Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego gazy czasem tak nieprzyjemnie pachną i co jest tego przyczyną
• Które szczepy probiotyków są najskuteczniejsze w walce ze śmierdzącymi gazami
• Jak prawidłowo stosować probiotyki, aby uniknąć początkowych objawów ubocznych
• Dlaczego na początku suplementacji probiotykami gazy mogą się nasilić
• Jakie produkty dostępne w aptekach pomogą Ci pozbyć się wzdęć i gazów
• Kiedy nadmierne gazy wymagają wizyty u lekarza i mogą sygnalizować poważniejsze schorzenia
• Jakie naturalne metody i zmiany w diecie pomogą zmniejszyć produkcję gazów

Skąd biorą się bardzo śmierdzące gazy?

Bardzo śmierdzące gazy to problem, który dotyka wielu z nas, choć rzadko o tym mówimy. Normalnie przeciętna osoba wypuszcza gazy od 14 do 25 razy dziennie, co jest całkowicie naturalnym procesem trawienia. Problem pojawia się, gdy nasze gazy jelitowe stają się wyjątkowo intensywne i nieprzyjemne. Głównym winowajcą zapachu przypominającego zgniłe jajka jest siarkowodór – gaz produkowany przez bakterie jelitowe podczas rozkładania pokarmów zawierających siarkę. Kiedy bakterie w jelicie grubym rozkładają węglowodany, które nie zostały strawione w jelicie cienkim, produkują różne gazy, w tym właśnie siarkowodór, metan i dwutlenek węgla. Warto wiedzieć, że problem ten jest niezwykle powszechny – amerykańskie badania pokazują, że aż 61% dorosłych zgłasza przynajmniej jeden objaw żołądkowo-jelitowy w ciągu tygodnia, a 21% cierpi konkretnie na wzdęcia i nadmierne gazy, choć problem ten jest równie powszechny w Polsce i całej Europie^1,2,3,4.

Nadmierne gazy mogą być spowodowane wieloma czynnikami, ale najczęściej wynikają z naszej diety i stanu mikroflory jelitowej. Produkty bogate w błonnik, takie jak fasola, kapusta, brokuły czy szparagi, zawierają naturalne cukry, których nasze ciała nie potrafią dobrze strawić. Te nieprzyswojone składniki stają się pożywieniem dla bakterii jelitowych, które podczas fermentacji produkują bardzo śmierdzące gazy o nieprzyjemnym zapachu. Również nietolerancje pokarmowe, szczególnie laktozy czy glutenu, mogą prowadzić do zwiększonej produkcji śmierdzących gazów. Warto też pamiętać, że niektóre leki, szczególnie antybiotyki, mogą zaburzać równowagę mikroflory jelitowej, niszcząc nie tylko szkodliwe, ale także pożyteczne bakterie, co prowadzi do problemów z trawieniem i zwiększonej produkcji gazów. Co ciekawe, sposób jedzenia ma ogromne znaczenie – zbyt szybkie jedzenie i niedokładne żucie powoduje połykanie większej ilości powietrza, co nasila problem z gazami. Jeśli zastanawiasz się co w takim wypadku robić, to odpowiedzią często jest właśnie zmiana nawyków żywieniowych^1,2,5.

Czy probiotyki na śmierdzące gazy naprawdę pomagają?

Probiotyki na śmierdzące gazy to żywe mikroorganizmy, które po spożyciu w odpowiednich ilościach przynoszą korzyści zdrowotne. W przypadku problemów ze śmierdzącymi gazami jelitowymi, probiotyki działają na kilka sposobów. Przede wszystkim pomagają przywrócić równowagę mikroflory jelitowej, która często jest zaburzona u osób cierpiących na nadmierne gazy. Szczepy bakterii takie jak Bifidobacterium lactis czy Lactobacillus acidophilus wspierają trawienie, pomagają rozkładać błonnik i laktozę, co może znacząco zmniejszyć produkcję gazów i wzdęcia. Co ciekawe, badania pokazują, że probiotyki mogą nie tylko zmniejszać ilość produkowanych gazów, ale także wpływać na ich zapach poprzez równoważenie składu bakterii jelitowych. Ważne jest jednak, aby pamiętać o cierpliwości – probiotyki zazwyczaj wymagają minimum 4-6 tygodni regularnego stosowania, aby zobaczyć pełne efekty działania^1,4,6,7,8.

Warto jednak pamiętać, że śmierdzące gazy po probiotyku mogą pojawić się na początku suplementacji. Jest to zjawisko przejściowe, które wynika z dostosowywania się mikroflory jelitowej do nowych bakterii. Gdy wprowadzamy do jelit nowe szczepy bakterii probiotycznych, następuje naturalna reorganizacja ekosystemu jelitowego. Może to prowadzić do czasowego zwiększenia fermentacji i produkcji gazów, ale zazwyczaj ustępuje po kilku dniach do dwóch tygodni. Ten początkowy dyskomfort może być paradoksalnie dobrym znakiem – świadczy o tym, że probiotyki aktywnie pracują nad poprawą środowiska jelitowego. Śmierdzące gazy po probiotyku nie powinny nas zniechęcać do kontynuowania suplementacji^9,10.

Jakie szczepy probiotyków są najskuteczniejsze?

Nie wszystkie probiotyki działają tak samo na problemy z bardzo śmierdzącymi gazami. Badania kliniczne wykazały, że szczególnie skuteczne w redukcji wzdęć i gazów są szczepy Bifidobacterium infantis, które zostały klinicznie udowodnione w łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego, w tym wzdęć i gazów. Bifidobacterium lactis pomaga w trawieniu błonnika i laktozy, wspiera regularne wypróżnienia i może znacząco zmniejszać objawy związane ze śmierdzącymi gazami jelitowymi. Lactobacillus acidophilus jest szczególnie pomocny dla osób z nietolerancją laktozy, ponieważ produkuje laktazę – enzym rozkładający laktozę. Z kolei Saccharomyces boulardii, będący drożdżami probiotycznymi, jest wyjątkowo odporny na działanie antybiotyków i może być stosowany równocześnie z antybiotykoterapią, pomagając zapobiegać zaburzeniom mikroflory jelitowej. Te szczepy można uznać za naturalne leki na śmierdzące gazy⁶.

Szczególnie obiecujące wyniki pokazują także szczepy z rodzaju Bacillus, takie jak Bacillus coagulans czy Bacillus subtilis. Badania kliniczne wykazały, że Bacillus coagulans MTCC 5856 znacząco zmniejszał objawy wzdęć, odbijania i gazów u zdrowych, dorosłych osób już po 4 tygodniach suplementacji. Co ważne, szczepy te są wyjątkowo odporne na warunki panujące w przewodzie pokarmowym – przeżywają działanie kwasu żołądkowego i soli żółciowych, docierając w nienaruszonym stanie do jelit, gdzie mogą skutecznie działać. Z kolei Bacillus subtilis BS50 w dawce 2 miliardów jednostek tworzących kolonie (CFU) dziennie u znacznego odsetka osób prowadził do poprawy w zakresie wzdęć, odbijania się i gazów^4,7.

Które produkty probiotyczne wybrać na śmierdzące gazy jelitowe?

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów probiotycznych, które mogą pomóc w walce z nieprzyjemnymi objawami ze strony układu pokarmowego. Wybór odpowiedniego produktu zależy od indywidualnych potrzeb, wieku oraz nasilenia dolegliwości. Poniżej przedstawiamy sprawdzone preparaty zawierające szczepy bakterii o udowodnionym działaniu w redukcji gazów i wzdęć, które mogą być skutecznymi probiotykami na śmierdzące gazy.

Osłonka Gastrosaszetki

Suplement diety

O produkcie

• synbiotyk zawierający szczepy bakterii kwasu mlekowego, prebiotyk (Actilight®) oraz witaminę C;
• zastosowana specjalną technologię CRYO-PROTECTION, która zwiększa przeżywalność bakterii probiotycznych, podczas całego okresu przydatności do spożycia. Chroni bakterie przed stresem mechanicznym i termicznym;
• saszetki można spożyć bezpośrednio lub po wymieszaniu z niewielką ilością wody;
• składniki dostarczają żywe kultury bakterii probiotycznych kolonizujących jelito cienkie i grube. Zgodnie z zaleceniami włączenie do diety probiotyków może być korzystne u osób z wrażliwością jelit. Uzupełniają mikroflorę jelit, w trakcie i po antybiotykoterapii, a witamina C wspiera odporność;
• w badaniu klinicznym przeprowadzonym na produkcie z udziałem polskiej populacji zgłaszano poprawę komfortu jelitowego;
• nie wymaga przechowywania w lodówce;
• bez laktozy, bez glutenu, bez GMO;
• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia i dorosłych.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku biegunki oraz dysbiozy jelitowej.

Dawkowanie

Osłonka Gastro to suplement diety, który jest przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia oraz dla dorosłych. Zalecane dawkowanie to 1-2 saszetki dziennie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Multilac Synbiotyk, kapsułki

O produkcie

• suplement diety zawierający probiotyk i prebiotyk (synbiotyk);
• 9 szczepów bakterii probiotycznych plus fruktooligosacharydy jako prebiotyk;
• zawiera m.in. Lactobacillus acidophilus, L. rhamnosus, Bifidobacterium lactis;
• w jednej kapsułce znajduje się 4,5 x 10⁹ CFU bakterii probiotycznych;
• stosowany we wsparciu mikroflory jelit, przy wzdęciach, po antybiotykoterapii oraz w zespole jelita drażliwego;
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka dziennie;
• produkt bez laktozy, kazeiny i glutenu;
• polecany w IBS, odpowiedni dla dorosłych i dzieci, które mogą połknąć kapsułkę;
• dostępny w opakowaniach zawierających 10, 20 i 50 kapsułek.

Sanprobi Super Formula, kapsułki

O produkcie

• suplement diety będący synbiotykiem (probiotyk + prebiotyk);
• zawiera m.in. L. plantarum, L. acidophilus, Bifidobacterium lactis;
• funkcję probiotyku pełnią fruktooligosacharydy oraz inulina;
• całkowita liczba bakterii probiotycznych wynosi 1,0 x 10⁹ CFU;
• wskazany do wsparcia mikrobioty, przy gazach, biegunkach, IBS i podczas antybiotykoterapii;
• dawkowanie u dorosłych: 2-4 kapsułki dziennie;
• może być podawany dzieciom powyżej 3. roku życia;
• nie zawiera glutenu;
• dostępny w opakowaniach zawierających 40 kapsułek.

Enterol, saszetki

O produkcie

• lek probiotyczny w postaci proszku;
• zawiera probiotyczne drożdże Saccharomyces boulardii CNCM I-745;
• w 1 saszetce znajduje się 250 mg liofilizowanych drożdżaków;
• wskazany w leczeniu i zapobieganiu biegunek o różnej etiologii (np. biegunka infekcyjna, biegunka podróżnych);
• w zależności od wskazania dawkowanie może wynosić od 1 do 4 saszetek na dobę;
• ze względu na swój skład preparat wspomaga redukcję gazów;
• zawiera laktozę jednowodną i fruktozę;
• odpowiedni dla dorosłych i dzieci;
• posiada owocowy smak;
• dostępny w opakowaniach zawierających 10 lub 20 saszetek.

SYMBIOSYS Alflorex, kapsułki

O produkcie

• suplement diety zawierający probiotyk Bifidobacterium infantis (longum) 35624;
• 1 kapsułka zawiera 1,0 × 10⁹ CFU bakterii probiotycznych;
• wskazany do wsparcia równowagi mikrobioty jelitowej, w tym u osób z zespołem jelita drażliwego (IBS);
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka dziennie (zalecane co najmniej przez 4 tygodnie);
• bez laktozy i glutenu, odpowiedni dla wegan;
• dla dzieci i dorosłych;
• dostępny w opakowaniach 15 i 30 kapsułek.

Powyższe preparaty to przykłady probiotyków, które mogą być pomocne w redukcji nieprzyjemnych gazów jelitowych. Zawierają one szczepy bakterii i drożdży o udokumentowanym działaniu wspierającym mikroflorę jelitową, w tym Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium infantis czy Saccharomyces boulardii. Wiele z nich to synbiotyki, które oprócz bakterii zawierają także prebiotyki (np. inulinę lub FOS), sprzyjające ich namnażaniu.

Warto także zwrócić uwagę na inne dostępne na rynku preparaty, które mogą sprawdzić się przy problemach z gazami. Dobrym przykładem jest CDS 22-Formula, zawierający wyselekcjonowane szczepy bakterii probiotycznych wspierające florę jelitową w zespole jelita drażliwego oraz po antybiotykoterapii. Z kolei Enteris Defence, dzięki zawartości Saccharomyces boulardii, może być skutecznym wsparciem przy zaburzeniach trawienia, którym towarzyszą nieprzyjemne gazy, wzdęcia lub biegunki. Dobór odpowiedniego preparatu najlepiej dostosować indywidualnie – uwzględniając przyczynę objawów, tolerancję składników oraz cel stosowania.

Jak stosować probiotyki na śmierdzące gazy, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów?

Rozpoczynając suplementację probiotykami, warto zastosować strategię stopniowego zwiększania dawki. Zamiast od razu przyjmować pełną zalecaną dawkę, można zacząć od jednej kapsułki co trzy dni, a następnie stopniowo zwiększać częstotliwość do codziennego stosowania. Takie podejście pozwala jelitom przystosować się do nowych bakterii i może znacząco zmniejszyć początkowe objawy, takie jak wzdęcia czy gazy. Najlepiej przyjmować probiotyki na czczo lub kilka godzin po posiłku, kiedy poziom kwasu żołądkowego jest najniższy, co zwiększa szanse przeżycia bakterii probiotycznych. Niektórzy eksperci sugerują również przyjmowanie probiotyków przed snem, co może zmniejszyć świadomość ewentualnych objawów trawiennych występujących podczas adaptacji. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na sposób jedzenia – jedz wolniej i dokładnie przeżuwaj każdy kęs, co zmniejszy ilość połykanego powietrza. Unikaj także picia przez słomkę i żucia gumy, ponieważ te czynności powodują połykanie dodatkowego powietrza, co nasila problemy z gazami^1,6,10.

Równie ważne jest wsparcie działania probiotyków poprzez odpowiednią dietę. Prebiotyki, czyli pokarm dla dobrych bakterii, można znaleźć w produktach bogatych w błonnik, takich jak cykoria, topinambur czy banany. Jednak osoby wrażliwe powinny uważać na produkty FODMAP (fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole), które mogą nasilać produkcję gazów. Warto również zwiększyć spożycie wody do około 2,5-3,5 litra dziennie, co wspomaga trawienie i pomaga zapobiegać zaparciom, które mogą nasilać problemy z nadmiernymi gazami. Regularna aktywność fizyczna, nawet 30 minut umiarkowanego wysiłku dziennie, stymuluje perystaltykę jelit i pomaga w usuwaniu gazów z organizmu. Szczególnie pomocne mogą być niektóre pozycje jogi, które bezpośrednio wspomagają usuwanie gazów z jelit. Dodatkowo warto włączyć do diety fermentowane produkty, takie jak jogurt, kefir, kiszona kapusta czy kimchi, które naturalnie wspierają florę jelitową i mogą pomóc w redukcji śmierdzących gazów^1,3,10.

Jakie inne preparaty mogą pomóc przy bardzo śmierdzących gazach?

Oprócz probiotyków, na rynku farmaceutycznym dostępne są różnorodne preparaty, które mogą przynieść ulgę przy problemach z gazami. Niektóre z nich działają mechanicznie, rozbijając pęcherzyki gazów, inne wykorzystują naturalne ekstrakty roślinne o właściwościach wiatropędnych. Warto poznać różne opcje, aby wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do swoich potrzeb i preferencji.

Espumisan MAX, kapsułki miękkie

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera 140 mg symetykonu na kapsułkę;
• wskazany przy wzdęciach i nadmiernej ilości gazów jelitowych;
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka w trakcie lub po posiłku, do 5 kapsułek dziennie;
• odpowiedni dla dorosłych i młodzieży powyżej 14. roku życia;
• dostępny w opakowaniu 20 kapsułek miękkich.

Coligas Fast, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera ekstrakty z kolendry, imbiru, kuminu, cykorii, kopru i prawoślazu;
• wskazany przy nadmiernej produkcji gazów i uczuciu pełności;
• dawkowanie u dorosłych: 1-2 kapsułki 2 razy dziennie, pół godziny przed posiłkiem, maksymalnie 6 kapsułek na dobę;
• może być stosowany od 6. roku życia;
• roślinny skład;
• opakowanie zawiera 30 kapsułek.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera maleinian trimebutyny;
• jedna tabletka zawiera 100 mg substancji;
• reguluje pracę jelit, łagodzi wzdęcia i gazy;
• szczególnie pomocny w zespole jelita drażliwego;
• dawkowanie u dorosłych: 1 tabletka 2-3 razy dziennie;
• może być stosowany od 12. roku życia;
• typowe opakowanie zawiera 10 tabletek w blistrze.

Dobór preparatu warto dopasować do charakteru dolegliwości. Symetykon w Espumisan MAX szybko rozprasza pęcherzyki gazu i sprawdza się przy nagłych, uciążliwych wzdęciach; Coligas Fast dzięki ziołowej kompozycji łagodnie wspiera trawienie i bywa dobrym wyborem, gdy wolimy formułę roślinną; z kolei Tribux Bio pomaga, gdy oprócz gazów dokuczają zaburzenia motoryki jelit, typowe np. dla IBS. Jeśli potrzebujesz alternatyw, niższą dawkę symetykonu zapewnia Ulgix Wzdęcia (80 mg), z kolei Espumisan Easy oferuje wygodny wybór w postaci granulek (125 mg). W przypadkach bardziej uporczywych objawów można rozważyć SimetiGast Forte (240 mg symetykonu), natomiast jako uzupełnienie diety i łagodne wsparcie trawienia sprawdzi się klasyczny koper włoski do zaparzania.

Węgiel aktywny jako dodatkowa pomoc

Oprócz wymienionych preparatów, warto wspomnieć o węglu aktywnym, który przyjmowany przed posiłkami może absorbować gazy i toksyny w jelitach, zmniejszając tym samym nieprzyjemny zapach. Węgiel aktywny działa jak gąbka, wiążąc substancje gazowe w przewodzie pokarmowym. Należy jednak pamiętać, że może on również wiązać leki i składniki odżywcze, dlatego powinien być przyjmowany z zachowaniem odstępu czasowego od innych preparatów i suplementów. Typowa dawka to 1-2 kapsułki przed posiłkiem, który może wywołać wzdęcia¹.

Kiedy nadmierne gazy wymagają konsultacji z lekarzem?

Chociaż gazy są normalną częścią procesu trawienia, istnieją sytuacje, gdy powinny nas zaniepokoić. Jeśli wypuszczasz gazy częściej niż 20-30 razy dziennie i towarzyszy temu silny ból brzucha, krew w stolcu, niewyjaśniona utrata wagi czy uporczywe nudności i wymioty, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Takie objawy mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia, takie jak zespół jelita drażliwego, celiakia, choroba Crohna, a w rzadkich przypadkach nawet nowotwór jelita grubego. Również nagła zmiana w częstotliwości wypróżnień, konsystencji stolca czy pojawienie się żółtaczki wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej. Jeśli problem utrzymuje się mimo stosowania probiotyków, wizyta u lekarza jest konieczna^2,3,5.

Warto pamiętać, że czasem przyczyną śmierdzących gazów mogą być zaburzenia wchłaniania, zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) czy nierozpoznane nietolerancje pokarmowe. Jeśli domowe sposoby i probiotyki nie przynoszą poprawy po 2-4 tygodniach stosowania, lub jeśli objawy się nasilają, lekarz może zlecić badania diagnostyczne, takie jak testy oddechowe na nietolerancję laktozy czy fruktozy, badanie kału na obecność pasożytów lub test na celiakię. W niektórych przypadkach może być konieczna kolonoskopia, szczególnie u osób powyżej 50. roku życia lub z rodzinnym wywiadem nowotworowym.

Podsumowanie

Probiotyki na śmierdzące gazy mogą być skutecznym rozwiązaniem dla wielu osób borykających się z tym krępującym problemem. Kluczem do sukcesu jest wybór odpowiednich szczepów bakterii, takich jak Bifidobacterium lactis, Lactobacillus acidophilus czy drożdży Saccharomyces boulardii, które mają udowodnione działanie w redukcji wzdęć i gazów. Pamiętaj jednak, że początkowe nasilenie objawów podczas pierwszych dni suplementacji jest normalnym zjawiskiem i zazwyczaj mija po okresie adaptacji. Oprócz probiotyków warto rozważyć preparaty z symetykonem czy naturalne ekstrakty roślinne, które mogą przynieść szybką ulgę przy bardzo śmierdzących gazach. Jeśli jednak problem utrzymuje się mimo stosowania różnych metod lub towarzyszy mu niepokojące objawy, nie wahaj się skonsultować z lekarzem – zdrowie jelit jest zbyt ważne, aby je lekceważyć.

Najczęściej zadawane pytania

W warunkach fizjologicznych w naszych jelitach jest około 200 ml gazów, przy czym aż 90% stanowi azot (jego głównym źródłem jest wdychane powietrze), zaś pozostałe 10% przypada na dwutlenek węgla, tlen, metan oraz wodór. Dziennie usuwamy około 700 ml gazów jelitowych, jednak ich całkowita objętość jest uzależniona od ilości resztek pokarmowych, które nie uległy strawieniu, a także intensywności procesu fermentacji bakteryjnej.

Wzdęcia brzucha to dolegliwość, która jest najczęściej opisywana jako powiększenie obwodu brzucha, a także odczuwanie nadmiernej ilości gazów w jelitach. U źródeł tego problemu może leżeć wiele zaburzeń związanych m.in. z motoryką przewodu pokarmowego. I tak wzdęcia mogą towarzyszyć zespołowi jelita drażliwego, nietolerancji składników pokarmowych (np. laktozy), niedrożności jelita grubego, celiakii, zaparciom, zespołowi przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO). Omawiane substancje mogą być właśnie stosowane jako leki na SIBO bez recepty. Co więcej, do rozwoju wzdęć może dochodzić w wyniku przyjmowania niektórych leków, m.in. antydepresantów oraz blokerów kanału wapniowego. Co brać na wzdęcia, aby się ich pozbyć? Jak pozbyć się gazów z jelit? Zanim przejdziemy do omówienia najskuteczniejszych leków na wzdęcia, to poznajmy dietę likwidująca wzdęcia i domowe sposoby na wzdęcia [1].

Dieta likwidująca wzdęcia

Dieta likwidująca wzdęcia może zdecydowanie szybko poprawić nasz komfort życia. Niektóre produkty spożywcze mogą powodować wzdęcia u jednych osób, ale nie u innych. Zazwyczaj wzdęcia to wynik nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym. Domowe sposoby na wzdęcia, w tym modyfikacja diety, rzeczywiście działają. Oto kilka sposobów, jak pozbyć się gazów z jelit dzięki diecie:

• spożywanie dużych ilości pokarmów bogatych w błonnik, takich jak warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe, może zwiększyć ryzyko wzdęć, ponieważ bakterie w przewodzie pokarmowym zwiększą wytwarzanie gazów podczas trawienia błonnika;
• spożywanie produktów mlecznych u osób z nietolerancją laktozy może spowodować wzdęcia, bóle brzucha oraz biegunkę. Jest to wynik trudności w trawieniu laktozy przez organizm;
• spożywanie pokarmów bogatych w węglowodany proste może zwiększyć ilość gazów powstających w jelicie;
• spożywanie gazowanych napojów, takich jak Coca-Cola czy piwo, może zwiększyć ryzyko wzdęć z powodu pęcherzyków powietrza w napojach [2].

Wiemy już, jak stosować dietę likwidującą wzdęcia, to przejdźmy w takim razie do skutecznych leków na gazy. Wymieniamy kilka propozycji tabletek na wzdęty brzuch, kapsułek lub kropli, które pomogą poradzić sobie z nadmierną ilością gazów o różnej przyczynie.

Lek na wzdęty brzuch bez recepty — co możesz kupić w aptece?

Wzdęcia to dolegliwość, która może skutecznie uprzykrzyć codzienne życie. Choć często wiążą się z dietą lub stylem życia, ich złagodzenie bywa możliwe dzięki odpowiednim lekom na wzdęty brzuch i preparatom dostępnym bez recepty. W aptekach znajdziemy szeroką gamę produktów, które działają na różne przyczyny wzdęć – od nadmiaru gazów po zaburzenia motoryki jelit. Substancje czynne, takie jak symetykon (Espumisan, Spumax), dimetykon (Esputicon) czy mebeweryna (Duspatalin Gastro), pomagają rozbić pęcherzyki gazów, ułatwić ich wydalanie lub zniwelować skurcze przewodu pokarmowego. Dla osób preferujących naturalne metody dostępne są także preparaty roślinne, zawierające olejek miętowy (Oleomint) lub inne wyciągi ziołowe, np. Iberogast. Każda z tabletek lub kapsułek na wzdęcia działa na określony mechanizm powstawania nadmiernej ilości gazów, dlatego ważne jest dobranie odpowiedniego produktu do indywidualnych potrzeb. Warto pamiętać, że w przypadku utrzymujących się dolegliwości zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Oto lista najpopularniejszych leków i preparatów na wzdęcia.

Iberogast

O produkcie

• Lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• Drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• berogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Spumax, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• w opakowaniu 30 kapsułek;
• kapsułki są bardzo małe i łatwe do połknięcia;
• produkt zawiera symetykon, który skutecznie rozbija pęcherzyki gazów w jelitach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• bezpieczny w użyciu – symetykon nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bardzo małe kapsułki, proste do połknięcia;
• mała dawka symetykonu – wymóg spożycia dużej ilości kapsułek, aby osiągnąć efekt;
• występują opakowania o różnych wielkościach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• uznaje się za bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• substancja czynna nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• występuje również pod innymi nazwami, z większym stężeniem substancji czynnej, np. Espumisan MAX;
• występuje również w formie kropli.

Esputicon, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dimetykon – substancję, która rozbija pęcherzyki gazu w jelitach i redukuje wzdęcia;
• nie zawiera cukru;
• do stosowania u osób dorosłych (u dzieci z przepisu lekarza);
• występuje również jako produkt z większą dawką (200 mg);
• dostępne również krople;
• duże opakowanie.

Duspatalin Gastro, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny preparat z mebeweryną bez recepty;
• działa rozkurczowo;
• zawiera laktozę;
• stosować około 30. minut przed posiłkiem;
• do stosowania od 10. roku życia;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia.

Oleomint, kapsułki

O produkcie

• roślinny lek zawierający olejek miętowy;
• działa rozkurczająco na jelita i pomaga przywrócić ich właściwą pracę;
• do stosowania od 8. roku życia;
• przyjmować około 30. minut przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Jakie są domowe sposoby na wzdęcia i gazy?

Wcześniej omówiliśmy jeden ze sposobów radzenia sobie z nadmiernymi gazami, tj. dietę likwidującą wzdęcia. Teraz przedstawimy trochę więcej wskazówek na temat tego, jak pozbyć się gazów z jelit. Oto domowe sposoby na wzdęcia, które mogą pomóc w łagodzeniu tej dolegliwości:

• zioła i herbatki – napary z ziół, takich jak mięta, imbir, kminek  mogą pomóc w złagodzeniu wzdęć;
• ciepło – stosowanie ciepłego kompresu na brzuchu może pomóc rozluźnić mięśnie i zmniejszyć wzdęcia;
• unikanie gazotwórczych pokarmów – unikaj spożywania pokarmów, które mogą powodować większe ilości gazów, takich jak warzywa strączkowe, cebula, kapusta, gazowane napoje i produkty mleczne;
• regularna aktywność fizyczna – wypróbowanie łagodnych ćwiczeń fizycznych, takich jak spacer, może pomóc w przyspieszeniu trawienia i złagodzeniu wzdęć;
• masaż brzucha – delikatny masaż brzucha w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara może wspomagać proces trawienia i zmniejszać wzdęcia.

Czy ćwiczenia fizyczne pomagają na wzdęcia?

Badania sugerują, że ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w przypadku wzdęć. Wykazano, że umiarkowane ćwiczenia mogą pomóc w wydaleniu nadmiaru gazu i stolca, co może zmniejszyć objawy wzdęć. Co ciekawe, najlepsze wyniki w przypadku wzdęć można osiągnąć poprzez wykonywanie ćwiczeń rozciągających, które poprawiają kondycję kręgosłupa.  Zaleca się wykonywanie około 30 minut umiarkowanych ćwiczeń, takich jak chodzenie czy jazda na rowerze, oraz dodanie kilku pozycji jogi do rutyny treningowej.

Kiedy skonsultować się z lekarzem w przypadku wzdęć i gazów?

W większości przypadków wzdęcia są zwykle niegroźne. Jednak istnieją sytuacje, w których warto skonsultować się z lekarzem. Są to:

• jeśli wzdęcia są nagłe, występują wraz z intensywnym bólem brzucha, wymiotami, biegunką lub utratą wagi, mogą to być objawy poważniejszego stanu, takiego jak zakażenie jelitowe, choroba zapalna jelit lub niedrożność jelit;
• jeśli wzdęcia są częste i utrzymują się przez dłuższy czas, mogą one być objawem przewlekłych schorzeń, takich jak zespół jelita drażliwego lub zapalenie okrężnicy;
• jeśli wzdęciom towarzyszą niepokojące objawy, takie jak utrata apetytu, zmiana rytmu wypróżnień, obecność krwi w stolcu lub utrata masy ciała, należy skonsultować się z lekarzem, gdyż mogą to być objawy poważniejszych problemów zdrowotnych [3].

Podsumowanie

Wzdęcia brzucha to powszechna dolegliwość, której przyczyną mogą być m.in. dieta, nietolerancje pokarmowe, zaburzenia trawienia czy SIBO. W łagodzeniu objawów skuteczne są zarówno domowe sposoby na wzdęcia, takie jak dieta likwidująca wzdęcia, napary z ziół czy aktywność fizyczna, jak i leki bez recepty, np. Iberogast, Espumisan, Spumax czy Duspatalin Gastro. Warto także unikać gazotwórczych pokarmów, gazowanych napojów oraz zadbać o regularne ćwiczenia wspomagające trawienie. Jeśli wzdęcia utrzymują się przez dłuższy czas lub towarzyszą im niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem, aby dobrać najskuteczniejszy lek na wzdęcia lub odpowiednią terapię. W aptekach dostępne są liczne preparaty, które pomogą skutecznie pozbyć się gazów z jelit i poprawić komfort życia.

Trawienie to złożony proces rozkładu dużych związków chemicznych na prostsze (glukozę, aminokwasy, kwasy tłuszczowe) przy udziale enzymów. Niestrawność (dyspepsja – gr. dys – złe, peptein – trawnienie) to termin, obejmujący wiele objawów, związanych z uczuciem przewlekłego lub nawracającego bólu i dyskomfortu w środkowej części nadbrzusza, który trwa przynajmniej 4 tygodnie. Może być przejawem różnych chorób przewodu pokarmowego, dlatego przy dłużej trwających dolegliwościach trawiennych powinniśmy udać się do lekarza. 

Objawami niestrawności są poposiłkowe nudności, czasem wymioty, wzdęcia, uczucie pełności, ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, odbijanie, nieprzyjemny smak w ustach, zmęczenie, senność, ból głowy. Często symptomy dotyczące zaburzenia funkcji żołądka i dwunastnicy mogą wynikać ze stresu. Częstość występowania dyspepsji w populacji ocenia się na 15-25% [1,2]. 

Jak możemy pomóc naszemu układowi trawiennemu?

Prawidłowe trawienie wymaga trawienia mechanicznego (rozdrabniania pokarmu) i chemicznego (poprzez działanie enzymów) i zachodzi w jamie ustnej, żołądku i jelicie cienkim. Dodatkowo, wymaga wydzielin z narządów trawiennych, takich jak trzustka, wątroba i pęcherzyk żółciowy [3]. Pokarm musi być również przesuwany ku dalszym częściom przewodu pokarmowego, za pomocą działalności motorycznej (ruchów perystaltycznych). Możemy wesprzeć nasz układ trawienny za pomocą leków na wielu z tych etapów (również podbudowując mikroflorę jelitową), łącznie z wypróżnieniem.

Enzymy trawienne

Na rynku farmaceutycznym istnieją preparaty zawierające enzymy trawienne. Jeśli nasze problemy z przetwarzaniem pokarmu wynikają z ich niewystarczającej ilości lub braku w naszym organizmie, możemy uzupełnić niedobory niektórych z nich. W aptekach dostępne są produkty z enzymami trzustkowymi, takimi jak pankreatyna (amylaza, lipaza i proteaza) (np. Kreon Travix, Pangrol) czy laktaza (np. Lactoconrol, Lactaza tabs). Laktaza pomaga trawić produkty mleczne, zawierające laktozę. U osób, które mają problemy z trawieniem laktozy, mogą pojawić się objawy niestrawności takie jak ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka. Niedobór enzymów trzustkowych może pojawić się w wyniku np. przewlekłego zapalenia trzustki, raka trzustki czy mukowiscydozy [4].

Poprawienie motoryki przewodu pokarmowego

Czasem mogą wystąpić krótkotrwałe zaburzenia trawienia, objawiające się uczuciem pełności, wzdęciami, nudnościami i bólami brzucha. Mogą być spowodowane nadmiernym jedzeniem lub wynikać ze stresu. W takich przypadkach można wesprzeć nasz układ pokarmowy od strony motoryki, czyli pracy jego mięśni, ułatwiając przesuwanie się pokarmu. Odpowiednim lekiem w takim przypadku może być trimebutyna, dostępna bez recepty w preparacie Tribux Bio. Trimebutyna nie tylko pobudza czynność jelit, ale ją normalizuje, tzn. jeśli układ pokarmowy jest zbyt reaktywny, trimebutyna będzie działać hamująco na perystaltykę. Lek jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania, do 3 dni bez konsultacji z lekarzem [5].

Wsparcie wątroby i dróg żółciowych

Większość produktów na niestrawność w aptece jest przeznaczona do poprawienia funkcji wątroby i dróg żółciowych. Ziołowe tabletki na trawienie są stosowane tradycyjnie m.in. w niestrawności z uczuciem pełności w jamie brzusznej, zaburzeniach wydzielania żółci i soku żołądkowego. Substancjami roślinnymi, wspomagającymi wydzielanie żółci są np. boldyna (zawarta m.in. w preparacie Boldaloin), korzeń rzodkwi czarnej, ziele karczocha, olejek eteryczny mięty pieprzowej (np. Rapacholin C, Cynarex) [6,7]. 

Są też substancje, które działają ochronnie na komórki wątroby, takie jak sylimaryna (np. Sylimarol) czy fosfolipidy (np. Essentiale Max, Esseliv Max). Związkiem, który może być stosowany w niedostatecznym wydzielaniu żółci przez wątrobę i niestrawności objawiającej się wzdęciami, bólami brzucha, odbijaniem, nudnościami, zaparciami oraz jako łagodny środek przeczyszczający jest kwas dehydrocholowy, zawarty w leku Rapacholin Forte.

Pomoc w wypróżnieniu

Czasem konieczne jest, by wspomóc nasz układ pokarmowy na ostatnim etapie trawienia. Wiele jest ziołowych produktów na trawienie, które są stosowane  tradycyjnie w regulacji częstości wypróżnień. Produkty na wypróżnienie zawierają często liść senesu, korę kruszyny lub wyciąg z aloesu.

Jak wybrać odpowiednie tabletki na niestrawność? 

Przede wszystkim, produkty na niestrawność dostępne w aptece są przeznaczone do krótkotrwałego stosowania w sporadycznych dolegliwościach. Jeśli problemy trawienne mają miejsce regularnie i/lub dłuższy czas (powyżej 4 tygodni) lub pomimo stosowania leków (w zależności od preparatu dłużej niż od kilku dni do 2 tygodni), należy skontaktować się z lekarzem, aby zdiagnozować przyczynę leżącą u podstaw problemów trawiennych. Ułatwi to dobór skutecznego leczenia.

Zatem nie ma obiektywnego rankingu najlepszych tabletek na trawienie, gdyż wybór preparatu zależy od konkretnej przyczyny naszych dolegliwości. W zależności od tego, na którym etapie nasz układ trawienny wymaga wsparcia, można odpowiednimi preparatami uzupełnić niedobór enzymów, poprawić funkcjonowanie przewodu pokarmowego, czy wspomóc konkretne organy (np. wątrobę) w ich pracy.

Jakie tabletki na niestrawność znajdziesz w aptece?

Wśród tabletek na lepsze trawienie dostępnych w aptekach bez recepty, można znaleźć poniższe preparaty.

Boldaloin, tabletki

O produkcie:

• wskazany do stosowania u młodzieży w wieku powyżej 12 lat, dorosłych w tym u osób w podeszłym wieku;
• można stosować samodzielnie do 10 dni;
• zawiera sacharozę;
• tradycyjny lek roślinny.

Cynarex, 250 mg, tabletki

O produkcie:

• wskazany do stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat;
• nie zawiera sacharozy;
• nie zawiera laktozy;
• tradycyjny lek roślinny.

Kreon Travix, kapsułki dojelitowe

O produkcie:

• zawiera żelatynę;
• nie zawiera laktozy;
• nie zawiera sacharozy;
• okres ważności po pierwszym otwarciu butelki wynosi 6 miesięcy.

Rapacholin C, tabletki drażowane

O produkcie:

• W uzasadnionych przypadkach można stosować u dzieci powyżej 10 lat i młodzieży;
• zawiera sacharozę;
• nie zawiera laktozy.

Rapacholin Forte, tabletki powlekane

O produkcie:

• nie należy stosować u dzieci i młodzieży;
• zawiera laktozę;
• nie zawiera sacharozy.

Tribux Bio, 100 mg, tabletki

O produkcie:

• zawiera laktozę;
• można stosować u dzieci i młodzieży powyżej 12 lat;
• okres stosowania produktu nie powinien przekraczać 3 dni.

Lactocontrol, tabletki powlekane

O produkcie:

• suplement diety;
• nie zawiera sacharozy;
• do stosowania po każdym posiłku zawierającym nabiał.

Sylimarol 70 mg, tabletki drażowane

O produkcie:

• tradycyjny lek roślinny;
• można stosować u młodzieży powyżej 12 roku życia;
• zawiera glukozę;
• zawiera sacharozę.

Podsumowanie

Dolegliwości trawienne występują często w populacji. Na rynku farmaceutycznym istnieje bardzo wiele produktów, przeznaczonych do wspierania naszego układu pokarmowego. Jeśli doświadczamy niestrawności sporadycznie, w wyniku zbyt obfitego czy ciężkostrawnego posiłku, możemy wspomóc się preparatami z apteki. Najważniejsze jest jednak, aby wykluczyć przewlekłe choroby układu pokarmowego, na które możemy cierpieć. Dlatego, jeśli dolegliwości trawienne towarzyszą nam coraz częściej lub trwają dłuższy czas, warto zwrócić się do lekarza w celu przeprowadzenia diagnostyki. Zidentyfikowanie ewentualnego schorzenia, będącego przyczyną objawów niestrawności pomoże szybciej zastosować skuteczne leczenie i uchroni przed możliwymi powikłaniami.

Jakie są przyczyny bólu brzucha?

Brzuch może boleć z różnych powodów. Czasami to kwestia wzdęć lub zaparć, które zwykle nie są groźne. Dolegliwości żołądkowe mogą być efektem niestrawności lub stresu. Częstą przyczyną bólu brzucha u kobiet jest również cykl menstruacyjny, który de facto nie jest bólem brzucha, ale bywa tak określany.

Sytuacje, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia i które powinny być szybko skonsultowane z lekarzem, dotyczą bólu, który pojawia się nagle, jest silny i przeszywający. Taki objaw może wskazywać, np. na obecność nadżerki lub wrzodu bądź perforację. Niebezpieczna dla zdrowia jest również sytuacja, w której pacjent cierpiał na lekki i przewlekły ból brzucha, który nagle przybrał na sile. Warto zasięgnąć porady lekarskiej również wtedy, kiedy objawom bólowym towarzyszą nudności, wymioty, tkliwość brzucha i gorączka [1,2].

Jak poradzić sobie z bólem brzucha?

Przy lekkim bólu brzucha dobrym rozwiązaniem może być skorzystanie z porady farmaceutycznej. Jakie tabletki na ból brzucha warto zastosować? To wszystko zależy od rodzaju dolegliwości. Przy bólu o charakterze skurczowym warto rozważyć tabletki przeciwbólowe na ból brzucha z dodatkiem substancji rozkurczowych. Jeśli ból wynika ze wzdęć i nagromadzenia gazów, to rozsądne będzie wzięcie tabletek na wzdęcia. Przy lekkim bólu mogą wystarczyć nawet zwykłe tabletki na ból brzucha o działaniu rozkurczowym.

Tabletki na ból brzucha bez recepty

Pierwszym wyborem przy bólu brzucha będą tabletki o działaniu rozkurczowym. Bez recepty dostępne są tutaj substancje, takie jak drotaweryna (No-Spa, Metafen Rozkurczowy, Drotafemme, Spastyna MAX) lub hioscyna (Buscopan, Scopolan, AuroGastro). Będą one dobre, jeśli ból wynika z nadmiernej aktywności skurczowej mięśni gładkich, np. jelit. Drotaweryna jest bezpieczną substancją. Może być stosowana już od 6. roku życia (40 mg dwa razy na dobę). Dorośli mogą przyjmować nawet 3 razy na dobę 80 mg substancji. Hioscyna to również bardzo silna substancja, którą również można podawać od 6. roku życia w ilości 10 mg 3 razy na dobę, a u dorosłych nawet do 5 razy na dobę. Hioscyna nie powinna być stosowana u osób z jaskrą. Preparaty z drotaweryną i hioscyną są zalecane osobom z bólem brzucha związanym z zespołem jelita drażliwego [3,4].

Drotafemme Forte, tabletki powlekane

Buscopan, tabletki powlekane

Inne tabletki na ból brzucha o działaniu rozkurczowym, które nie są tak znane jak powyższe, zawierają mebewerynę. Stosuje się je raz na dobę, co jest prostsze dla pacjenta niż branie leku kilka razy dziennie. Mebeweryna bez recepty dostępna jest jedynie w preparacie Duspatalin Gastro. Mogą ją przyjmować osoby od 10. roku życia [5].

Duspatalin Gastro, tabletki 

Ból brzucha bardzo często związany jest z nadmierną aktywnością jelit lub skurczem mięśni gładkich. Typowe leki przeciwbólowe z paracetamolem lub ibuprofenem, będą działać objawowo, ale nie wpłyną na przyczynę. Z tego powodu przy takim bólu polecałbym zastosować tabletki przeciwbólowe na ból brzucha, które dodatkowo działają rozkurczowo. Są to leki, które mają w swoim składzie wspomnianą hisocynę i metamizol. Metamizol to substancja przeciwbólowa o silnym działaniu, która dodatkowo wykazuje aktywność rozkurczową. Znajdziemy ją w Scopolan Compositum. Zwykle stosuje się 2 tabletki 3 razy na dobę od 14. roku życia. Ten lek będzie też dobry na bóle miesiączkowe [6].

Scopolan compositum, tabletki powlekane

Inne tabletki na ból brzucha

Ból brzucha może wynikać również z nieprawidłowej pracy układu pokarmowego. Wzdęcia, nadmierne gazy, naprzemienne biegunki i zaparcia często bywają objawem zespołu jelita drażliwego. Dolegliwości bólowe zwykle nasilają się w sytuacjach stresowych lub po zjedzeniu pokarmów, na które pacjent jest wrażliwy. Wtedy rozwiązaniem może być zastosowanie trimebutyny (Tribux Bio). To substancja, która działa rozkurczowo, ale również normalizuje pracę jelit. Efekt obserwowany jest dość szybko, bo już po kilkudziesięciu minutach. Lek ten najlepiej stosować doraźnie, maksymalnie do 3 tabletek na dobę przez 3 dni [7].

Tribux Bio, tabletki 

Jakie tabletki na ból brzucha wybrać?

Uniwersalnym rozwiązaniem przy dolegliwościach skurczowych będą zwykłe tabletki na ból brzucha bez recepty z drotaweryną lub hioscyną. Jeśli skurczowi towarzyszy ból, to warto wybrać leki, które w swoim składzie mają dodatkowo metamizol, co zwiększy ich działanie. Jeśli uważasz, że cierpisz na IBS (zespół jelita drażliwego) lub masz nieregularny rytm wypróżnień, to rozsądnie będzie krótkoterminowo zastosować trimebutynę.

Pamiętaj, że ból brzucha może wskazywać na inne, poważne dolegliwości zdrowotne. Jeśli ból utrzymuje się przez dłuższy czas lub pojawił się nagle i jest silny, to powinieneś niezwłocznie udać się do lekarza. To samo dotyczy sytuacji, w której pojawią się wymioty lub gorączka – szczególnie jeśli nic nie wskazuje na zatrucie pokarmowe.

Zdarza się też tak, że ból brzucha jest objawem stresu. Dlaczego tak się dzieje? Istnieje coś takiego, jak oś mózgowo-jelitowa. Zaburzenia na tej osi wynikają ze złej pracy mikrobioty, czyli bakterii, które zasiedlają jelito. Dolegliwości w stresie zwykle odczuwane są jako ściskanie w brzuchu, nerwoból, pieczenie i ból w nadbrzuszu lub w śródbrzuszu. 

Mikroflora jelitowa a stres

Nasze jelito grube zasiedlają liczne bakterie jelitowe. Jeśli źle się odżywiamy, prowadzimy stresujący tryb życia, to nasze jelito zasiedla coraz więcej bakterii patogennych. Takie zaburzenia mogą doprowadzić do bólu brzucha. W zaburzeniach mikroflory zaobserwowano mniej bakterii z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium, za to więcej Escherichia coli, Streptococcus, Clostridium. 

Jakie są probiotyki na ból brzucha ze stresu?

Zbadano, że Lactobacillus plantarum 299v miał pozytywny wpływ na zmniejszenie dolegliwości jelitowych, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita wrażliwego (IBS), gdzie zmniejszenie dolegliwości zaobserwowano u 95% badanych. 

Sanprobi IBS, kapsułki

Jakie są rozkurczowe leki na ból brzucha ze stresu?

Ta grupa rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, w ten sposób zmniejszając dolegliwości. Należą tutaj drotaweryna, hioscyna, trimebutyna, alweryna.

No-spa, tabletki powlekane 

Scopolan, tabletki

Uspokajające środki na ból brzucha ze stresu

Łagodne środki uspokajające dostępne bez recepty pomogą złagodzić ból brzucha ze stresu. Pomocne będą preparaty z melisą, chmielem, lawendą czy walerianą. 

Melissed, syrop

Jak się pozbyć bólu brzucha ze stresu?

Poza zastosowaniem leków czy suplementów diety, ból brzucha ze stresu mogą złagodzić techniki relaksacyjne – ćwiczenia, medytacja, taniec, słuchanie muzyki, oddawanie się czynnościom, które odprężają. Połączenie tych metod łącznie będzie skuteczniejsze w łagodzeniu bólu brzucha ze stresu. 

Przyczyn bólu brzucha u dorosłych może być wiele. Bardzo często wynikają one z problemów trawiennych. Nagromadzone gazy przemieszczają się przez układ pokarmowy i rozpychają żołądek oraz jelita co powoduje dyskomfort. Problemy trawienne mogą być różnego pochodzenia, np. wynikać z nietolerancji pokarmowych lub zjedzenia toksyn, czyli czegoś nieświeżego.

Kłujący ból brzucha bywa objawem także poważniejszych schorzeń. Może zwiastować stany zapalne żołądka, dwunastnicy i jelit. Wysoka gorączka i ból brzucha mogą być objawem zapalenia wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego lub nawet trzustki. Czasami wysoka gorączka i ból brzucha to objaw popularnie określanej grypy żołądkowej. Wtedy często pacjent ma nudności, wymioty i biegunkę.

Pacjenci mogą skarżyć się na ból brzucha, który nie jest typowym bólem brzucha. O co chodzi? Kłujący ból brzucha możemy mylić z dolegliwościami związanymi z występowaniem złogów nerkowych (czyli piasku lub kamieni nerkowych) lub żółciowych (kamica pęcherzyka żółciowego). Ból brzucha to także częsty objaw, który towarzyszy kobietom podczas menstruacji.

Jakie są leki rozkurczowe na ból brzucha?

Co stosować na ból brzucha? Rodzaj przyjmowanych tabletek na ból brzucha powinien być zależny od diagnozy. Natomiast raczej nikt od razu nie idzie z takim problemem do lekarza, dlatego warto skonsultować rodzaj przyjmowanych leków na ból brzucha, np. z farmaceutą. Bardzo częstą przyczyną bólu brzucha u dorosłych są skurcze przewodu pokarmowego. W takim przypadku najlepiej zastosować leki rozkurczowe np. drotawerynę (Drotafemme forte, NO-SPA, NO-SPA MAX, Metafen rozkurczowy). Standardowe stosowanie leku to 3 razy dziennie po 80 mg substancji. Innym lekiem rozkurczowym jest mebeweryna (Duspatalin Gastro), którą stosuje się 3 razy na dobę po 1 tabletce [1,2].

NO-SPA MAX, tabletki powlekane

Duspatalin Gastro, tabletki

Inna substancja o dobrym działaniu rozkurczowym to hioscyna (np. Scopolan, Buscopan, Scopolan compositum). Hioscyna działa nieco mocniej niż drotaweryna, dlatego polecana jest przy silnym, kłującym bólu brzucha. Jest dobrym rozwiązaniem przy bólu związanym z kamieniami nerkowymi lub żółciowymi. W takim wskazaniu dobrze przyjąć Scopolan compositum, który ma dodatkowo lek przeciwbólowy i rozkurczowy, czyli metamizol sodu. Hioscynę przyjmuję się maksymalnie 5 razy na dobę w dawce 20 mg. W przypadku leku łączonego z metamizolem należy przyjmować maksymalnie 2 tabletki 3 razy na dobę (Scopolan compositum) [3,4].

Buscopan, tabletki powlekane

Scopolan compositum, tabletki powlekane

Jakie tabletki na ból brzucha przy zatruciu?

Jak już zostało wcześniej wspomniane, ból  brzucha nie wynika jedynie ze skurczu, ale może być efektem działania toksyn. Chodzi tu głównie o popularne zatrucia pokarmowe. Oczywiście skurcz jelit i brzucha także występuje przy takich dolegliwościach, ale dochodzi też do nadprodukcji gazów, zwiększenia wydzielania wody do jelit, co prowadzi do biegunki oraz bólu i kłującego bólu brzucha. Jakie leki stosować na taki ból brzucha?

Dobrą substancją na grypę żołądkową będzie tainian żelatyny (Tasectan). Działa on głównie przeciwbiegunkowo. Na powierzchni błony śluzowej jelit tworzy powłoczkę, jakby opatrunek, który redukuje skurcze i częstotliwość wypróżnień. Substancja wiąże i usuwa toksyny z przewodu pokarmowego. Zwykle stosuje się 2 kapsułki co 6 godzin. Inną substancją jest diosmektyk (Smecta), który stosuje się w podobnych wskazaniach. Diosmektyk stosuje się zwykle do 3 saszetek na dobę.

Tasectan, kapsułki

Smecta, saszetki

Jakie leki na ból brzucha przy jelicie drażliwym?

Kłujący ból brzucha (szczególnie w lewym boku), wzdęcia oraz naprzemienne biegunki i zaparcia mogą być objawem zespołu jelita drażliwego (IBS). W tym przypadku stosuje się różne leki, również te wymienione wyżej, ale ciekawą substancją jest trimebutyna (Tribux Bio). Trimebutyna reguluje pracę jelit. Zwykle stosuje się ją 3 razy na dobę po 1 tabletce [5].

Tribux bio, tabletki

Podsumowanie

Rozpierający i kłujący ból brzucha to częsty objaw, który zwykle nie zwiastuje kłopotów. Najlepiej sięgnąć wtedy po leki na ból brzucha o działaniu rozkurczowym. Jeśli dolegliwości ze strony układu pokarmowego są wynikiem zatrucia pokarmowego, to dobrze zastosować oprócz leków rozkurczowych substancje o działaniu przeciwbiegunkowym.

Zdarza się też i tak, że pomimo odczuwania kłucia czy bólu w okolicach brzucha, tak naprawdę cierpimy na coś innego, np. kamienie nerkowe lub żółciowe. Wtedy leki rozkurczowe będą dobrym wyborem, jednak ich celem będzie zmniejszenie napięcia, np. w przewodach moczowych. Podobna sytuacja będzie podczas bólu brzucha wywołanego menstruacją u kobiet.

Jeśli pojawi się wysoka gorączka połączona z bólem brzucha, który jest silny, nie reaguje na leki rozkurczowe i przeciwbólowe, a dodatkowo się nasila, to może to zwiastować poważniejszy stan zapalny innych organów. W takim przypadku należy udać się do lekarza, aby odnaleźć przyczynę problemu, bo długotrwałe przyjmowanie tabletek na ból brzucha, może jedynie zamaskować faktyczny problem i opóźnić leczenie.

Leki prokinetyczne to grupa leków, które pomagają w ruchach mięśni w górnej części układu pokarmowego. Sprawiają, że mięśnie w przełyku, żołądku i dwunastnicy lepiej się kurczą, co pomaga w przesuwaniu jedzenia. Te leki też działają na mięsień zamykający przełyk, co ułatwia opróżnianie żołądka i przyspiesza pasaż pokarmu przez jelita. W codziennej definicji można powiedzieć, że są to leki na żołądek i jelita. Ale kiedy dokładnie się je stosuje i jak działają?

Jak działają leki prokinetyczne?

Leki prokinetyczne to grupa leków, które przyspieszają przesuwanie treści pokarmowej przez przewód pokarmowy. Można wyróżnić trzy główne mechanizmy działania leków prokinetycznych:

• blokowanie receptorów dopaminowych – przykładem leku blokującego te receptory jest metoklopramid. Metoklopramid to lek, który działa na pewne miejsca w mózgu zwane receptorami. Gdy te miejsca są zablokowane, organizm produkuje więcej pewnej substancji, nazywanej acetylocholiną. Metoklopramid pomaga w przekazywaniu sygnałów, które sprawiają, że nasze jelita lepiej się poruszają;
• zwiększenie wrażliwości receptorów serotoninowych – przykładem leku jest prukalopryd. Prukalopryd to lek, który pomaga jelitom pracować lepiej, sprawiając, że specjalne miejsca w jelitach, zwane receptorami, są bardziej czułe na serotoninę. Dzięki temu lekowi, mięśnie w jelitach mocniej się kurczą, co sprawia, że jedzenie szybciej przesuwa się przez jelita;
• hamowanie enzymów – przykładem leku hamującego enzymy jest itopryd. Itopryd to lek, który działa na pewne białka w naszym ciele, powodując, że są mniej aktywne. Dzięki temu w jelitach jest więcej acetylocholiny, czyli substancji, która pomaga mięśniom jelit się kurczyć. W rezultacie, dzięki temu lekowi, nasze jelita lepiej się poruszają.

Kiedy stosuje się leki na żołądek i jelita – prokinetyki?

Kiedy stosuje się wspomniane tabletki na jelita i żołądek? Leki prokinetyczne są używane przy problemach z układem pokarmowym, takich jak trudności z ruchem jedzenia przez przełyk, choroba refleksowa przełyku, dyspepsja (złe samopoczucie po jedzeniu) czy gastropareza, czyli opóźnione opróżnianie żołądka. Pomagają też przy zaparciach, zespole jelita nadwrażliwego z zaparciami oraz w specjalnych przypadkach, np. przed badaniem żołądka u osób z krwawieniem z górnych części układu pokarmowego [1,2].

Wiemy już dość sporo o lekach prokinetycznych, czyli lekach na żołądek i jelita. Czy są one dostępne w aptekach? Które leki prokinetyczne są bez recepty, a na które substancje wymagana jest recepta lekarska? Czy istnieją zamienniki bez recepty popularnych prokinetyków?

Jakie są leki prokinetyczne na receptę?

Większość leków na żołądek i jelita omawianych w tym artykule dostępnych jest na receptę. Leki te wpływają na perystaltykę jelit i pracę żołądka, dlatego stosowane niezgodnie z zaleceniami lekarza, np. nadużywane, mogą w łatwy sposób zaburzyć prawidłową pracę układu pokarmowego. Jednak istnieją pewne leki prokinetyczne bez recepty, ale to omówimy później. Lekami prokinetycznymi dostępnymi na receptę są:

• itopryd (Prokit, Zirid) – itopryd to lek, który pomaga jelitom lepiej pracować i sprawia, że żołądek szybciej się opróżnia. Ma też właściwości, które pomagają przeciwdziałać wymiotom. Stosuje się go, kiedy ktoś ma problemy z trawieniem, jak uczucie ciężkości w żołądku, dyskomfort czy wzdęcia, często związane z chorobą wrzodową. Ten lek jest przeznaczony tylko dla dorosłych;
• metoklopramid (Metoclopramidum Polpharma) – ten lek pomaga na nudności i wymioty, a także sprawia, że układ pokarmowy lepiej pracuje. Jednak powinno się go stosować tylko przez krótki czas, kiedy te problemy są spowodowane przez leczenie raka, radioterapię, operacje lub migrenę;
• cisapryd (Gasprid) – ten lek pomaga całemu układowi trawiennemu pracować szybciej. Dzięki niemu jedzenie nie zatrzymuje się zbyt długo w przełyku i żołądku, a także szybciej przechodzi przez jelita. Jest używany głównie do leczenia problemów z wolnym trawieniem, które mogą pojawiać się bez wyraźnej przyczyny lub z powodu cukrzycy;
• trimebutyna (Debretin, Debridat, Ircolon, Ircolon Forte, Tribux, Tribux Forte) – ten lek pomaga w sytuacji, gdy układ trawienny działa zbyt wolno, pomagając mu pracować szybciej. Jest bezpieczny i dobrze tolerowany, więc można go dawać nawet dzieciom.

Jakie są leki na perystaltykę jelit bez recepty?

Jeśli chodzi o leki na perystaltykę jelit bez recepty, to mamy dostępną jedną substancję. Preparatem dostępnym bez recepty, zawierającym w swoim składzie wspomnianą wyżej trimebutynę jest Tribux Bio – lek w postaci tabletek stosowany w zaburzeniach czynności układu pokarmowego oraz w zaburzeniach trawienia. Jest to zamiennik bez recepty takich leków jak Debridat, Tribux i Debretin. Należy pamiętać, że ma jedynie mniejszą dawkę niż wersje na receptę. Z kolei płynnym preparatem posiadającym działanie prokinetyczne jest Iberogast – lek ziołowy (naturalny prokinetyk) zawierający w swoim składzie mieszankę 9 ziół: rumianek, melisa, mięta, kminek, lukrecja, ostropest, ubiorek gorzki, glistnik jaskółcze ziele, arcydzięgiel.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia.

Iberogast, płyn doustny

O produkcie

• lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Iberogast Balance, krople doustne

O produkcie

• Iberogast Balance działa na dwa sposoby: uspokaja napięte mięśnie żołądka, a jednocześnie pobudza mięśnie odźwiernika (wyjścia z żołądka), co poprawia trawienie;
• lek zmniejsza stany zapalne w przewodzie pokarmowym i łagodzi nadwrażliwość na ból, co przynosi ulgę w dolegliwościach bólowych często towarzyszących problemom trawiennym;
• składniki roślinne zawarte w Iberogast Balance korzystnie wpływają na bakterie jelitowe i tworzą ochronną warstwę na śluzówce żołądka;
• w przypadku długotrwałego stosowania leku, jeśli objawy nie ustępują po 7 dniach lub pogorszą się, należy skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia innych chorób.

Jak maślan sodu wpływa na pracę jelit?

Choć preparaty z maślanem sodu nie należą do leków prokinetycznych, mogą być stosowane wspomagająco w dbaniu o prawidłową pracę jelit (np. Tributron, Debutir Forte, Ibesan Maślan). Nie pobudzają bezpośrednio perystaltyki, ale maślan stanowi ważne źródło energii dla komórek nabłonka jelitowego, wspiera funkcjonowanie bariery jelitowej i może pomagać w utrzymaniu prawidłowego stanu błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Tributron, kapsułki

O produkcie

• kompleksowy preparat składający się z maślanu sodu, probiotyku i prebiotyku;
• maślan sodu to źródło energii dla komórek jelita;
• 5 wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego zasiedlających jelito cienkie i grube; 
• Actilight® (fruktooligosacharydy) – pożywka niezbędna do wzrostu bakterii probiotycznych (prebiotyk);
• zastosowana technologia chroni bakterie kwasu mlekowego przed tlenem, temperaturą, wilgocią i pH żołądka;
• składniki pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt polecany jest podczas i w trakcie antybiotykoterapii, dla osób z wrażliwymi jelitami i stosujących dietę lekkostrawną i ubogobłonnikową;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Debutir Forte, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera maślan sodu – 300 mg w 1 kapsułce;
• wspiera regenerację błony śluzowej jelita i równowagę mikroflory;
• nowoczesna technika mikrogranulacji pozwala na uwalnianie kwasu masłowego w jelicie cienkim i grubym;
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka 2 razy dziennie;
• może być stosowany u dzieci powyżej 7. roku życia;
• zaleca się stosowanie preparatu prze okres minimum 3 miesięcy;
• nie zawiera glutenu;
• dostępne opakowanie: 60 kapsułek.

Ibesan Maślan, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera maślan sodu – 150 mg w 1 kapsułce;
• wspiera postępowanie dietetyczne w chorobach zapalnych i czynnościowych jelit oraz biegunkach poantybiotykowych;
• może być stosowany u dzieci od 7. roku życia;
• bez glutenu;
• zalecane dawkowanie to 1-2 kapsułki dwa razy dziennie (rano i wieczorem) u dorosłych;
• stosować przez przynajmniej 3 miesiące;
• dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek.

Jak bezpiecznie stosować leki prokinetyczne? 7 wskazówek

W celu bezpiecznego stosowania leków prokinetycznych, warto przestrzegać poniższych wskazówek:

• konsultuj się z lekarzem – przed rozpoczęciem stosowania jakichkolwiek leków prokinetycznych, zawsze skonsultuj się z lekarzem. On dobierze odpowiedni preparat i ustali dawkowanie dostosowane do Twojego stanu zdrowia;
• przestrzegaj zaleceń – ważne jest, aby dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących dawkowania i częstotliwości przyjmowania leku. Nie należy przekraczać zalecanej dawki ani zmieniać sposobu podawania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem;
• informuj lekarza o innych lekach – przed rozpoczęciem stosowania leków prokinetycznych, poinformuj lekarza o wszystkich innych lekach, suplementach i ziołach, które obecnie przyjmujesz. Niektóre leki mogą wchodzić w interakcje z lekami prokinetycznymi, co może wpływać na ich skuteczność lub bezpieczeństwo;
• uważaj na działania niepożądane – w czasie stosowania leków prokinetycznych, zwracaj uwagę na ewentualne działania niepożądane. Mogą to być np. ból głowy, nudności, biegunka czy osłabienie. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, natychmiast skontaktuj się z lekarzem;
• unikaj alkoholu – spożywanie alkoholu podczas stosowania leków prokinetycznych może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Dlatego zaleca się zachowanie umiaru lub całkowite unikanie alkoholu podczas leczenia;
• informuj o ciąży lub karmieniu piersią – jeśli jesteś w ciąży, planujesz zajście w ciążę lub karmisz piersią, poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania leków prokinetycznych. Niektóre preparaty mogą być przeciwwskazane w tych okolicznościach lub wymagać szczególnej ostrożności;
• przestrzegaj terminów ważności leków – sprawdzaj daty ważności leków prokinetycznych i nie stosuj preparatów po upływie terminu ważności. Nieprawidłowe działanie leków po przekroczeniu terminu ważności może zagrażać Twojemu zdrowiu.

Jak naturalnie przyspieszyć opróżnianie żołądka?

Tabletki na jelita i żołądek oraz leki prokinetyczne bez recepty i na receptę to nie wszystko. Zdrowa i zrównoważona dieta odgrywa istotną rolę w skuteczności opróżniania żołądka i właściwej perystaltyki przewodu pokarmowego. Bogactwo błonnika w diecie jest kluczowe, ponieważ błonnik dodaje objętości stolcowi, co przyczynia się do pobudzenia ruchów perystaltycznych jelit i prawidłowego wypróżniania. Starajmy się zatem spożywać odpowiednią ilość błonnika, znajdującego się w produktach takich jak pełnoziarniste pieczywo, kasze i nasiona.

Warzywa i owoce są także niezwykle ważne w diecie. Pełne witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, pomagają one w utrzymaniu zdrowej flory bakteryjnej w jelitach. W szczególności warto sięgnąć po produkty bogate w witaminę C, np. paprykę, porzeczki czy cytrusy, które działają przeciwzapalnie i wspierają funkcję układu trawiennego. Odpowiednie nawodnienie jest równie istotne dla optymalnej kinetyki przewodu pokarmowego. Płyny pomagają w utrzymaniu odpowiedniej konsystencji stolca, co ułatwia przesuwanie go przez jelita. Warto pamiętać o spożywaniu odpowiedniej ilości wody i unikać nadmiernego spożycia napojów zawierających kofeinę lub alkohol.

Oprócz tego warto zadbać o nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Zmniejszona perystaltyka jelit wynika z braku ruchu. Dobrze wprowadzić do codzinnego życia aktywność fizyczną. Nawet spacery będą dużo lepsze niż siedzenie przed telewizorem. Ostatnią kwestią jest stres, który bardzo wpływa na pracę jelit i żołądka. Powinniśmy zmniejszyć jego ilość w naszym życiu. Żadne leki na perystaltykę jelit bez recepty nie będą tak skuteczne jak ograniczenie długotrwałego stresu.

Kiedy należy udać się do lekarza?

W przypadku, gdy pacjent przyjmuje leki prokinetyczne, a objawy nie ustępują lub nasilają się, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem. Może to oznaczać, że lek nie działa wystarczająco skutecznie lub że istnieją inne przyczyny objawów, które wymagają różnego podejścia do leczenia. Lekarz jest najlepiej wyposażony, aby ocenić sytuację i dostosować dawkowanie lub zmienić lek prokinetyczny, jeśli to konieczne.

Warto również udać się do lekarza, jeśli występują jakiekolwiek niepokojące objawy po rozpoczęciu stosowania leku prokinetycznego, takie jak nudności, wymioty, trudności w oddychaniu, wysypka lub obrzęk. Te objawy mogą wskazywać na możliwość reakcji alergicznej lub działań niepożądanych leku, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Podsumowanie

Przyjmowanie leków prokinetycznych lub preparatów o działaniu prokinetycznym, takich jak Tribux Bio czy naturalny Iberogast, powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Równie ważne są zmiany w diecie, w tym odpowiednia podaż błonnika, warzyw i owoców oraz prawidłowe nawodnienie organizmu, które wspierają perystaltykę jelit i funkcjonowanie układu trawiennego. Uzupełnieniem takiego postępowania mogą być preparaty z maślanem sodu, które nie działają prokinetycznie, ale wspierają prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej jelit (np. Tributron, Debutir Forte).

Wzdęty brzuch na początku ciąży jest szczególnie zauważalny i nie wynika z samego wzrostu dziecka, tylko głównie ze zmian w gospodarce hormonalnej. Za pojawienie się wzdęć odpowiedzialny jest progesteron. W wyniku jego podwyższonej aktywności dochodzi do spowolnienia perystaltyki jelit. Ponadto wzrost płodu powoduje powiększanie się macicy i ucisk na jelita. Warto wspomnieć o tym, że wzdęcia powstają między innymi w wyniku diety bogatej w cukry fermentujące. Są to fruktoza, laktoza, poliole czy galaktany. Cukry takie w jelicie grubym przechodzą fermentację, w wyniku której dochodzi do uwolnienia gazów. Gazy te powodują ucisk, wzdęcia i ból brzucha. Do źródeł cukrów fermentujących należą:

• Owoce;
• Miód;
• Syrop glukozowo-fruktozowy;
• Produkty mleczne;
• Rośliny strączkowe;
  
• Słodziki;
• Zboża;
• Cebula;
• Czosnek [1,2].

Co na wzdęcia w ciąży?

Bezpiecznym preparatem na gazy w ciąży jest taki, który zawiera symetykon, lub dimetikon. Są to związki powierzchniowo czynne, które nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Powodują zmniejszenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, które powstają w jelitach i tym samym przyczyniają się do ich pękania. Gazy mogą być wchłonięte przez ściany jelit lub usunięte dzięki ruchom perystaltycznym jelit. 

Preparaty zawierające wyżej wymienione substancje są bezpieczne w ciąży, ponieważ ich działanie całkowicie ogranicza się do przewodu pokarmowego. Nie są z niego wchłaniane ani nie wchodzą w interakcje z żadnym z leków. Można je dostać bez recepty pod nazwami: Espumisan, Esputicon, Simetigast, Ulgix, Ulgasim [1].

Czego nie można stosować na wzdęcia w ciąży?

Bezpieczeństwo stosowania znacznej ilości leków w ciąży jest ograniczone. Nawet jeśli nie ma dowodów na to, że są szkodliwe dla matki, lub dziecka, to najczęściej brak jest dowodów na ich bezpieczeństwo. Ze względów etycznych takich badań się nie przeprowadza. Właśnie przez brak badań nad produktami odradza się przyjmowanie węgla aktywnego oraz trimebutyny w czasie ciąży, chociaż są ogólnie uważane za bardzo bezpieczne w stosowaniu. 

Często na wzdęcia poleca się mieszanki ziołowe, jednak stosowanie ziół jest przeciwwskazane w czasie ciąży. Ponadto większość preparatów na trawienie posiada ekstrakty alkoholowe, a alkohol jest całkowicie przeciwwskazany w ciąży. Przykładem polecanego leku na wzdęcia, którego nie powinno się stosować w ciąży jest Iberogast [1]. 

Co można zrobić, aby zlikwidować gazy w ciąży?

Oprócz stosowania preparatów z symetykonem i dimetikonem niezwykle istotny wpływ na występowanie wzdęć ma modyfikacja stylu życia. Warto unikać produktów zawierających cukry fermentujące, które powodują tworzenie się gazów. Dieta o niskiej zawartości takich cukrów nazywa się low-FODMAP. 

Dodatkowo powinno się unikać napojów gazowanych, a spożycie wysokiej ilości błonnika przyczynia się do powstawania wzdęć [1,2]. 

Infekcje wirusowe są najczęstszymi przyczynami bólu brzucha. Dotykają zarówno dzieci, jak i dorosłych. Przenoszą się drogą pokarmową i potrafią ponownie zaatakować organizm. Najczęściej wywołują je Rotawirusy. Infekcja może przebiegać z podwyższoną lub bardzo wysoką temperaturą ciała, dreszczami, rozbiciem i osłabieniem. Oprócz skurczowego i napadowego bólu nadbrzusza może wystąpić biegunka, a także wymioty. Chory nie ma apetytu, odczuwa nudności.

Co stosować na ból brzucha w wyniku infekcji?

Na ból brzucha sprawdzi się drotaweryna (np. No-Spa, No-Spa Max, Drotafemme, Drotafemme Forte), substancja o działaniu rozkurczowym. Jest zarejestrowana od szóstego roku życia. Oprócz stanów spastycznych żołądka i jelit jest z powodzeniem stosowana w skurczach dróg żółciowych i pomocniczo w chorobie wrzodowej i dwunastnicy. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku biegunki może nasilić jej przebieg. U starszych osób stosujących leki przeciwnadciśnieniowe, a także u pacjentów z niskim skurczowym ciśnieniem tętniczym może nasilić jego spadek.

No-Spa Max, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera drotawerynę;
• produkt z laktozą;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny preparat o niższej dawce (No-Spa);
• do stosowania od 12. roku życia.

Drotafemme Forte, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera drotawerynę;
• produkt z laktozą;
• tańszy niż lider kategorii;
• dostępny preparat o niższej dawce (Drotafemme);
• do stosowania od 12. roku życia.

Bezpiecznymi lekami w infekcjach wirusowych przewodu pokarmowego są probiotyki. Regulują one prawidłowy wzrost i rozwój pożądanej flory bakteryjnej jelit i przyczyniają się do wyrównania ich pracy. Pozytywny wpływ na jelita mają zarówno szczepy bytujące w jelicie cienkim (Lactobacillus), jak i te żyjące w jelicie grubym (Bifidobacterium). Bardzo dobre wyniki leczenia infekcji rotawirusowej i innych schorzeń (zakażenie Clostridium difficile, które też objawia się silną biegunką i bólami brzucha) ma szczep drożdży Saccharomyces boulardii. Może być on równocześnie stosowany z przepisanym przez lekarza antybiotykiem, gdyż jest odporny na jego działanie. Reguluje pracę jelit, gdyż stwarza niekorzystne dla wirusów i bakterii środowisko w jelitach, prowadząc do zahamowania namnażania się patogenów.

Ból brzucha wywołany stresem lub zespół jelita drażliwego

Stres i napięcie, szybkość życia i nadmiar obowiązków nie sprzyja dobremu funkcjonowaniu naszego przewodu pokarmowego. Nieregularne posiłki, niezdrowa dieta sprawiają, że odczuwamy dyskomfort i ból brzucha. W tych przypadkach najlepsza jest profilaktyka. Przeznaczenie odpowiedniej pory na posiłki z dbałością o ich jakość będzie kluczowe. Jeśli odczuwamy dolegliwości warto zastosować probiotyki. Przy wyborze odpowiedniego preparatu należy zwrócić uwagę na jego właściwe przechowywanie (niektóre wymagają przechowywania w lodówce w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza), a także na właściwe dawkowanie.

Maślan sodu jako wsparcie przy nadwrażliwych jelitach

Przy bólu brzucha związanym ze stresem lub zespołem jelita drażliwego pomocne może być także wsparcie prawidłowego funkcjonowania jelit. Preparaty z maślanem sodu nie działają doraźnie przeciwbólowo ani rozkurczowo, ale mogą wspierać błonę śluzową jelit i prawidłową pracę bariery jelitowej. Maślan jest ważnym źródłem energii dla komórek jelita grubego, a jego odpowiednia podaż może mieć znaczenie u osób z wrażliwym przewodem pokarmowym, u których ból brzucha, wzdęcia czy zaburzenia rytmu wypróżnień nawracają pod wpływem stresu. Przykładami preparatów zawierających maślan sodu są m.in. Tributron, który łączy go z wcześniej wspomnianymi probiotykami, oraz Debutir Forte.

Tributron, kapsułki

O produkcie

• kompleksowy preparat składający się z maślanu sodu, probiotyku i prebiotyku;
• maślan sodu to źródło energii dla komórek jelita;
• 5 wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego zasiedlających jelito cienkie i grube; 
• Actilight® (fruktooligosacharydy) – pożywka niezbędna do wzrostu bakterii probiotycznych (prebiotyk);
• zastosowana technologia chroni bakterie kwasu mlekowego przed tlenem, temperaturą, wilgocią i pH żołądka;
• składniki pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt polecany jest podczas i w trakcie antybiotykoterapii, dla osób z wrażliwymi jelitami i stosujących dietę lekkostrawną i ubogobłonnikową;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Debutir forte, kapsułki twarde

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera maślan sodu;
• duże opakowanie;
• dość duże kapsułki – mogą być dla niektórych trudne do połknięcia;
• nie zawiera laktozy;
• przyjmować w trakcie posiłku;
• nie rozgryzać i nie otwierać kapsułki;
• do stosowania od 7. roku życia.

Trimebutyna przy bólu brzucha i zaburzeniach czynności jelit

W przypadku stanów skurczowych żołądka i jelit pomocna może okazać się trimebutyna. Jest to substancja regulująca czynność przewodu pokarmowego, dlatego stosuje się ją m.in. przy bólach brzucha, wzdęciach, uczuciu pełności, nudnościach oraz zaburzeniach czynności jelit wywołanych stresem, takich jak biegunka lub zaparcia. Przykładem leku z trimebutyną dostępnego bez recepty jest Tribux Bio.

Stosując trimebutynę, należy pamiętać o możliwości nasilenia działania antycholinergicznego, co może mieć znaczenie zwłaszcza u osób starszych. Objawami mogą być m.in. zawroty głowy, nasilenie zaparć, zaostrzenie jaskry czy zatrzymanie oddawania moczu. Trimebutyna może również wpływać na pracę serca, dlatego ostrożność powinny zachować osoby z zaburzeniami rytmu serca lub nadciśnieniem tętniczym.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia.

Ból brzucha związany z zaburzeniem wydzielania kwasu solnego przez komórki żołądka

Występuje najczęściej w chorobach błony śluzowej żołądka, gdzie dochodzi do powstania nadżerki, która jest podrażniona i nie może się wygoić pod wpływem wydzielania kwasu solnego.

Jakie leki stosować?

Lekami stosowanymi w chorobie wrzodowej żołądka i jelit, a także w refluksie są inhibitory pompy protonowej. Działają one poprzez hamowanie działania pompy protonowej zlokalizowanej na komórkach błony śluzowej żołądka, prowadząc do zahamowania wydzielania kwasu solnego.

Bez konsultacji lekarskiej leki te mogą być stosowane przez 14 dni, czyli najczęściej do wygojenia się nadżerki i zmniejszenia odczuwania bólu. Jeśli objawy się utrzymują, należy skierować pacjenta do lekarza. Jest to bardzo ważne, ponieważ ciągłe hamowanie wydzielania kwasu solnego jest niekorzystne, może prowadzić bowiem do wzrostu niekorzystnych patogenów, a także zmniejszać objawy bólowe w przypadku choroby nowotworowej żołądka. Leki z grupy IPP osłabiają ochronne działanie błony śluzowej żołądka i kwasu solnego, dlatego ważne jest ich stosowanie jedynie w uzasadnionych przypadkach.

Do najczęściej stosowanych, dostępnych bez recepty należą: omeprazol (Ortanol MAX, Polprazol Max, Helicid Control, Goprazol Max) i pantoprazol (Anesteloc Max, Controloc Control, Contix ZRD). Pantoprazol jest częściej polecany w przypadku pacjentów stosujących leki kardiologiczne, nie wchodzi on w interakcje z lekami przeciwpłytkowymi czy przeciwzakrzepowymi. Inhibitory pompy protonowej może polecić farmaceuta w przypadku silnej zgagi czy refluksu, a także w przypadku bólu brzucha związanego z infekcją żołądkowo-jelitową. Leki te należy przyjmować na czczo minimum pół godziny przed posiłkiem, raz na dobę. Mogą one zmniejszać stężenie magnezu i witaminy B12 w organizmie, należy o tym pamiętać jedynie podczas długotrwałego stosowania, zleconego przez lekarza.

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Controloc Control, tabletki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera pantoprazol;
• nie zawiera laktozy;
• pierwsze efekty leczenia obserwuje sie po 2-3 dniach;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić niedobór witaminy B12 i magnezu;
• lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią (po konsultacji lekarskiej).

Ból brzucha związany z długotrwałym stosowaniem leków przeciwzapalnych

Jest to bardzo niebezpieczny objaw wymagający interwencji lekarza. Ból brzucha pojawiający się podczas lub po stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, a także krwawienie z przewodu pokarmowego świadczy o uszkodzeniu błony śluzowej żołądka, a nawet perforacji, przerwaniu jego ciągłości.

Jest to najczęstsza przyczyna hospitalizacji, szczególnie niebezpieczna dla pacjentów w podeszłym wieku.  Objawy u tych pacjentów są z reguły mniej nasilone, a konsekwencje bardzo poważne, włączając anemię i stan zagrożenia życia. Szczególnie narażeni są pacjenci leczeni przeciwzakrzepowo, bo krwawienie może być masywne i trudne do opanowania. Pacjent z podejrzeniem uszkodzenia błony śluzowej powinien zostać poinformowany o zaprzestaniu stosowania leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i skierowany do lekarza.

Łagodne dolegliwości bólowe wynikające z niestrawności

Po zjedzeniu obfitego i ciężkostrawnego posiłku mogą pojawić się objawy dyspeptyczne. Częściej występują u osób po wycięciu woreczka żółciowego niż u osób zdrowych. Charakteryzują się uczuciem pełności, wzdęciami, zaparciami i odbijaniem.

Co pomaga na ból brzucha wywołany niestrawnością i wzdęciami?

Środkami z aptecznej półki, które mogą nam pomóc w tej sytuacji, są zioła takie jak: rozmaryn, karczoch, mięta, melisa, ostropest, dziurawiec. Występują one w formie tabletek ziołowych, herbat do zaparzania, kropli, a także wyciągów płynnych. Mięta i melisa zwiększają wydzielanie soków trawiennych, które pomagają strawić posiłek. Karczoch ma działanie obniżające poziom cholesterolu i również ułatwia trawienie. Dziurawiec zwiększa wydzielanie enzymów trawiennych i wspiera funkcje wątroby.

W problemach z niestrawnością pomocny może być także simtetikon (Spumax, Espumisan, Espumisan Max, Simetigast Forte). Jest substancją, która dobrze się sprawdza przy wzdęciach i nadmiarze gazów w jelitach. Rozbija pęcherzyki gazu i zmniejsza uczucie pełności i wzdęć. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego też jest lekiem bezpiecznym. Stosuje się go również w postaci kropli u niemowląt, cierpiących na bóle brzuszka wywołane kolką.

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bardzo małe kapsułki, proste do połknięcia;
• mała dawka symetykonu – wymóg spożycia dużej ilości kapsułek, aby osiągnąć efekt;
• występują opakowania o różnych wielkościach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• uznaje się za bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• substancja czynna nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• występuje również pod innymi nazwami, z większym stężeniem substancji czynnej, np. Espumisan MAX;
• występuje również w formie kropli.

Esputicon, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dimetykon – substancję, która rozbija pęcherzyki gazu w jelitach i redukuje wzdęcia;
• nie zawiera cukru;
• do stosowania u osób dorosłych (u dzieci z przepisu lekarza);
• występuje również jako produkt z większą dawką (200 mg);
• dostępne również krople;
• duże opakowanie.

Simetigast Forte, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• największa na rynku dawka substancji czynnej;
• małe kapsułki, łatwe do połknięcia;
• nie zawiera cukru;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.

W tym miejscu należy wspomnieć również o laktazie, czyli enzymie trawiącym laktozę. W przypadku nietolerancji laktozy zarówno u dorosłych, jak i przy niewystarczającej aktywności naturalnej laktazy u niemowląt podawanie preparatu laktazy do posiłków mlecznych jest uzasadnione. Należy pamiętać, żeby niemowlętom podawać preparat po konsultacji z lekarzem i odstawiać go stopniowo najpóźniej po 3-4 miesiącach od pierwszego zastosowania. Organizm przyzwyczajony do podaży laktazy może zmniejszać jej endogenne wytwarzanie.

Leki przeciwbakteryjne i antybiotyki stosowane w infekcjach układu pokarmowego

Czasami, gdy przyczyną bólu brzucha jest infekcja, konieczne jest sięgnięcie po tabletki z antybiotykiem. Zleca je lekarz w wyniku przedłużających się objawów dyspeptycznych i biegunki. Jednym z antybiotyków jest ryfaksymina. Zalecana jest w zakażeniu bakteryjnym jelit, przebiegającym bez gorączki, gdy liczba luźnych stolców nie przekracza 8 na dobę i brak jest biegunek krwawych. Również stosuje się ją u pacjentów w biegunce podróżnych, a także u dorosłych pacjentów z encefalopatią wątrobową i w niepowikłanej uchyłkowej chorobie jelita grubego. Należy zachować ostrożność, stosując lek u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, gdyż obserwuje się wahania wartości wskaźnika INR.

Metronidazol ma szerokie zastosowanie w lecznictwie. Stosuje się go jako profilaktykę operacyjną i pooperacyjną, a także w leczeniu skojarzonym z innymi lekami wrzodu trawiennego. Metronidazol wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (warfaryną i acenokumarolem) nasilając ich działanie. Łączne stosowanie z fenytoiną i fenobarbitalem z kolei sprawia, że metronidazol działa słabiej. Pacjenci stosujący terfenadynę lub stemizol powinni zachować ostrożność, bowiem metronidazol z tymi lekami może powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG i przyczynić się do zaburzenia rytmu serca.

Podsumowanie

Przyczyny i objawy bólu brzucha mogą być bardzo różne – od typowych dolegliwości dyspeptycznych wynikających z mniej efektywnego trawienia, przez kolki jelitowe, aż po ból i krwawienie związane z uszkodzeniem przewodu pokarmowego. Dlatego tak ważne są właściwa diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie. Każdy niepokojący objaw warto skonsultować z farmaceutą, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do lekarza. W aptece dostępny jest szeroki wybór preparatów bez recepty na dolegliwości bólowe brzucha, zarówno działających doraźnie, jak i preparatów wspomagających prawidłową pracę jelit (np. Tributron, Espumisan, Controloc Control, Tribux Bio).

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) występuje zarówno u dzieci jak i dorosłych. Najczęstszymi objawami są bóle brzucha, biegunki, zaparcia, wzdęcia. Może występować tylko część z nich, lub wszystkie na zmianę. Charakterystyczne dla choroby jest to, że objawy występują często i przewlekle. Dokładna przyczyna występowania zespołu jelita drażliwego nie jest do końca znana. Uważa się, że u chorych dochodzi do zaburzenia na osi jelitowo-mózgowej. W leczeniu wykorzystujemy przede wszystkim leki łagodzące objawy. Skąd bierze się IBS [1]?

Jakie są przyczyny zespołu jelita drażliwego?

Na występowanie zespołu jelita drażliwego składa się wiele przyczyn. Między innymi są to zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej. Zmniejsza się ilość bakterii szczepów Lactobacillus i Bifidobacterium, a zwiększa Escherichia Coli, Streptococcus i Clostridium. Wynikiem tego jest powstanie nieprawidłowości w interakcji jelitowo-mózgowej. Podłożem zaburzeń mogą być czynniki genetyczne oraz niewłaściwa dieta. Czy możemy w jakiś prosty sposób zdiagnozować IBS? Gdzie boli jelito drażliwe [2,3]?

Zespół jelita drażliwego – gdzie boli?

W zespole jelita drażliwego występuje nawracający ból brzucha, który jest bezpośrednio związany z pracą przewodu pokarmowego. Określamy go jako nadwrażliwość trzewna, ponieważ występuje w związku z pasażem jelitowym, zbyt częstym, lub zbyt rzadkim oddawaniem stolca. Oprócz tego w zespole jelita drażliwego można zauważyć niespecyficzne bóle w okolicach odcinka lędźwiowego pleców oraz bóle głowy. Ale gdzie dokładnie boli jelito drażliwe? Czy możemy to określić? Ból w zespole jelita drażliwego może pojawić się wszędzie, ale pacjenci bardzo często przy IBS skarżą się na ból w lewym boku. Jest on najczęściej kłujący lub rozpierający. Zwykle bywa związany z nagromadzeniem gazów i może mieć charakter kolki [2,3].

Jak diagnozuje się IBS?

W diagnostyce zespołu jelita drażliwego  kluczowe znaczenie ma dokładne wywiad medyczny, badanie fizykalne oraz wykluczenie innych schorzeń, które mogą wywoływać podobne objawy. Nie istnieje jednoznaczny test laboratoryjny lub obrazowe, który potwierdzałby obecność IBS. Diagnoza opiera się głównie na klinicznych kryteriach diagnostycznych, takich jak kryteria Rzymskie IV. Podczas wywiadu medycznego lekarz może zadać pytania dotyczące charakterystyki objawów, jak często występują, jak długo trwają, a także ich wpływu na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Ważne jest również ustalenie obecności objawów alarmowych, które mogą sugerować konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań mających na celu wykluczenie innych chorób, takich jak choroba zapalna jelit (IBD), celiakia czy rak jelita grubego.

Badanie fizykalne może obejmować palpacyjne ocenę jamy brzusznej w celu wykrycia zmian w obrębie jelit, a także ocenę obecności obrzęków, wzdęć czy bolesności uciskowej. Badanie per rectum (PR) może być również przeprowadzone w celu oceny narządów miednicy mniejszej i odbytnicy. Przy podejrzeniu IBS nie zawsze są potrzebne badania dodatkowe, ale lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu testów w celu wykluczenia innych chorób. Niektóre z możliwych badań obejmować mogą:

• badania krwi – w celu wykluczenia innych schorzeń, takich jak celiakia czy niedobory żelaza;
• badania kału – w celu oceny obecności krwi utajonej, infekcji czy problemy z wchłanianiem;
• endoskopia – mogą być przeprowadzone badanie gastroskopowe lub kolonoskopia w celu oceny błony śluzowej przewodu pokarmowego i wykluczenia innych chorób, takich jak wrzodziejące zapalenie jelit (UC) czy choroba Leśniowskiego-Crohna (CD) [4-6].

Ważne jest, aby zgłosić się do specjalisty, takiego jak gastroenterolog, który na podstawie zebranych informacji oraz wyników badań będzie w stanie postawić dokładną diagnozę. Co zrobić, jeśli wiesz, że cierpisz na IBS? Czy istnieją skuteczne leki na jelito drażliwe? Jakie są najnowsze leki na zespół jelita drażliwego?

Skuteczne leki na jelito drażliwe – poznaj polecane preparaty

Na półkach aptecznych znajdziemy skuteczne preparaty na jelito drażliwe, które pomogą złagodzić objawy zespołu jelita drażliwego. Do najpopularniejszych preparatów, które można stosować w zespole jelita drażliwego należą m.in. Tributron, Iberogast oraz Ibesan. Warto zwrócić także uwagę na probiotyki, które pozwalają na odbudowę mikrobioty jelit i często skutecznie redukują nieprzyjemne objawy. Poniżej przedstawiamy ich krótką charakterystykę.

Skuteczne preparaty na IBS z maślanem sodu

Maślan sodu jest to substancja należąca do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, która bierze udział w trawieniu za sprawą wpływu na florę jelitową przewodu pokarmowego. Ponadto ma działanie przeciwzapalne polegające na hamowaniu cytokin zapalnych. Przyspiesza gojenie nabłonka jelitowego i utrzymywanie jego prawidłowej struktury. Ze względu na tak złożony mechanizm działania, substancja zaczyna działać dopiero po jakimś czasie od rozpoczęcia terapii, dlatego należy przyjmować ją przez długi okres, aby przyniosła spodziewane efekty. Jeśli chodzi o preparaty z maślanem sodu to mamy dość duży wybór na rynku aptecznym. Będą to właśnie takie produkty jak Tributron, Debutir, Ibesan maślan, Intesta, Butiner 500 czy Rebutestin Forte [1,2].

Tributronkapsułki

Suplement diety

O produkcie

• kompleksowy preparat składający się z maślanu sodu, probiotyku i prebiotyku
  • maślan sodu to źródło energii dla komórek jelita;
  • 5 wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego zasiedlających jelito cienkie i grube; 
  • Actilight® (fruktooligosacharydy) – pożywka niezbędna do wzrostu bakterii probiotycznych (prebiotyk);
• zastosowana technologia chroni bakterie kwasu mlekowego przed tlenem, temperaturą, wilgocią i pH żołądka;
• składniki pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt polecany jest podczas i w trakcie antybiotykoterapii, dla osób z wrażliwymi jelitami i stosujących dietę lekkostrawną i ubogobłonnikową;
• składniki przebadane naukowo.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest biegunka, zaburzenia mikroflory jelitowej, zespół jelita drażliwego (ibs), dysbioza jelitowa, wyjałowiona flora bakteryjna po antybiotykoterapii oraz nieprawidłowe wchłanianie jelitowe.

Dawkowanie

Aby prawidłowo stosować suplement diety Tributron w postaci kapsułek, dorośli powinni zażywać 1 do 2 kapsułek dziennie. Liczba kapsułek zależy od indywidualnych potrzeb.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Debutir Forte, kapsułki twarde

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• wysoka dawka maślanu sodu;
• występuje również w opakowaniu o mniejszej dawce;
• maślan sodu bierze udział w trawieniu za sprawą wpływu na florę jelitową przewodu pokarmowego;
• ma działanie przeciwzapalne polegające na hamowaniu cytokin zapalnych;
• przyspiesza gojenie nabłonka jelitowego i utrzymywanie jego prawidłowej struktury;
• skutki uboczne stosowania preparatu Debutir nie są znane. Preparat jest uważany za bezpieczny;
• ze względu na tak złożony mechanizm działania, Debutir zaczyna działać dopiero po jakimś czasie od rozpoczęcia terapii. Jest to preparat, który przyjmujemy przez długi okres, aby przyniosło spodziewane efekty.

Ibesan maślan, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• producent specjalizujący się w IBS;
• stosunkowo wysoka cena;
• niska zawartość maślanu sodu;
• trzeba przyjmować sporo kapsułek dziennie;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 7. roku życia;
• u dorosłych dawkowanie to nawet do 4. kapsułek na dobę;
• stosować przez 3. miesiące;
• istnieje wersja o większej zawartości maślanu sodu – Ibesan maślan forte.

Rebutestin Forte, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 7. roku życia;
• duża zawartość maślanu sodu w 1 kapsułce – 340 mg.

Intesta Max, saszetki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• nie zawiera laktozy;
• forma do rozpuszczenia w wodzie;
• żurawinowy smak;
• zawiera słodzik
• 750 mg maślanu sodu w 1 saszetce – bardzo duża ilość.

Czy probiotyk może wpływać na produkcję kwasu masłowego w jelitach?

Jednak zanim przejdziemy do omówienia produktów z maślanem sodu, to warto wspomnieć, że istnieją preparaty, które można określić jako “2w1”. Mowa tutaj o probiotykach, które, co prawda nie posiadają w składzie maślanu sodu, ale zwiększają poziom kwasu masłowego w jelitach. A czym się różni kwas masłowy od maślanu sodu? Maślan sodu to sól kwasu masłowego i jest wykorzystywany w preparatach, a kwas masłowy to naturalny związek występujący w jelitach. Ogólnie można uprościć, że to “podobne” związki – tak samo oddziałują na jelita. Warto dbać o to, aby nasze jelita miały odpowiednią ilość tego związku, bo to eubiotyk, czyli substancja, która prowadzi do rozwoju naszej naturalnej i prawidłowej mikrobioty jelit. Do takich preparatów można zaliczyć probiotyk Symbiosys Alflorex z unikatowym szczepem Bifidobacterium longum (infantis) 35624®, który dokładniej omawiamy w dalszej części artykułu. Podobne właściwości wykazują także niektóre inne szczepy Bifidobacterium i Lactobacillus, w tym szczep Lactobacillus plantarum (np. Sanprobi IBS, Sanprobi Super Formula, Doppelherz med Na drażliwe jelita, Multilac Synbiotyk). Warto tutaj wspomnieć także o wcześniej wymienionym preparacie Tributron, który łączy maślan sodu ze szczepami probiotycznymi z rodzajów Bifidobacterium i Lactobacillus oraz prebiotykiem w postaci fruktooligosacharydów, stanowiących pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych [10-12].

Probiotyki na IBS – które wybrać i dlaczego są ważne?

Probiotyki mogą znacząco wspomóc terapię zespołu jelita drażliwego (IBS), zwłaszcza jeśli problemy wynikają z zaburzeń mikrobioty jelitowej. Regularne stosowanie probiotyków może poprawić funkcjonowanie jelit, zmniejszyć wzdęcia, ustabilizować wypróżnienia oraz łagodzić bóle brzucha. Warto sięgnąć po probiotyki na IBS oparte na szczepach bakterii mlekowych takie jak Tributron, Symbiosys Alflorex, Sanprobi IBS, Sanprobi Super Formula, Vivomixx albo grzybach, tj. Saccharomyces boulardii (Enterol, Lakcid Entero). Są one szczególnie polecane ze względu na swoje udokumentowane działanie wspierające zdrowie jelit i zmniejszające objawy IBS. Warto też wspomnieć, że niektóre szczepy mają zdolność do zwiększania poziomu kwasu masłowego w jelitach. Mowa tutaj o Bifidobacterium longum (infantis) 35624®, który został wyizolowany z przewodu pokarmowego zdrowej osoby i dostępny jest jedynie w suplemencie Symbiosys Alflorex. Aby uzyskać najlepsze efekty, probiotyki należy stosować przez co najmniej 4-8 tygodni, a w niektórych przypadkach nawet dłużej, aby odbudować właściwą florę bakteryjną. Ważne jest, aby przed rozpoczęciem suplementacji skonsultować się z lekarzem, który pomoże dobrać odpowiedni preparat, ustalić optymalny czas kuracji i kontrolować jej efekty, szczególnie w przypadku bardziej nasilonych objawów [8,9].

Ziołowy i skuteczny lek na jelito drażliwe – Iberogast

Iberogast to skuteczny lek na jelito drażliwe w postaci płynu zawierający ekstrakty roślinne z następujących roślin: ubiorek gorzki, arcydzięgiel, rumianek, kminek, ostropest, mięta, glistnik jaskółcze ziele, lukrecja. Lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione. Drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego. Ponadto Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne.

Jeśli chodzi o Iberogast, dawkowanie należy dobrać do wieku pacjenta. Zaleca się stosować 3 razy dziennie przed lub podczas posiłku rozpuszczając w niewielkiej ilości wody. Dla dzieci między 6, a 12 rokiem życia 15 kropel, a dla osób powyżej 12 roku życia 20 kropel. Iberogast jest lekiem dosyć drogim, w związku z tym nasuwa się pytanie o zamiennik? Na rynku aptecznym istnieją suplementy diety o zbliżonym składzie. Niestety nie ma identycznego preparatu tym bardziej o statusie leku. Często też pojawia się pytanie: “Ibesan czy Iberogast”? To są dwa odmienne preparaty o innym składzie, dlatego ciężko je porównywać [2].

Iberogast, krople doustne

O produkcie

• lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Czy istnieje zamiennik Iberogastu?

Iberogast to skuteczny lek na jelito drażliwe, który nie ma swojego zamiennika. Jednak istnieją preparaty o podobnym składzie (ale nie identycznym), również oparte na ziołach. Możemy tu wyróżnić suplement diety Igastrik w postaci kropli doustnych, który może być stosowany od 12. roku życia.

Igastrik, płyn doustny

O produkcie

• suplement diety;
• bogata kompozycja ziół, która poprawia trawienie;
• do stosowania od 12. roku życia;
• nie zawiera alkoholu;
• zawiera lukrecję – przy częstym i długotrwałym stosowaniu może podwyższać ciśnienie;
• dołączona miark, która ułatwia dawkowanie;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Coś na uspokojenie jelit – Colilen i Ibesan

Ciekawe preparaty na uspokojenie jelit to Colilen i Ibesan. Nie zawierają one typowych wyciągów ziołowych jak Iberogast lub maślanu sodu jak Tributron. Natomiast Colilen IBS ma w składzie naturalne składniki, które tworzą osłonkę w jelitach i zmniejszają ich aktywność na zewnętrzne, drażniące czynniki. Ibesan posiada w składzie naturalną glinkę mineralną, która ma zdolności absorbujące substancje w jelitach, co sprzyja zapobieganiu występowania biegunek. Ponadto badania dowiodły, że łagodzi objawy zespołu jelita wrażliwego, w szczególności ból brzucha i biegunki. Dzieje się to za sprawą poprawy integralności błony śluzowej jelit oraz stymulacji aktywności enzymów trawiennych. Wyrób medyczny na jelito wrażliwe Ibesan posiada w składzie także simetikon, który mechanicznie rozbija zgromadzony w jelitach gaz, który powoduje wzdęcia. W wyniku jego działania pęcherzyki gazu stają się mniejsze i są łatwiej usuwane razem z kałem. Jeśli chodzi o Ibesan i jego skutki uboczne, to należy zwrócić uwagę na to, że glinka powoduje wzrost mikroflory jelitowej. Nadmierna ilość flory może spowodować zaostrzenie dolegliwości zespołu jelita drażliwego [1,2].

Colilen IBS, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• według producenta tworzy ochronny film na jelitach, chroniąc je przed działaniem toksyn, bakterii czy innych środków drażniących;
• raczej nie pomoże na biegunki, czy zaparcia;
• może obniżać wchłanianie leków;
• drogi;
• przeciwwskazany dla kobiet w ciąży i w trakcie laktacji.

Ibesan, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• oprócz symetykonu zawiera inne substancje, które zmniejszają objawy IBS;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• bez laktozy.

Ibesan czy Iberogast – oto jest pytanie

Jeśli chodzi o preparaty na zespół jelita drażliwego z maślanem sodu, to pacjent staje przed wyborem czy wybrać Tributron, Debutir czy Intesta Max? Który z nich będzie skuteczny w leczeniu jelita drażliwego? A może lepiej wybrać skuteczny lek na jelito drażliwe Iberogast? Czy może Ibesan będzie lepszy? Należy pamiętać, że preparaty stosowane w każdym schorzeniu muszą być dobierane indywidualnie do potrzeb pacjenta. W każdym wypadku jednak należy przed zastosowaniem któregokolwiek produktu skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniej terapii.

Jeśli mielibyśmy tak krótko podsumować najlepsze preparaty na IBS, to warto rozważyć maślan sodu. Powinno się go stosować długoterminowo (minimum 3. miesiące), aby dostarczyć odpowiednie ilości składnika. Skutki uboczne zazwyczaj nie są poważne, więc można je stosować długoterminowo. Jeśli cierpisz głównie na wzdęcia i gazy, to z racji zawartości symetykonu Ibesan wydaje się lepszy. Jeśli chcesz działać szeroko, poprawić trawienie, zwiększyć wydzielanie soków trawiennych i uspokoić jelita, to lek Iberogast wydaje się lepszy.

Zespół jelita drażliwego i leki na receptę

W leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS) dostępne są także leki na receptę, które pomagają normalizować ruchy jelit, takie jak trimebutyna (np. Tribux, Ircolon, Debridat, Debretin). Istnieje również jej słabsza wersja bez recepty – Tribux Bio. W celu redukcji skurczów jelit stosuje się środki rozkurczowe, np. mebewerynę (Auroverin MR, Duspatalin Retard), z których Duspatalin Gastro dostępny jest także bez recepty. Alternatywnie można sięgnąć po drotawerynę, która na receptę występuje jako No-Spa Forte, a w wersji bez recepty No-Spa Max. W przypadku uciążliwych wzdęć i skurczów skuteczne jest połączenie alweryny i symetykonu (Meteospasmyl) lub sam symetykon bez recepty (Espumisan, Ulgix Wzdęcia Max, Spumax).

Pamiętaj o diecie przy IBS

Dieta odgrywa istotną rolę w zarządzaniu objawami zespołu jelita drażliwego (IBS). Jednym z popularnych podejść żywieniowych w leczeniu IBS jest dieta niskofodmapowa. FODMAP-y to grupa węglowodanów, które mogą powodować dolegliwości jelitowe u niektórych osób. Dieta niskofodmapowa polega na ograniczeniu spożycia pokarmów bogatych w FODMAP-y, takich jak laktoza, fruktoza, fruktany, galakto-oligosacharydy i poliole. Badania wykazały, że dieta niskofodmapowa może przynieść ulgę w objawach IBS, takich jak bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy zaparcia. Jednak dieta niskofodmapowa jest dietą eliminacyjną i wymaga ścisłego monitorowania, dlatego zaleca się konsultację z dietetykiem w celu ustalenia indywidualnego planu żywieniowego [7].

Oprócz diety niskofodmapowej, istnieją również inne strategie żywieniowe, które mogą pomóc w zarządzaniu objawami IBS, takie jak unikanie potencjalnych drażniących substancji (np. pikantne potrawy, alkohol, kofeina), regularne jedzenie posiłków o regularnych porach czy odpowiednie nawodnienie organizmu. Warto pamiętać, że każdy pacjent może reagować inaczej na różne pokarmy, dlatego ważne jest prowadzenie dziennika żywieniowego, w którym można rejestrować spożywane produkty i ich wpływ na objawy IBS [2,3].

Podsumowanie

Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekłe schorzenie, które objawia się bólem brzucha, wzdęciami, biegunkami lub zaparciami. Pacjenci często zastanawiają się, gdzie boli jelito drażliwe – najczęściej jest to lewa strona brzucha, choć dolegliwości mogą występować w różnych miejscach. W leczeniu stosuje się zarówno leki na zespół jelita drażliwego dostępne na receptę, jak trimebutyna (Tribux, Ircolon) czy mebeweryna (Duspatalin), jak i preparaty bez recepty, takie jak Tributron, Iberogast czy Ibesan. Warto pomyśleć także o wdrożeniu probiotyków, które wpływają na produkcję kwasu masłowego w jelitach, np. Osłonka Gastro, Symbiosys Alflorex, Multilac Synbiotyk. Skuteczny lek na jelito drażliwe powinien być dobrany indywidualnie. Pacjenci często pytają, Iberogast czy Ibesan? Wybór zależy od objawów: Iberogast wspomaga trawienie i łagodzi skurcze, a Ibesan działa na wzdęcia i gazy. Dieta niskofodmapowa oraz długoterminowe stosowanie maślanu sodu (np. Tributron, Debutir, Intesta Max, Ibesan maślan forte) może pomóc w uspokojeniu jelit. Jeśli objawy są uporczywe, warto skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie leki na jelito drażliwe i zaleci skuteczne metody leczenia.