Dlaczego ostrożność przy stosowaniu leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważna?
Ciąża oraz okres karmienia piersią to wyjątkowe momenty w życiu kobiety, w których organizm przechodzi wiele zmian. W tym czasie nawet leki stosowane miejscowo mogą mieć wpływ na dziecko, ponieważ część substancji może przenikać przez łożysko lub do mleka matki123. Dlatego każda kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku, nawet jeśli jest to preparat do stosowania na skórę lub błony śluzowe.
Stosowanie mupirocyny w ciąży
Mupirocyna jest antybiotykiem do stosowania miejscowego, który blokuje rozwój bakterii wywołujących zakażenia skóry i błon śluzowych45. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały, by mupirocyna wywierała szkodliwy wpływ na rozwój płodu123. Jednak u ludzi brakuje odpowiednich danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jej stosowania w czasie ciąży.
Większość ChPL wskazuje, że mupirocyna może być stosowana w ciąży jedynie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy przewidywane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko1263. Dotyczy to zarówno postaci kremów, maści do stosowania na skórę, jak i maści do nosa7. W przypadku niektórych preparatów, takich jak niektóre maści, wyraźnie podkreślono, by nie stosować ich w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne8.
- Brak jest badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo mupirocyny u kobiet ciężarnych1.
- Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodu23.
- Stosowanie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy korzyści przewyższają ryzyko6.
- Niektóre preparaty zalecają szczególną ostrożność lub wręcz unikanie stosowania w ciąży, jeśli nie ma wyraźnych wskazań8.
Stosowanie mupirocyny podczas karmienia piersią
Informacje dotyczące przenikania mupirocyny do mleka matki są ograniczone. W większości ChPL podkreśla się, że nie wiadomo, czy mupirocyna przenika do mleka ludzkiego lub w jakim stopniu mogłaby oddziaływać na karmione dziecko1963. W niektórych przypadkach, np. przy leczeniu pękniętej brodawki sutkowej, zaleca się bardzo dokładne umycie brodawki przed karmieniem piersią, aby zminimalizować ryzyko spożycia leku przez dziecko196.
W kilku dokumentach podkreślono, że mupirocynę można stosować w okresie karmienia piersią wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka32. Są jednak również preparaty, które zalecają unikanie stosowania mupirocyny w okresie karmienia piersią8.
- Nie wiadomo, czy mupirocyna przenika do mleka kobiecego9.
- W przypadku leczenia brodawek należy je dokładnie umyć przed przystawieniem dziecka do piersi6.
- Stosowanie jest możliwe wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka3.
- Niektóre postacie leku są przeciwwskazane podczas karmienia piersią8.
Wpływ mupirocyny na płodność
Dostępne dane wskazują, że mupirocyna nie wpływa negatywnie na płodność. Badania na zwierzętach nie wykazały takiego działania, jednak nie ma odpowiednich badań klinicznych z udziałem ludzi196.
- Mupirocyna jest stosowana wyłącznie miejscowo i ogólnoustrojowe wchłanianie jest bardzo niewielkie, co ogranicza potencjalne narażenie płodu lub niemowlęcia na lek3.
- W przypadku leczenia pękniętych brodawek sutkowych u kobiet karmiących piersią, zawsze należy zadbać o higienę i usunięcie pozostałości leku przed karmieniem6.
- Niektóre produkty z mupirocyną mają różne zalecenia dotyczące stosowania w ciąży i laktacji – zawsze należy sprawdzić ulotkę konkretnego preparatu8.
Mupirocyna – bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Tylko w razie konieczności | Brak danych klinicznych u ludzi; stosować, gdy korzyści przewyższają ryzyko |
| Karmienie piersią | Tylko w razie konieczności | Nieznane przenikanie do mleka; w przypadku leczenia brodawek konieczne umycie przed karmieniem |
| Płodność | Brak wpływu | Brak danych o niekorzystnym wpływie na płodność u ludzi i zwierząt |


















