Czym jest laktuloza i jak wygląda jej standardowe dawkowanie?
Laktuloza to syntetyczny dwucukier, który najczęściej występuje w postaci syropu lub roztworu doustnego. Stosowana jest głównie w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej12. Dawka laktulozy zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz indywidualnych potrzeb organizmu. Przykładowo, w syropach można spotkać różne stężenia, np. 2,5 g w 5 ml lub 7,5 g w 15 ml34. Laktulozę przyjmuje się doustnie, a jej działanie przeczyszczające pojawia się zwykle po 24–48 godzinach od spożycia5. Przedawkowanie laktulozy oznacza spożycie ilości większej niż zalecana przez lekarza lub producenta produktu leczniczego.
Objawy przedawkowania laktulozy
Przyjęcie zbyt dużej dawki laktulozy może prowadzić do wystąpienia objawów przedawkowania, które zależą od ilości spożytej substancji oraz indywidualnej wrażliwości organizmu6. W większości przypadków objawy dotyczą przewodu pokarmowego i mogą pojawić się już po jednorazowym przekroczeniu dawki.
- Biegunka – najczęstszy objaw, często o charakterze osmotycznym67
- Bóle i skurcze brzucha – mogą towarzyszyć biegunce, zwłaszcza przy większych dawkach8
- Utrata płynów i odwodnienie – konsekwencja nasilonej biegunki i/lub wymiotów9
- Zaburzenia elektrolitowe – spadek poziomu potasu (hipokaliemia) oraz wzrost poziomu sodu we krwi (hipernatremia)97
- Nudności i wymioty – rzadziej, głównie przy długotrwałym lub bardzo dużym przedawkowaniu10
Podział objawów przedawkowania według układów narządowych
- Przewód pokarmowy: biegunka, nudności, wymioty, bóle i skurcze brzucha911
- Gospodarka wodno-elektrolitowa: odwodnienie, hipokaliemia (spadek potasu), hipernatremia (wzrost sodu)7
- Ogólne: osłabienie, złe samopoczucie przy znacznej utracie płynów9
Postępowanie w przypadku przedawkowania laktulozy
W przypadku podejrzenia przedawkowania laktulozy zaleca się przede wszystkim przerwanie przyjmowania leku lub zmniejszenie dawki67. Objawy, takie jak biegunka i bóle brzucha, zwykle ustępują samoistnie po odstawieniu substancji. Leczenie polega na:
- Przerwaniu stosowania laktulozy lub zmniejszeniu dawki8
- W razie potrzeby – uzupełnieniu płynów i elektrolitów (np. potasu, sodu)6
- Leczeniu objawowym, jeśli występują silne dolegliwości12
W przypadku bardzo nasilonych objawów, takich jak długotrwała biegunka, znaczna utrata płynów czy objawy odwodnienia (suchość w ustach, osłabienie, spadek ciśnienia), konieczna może być konsultacja medyczna i wyrównanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej6. W razie potrzeby lekarz może zalecić hospitalizację.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu laktulozy
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. pojedynczy luźny stolec) | Odstawienie lub zmniejszenie dawki laktulozy | Nie |
| Umiarkowane (biegunka, skurcze brzucha, nudności) | Odstawienie leku, nawadnianie, wyrównanie elektrolitów | Rzadko, w przypadku nasilonych objawów lub odwodnienia |
| Ciężkie (długotrwała biegunka, znaczna utrata płynów, zaburzenia elektrolitowe) | Odstawienie leku, intensywne nawadnianie, wyrównanie elektrolitów, leczenie objawowe | Tak, jeśli występują objawy odwodnienia lub zaburzenia elektrolitowe |
Laktuloza – ryzyko przedawkowania i znaczenie przestrzegania zaleceń
Laktuloza jest uznawana za lek bezpieczny, jednak przedawkowanie może prowadzić do uciążliwych, a w niektórych przypadkach groźnych dla zdrowia objawów, głównie związanych z przewodem pokarmowym i równowagą wodno-elektrolitową76. Objawy zwykle ustępują po odstawieniu substancji, ale długotrwała lub bardzo duża dawka wymaga nadzoru medycznego, szczególnie u osób wrażliwych. Stosowanie laktulozy zgodnie z zaleceniami lekarza i ulotki pozwala uniknąć niepożądanych skutków i bezpiecznie korzystać z jej właściwości leczniczych.


















