Bisoprolol – kiedy mówimy o przedawkowaniu?
Bisoprolol to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca12. Standardowa dawka bisoprololu zależy od wskazania oraz stanu zdrowia pacjenta i waha się zazwyczaj od 1,25 mg do 10 mg na dobę, przyjmowanych doustnie w postaci tabletek powlekanych34. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku znacznie przekraczającej zalecaną dawkę, co może nastąpić przypadkowo lub celowo. W praktyce do przedawkowania może dojść już po jednorazowym spożyciu kilku tabletek naraz, ale ryzyko i nasilenie objawów zależy od wielu czynników, w tym od indywidualnej wrażliwości pacjenta56.
Warto podkreślić, że osoby z przewlekłą niewydolnością serca są szczególnie wrażliwe na przedawkowanie bisoprololu – nawet stosunkowo niewielkie przekroczenie dawki może być dla nich groźne78.
Objawy przedawkowania bisoprololu
Przedawkowanie bisoprololu może wywołać szereg objawów, które w większości przypadków są związane z nadmiernym zahamowaniem czynności serca oraz wpływem na inne narządy. Objawy te mogą być łagodne, umiarkowane lub zagrażające życiu, a ich nasilenie zależy od ilości przyjętego leku, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości organizmu76.
- Układ sercowo-naczyniowy: bradykardia (zbyt wolne bicie serca), niedociśnienie tętnicze (spadek ciśnienia krwi), blok przedsionkowo-komorowy, ostra niewydolność serca58.
- Układ oddechowy: skurcz oskrzeli, szczególnie u osób z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc8.
- Układ metaboliczny: hipoglikemia (spadek poziomu cukru we krwi), która może objawiać się uczuciem głodu, drżeniem, poceniem się, niepokojem6.
- Układ nerwowy: zawroty głowy, omdlenia5.
- Inne: w ciężkich przypadkach może dojść do utraty przytomności lub zapaści9.
Dlaczego objawy mogą się różnić?
Indywidualna wrażliwość na bisoprolol jest wysoka. U części pacjentów nawet dawki niewiele wyższe od standardowych mogą powodować poważne objawy, zwłaszcza jeśli występują u nich choroby serca69. W literaturze opisano przypadki przedawkowania bisoprololu w ilości nawet 2000 mg, po których pacjenci odzyskali zdrowie, jednak zawsze wymaga to szybkiego rozpoznania i odpowiedniego leczenia5.
Postępowanie w przypadku przedawkowania bisoprololu
W przypadku podejrzenia przedawkowania bisoprololu należy niezwłocznie przerwać jego przyjmowanie i jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną78. Leczenie polega głównie na podtrzymywaniu podstawowych funkcji życiowych oraz łagodzeniu objawów, które wystąpiły. Bisoprolol w bardzo niewielkim stopniu można usunąć z organizmu za pomocą dializy, dlatego stosuje się głównie leczenie objawowe86.
- W przypadku bradykardii (wolnego bicia serca) podaje się dożylnie atropinę. Jeśli efekt jest niewystarczający, można ostrożnie podać izoprenalinę lub inny lek przyspieszający pracę serca. W ciężkich przypadkach konieczne może być zastosowanie stymulatora serca1011.
- W przypadku niedociśnienia tętniczego stosuje się dożylne podanie płynów i leków obkurczających naczynia, czasem także glukagonu10.
- Jeśli dojdzie do bloku przedsionkowo-komorowego (zaburzeń przewodzenia w sercu), pacjent wymaga monitorowania i leczenia izoprenaliną lub założenia stymulatora11.
- Przy ostrym pogorszeniu niewydolności serca podaje się dożylnie leki moczopędne, leki wzmacniające siłę skurczu serca oraz rozszerzające naczynia krwionośne10.
- W przypadku skurczu oskrzeli stosuje się leki rozszerzające oskrzela, takie jak beta2-adrenomimetyki, izoprenalina lub teofilina12.
- Przy hipoglikemii konieczne jest dożylne podanie glukozy12.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na bisoprolol – leczenie skupia się na łagodzeniu objawów i podtrzymywaniu funkcji życiowych.
- W przypadku ciężkich objawów (np. utrata przytomności, bardzo niskie ciśnienie, zapaść) konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja.
- Im szybciej wdrożone zostanie leczenie, tym większa szansa na powrót do zdrowia.
- Leczenie może obejmować różne procedury, takie jak podanie leków, płukanie żołądka, zastosowanie węgla aktywowanego czy nawet tymczasowe wspomaganie pracy serca.
Tabela – objawy i postępowanie przy przedawkowaniu bisoprololu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. lekkie zawroty głowy, niewielka bradykardia) | Przerwanie przyjmowania leku, obserwacja, leczenie objawowe | W większości przypadków nie jest konieczna, chyba że objawy nasilają się |
| Umiarkowane (np. znaczna bradykardia, niskie ciśnienie, blok serca II stopnia) | Podanie atropiny, izoprenaliny, płynów dożylnych, monitorowanie, czasem stymulator serca | Często konieczna hospitalizacja i monitorowanie |
| Ciężkie (np. ostra niewydolność serca, ciężkie niedociśnienie, utrata przytomności, zapaść) | Intensywne leczenie szpitalne: leki inotropowe, płyny, stymulator serca, leczenie niewydolności oddechowej, glukoza w hipoglikemii | Bezwzględnie wymagana hospitalizacja i leczenie na oddziale intensywnej terapii |
Bisoprolol – bezpieczeństwo i skutki przedawkowania
Przedawkowanie bisoprololu zawsze wymaga czujności i szybkiej reakcji. Objawy mogą być bardzo różne – od łagodnych do zagrażających życiu, a szczególnie niebezpieczne są dla osób z chorobami serca. Choć większość przypadków kończy się powrotem do zdrowia, to w ciężkich sytuacjach niezbędna jest hospitalizacja i specjalistyczne leczenie59. Zawsze należy stosować bisoprolol zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przekraczać dawki, nawet jeśli wystąpiła przerwa w przyjmowaniu leku lub pominięto dawkę. W razie podejrzenia przedawkowania, nie należy czekać na rozwój objawów, lecz jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną.


















