Czym jest iwermektyna i jakie są jej standardowe dawki?
Iwermektyna (Ivermectinum) jest lekiem o działaniu przeciwpasożytniczym i przeciwzapalnym, najczęściej stosowanym w postaci kremu na skórę, m.in. w leczeniu trądziku różowatego12. W preparatach przeznaczonych do stosowania miejscowego, typowa dawka to 10 mg iwermektyny w jednym gramie kremu12.
Przedawkowanie iwermektyny jest niezwykle rzadkie podczas prawidłowego stosowania na skórę. Do niepożądanych sytuacji może dojść głównie po przypadkowym połknięciu, wdychaniu, wstrzyknięciu lub kontakcie z większą ilością preparatów weterynaryjnych zawierających tę substancję34.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu iwermektyny?
O przedawkowaniu iwermektyny mówimy, gdy do organizmu dostanie się większa ilość substancji niż zalecana w terapii – najczęściej przez przypadkowe połknięcie lub kontakt z preparatami o wyższych stężeniach, np. weterynaryjnymi34. W praktyce, podczas leczenia miejscowego na skórę ryzyko przedawkowania jest minimalne, jednak przypadkowa ekspozycja na dużą ilość iwermektyny może wywołać objawy ogólnoustrojowe.
- Stosując iwermektynę w postaci kremu zgodnie z zaleceniami, ryzyko przedawkowania jest znikome.
- Nie należy używać preparatów przeznaczonych dla zwierząt – mają one inne stężenia i mogą być niebezpieczne dla ludzi.
- Najgroźniejsze objawy mogą pojawić się po przypadkowym połknięciu dużej ilości leku lub ekspozycji na wysokie dawki iwermektyny.
- W przypadku połknięcia leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Objawy przedawkowania iwermektyny
Objawy przedawkowania iwermektyny zależą od ilości, drogi ekspozycji i indywidualnej wrażliwości organizmu. Najczęściej opisywane są po przypadkowym połknięciu, wdychaniu lub wstrzyknięciu dużych dawek – sytuacje te dotyczą głównie kontaktu z preparatami weterynaryjnymi34.
- Skóra: wysypka, obrzęk, pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry34
- Układ nerwowy: bóle głowy, zawroty głowy, osłabienie (astenia), drgawki, ataksja (problemy z koordynacją ruchów), parestezje (mrowienie, drętwienie)34
- Układ pokarmowy: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha34
- Układ oddechowy: duszność34
Objawy mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych do poważnych, w tym zagrażających życiu, szczególnie przy bardzo wysokich dawkach.
Postępowanie w przypadku przedawkowania iwermektyny
W przypadku połknięcia lub kontaktu z dużą ilością iwermektyny, należy jak najszybciej podjąć działania mające na celu ograniczenie wchłaniania substancji do organizmu56.
- Wywołanie wymiotów i/lub płukanie żołądka (im szybciej, tym lepiej)56
- Podanie leków przeczyszczających, jeśli jest to uzasadnione56
- Wspomaganie funkcji życiowych – podawanie płynów i elektrolitów, tlenoterapia lub wentylacja mechaniczna w razie trudności z oddychaniem, środki podnoszące ciśnienie krwi w przypadku niedociśnienia34
- Brak znanego antidotum – leczenie jest objawowe i wspomagające34
- Niezwłocznie zgłoś się do szpitala lub wezwij pogotowie, szczególnie jeśli wystąpią niepokojące objawy ogólnoustrojowe.
- W przypadku połknięcia dużej ilości leku liczy się czas – szybkie działania mogą zmniejszyć ryzyko poważnych konsekwencji.
- Leczenie polega głównie na wsparciu funkcji życiowych – nie istnieje specyficzna odtrutka na iwermektynę.
- Opisz dokładnie lekarzowi, jaką ilość i w jakich okolicznościach przyjąłeś substancję.
Tabela podsumowująca: Objawy, postępowanie i hospitalizacja w przypadku przedawkowania iwermektyny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: wysypka, bóle głowy, niewielkie nudności | Obserwacja, leczenie objawowe, ewentualne podanie płynów | Nie zawsze, zależnie od stanu pacjenta |
| Umiarkowane: wymioty, biegunka, bóle brzucha, zawroty głowy | Płukanie żołądka, leki przeczyszczające, podanie płynów i elektrolitów, obserwacja | Często wskazana |
| Ciężkie: drgawki, ataksja, duszność, silna hipotonia | Intensywne leczenie wspomagające, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, środki presyjne | Bezwzględnie wymagana |
Iwermektyna – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania
Iwermektyna stosowana zgodnie z zaleceniami w formie kremu jest substancją bezpieczną i dobrze tolerowaną przez pacjentów12. Ryzyko przedawkowania podczas aplikacji na skórę jest praktycznie zerowe. Największe niebezpieczeństwo wiąże się z przypadkowym połknięciem dużych ilości leku lub kontaktem z preparatami o wysokich stężeniach iwermektyny, stosowanymi w weterynarii. W takich przypadkach mogą pojawić się objawy ze strony wielu układów, a leczenie wymaga szybkiej interwencji medycznej. Nie istnieje specyficzna odtrutka na iwermektynę, dlatego terapia polega na wspomaganiu funkcji życiowych i ograniczaniu wchłaniania substancji do organizmu3546.


















