Jak dawkować dimetynden? – podstawowe zasady
Dimetynden (Dimetindeni maleas) jest substancją wykorzystywaną w leczeniu objawów alergii oraz świądu o różnym pochodzeniu. Występuje w kilku postaciach: jako krople doustne, żel do stosowania na skórę oraz w połączeniu z innymi składnikami w aerozolu do nosa. Sposób dawkowania zależy od postaci leku, wieku pacjenta i wskazania do stosowania123.
Dawkowanie kropli doustnych
- Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: zalecana dawka dobowa wynosi od 3 do 6 mg dimetyndenu, podzielona na trzy równe porcje. Odpowiada to 20–40 kroplom trzy razy na dobę. U osób z tendencją do senności można przyjąć 40 kropli przed snem i 20 kropli rano, podczas śniadania1.
- Dzieci poniżej 12 lat: dawka dobowa wynosi 0,1 mg na kilogram masy ciała, czyli 2 krople na każdy kilogram masy ciała na dobę, rozdzielone na 3 porcje. Nie należy przekraczać określonych maksymalnych dawek dobowych:
- 1 miesiąc – 1 rok: maksymalnie 1,5 mg (30 kropli)
- 1 – 3 lata: maksymalnie 2,25 mg (45 kropli)
- 3 – 12 lat: maksymalnie 3 mg (60 kropli)
Uwaga: Stosowanie u niemowląt od 1. miesiąca do 1. roku życia oraz u dzieci poniżej 6 lat powinno odbywać się wyłącznie na zlecenie lekarza1.
Dawkowanie żelu na skórę
- Dorośli i dzieci: cienką warstwę żelu należy nanosić na swędzącą lub zmienioną chorobowo skórę 2 do 4 razy na dobę245.
- W przypadku bardzo silnego świądu lub dużego uszkodzenia skóry, leczenie miejscowe żelem można uzupełnić o podawanie dimetyndenu doustnie (krople lub kapsułki)25.
- Unikać stosowania żelu na duże obszary skóry u małych dzieci, szczególnie jeśli skóra jest uszkodzona lub zapalna4.
Aerozol do nosa (preparat złożony z fenylefryną)
- Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 1 do 2 aplikacji do każdego otworu nosowego, 3 do 4 razy dziennie. Ostatnią dawkę najlepiej podać przed snem3.
- Dzieci 6–12 lat: 1 do 2 aplikacji do każdego otworu nosowego, 3 do 4 razy dziennie, ale wyłącznie pod nadzorem dorosłych3.
- Dzieci poniżej 6 lat: nie zaleca się stosowania tej postaci leku3.
- Preparatu nie należy używać dłużej niż 7 dni3.
- Nie należy przekraczać zalecanej dawki ani czasu stosowania bez konsultacji z lekarzem.
- Stosowanie dimetyndenu u niemowląt i małych dzieci zawsze powinno odbywać się zgodnie z zaleceniem lekarza, szczególnie w przypadku kropli doustnych.
- W przypadku żelu, unikać stosowania na duże obszary skóry u małych dzieci oraz na uszkodzoną skórę.
- Preparaty do nosa nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 lat.
Dawkowanie dimetyndenu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Krople doustne: u dzieci poniżej 12 lat dawka jest uzależniona od masy ciała i wynosi 0,1 mg/kg na dobę (2 krople/kg masy ciała), podzielona na 3 dawki. Istnieją ograniczenia maksymalnej dawki w zależności od wieku dziecka (patrz tabela podsumowująca)1.
- Żel: można stosować u dzieci, ale należy unikać nakładania na duże powierzchnie skóry u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza jeśli skóra jest uszkodzona4.
- Aerozol do nosa: nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U dzieci od 6 do 12 lat stosować pod nadzorem dorosłych3.
Pacjenci w podeszłym wieku
W przypadku kropli doustnych brak jest szczegółowych danych dotyczących dawkowania u osób starszych. Zaleca się jednak ostrożność, ponieważ osoby starsze mogą być bardziej podatne na działania niepożądane, takie jak pobudzenie lub zmęczenie. Nie zaleca się stosowania dimetyndenu u osób w podeszłym wieku z dezorientacją6. W przypadku żelu brak jest przeciwwskazań dotyczących wieku, ale również zaleca się ostrożność przy nakładaniu na duże powierzchnie skóry.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
W dostępnych materiałach źródłowych nie opisano konieczności zmiany dawkowania dimetyndenu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby1. Jednakże, w każdej takiej sytuacji decyzja o stosowaniu leku powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Nie ma przeciwwskazań do stosowania żelu dimetyndenu u kobiet w ciąży i karmiących piersią, jednak nie powinno się nakładać żelu na skórę piersi podczas karmienia7.
- W przypadku kropli doustnych oraz aerozolu do nosa decyzję o stosowaniu powinien podjąć lekarz.
- Nie stosuj preparatu u noworodków do ukończenia pierwszego miesiąca życia, zwłaszcza przedwcześnie urodzonych dzieci.
- Nie przekraczaj maksymalnych dobowych dawek – szczególnie istotne u dzieci i niemowląt.
- Unikaj stosowania żelu na otwarte rany, błony śluzowe oraz oparzenia drugiego i trzeciego stopnia.
- Nadmierne lub długotrwałe stosowanie leków do nosa może prowadzić do pogorszenia objawów i uszkodzenia śluzówki nosa.
Maksymalne dawki dobowe i ryzyko przedawkowania
- Krople doustne: dla dzieci w zależności od wieku ustalono maksymalne dawki – nie wolno ich przekraczać (szczegóły w tabeli podsumowującej). U dorosłych nie należy stosować więcej niż 6 mg na dobę1.
- Żel: brak ściśle określonej maksymalnej dawki, ale nie zaleca się stosowania na duże powierzchnie skóry, zwłaszcza u dzieci4.
- Aerozol do nosa: nie należy przekraczać 1–2 aplikacji do każdego otworu nosowego, 3–4 razy dziennie, przez maksymalnie 7 dni3.
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy takie jak senność (głównie u dorosłych), pobudzenie, drgawki, omamy, zatrzymanie moczu, suchość w ustach czy zaburzenia rytmu serca – szczególnie u dzieci89. W razie podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Dimetynden – dawkowanie w różnych wskazaniach
Dawkowanie dimetyndenu nie różni się w zależności od leczonego schorzenia – niezależnie czy stosowany jest w alergii, świądzie, po ukąszeniach owadów czy w innych wymienionych wskazaniach, schematy dawkowania pozostają takie same dla danej postaci i grupy wiekowej1011.
Dimetynden – podsumowanie zasad dawkowania
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież powyżej 12 lat (krople doustne) | 3–6 mg na dobę (20–40 kropli 3 razy dziennie); maksymalnie 7 dni bez konsultacji z lekarzem |
| Dzieci 3–12 lat (krople doustne) | 0,1 mg/kg mc./dobę (2 krople/kg mc./dobę) w 3 dawkach; maks. 3 mg (60 kropli) na dobę |
| Dzieci 1–3 lata (krople doustne) | 0,1 mg/kg mc./dobę (2 krople/kg mc./dobę) w 3 dawkach; maks. 2,25 mg (45 kropli) na dobę |
| Niemowlęta 1 miesiąc – 1 rok (krople doustne) | 0,1 mg/kg mc./dobę (2 krople/kg mc./dobę) w 3 dawkach; maks. 1,5 mg (30 kropli) na dobę; tylko na zlecenie lekarza |
| Dzieci poniżej 1 miesiąca | Przeciwwskazane |
| Dorośli i dzieci (żel) | 2–4 razy na dobę cienką warstwą na zmienioną skórę |
| Dzieci poniżej 2 lat (żel) | Unikać stosowania na duże powierzchnie skóry |
| Dorośli i dzieci powyżej 12 lat (aerozol do nosa) | 1–2 aplikacje do każdego otworu nosowego, 3–4 razy dziennie, maks. 7 dni |
| Dzieci 6–12 lat (aerozol do nosa) | 1–2 aplikacje do każdego otworu nosowego, 3–4 razy dziennie pod nadzorem dorosłych, maks. 7 dni |
| Dzieci poniżej 6 lat (aerozol do nosa) | Nie zaleca się stosowania |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Brak danych, zaleca się ostrożność |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby | Brak konieczności modyfikacji dawki wg ChPL |
| Kobiety w ciąży/karmiące | Żel – nie stosować na piersi; krople/aerozol – decyzja lekarza |


















