Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?
Okres ciąży i karmienia piersią to wyjątkowy czas, w którym należy ze szczególną ostrożnością podchodzić do stosowania jakichkolwiek leków. Substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko lub do mleka matki, co może wpłynąć na rozwijający się płód lub noworodka12. Dlatego każda kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem leczenia, także w przypadku stosowania preparatów do skóry.
Bezpieczeństwo stosowania kwasu azelainowego w ciąży
Kwas azelainowy jest lekiem przeznaczonym do stosowania miejscowego na skórę. Dotychczas nie przeprowadzono odpowiednich i dobrze kontrolowanych badań dotyczących stosowania tej substancji u kobiet w ciąży13425678910111213141516. Informacje dostępne pochodzą głównie z badań prowadzonych na zwierzętach.
- W badaniach na zwierzętach zauważono, że kwas azelainowy może mieć wpływ na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu oraz przebieg porodu lub rozwój pourodzeniowy. Jednak działania niepożądane pojawiały się dopiero po podaniu dawek znacznie przekraczających te, które są zalecane u ludzi134.
- Niektóre źródła wskazują, że w badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu kwasu azelainowego na przebieg ciąży czy rozwój płodu, ale zawsze zaleca się ostrożność25678910111213141516.
- Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu azelainowego w różnych trymestrach ciąży, dlatego preparat można stosować wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne i pod nadzorem lekarza134.
Stosowanie kwasu azelainowego podczas karmienia piersią
Nie wiadomo dokładnie, czy kwas azelainowy przenika do mleka matki u kobiet karmiących piersią. Badania laboratoryjne (in vitro) wykazały jednak, że substancja ta może przenikać do mleka13425678910111213141516. Jednak po zastosowaniu miejscowym wchłanianie do organizmu jest bardzo niewielkie (mniej niż 4%), co nie powoduje zwiększenia ilości tej substancji w mleku powyżej wartości fizjologicznych.
- Kwas azelainowy nie występuje w mleku matki w dużych stężeniach, a jego stosowanie na skórę nie powinno istotnie wpływać na dziecko karmione piersią1725678910111213141516.
- Ostrożność jest jednak zalecana. Podczas stosowania preparatów z kwasem azelainowym kobieta karmiąca powinna unikać nakładania leku na piersi oraz dbać o to, by dziecko nie miało kontaktu z leczoną skórą171819.
- Podczas stosowania kwasu azelainowego nie należy nakładać preparatu na brodawki piersi ani na skórę, z którą dziecko może mieć bezpośredni kontakt.
- Dziecko nie powinno dotykać skóry, na którą nałożono lek.
- Wchłanianie substancji przez skórę jest bardzo niskie, ale ostrożność jest zalecana dla bezpieczeństwa dziecka.
- W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie przy dłuższym stosowaniu preparatu.
Wpływ kwasu azelainowego na płodność
Nie ma danych wskazujących, by stosowanie kwasu azelainowego miejscowo na skórę miało wpływ na płodność u ludzi. Wyniki badań na zwierzętach również nie wykazały negatywnego działania na płodność samców ani samic171819.
Podsumowanie: kwas azelainowy a bezpieczeństwo w ciąży i podczas laktacji
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Można rozważyć w razie konieczności | Stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza, brak danych o bezpieczeństwie w poszczególnych trymestrach |
| Karmienie piersią | Można rozważyć | Unikać kontaktu dziecka z leczoną skórą i brodawką piersi, zachować ostrożność |
| Płodność | Brak przeciwwskazań | Brak negatywnego wpływu na płodność w badaniach na zwierzętach |













