Flukonazol to lek stosowany w leczeniu różnych rodzajów zakażeń grzybiczych. W niniejszym artykule omówimy dawkowanie, wskazania i przeciwwskazania do stosowania flukonazolu, z uwzględnieniem różnych grup pacjentów, takich jak dorośli, dzieci, osoby starsze oraz osoby z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby.

Wskazania do stosowania flukonazolu

Flukonazol jest zalecany do stosowania u pacjentów dorosłych w leczeniu następujących zakażeń:

  • Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych;
  • Kokcydioidomikoza;
  • Inwazyjne kandydozy;
  • Drożdżakowe zakażenia błon śluzowych, w tym zakażenia gardła, przełyku, występowanie drożdżaków w moczu oraz przewlekłe drożdżakowe zakażenia skóry i błon śluzowych;
  • Przewlekła zanikowa kandydoza jamy ustnej (zapalenie jamy ustnej związane ze stosowaniem protezy) w przypadku, gdy stosowana higiena dentystyczna lub miejscowe leczenie są niewystarczające.

Flukonazol jest również zalecany do stosowania u pacjentów dorosłych w zapobieganiu następującym zakażeniom:

  • Nawroty kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem nawrotów;
  • Nawroty drożdżakowego zakażenia błon śluzowych jamy ustnej, gardła i przełyku u pacjentów zakażonych HIV, u których jest zwiększone ryzyko nawrotów;
  • Zakażenia grzybicze u pacjentów z przedłużającą się neutropenią (np. u pacjentów z nowotworami krwi, otrzymujących chemioterapię lub u pacjentów po przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych).

Flukonazol jest również wskazany do stosowania u noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 17 lat. Stosuje się go w leczeniu drożdżakowego zakażenia błon śluzowych (jamy ustnej, gardła i przełyku), inwazyjnej kandydozy i kryptokokowego zapalenia opon mózgowych oraz w zapobieganiu zakażeniom drożdżakami u pacjentów z osłabioną odpornością.

Dawkowanie flukonazolu

Dawkę flukonazolu należy dostosować do rodzaju oraz ciężkości zakażenia grzybiczego. Jeśli w danym zakażeniu konieczne jest stosowanie wielokrotnych dawek, leczenie należy kontynuować do chwili ustąpienia klinicznych lub mikrobiologicznych objawów czynnego zakażenia. Niedostatecznie długi okres leczenia może być przyczyną nawrotu czynnego zakażenia.

Dorośli

W zależności od rodzaju zakażenia, dawka może wynosić od 50 mg do 800 mg na dobę, a czas trwania leczenia może wynosić od kilku dni do kilku miesięcy.

Dzieci i młodzież

U dzieci i młodzieży nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 400 mg. Podobnie jak u dorosłych, długość leczenia zależy od klinicznej i mikologicznej odpowiedzi pacjenta.

Pacjenci w podeszłym wieku

Dawkowanie należy zmodyfikować w zależności od czynności nerek.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Jeśli stosuje się pojedynczą dawkę, nie jest konieczna zmiana dawkowania. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących wielokrotne dawki flukonazolu, na początku należy podać dawkę od 50 mg do 400 mg, na podstawie zalecanej dla danego wskazania dawki dobowej. Po podaniu tej dawki początkowej, dawkę dobową należy ustalić na podstawie klirensu kreatyniny.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Flukonazol należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.

Przeciwwskazania do stosowania flukonazolu

Flukonazol jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na niego, pokrewne związki azolowe lub na jakąkolwiek substancję pomocniczą leku, którego substancją czynną jest flukonazol. Przeciwwskazane jest również podawanie flukonazolu pacjentom otrzymującym terfenadynę w dawkach wielokrotnych, wynoszących 400 mg na dobę lub więcej, oraz stosowanie innych leków, które wydłużają odstęp QT i są metabolizowane przez cytochrom P450 (izoenzym CYP3A4), takich jak: cyzapryd, astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki?

Jeśli zapomnisz o dawce, weź ją, jak tylko sobie przypomnisz. Jeśli jednak jest już blisko czasu na kolejną dawkę, pomiń zapomnianą dawkę i wróć do regularnego harmonogramu. Nie należy podwajać dawki, aby nadrobić pominiętą dawkę.

Co zrobić w przypadku przedawkowania?

W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Objawy przedawkowania mogą obejmować halucynacje i paranoidalne zachowanie oraz zaburzenia widzenia, słuchu i czucia. Stosuje się leczenie podtrzymujące czynności życiowe i ewentualnie płukanie żołądka.

W przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących stosowania flukonazolu, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.