzeniami metabolicznymi12.
- Doustne postacie nystatyny nie powinny być stosowane w leczeniu grzybic układowych1.
- W przypadku noworodków i niemowląt należy zwrócić szczególną uwagę na skład leku, ponieważ niektóre substancje pomocnicze mogą powodować działania niepożądane, takie jak żółtaczka czy reakcje alergiczne112.
- Lek należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przekraczać wskazanych dawek.
- W razie pojawienia się objawów nietolerancji, uczulenia lub innych niepokojących objawów, leczenie powinno być przerwane.
- Stosowanie nystatyny u dzieci z chorobami nerek wymaga dodatkowej ostrożności, ponieważ lek może sporadycznie pojawić się we krwi112.
Podsumowanie: Nystatyna jako bezpieczny lek przeciwgrzybiczy dla dzieci – pod warunkiem właściwego stosowania
Nystatyna jest szeroko stosowana u dzieci, szczególnie w leczeniu i profilaktyce grzybic jamy ustnej oraz przewodu pokarmowego. Kluczowe znaczenie ma wybór odpowiedniej postaci leku i przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz przeciwwskazań, szczególnie u najmłodszych pacjentów. Należy zwracać uwagę na obecność substancji pomocniczych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo stosowania, zwłaszcza u noworodków i niemowląt. Poniżej znajduje się tabela podsumowująca możliwości stosowania nystatyny w różnych grupach wiekowych.
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Noworodki (0–1 miesiąc) | Możliwe, tylko zawiesina doustna, zgodnie z zaleceniami | Indywidualne, wg wskazań lekarza i produktu |
| Niemowlęta (1–12 miesięcy) | Możliwe, tylko zawiesina doustna | Indywidualne, wg wskazań lekarza i produktu |
| Dzieci (1–12 lat) | Możliwe, głównie zawiesina doustna, w wyjątkowych przypadkach tabletki dojelitowe | Indywidualne, wg wskazań lekarza i produktu |
| Młodzież (≥12 lat) | Możliwe, zawiesina doustna, tabletki dojelitowe, inne postacie zgodnie z zaleceniami | Zgodnie z zaleceniami lekarza i produktu |


















