REKLAMA

Jak dawkować propylotiouracyl?

Propylotiouracyl (Propylthiouracilum) jest lekiem przeciwtarczycowym, stosowanym głównie w leczeniu nadczynności tarczycy, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 6. roku życia12. Dostępny jest w postaci tabletek, które należy przyjmować doustnie, najlepiej podczas posiłków, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego3. Schemat dawkowania zależy od wieku pacjenta, ciężkości choroby, a także od obecności innych schorzeń, takich jak niewydolność nerek czy wątroby4.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Dawka początkowa: Zwykle 300 mg na dobę, podzielone na trzy dawki (100 mg co 8 godzin)56.
  • W ciężkiej nadczynności tarczycy lub przy dużym przeroście gruczołu tarczowego, dawka początkowa może wynosić 400 mg na dobę w dawkach podzielonych5.
  • Dawka podtrzymująca: Po uzyskaniu prawidłowego poziomu hormonów (eutyreoza), dawkę należy stopniowo zmniejszać do 100–150 mg na dobę, zwykle w jednej lub dwóch dawkach56.
  • Czas leczenia: Najczęściej wynosi 1–2 lata, choć u niektórych pacjentów wystarcza już 3 miesiące terapii5.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Dzieci 6–10 lat: Dawka początkowa wynosi 5–7 mg/kg masy ciała na dobę (50–150 mg/dobę), podawana w trzech dawkach podzielonych co 8 godzin56.
  • Dzieci powyżej 10 lat i młodzież: Także 5–7 mg/kg masy ciała na dobę (150–300 mg/dobę), podzielone na trzy dawki7.
  • Dawka podtrzymująca u dzieci: Zwykle ⅓–⅔ dawki początkowej, podawana raz lub dwa razy na dobę (50–100 mg)76.
  • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności7.
Ważne dla pacjentów:

  • Tabletki propylotiouracylu powinny być przyjmowane w czasie posiłków, co zmniejsza ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego.
  • W trakcie leczenia konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi oraz czynności wątroby i nerek.
  • Nie należy przekraczać przepisanych dawek ani skracać lub wydłużać czasu leczenia bez konsultacji z lekarzem.
  • Jeśli pojawią się objawy, takie jak ból gardła, gorączka lub ogólne złe samopoczucie, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, ponieważ mogą one wskazywać na poważne działania niepożądane.

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

  • Osobom starszym zaleca się stosowanie niższych dawek początkowych niż standardowo u dorosłych, z uwagi na większą wrażliwość na działanie leku oraz ryzyko działań niepożądanych4.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodne zaburzenia (GFR > 50 ml/min): Nie jest konieczna modyfikacja dawki7.
  • Umiarkowana niewydolność nerek (GFR 10–50 ml/min): Zaleca się zmniejszenie dawki o 25%74.
  • Ciężka niewydolność nerek (GFR < 10 ml/min): Dawka powinna być zmniejszona o połowę74.
  • Pacjenci dializowani: Podczas hemodializy usuwana jest tylko niewielka ilość leku, dlatego zwykle nie ma konieczności zmiany schematu dawkowania, ale lekarz może zalecić indywidualne dostosowanie3.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

  • W przypadku zaburzeń czynności wątroby należy rozważyć zmniejszenie dawki, a leczenie prowadzić ze szczególną ostrożnością4.
  • Jeżeli podczas terapii wystąpią nieprawidłowości w wynikach badań wątroby, należy natychmiast przerwać leczenie8.
  • Lek jest przeciwwskazany u osób z niewydolnością wątroby9.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Propylotiouracyl może być stosowany w ciąży tylko w razie bezwzględnej konieczności i pod ścisłą kontrolą lekarza1011.
  • Ze względu na mniejsze ryzyko powikłań u płodu, preferuje się go w pierwszym trymestrze ciąży10.
  • W okresie karmienia piersią propylotiouracyl może być stosowany, ale należy zachować ostrożność10.

Dawkowanie w szczególnych przypadkach

  • Przełom tarczycowy (nagłe nasilenie objawów nadczynności tarczycy): U dorosłych stosuje się 200–300 mg co 6 godzin do czasu opanowania stanu ostrego (najczęściej 6 dawek)3.
  • W przypadkach, gdy doustne przyjmowanie leku jest niemożliwe, propylotiouracyl może być podany przez zgłębnik nosowy lub we wlewkach doodbytniczych, po przygotowaniu specjalnego roztworu z tabletek3.
Uwaga na dawkowanie w szczególnych grupach:

U dzieci poniżej 6. roku życia bezpieczeństwo stosowania propylotiouracylu nie zostało ustalone, dlatego lek nie powinien być im podawany. Osoby starsze oraz pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby wymagają indywidualnego dostosowania dawki. W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania, takich jak nudności, wymioty czy zaburzenia żołądkowe, należy niezwłocznie poinformować lekarza. Przewlekłe przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do niedoczynności tarczycy lub powstania wola, co wymaga odpowiedniej korekty leczenia.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa w ciężkich przypadkach może wynosić nawet 600 mg (w 4–6 dawkach podzielonych)6.
  • Nie opisano ostrych zatruć propylotiouracylem, jednak przewlekłe przedawkowanie może powodować niedoczynność tarczycy i powiększenie tarczycy1213.
  • W razie wystąpienia objawów przedawkowania (nudności, wymioty, ospałość, przyrost masy ciała, sucha skóra, zaparcia) konieczna jest konsultacja z lekarzem1213.

Propylotiouracyl – różne schematy dawkowania w zależności od potrzeb

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 300 mg/dobę w 3 dawkach; ciężka nadczynność do 400 mg/dobę. Dawka podtrzymująca: 100–150 mg/dobę.
Dzieci 6–10 lat 5–7 mg/kg mc./dobę (50–150 mg/dobę) w 3 dawkach. Dawka podtrzymująca: ⅓–⅔ dawki początkowej (50–100 mg/dobę).
Dzieci powyżej 10 lat i młodzież 5–7 mg/kg mc./dobę (150–300 mg/dobę) w 3 dawkach. Dawka podtrzymująca: ⅓–⅔ dawki początkowej.
Osoby starsze Niższa dawka niż u dorosłych, dostosowana indywidualnie.
Niewydolność nerek (umiarkowana) Zmniejszyć dawkę o 25%.
Niewydolność nerek (ciężka) Zmniejszyć dawkę o 50%.
Niewydolność wątroby Lek przeciwwskazany lub dawka zmniejszona pod ścisłą kontrolą lekarza.
Kobiety w ciąży Stosować tylko w razie konieczności, preferowany w I trymestrze, pod kontrolą lekarza.
Dzieci < 6 lat Nie zaleca się stosowania.

Propylotiouracyl – bezpieczne dawkowanie kluczem do skuteczności

Dawkowanie propylotiouracylu wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego wiek pacjenta, ciężkość choroby oraz współistniejące schorzenia. Lek jest skuteczny w leczeniu nadczynności tarczycy, ale wymaga regularnej kontroli laboratoryjnej i ścisłego przestrzegania zaleceń lekarskich. Przestrzeganie właściwego schematu dawkowania pozwala uniknąć powikłań i zwiększa szanse na skuteczne leczenie. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dawkowania lub wystąpienia działań niepożądanych, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować propylotiouracyl u dorosłych?

Standardowa dawka początkowa to 300 mg na dobę w trzech dawkach podzielonych. W ciężkich przypadkach można zwiększyć do 400 mg. Dawka podtrzymująca wynosi 100–150 mg na dobę.

Jakie jest dawkowanie propylotiouracylu u dzieci?

U dzieci 6–10 lat dawka wynosi 5–7 mg/kg mc. (50–150 mg/dobę) w trzech dawkach. U dzieci powyżej 10 lat i młodzieży – 5–7 mg/kg mc. (150–300 mg/dobę).

Czy trzeba zmieniać dawkę propylotiouracylu przy niewydolności nerek?

Tak, w umiarkowanej niewydolności nerek dawkę należy zmniejszyć o 25%, a w ciężkiej o 50%.

Czy propylotiouracyl można stosować w ciąży?

Może być stosowany w ciąży tylko w razie konieczności, najlepiej w pierwszym trymestrze i pod ścisłą kontrolą lekarza.

REKLAMA