Objawy grypy rozwijają się szybko i najczęściej obejmują: wysoką gorączkę, która pojawia się nagle i utrzymuje przez kilka dni. Choremu często towarzyszy silny ból głowy i gardła, a także suchy i męczący kaszel, który może utrzymywać się długo po ustąpieniu innych objawów. W przebiegu grypy katar zwykle nie występuje lub jest bardzo łagodny [1].

Jak dochodzi do zakażenia wirusem grypy?

Infekcja rozprzestrzenia się drogą kropelkową, co oznacza, że do zakażenia może dojść podczas zwykłej rozmowy z osobą chorą, a także w trakcie kaszlu i kichania. Wirus grypy może być przenoszony jeszcze przed wystąpieniem objawów oraz przez około 5-7 dni po zakażeniu. Ponadto wirus grypy może znajdować się na różnych przedmiotach, skąd łatwo może zostać przeniesiony w okolice ust, nosa i oczu. Dlatego warto pamiętać o regularnym myciu rąk oraz ich odkażaniu, a także dezynfekcji powierzchni i przedmiotów, zwłaszcza tych, z których korzysta duża grupa osób, np. w przychodniach czy aptekach [1,2].

Jakie są powikłania po grypie?

U większości osób pełny powrót do zdrowia może zająć kilka dni, jednak w pewnych grupach pacjentów istnieje wyższe ryzyko wystąpienia powikłań po grypie. Szczególnie narażone na powikłania po grypie są dzieci, seniorzy oraz kobiety w ciąży, a także osoby z obniżoną odpornością i chorobami przewlekłymi.

Niedoleczona grypa może powodować następujące problemy zdrowotne:

• wtórne bakteryjne zapalenie płuc – nieleczona lub niedoleczona grypa może wywoływać nadkażenie bakteriami, najczęściej paciorkowcami lub gronkowcami. W większości przypadków wymaga leczenia antybiotykami. Jeśli jednak terapia nie zostanie podjęta, może dojść do sepsy, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia;
• zapalenie mięśnia sercowego – wirus grypy może atakować mięsień sercowy, prowadząc do stanu zapalnego. Typowe objawy obejmują ogólne osłabienie, ból w klatce piersiowej, duszność oraz arytmię. Nie trudno zauważyć, że pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego może nieść poważne konsekwencje, które mogą wymagać hospitalizacji;
• zapalenie mięśni – to dość rzadkie powikłanie polegające na rozwoju stanu zapalnego mięśni, które powoduje osłabienie, ból oraz sztywność, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. Pierwsze objawy mogą pojawić się kilka dni po infekcji i zazwyczaj są łagodne. Leczenie polega na odpoczynku, nawadnianiu organizmu oraz, jeśli to konieczne, stosowaniu leków przeciwbólowych;
• zapalenie mózgu lub opon mózgowych – to rzadkie, ale poważne powikłanie neurologiczne, którego może prowadzić do bólu głowy, drgawek oraz uszkodzenia mózgu;
• zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – to powikłanie, w przebiegu którego dochodzi do silnego stanu zapalnego płuc objawiającego się dusznością, spadkiem poziomu tlenu we krwi oraz sinicą. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej;
• niewydolność wielonarządową – zakażenie wirusem grypy, szczególnie jeśli jest nieleczone lub niewłaściwie leczone, w skrajnych przypadkach może prowadzić do uszkodzenia wielu narządów, takich jak płuca, serce, nerki oraz wątroby. Jest to stan zagrażający życiu;
• zaostrzenie chorób przewlekłych – infekcja wirusem grypy może pogorszyć stan zdrowia osób, które zmagają się z chorobami przewlekłymi, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), astma, niewydolność serca oraz cukrzyca;
• zapalenie zatok i ucha środkowego – grypa może prowadzić do rozwoju zapalenia zatok i/lub infekcji w obrębie ucha środkowego;
• powikłania pogrypowe u kobiet w ciąży – mogą obejmować m.in. przedwczesny poród, niską masę urodzeniowa dziecka, poronienie, wystąpienie zakrzepicy u matki, a także zwiększone ryzyko wad wrodzonych lub zaburzeń neurologicznych u dziecka [1-3].

Po jakim czasie występują powikłania po grypie?

Powikłania po grypie mogą wystąpić w różnym czasie, w zależności od stanu zdrowia pacjenta i rodzaju powikłania. Najczęściej pojawiają się w ciągu kilku dni do dwóch tygodni od wystąpienia pierwszych objawów grypy. W przypadku osób o osłabionym układzie odpornościowym, starszych, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi, ryzyko powikłań jest większe.

Jak uniknąć powikłań po grypie?

Uniknięcie powikłań po grypie wymaga podjęcia odpowiednich działań, zarówno profilaktycznych, jak i szybkiego reagowania na pierwsze oznaki rozwoju infekcji. Oto wskazówki dotyczące tego, jak możesz uniknąć powikłań po grypie:

• przeprowadzaj szczepienia – jest to najskuteczniejsza forma profilaktyki. Choć nie daje 100% ochrony, może zmniejszyć intensywność i czas trwania objawów w przypadku infekcji wirusem grypy oraz zmniejszyć ryzyko rozwoju powikłań. Szczepienie przeciwko wirusowi grypy należy wykonywać co roku, ponieważ wirus mutuje, a preparaty muszą być dostosowane do aktualnych wersji wirusa. Szczepienia są szczególnie ważne dla osób starszych, dzieci, pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz kobiet w ciąży, dla których są bezpieczne;
• w przypadku infekcji wykonaj test – aby upewnić się, że masz grypę, możesz wykonać tzw. test combo, dostępny w aptekach. Testy te wykonują także niektóre przychodnie. Pozwoli to potwierdzić, czy infekcja to faktycznie grypa;
• skonsultuj się z lekarzem – jeśli masz do czynienia z grypą, specjalista dobierze odpowiednie leki, co pozwoli skrócić czas trwania infekcjii zmniejszy ryzyko wystąpienia powikłań. Jednym z takich leków może być oseltamiwir, który działa najlepiej, gdy zostanie podany w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów. Lek może być również stosowany profilaktycznie u osób, które miały kontakt z chorym;
• pozwól sobie na odpoczynek – wysiłek fizyczny i praca mogą osłabić odporność i zwiększyć ryzyko powikłań, a nieleczona grypa może prowadzić do poważnych komplikacji;
• nawadniaj organizm – dzięki temu uregulujesz temperaturę ciała, a także przyspieszysz proces powrotu do zdrowia [1-3].

Podsumowanie

Zakażenia wirusem grypy w Polsce są najczęstsze od października do kwietnia. Infekcja łatwo się rozprzestrzenia, a chory może zarażać innych jeszcze przed wystąpieniem objawów. Powikłania pogrypowe są szczególnie groźne dla dzieci, seniorów, kobiet w ciąży i osób przewlekle chorych.  W przypadku infekcji wirusem grypy należy szybko reagować i dać organizmowi czas na regenerację, by uniknąć powikłań.

Ból gardła to określenie na dolegliwości bólowe ze strony gardła, migdałków podniebiennych i ich bezpośredniego sąsiedztwa, które mogą charakteryzować się różnym nasileniem oraz charakterem: drapanie, kłucie, swędzenie, uczucie ciała obcego, ból podczas przełykania, ból uniemożliwiający połykanie. Najczęstszą przyczyną bólu u dzieci są zmiany zapalne błony śluzowej gardła lub migdałków podniebiennych spowodowane przez wirusy, rzadziej bakterie. Dlatego w większości przypadków właściwym postępowaniem przy infekcji i bólu gardła u dzieci jest leczenie objawowe polegające na stosowaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych oraz przeciwgorączkowych.

Uwaga: małe dzieci i ich opiekunowie często określają problemy z połykaniem jako ból gardła, a mogą one wynikać z chorób przełyku lub zaburzeń neurologicznych. Z kolei ból z okolicy gardła (migdałków, nasady języka) promieniuje do ucha i chorzy skarżą się również na ból o tej lokalizacji [1].

Jakie są przyczyny bólu gardła u dziecka?

Jak wspomniano wyżej, zdecydowana większość infekcji przebiegających z bólem gardła u dziecka jest wywołana przez wirusy: rynowirusy, adenowirusy, koronawirusy, wirus cytomegalii, wirus paragrypy oraz wirus grypy. W 20-30% przypadków bólu gardła stwierdza się infekcje o podłożu bakteryjnym, najczęściej wywołane paciorkowcem beta-hemolizującym grupy A, który wywołuje anginę paciorkowcową (co można potwierdzić wykonując wymaz ze śluzówki gardła – test dostępny w aptekach). Ból gardła u dziecka może również być spowodowany intensywnym kaszlem na skutek podrażnienia i przesuszenia błon śluzowych, np. w przebiegu krztuśca, oddychaniem przez usta w przypadku ostrego przewlekłego nieżytu nosa czy narażeniem na zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy [2].

Jakie są domowe sposoby na ból gardła u dziecka?

W przypadku wystąpienia bólu gardła u dziecka, zanim konieczna będzie wizyta u lekarza, pomocne mogą się okazać domowe metody:

• picie odpowiedniej ilości wody (z sokiem malinowym, imbirowym);
• płukanie gardła naparami z szałwii lub rumianku;
• unikanie jedzenia ostrych i gorących potraw;
• inhalacja z solą fizjologiczną (sól fizjologiczna powoduje, że zalegająca wydzielina lepiej się odrywa, a drogi oddechowe są dobrze nawilżone, co zapobiega przesuszaniu się śluzówki).

Jakie tabletki stosować na ból gardła u dziecka?

Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość przypadków zapalenia błony śluzowej gardła i migdałków u dzieci jest wywołana przez wirusy, w dolegliwościach bólowych gardła zazwyczaj stosuje się leki objawowe, tzn. przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, które występują między innymi w postaci pastylek lub tabletek do ssania:

Fiorda Junior, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 4. roku życia;
• to suplement diety;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 6 pastylek.

Junior-angin, tabletki do ssania

O produkcie:

• to wyrób medyczny przeznaczony dla dzieci powyżej 4. roku życia;
• pastylki mają przyjemny dla dzieci truskawkowy smak;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 3 tabletki.

Orofar Junior, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 6. roku życia;
• tabletek nie wolno żuć ani rozgryzać;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 6 tabletek;
• nie należy stosować preparatu dłużej niż 3 dni.

Strepsils Junior, tabletki do ssania

O produkcie

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 6. roku życia;
• pastylki mają przyjemny dla dzieci truskawkowy smak;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 8 pastylek.

Chlorchinaldin, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt jest lekiem;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 10 tabletek;
• tabletek nie wolno żuć ani rozgryzać.

Podsumowanie

Ból gardła to jeden z najczęstszych objawów infekcji. Jeśli dziecko cierpi z powodu bólu gardła, należy udać się do lekarza, aby wykluczyć anginę lub inną poważną chorobę. Jeśli jednak przyczyną jest łagodna infekcja wirusowa, istnieją pewne domowe sposoby oraz leki dostępne bez recepty, które mogą złagodzić dyskomfort dziecka. 

Serce to centralny organ układu sercowo-naczyniowego, który jest kluczowy dla życia każdej istoty wielokomórkowej. Jednakże, kiedy mówimy o miokardium, odnosimy się do konkretnego elementu anatomicznego wewnątrz serca.

Serce jest silnie umięśnionym narządem, który znajduje się w klatce piersiowej, pomiędzy płucami. Jest podzielone na cztery komory: prawy przedsionek, lewy przedsionek, prawa komora i lewa komora. Serce odpowiada za pompowanie krwi przez układ krążenia, dostarczając tlenu i składników odżywczych do tkanek oraz usuwając produkty przemiany materii.

Miokardium, czyli mięsień sercowy

Miokardium to warstwa mięśniowa serca, która stanowi większość jego masy. Składa się głównie z komórek mięśniowych zwanych kardiomiocytami. Miokardium jest odpowiedzialne za skurcze serca, które generują siłę potrzebną do pompowania krwi. Ten gęsty mięsień zawiera również naczynia krwionośne, które dostarczają tlen i składniki odżywcze do komórek mięśniowych oraz usuwają produkty przemiany materii. Funkcje miokardium są następujące:

• skurcze serca: miokardium zawiera włókna mięśniowe, które kurczą się synchronicznie, generując siłę potrzebną do napędzania krwi przez układ krążenia;
• przewodzenie impulsów elektrycznych: miokardium zawiera także specjalizowane komórki, które przewodzą impulsy elektryczne potrzebne do regulacji rytmu serca. Te komórki, takie jak włókna Purkinjego, pomagają w utrzymaniu prawidłowego rytmu skurczów serca.

Miokardium, będąc kluczowym składnikiem serca, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu zdrowia i funkcji serca. Dlatego też dbanie o zdrowy tryb życia, regularne ćwiczenia fizyczne i odpowiednia dieta są kluczowe dla zapewnienia optymalnego funkcjonowania miokardium i całego serca.

Czym jest zapalenie mięśnia sercowego?

Zapalenie mięśnia sercowego, znane również jako zapalenie mięśnia serca lub miokarditis, jest stanem, w którym w mięśniu sercowym tworzy się stan zapalny.  Istnieje kilka czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju zapalenia mięśnia sercowego:

• Zakażenia wirusowe: Najczęstszą przyczyną zapalenia mięśnia sercowego są wirusy, takie jak: koronawirusy, wirus grypy, wirus opryszczki, wirus zapalenia wątroby typu C i HIV. Te wirusy mogą atakować mięsień sercowy, co prowadzi do jego powstania w jego rejonie stanu zapalnego.
• Zakażenia bakteryjne: Rzadziej, zapalenie mięśnia sercowego może być spowodowane zakażeniami bakteryjnymi, takimi jak Chlamydia, Mycoplasma, czy bakterie Streptococcus.
• Zakażenia grzybicze: W niektórych przypadkach, grzyby mogą spowodować zapalenie mięśnia sercowego, zwłaszcza u osób z osłabionym układem odpornościowym.
• Zakażenia pasożytnicze: Niektóre pasożyty mogą również wywołać zapalenie mięśnia sercowego, chociaż jest to rzadsze niż w przypadku zakażeń wirusowych czy bakteryjnych.
• Reakcje autoimmunologiczne: Czasami układ odpornościowy może błędnie zidentyfikować komórki mięśnia sercowego jako obce i zaatakować je, co prowadzi do stanu zapalnego.
• Zatrucia chemiczne: Ekspozycja na niektóre toksyny, jak np. alkohol, kokaina, czy chemikalia, może prowadzić do zapalenia mięśnia sercowego.

Jakie są objawy zapalenia mięśnia sercowego?

Objawy zapalenia mięśnia sercowego mogą być różnorodne i mogą się różnić w zależności od przyczyny, stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnych cech pacjenta. Poniżej znajdują się najczęstsze objawy, na które należy zwrócić uwagę:

• Ból w klatce piersiowej: Może być ostro odczuwalny lub bardziej tępy, przypominający ucisk lub dyskomfort. Niektórzy pacjenci mogą opisywać uczucie ściskania lub ciężkości w klatce piersiowej.
• Problemy z oddychaniem: Pacjenci mogą odczuwać duszność, zwłaszcza podczas wysiłku lub gdy leżą płasko. Może to być związane z osłabieniem mięśnia serca i zmniejszoną zdolnością do pompowania krwi.
• Męczliwość i osłabienie: Zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do ogólnego uczucia zmęczenia i osłabienia, nawet przy wykonywaniu codziennych czynności.
• Kołatanie serca lub nieregularne tętno (arytmia): Niektórzy pacjenci mogą doświadczać silnego kołatania serca lub nieregularnego tętna, co może być spowodowane zaburzeniami rytmu serca.
• Obrzęk kończyn: W zaawansowanych przypadkach, zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca, co objawia się obrzękiem kończyn, szczególnie kostek i nóg.
• Grypopodobne objawy: Zapalenie mięśnia sercowego może również wiązać się z objawami grypopodobnymi, takimi jak gorączka, bóle mięśni, bóle stawów oraz ogólne złe samopoczucie.

Warto zauważyć, że objawy zapalenia mięśnia sercowego mogą być subtelne lub łatwo mylone z innymi schorzeniami, dlatego ważne jest, aby zawsze skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. Zdiagnozowanie zapalenia mięśnia sercowego wymaga zazwyczaj badania lekarskiego, badań laboratoryjnych, takich jak badanie krwi i markerów zapalenia, oraz badań obrazowych, takich jak elektrokardiogram (EKG) czy badanie echokardiograficzne.

Jak leczyć zapalenie mięśnia sercowego?

Leczenie zapalenia mięśnia sercowego zależy głównie od przyczyny choroby, stopnia zaawansowania oraz ewentualnych powikłań. Oto kilka ogólnych strategii terapeutycznych stosowanych w leczeniu zapalenia mięśnia sercowego:

• Leki przeciwzapalne: W przypadku zapalenia mięśnia sercowego o podłożu zapalnym, lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwzapalnych, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kortykosteroidy, aby zmniejszyć stan zapalny i złagodzić objawy.
• Leki przeciwwirusowe lub przeciwbakteryjne: Jeśli zapalenie mięśnia sercowego jest spowodowane zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym, lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwwirusowych lub przeciwbakteryjnych w celu zwalczania infekcji.
• Leki przeciwbólowe: W celu złagodzenia bólu związanego z zapaleniem mięśnia sercowego, mogą być zalecane leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne.
• Leki kardioprotekcyjne: W przypadku zapalenia mięśnia sercowego, który prowadzi do osłabienia mięśnia serca lub zaburzeń rytmu serca, lekarz może przepisać leki kardioprotekcyjne, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), beta-blokery lub leki przeciwarytmiczne, aby poprawić funkcję serca.
• Leki immunosupresyjne: Jeśli zapalenie mięśnia sercowego jest spowodowane reakcją autoimmunologiczną, lekarz może przepisać leki immunosupresyjne w celu zmniejszenia aktywności układu odpornościowego i zapobieżenia dalszym uszkodzeniom mięśnia sercowego.
• Odpoczynek i unikanie wysiłku fizycznego: W okresie ostrego zapalenia mięśnia sercowego ważne jest zachowanie spokoju i unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego, aby dać sercu szansę na odpoczynek i regenerację.
• Leczenie szpitalne: W przypadku poważnych przypadków zapalenia mięśnia sercowego, które prowadzą do poważnych objawów, takich jak niewydolność serca, arytmie serca lub zaburzenia przewodzenia, może być konieczne leczenie szpitalne, włączając w to monitorowanie parametrów życiowych i leczenie objawowe.

Ważne jest, aby leczenie zapalenia mięśnia sercowego było dostosowane do indywidualnych potrzeb i okoliczności pacjenta oraz prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zapalenie mięśnia sercowego, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem w celu postawienia diagnozy i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia.

Gdzie szukać pomocy?

Istnieje obecnie wiele organizacji pozarządowych, które aktywnie wspierają osoby cierpiące na choroby serca, w tym zapalenie mięśnia sercowego. Jedną z nich ich Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha”.

Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha” aktywnie realizuje swoje cele poprzez różnorodne działania o charakterze edukacyjnym, informacyjnym i wspierającym chorych.  Stowarzyszenie angażuje się między innymi w inspirowanie i propagowanie nowoczesnych metod informowania pacjentów o możliwościach zapobiegania chorobom serca, nawiązywanie współpracy z instytucjami medycznymi, wspieranie prac badawczych oraz utrzymywanie kontaktów z innymi organizacjami kardiologicznymi na całym świecie.

Autor: Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha”

Większość infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci ma podłoże wirusowe. Pacjent cierpi najczęściej na ból gardła, kaszel i katar. Zwykle choroba przebiega bez gorączki (lub występuje stan podgorączkowy), a ogólny stan pacjenta jest dobry. W takim przypadku wystarczy leczenie wspomagające (obejmujące leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne), dbanie o dobre nawodnienie i odpoczynek. Jednak czasami zwykły ból gardła może być objawem poważniejszej choroby, jaką jest zapalenie migdałków. Co robić, gdy u dziecka widać przerośnięte migdałki?

Jakie są przyczyny przerośniętych migdałków u dzieci?

Duże migdałki u dzieci są najczęściej wynikiem infekcji wirusów (od 70 do 95%). Powodują je adenowirusy, wirusy grypy typu A i B, wirusy paragrypy, wirus Epstein-Barr, wirus opryszczki i wirusy Coxsackie. Co ciekawe wirusowe przerośnięcie migdałków u dzieci rzadziej jest efektem wirusa RSV czy innych rhinowirusów. Jeśli chodzi o bakterie, które odpowiadają za około 30% zapalenia migdałków, to często diagnozuje się Streptococcus pyogenes [1].

Jak rozpoznać duże migdałki u dziecka?

Zapalenie migdałków charakteryzuje się:

• Dużymi, przerośniętymi i obrzękniętymi migdałkami. Migdałki to struktury na m.in. łukach gardła. Przerośnięte są widoczne gołym okiem. Mogą nawet zmniejszać światło przełyku.
• Trudnościami w przełykaniu i mówieniu.
• Powiększeniem węzłów chłonnych (głównie podżuchwowe).
• Obecnością ropnej wydzieliny (najczęściej przy zakażeniu paciorkowcami).
• Wysoką gorączką.
• Ogólnym rozbiciem, utratą apetytu [2].

Ostateczna diagnoza zawsze powinna być przeprowadzona przez lekarza prowadzącego.

Jakie są leki na powiększone migdałki u dzieci?

Preparaty na ból gardła przy powiększonych migdałkach

Leki na ból gardła to podstawowe preparaty. W zależności od składnika aktywnego działają przeciwbólowo, przeciwzapalnie, znieczulająco i dezynfekująco. W Tabeli 1. przedstawiamy wybrane preparaty do miejscowe leczenia bólu gardła.

Wskazujemy głównie na preparaty w formie sprayu, gdyż łatwo nakierować strumień leku konkretnie w miejsce powiększonego migdałka, ale leki w formie pastylek do ssania także będą odpowiednie.

Leki na gorączkę

Przy infekcjach związanych z bólem gardła i powiększonymi migdałkami u dzieci często pojawia się gorączka. W celu jej redukcji i działania przeciwbólowego można zastosować paracetamol (Paracetamol Hasco Forte, Apap dla dzieci forte, Pedicetamol) lub ibuprofen (Ibum forte, Nurofen dla dzieci forte, Ibufen dla dzieci forte). Pamiętajmy o dawkowaniu tych leków zgodnie z masą ciała dzieci.

Antybiotyki

Co podać na powiększone migdałki u dzieci, jeśli nic innego nie działa? W przypadku stwierdzenia bakteryjnego zapalenia migdałków przez lekarza należy zastosować antybiotyk.

Idealną czynnością przed włączeniem antybiotyku byłoby wykonanie antybiogramu. Pozwoliłoby to na ocenę, który antybiotyk byłby najlepszy w stosunku do danej bakterii. Jednak w codziennej praktyce się tego nie wykonuje, bo czas rozpoczęcia terapii jest również bardzo ważny. Z tego powodu włącza się antybiotyki o szerokim spektrum działania, które najpewniej są najlepsze do danej infekcji. Tabela 2. przedstawia zalecane substancje do antybiotykoterapii przy przerośniętych migdałkach.

Jakie są domowe sposoby na powiększone migdałki u dziecka?

Co jeszcze zastosować na powiększone migdałki u dziecka? Można spróbować domowych sposobów na powiększone migdałki, które powinniśmy traktować jako dodatek, a nie podstawę do terapii.

Często po lekach na ból gardła śluzówka ulega wysuszeniu. Pomocniczo można stosować tabletki do ssania na bazie prawoślazu lub kwasu hialuronowego (np. Fiorda, Isla, Cevitt Gardło) albo syropy z prawoślazem.

Można rozważyć także stosowanie płukanek do gardła z ziołami takimi jak szałwia, tymianek i rumianek. Gotowe preparaty często zawierają alkohol i nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 12. roku życia (wyjątkiem jest preparat Dentosept, który można stosować od 6. roku życia). Można również robić domowe napary ze sproszkowanych ziół [11].

Inny domowy sposób na powiększone migdałki to płukanie gardła solą lub sodą oczyszczoną. W tym przypadku zalecamy ostrożność, gdyż preparaty działają mocno wysuszająco i mogą jeszcze bardziej zaostrzyć objawy.

U starszych dzieci niektórzy lekarze zalecają płukanie gardła jodyną. W tym celu na szklankę (200 ml wody) dodaje się 3-4 krople jodyny i płucze gardło do 4 razy na dobę. Nie można tego wykonywać u dzieci z chorobami tarczycy.

Często stosuje się także płukanki z fioletem gencjanowym. Nie należy aplikować roztworu bezpośrednio na migdałki, ale widuje się zalecenia, w których do preparatów w sprayu na gardło dodaje się niewielką ilość wodnego roztworu gencjany.

Czy migdałki należy jak najszybciej wyciąć?

Decyzję o skierowaniu na zabieg usunięcia migdałków powinien podjąć laryngolog. Nie zaleca się rutynowego usuwania migdałków. Wskazania do tonsilektomii obejmują częste i nawracające zapalenia migdałków u dzieci, które muszą być leczone antybiotykami oraz powiększenie migdałków z utrudnionym oddychaniem podczas snu (Obturacyjne zaburzenia oddychania podczas snu) [12].

• Czym różnią się szczepionki na odporność od zwykłych preparatów wzmacniających?
• Jak działają szczepionki immunologiczne i co to są lizaty bakteryjne?
• Które leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę są dostępne?
• Jak prawidłowo stosować Broncho Vaxom i kiedy zaczyna działać?
• Czy lepiej wybrać Ismigen czy Broncho-Vaxom dla swojego dziecka?
• Jakie są różnice między szczepionkami doustnymi a szczepionkami do nosa dla dzieci?

Preparaty na odporność vs szczepionka na odporność

Na aptecznych półkach znajdziemy wiele produktów “wspierających odporność”. Są to preparaty o statusie leku bez recepty lub suplementu diety. Znajdziemy w nich m.in. witaminę C, cynk, beta-glukan, wyciągi ziołowe oraz szereg innych składników, które mają za zadanie poprawić odporność dziecka. Choć w wielu przypadkach tego typu produkty są pomocne, mogą okazać się niewystarczające w przeciwdziałaniu kolejnym infekcjom. Naprzeciw tym problemom wychodzą producenci szczepionek immunologicznych, czyli nieswoistych, wieloważnych szczepionek odpornościowych, które zawierają lizaty bakteryjne.

Zastosowanie preparatów tego typu ma na celu pobudzenie układu immunologicznego (odpornościowego) do produkcji przeciwciał – analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku kontaktu z drobnoustrojem chorobotwórczym (antygenem). Dzięki temu podczas faktycznej infekcji układ odpornościowy “pamięta”, że miał już wcześniej styczność z danym antygenem. Pozwala to niejednokrotnie znacząco złagodzić przebieg ewentualnych infekcji, a nawet zmniejszyć ich ogólną ilość. Szczepionki uodparniające bez recepty nie są dostępne – wszystkie tego typu preparaty wymagają recepty lekarskiej.

Mniejsza częstotliwość infekcji ogranicza konieczność stosowania antybiotyków (co w dobie szerzącej się antybiotykooporności jest szalenie ważnym czynnikiem!) oraz leków działających objawowo (np. przeciwgorączkowych). Mniej infekcji przekłada się również na zmniejszenie liczby nieobecności w żłobku, przedszkolu, szkole czy pracy. To właśnie dlatego leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę cieszą się coraz większą popularnością wśród rodziców [1-4].

Szczepionka na odporność, czyli co to jest lizat bakteryjny?

To nic innego jak produkt rozpadu unieczynnionych lub zabitych bakterii bądź elementów ich komórek. W skład gotowych preparatów leczniczych wchodzą te szczepy bakteryjne, które są głównymi “winowajcami” bakteryjnych zakażeń układu oddechowego. Szczepionki immunologiczne zawierają lizaty z następujących bakterii:

• gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus);
• dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae);
• pałeczka zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae);
• paciorkowiec zieleniejący (Streptococcus viridans);
• paciorkowiec beta-hemolizujący (Streptococcus pyogenes);
• pałeczka grypy (Haemophilus influenzae);
• dwoinka Moraxella catarrhalis. 

Bakterie te mogą wywoływać różnorodne rodzaje infekcji bakteryjnych, m.in. anginę, zapalenie gardła, krtani, zatok, a także oskrzeli. Szczepionki na odporność pozwalają więc zapobiegać nawracającym infekcjom dolnych (tchawica, oskrzela, pęcherzyki płucne) i/lub górnych dróg oddechowych (krtań, gardło, jama nosowa, zatoki). Szczególnie skuteczne są szczepionki doustne dla dzieci, które można podawać już od najmłodszych lat [1, 4].

Leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępnych jest kilka szczepionek na odporność w różnych postaciach. Znajdziemy szczepionki doustne w postaci kapsułek twardych oraz granulatu (Broncho-Vaxom), szczepionki w tabletkach (Luivac), tabletek podjęzykowych (Ismigen), a także szczepionki do nosa dla dzieci w postaci kropli (Polyvaccinum mite). Preparaty zawierające lizaty bakteryjne mogą być wykorzystywane z powodzeniem nie tylko u dzieci, ale również u dorosłych. Wszystkie te leki wymagają recepty lekarskiej [4].

Broncho-Vaxom – szczepionka doustna dla dzieci

Broncho-Vaxom to jedna z najpopularniejszych szczepionek doustnych dla dzieci, zawierająca w swoim składzie liofilizowane lizaty bakteryjne. Składa się z 21 szczepów bakterii, w tym następujące gatunki: Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes oraz sanguinis, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Klebsiella pneumoniae. Ta szczepionka doustna Broncho-Vaxom jest dostępna w dwóch dawkach: 3,5 mg (przeznaczony dla dzieci od 6. miesiąca życia do 12 lat) oraz 7 mg (dla dorosłych). Występuje w postaci granulatu w saszetkach oraz kapsułek twardych [5].

Broncho Vaxom – jak brać – schemat dawkowania

Producent zaleca zażywanie jednej saszetki lub kapsułki dziennie na czczo. Preparat należy stosować nieprzerwanie przez 10 dni w cyklu trzymiesięcznym. Jeśli jest taka konieczność, kurację można powtórzyć. W przypadku stosowania granulatu, zawartość saszetki należy dokładnie rozpuścić w niewielkiej ilości wody lub mleka modyfikowanego. Jeśli natomiast chodzi o kapsułki, producent dopuszcza możliwość ich otwarcia i rozpuszczenia zawartości w płynie, podobnie jak w przypadku granulatu. Pytanie “Jak brać Broncho Vaxom?” często pojawia się wśród rodziców, dlatego warto podkreślić, że lek należy podawać regularnie zgodnie ze schematem [5].

Broncho-Vaxom – kiedy zaczyna działać?

Układ immunologiczny musi “nauczyć się” odporności na dany patogen, co jest procesem długotrwałym. Stąd konieczność przeprowadzenia trzymiesięcznej kuracji. Aby więc nabyć odporność przed sezonem infekcyjnym, warto rozpocząć stosowanie preparatu odpowiednio wcześniej. Odpowiadając na pytanie “Kiedy zaczyna działać Broncho-Vaxom?”, należy pamiętać, że pełny efekt immunologiczny osiąga się dopiero po zakończeniu całego cyklu terapeutycznego [2, 5].

Broncho-Vaxom – ile razy w roku można stosować?

Pytanie “Ile razy w roku brać Broncho-Vaxom” zadają rodzice dzieci często chorujących. Producent zaleca przeprowadzanie kuracji profilaktycznej raz do roku, najlepiej przed sezonem jesienno-zimowym. W uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem, można rozważyć powtórzenie kuracji. Jednak standardowo zaleca się jedną kurację rocznie, składającą się z trzech miesięcznych cykli [5].

Czy można stosować Broncho-vaxom podczas infekcji?

Zdarza się, że podczas kuracji szczepionką na odporność dziecko złapie infekcję dróg oddechowych. W takiej sytuacji producent leku Broncho-Vaxom dopuszcza możliwość kontynuacji terapii. W związku z tym lek może być zażywany równocześnie z preparatami takimi jak np. antybiotyki czy leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, ale nie powinien ich zastępować. Oczywiście nie zapominajmy o tym, że szczepionki na odporność są preparatami przeznaczonymi do stosowania profilaktycznego, dlatego kuracja powinna zostać rozpoczęta w czasie, gdy dziecko jest zdrowe [5].

Ismigen – szczepionka w tabletkach

Ismigen jest lekiem w postaci tabletek podjęzykowych, który zawiera 7 mg lizatu bakteryjnego: Staphylococcus aureus, Streptococcus viridans, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Klebsiella ozaenae, Klebsiella pneumoniae oraz Neisseria catarrhalis. Ta szczepionka w tabletkach może być stosowana w profilaktyce nawracających infekcji dróg oddechowych u dzieci od 3. roku życia oraz dorosłych. Jest to jedna z popularniejszych alternatyw dla szczepionki doustnej Broncho-Vaxom [6].

Jak stosować Ismigen?

Podobnie jak w przypadku szczepionki na odporność Broncho-Vaxom, Ismigen należy zażywać przez 10 dni przez trzy kolejne miesiące. Po tym czasie kształtuje się odporność na najczęstsze drobnoustroje chorobotwórcze. Preparat stosuje się podjęzykowo, jednorazowo w ciągu dnia, przed posiłkiem. Ta szczepionka w tabletkach jest szczególnie wygodna dla dzieci, które mają problemy z połykaniem kapsułek [6].

Czy można stosować Ismigen podczas infekcji?

Producent leku Ismigen nie podaje takiej informacji, w związku z czym zaleca się, aby preparat był stosowany jedynie w profilaktyce u osób zdrowych. W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania tej szczepionki w tabletkach podczas choroby, warto skonsultować się z lekarzem [6].

Luivac – kolejna szczepionka na odporność

W skład preparatu Luivac wchodzi 3 mg lizatu siedmiu szczepów bakteryjnych: Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus mitis. Lek Luivac jest przeznaczony do terapii profilaktycznej w nawracających zakażeniach dróg oddechowych. Może być stosowany u dzieci od 4. roku życia oraz u osób dorosłych. Jest to kolejna alternatywa dla rodziców rozważających wybór między różnymi szczepionkami immunologicznymi [6].

Jak stosować Luivac?

Schemat dawkowania leku nieco różni się od dwóch poprzednich szczepionek na odporność. Mianowicie, Luivac należy stosować nieprzerwanie przez 4 tygodnie (28 dni), po czym zalecana jest 28-dniowa przerwa i ponowne przeprowadzenie 4-tygodniowej kuracji. Lek stosuje się więc w dwóch cyklach z zastosowaniem przerwy. Tabletki należy zażywać jeden raz dziennie, na czczo i popijać wodą [7].

Czy można stosować Luivac podczas infekcji?

Producent dopuszcza taką możliwość w sytuacji, gdy kuracja została rozpoczęta przed wystąpieniem infekcji (szczepionka nie może zastąpić innych leków!). Każdorazowo zaleca się oczywiście stosowanie szczepionki na odporność u osób zdrowych [7].

Polyvaccinum mite – szczepionka do nosa dla dzieci

Kolejny preparat immunostymulujący, czyli Polyvaccinum mite, jest dostępny w postaci donosowej i zawiera inaktywowane bakterie: Klebsiella pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus salivarius, Spaphylococcus epidermidis, Spaphylococcus aureus, Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Corynebacterium pseudodiphteriticum, Moraxella catarrhalis. To szczepionka do nosa dla dzieci, która może być stosowana w profilaktyce nawracających infekcji górnych dróg oddechowych. Przeznaczona jest dla dzieci od 6. miesiąca życia, młodzieży oraz osób dorosłych. Ta szczepionka do nosa dla dzieci stanowi ciekawą alternatywę dla form doustnych [8].

Jak stosować Polyvaccinum mite?

Producent zaleca, aby tę szczepionkę do nosa dla dzieci podawać codziennie przez sześć kolejnych tygodni. Taki cykl należy powtarzać co pół roku, przy czym kuracja powinna trwać co najmniej dwa lata. Polyvaccinum mite należy stosować donosowo, a przed każdym użyciem konieczne jest porządne wstrząśnięcie buteleczką (krople mają postać zawiesiny, która opada na dno opakowania) [8].

Czy można stosować Polyvaccinum mite podczas infekcji

Tak, producent dopuszcza możliwość stosowania leku podczas infekcji górnych dróg oddechowych, jednak zaznacza, aby wówczas nie podwyższać dawki. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek na odporność, preparat nie zastępuje innych leków, np. antybiotyków oraz leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych [8].

Ismigen czy Broncho-Vaxom – które rozwiązanie wybrać?

Pytanie “Ismigen czy Broncho-Vaxom” często zadają rodzice szukający najlepszego rozwiązania dla swojego dziecka. Oba preparaty są skutecznymi szczepionkami immunologicznymi, ale różnią się sposobem podawania i składem bakteryjnym. Broncho-Vaxom zawiera więcej szczepów bakteryjnych (21 vs 8 w Ismigen) i jest dostępny jako szczepionka doustna dla dzieci od 6. miesiąca życia. Ismigen natomiast to szczepionka w tabletkach podjęzykowych, przeznaczona dla dzieci od 3. roku życia. Wybór między tymi preparatami powinien być dokonany w konsultacji z lekarzem, który uwzględni wiek dziecka, preferencje dotyczące sposobu podawania oraz indywidualną sytuację kliniczną.

Entitis czy Broncho-Vaxom – porównanie opcji terapeutycznych

Często rodzice pytają również “Entitis czy Broncho-Vaxom” – które rozwiązanie będzie lepsze. Entitis to preparat probiotyczny zawierający bakterie Enterococcus faecium, który wspiera florę bakteryjną jelit i pośrednio może wpływać na odporność. Broncho-Vaxom natomiast to szczepionka odpornościowa zawierająca lizaty bakteryjne, która bezpośrednio stymuluje układ immunologiczny. Oba preparaty działają na różnych poziomach – Entitis poprzez wsparcie mikroflory jelitowej, a Broncho-Vaxom przez bezpośrednią stymulację układu odpornościowego. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie obu preparatów jednocześnie, ponieważ działają komplementarnie.

Podsumowanie

Szczepionki immunologiczne stanowią skuteczną metodę wzmacniania odporności u dzieci często chorujących. Leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę, takie jak szczepionka doustna Broncho-Vaxom, szczepionka w tabletkach Ismigen czy szczepionka do nosa dla dzieci Polyvaccinum mite, oferują różne opcje terapeutyczne dostosowane do wieku i potrzeb pacjenta. Kluczowe jest właściwe zastosowanie tych preparatów. Wybór między preparatami, np. Ismigen czy Broncho-Vaxom, powinien być dokonany w konsultacji z lekarzem pediatrą.

Jakie są korzyści ze stosowania Streptococcus salivarius K12?

Streptococcus salivarius K12 to probiotyk, który wykazuje wiele korzyści zdrowotnych, szczególnie u dzieci. Badania naukowca Di Pierro i jego współpracowników objęły 41 dzieci, które przez 90 dni stosowały ten probiotyk. Wyniki były imponujące: dzieci miały o 90% mniej infekcji gardła wywołanych przez paciorkowce, o 40% mniej przypadków zapalenia ucha środkowego oraz o 65% mniej zgłaszanych infekcji gardła i ucha w ciągu 6 miesięcy. Co istotne, żadne z dzieci nie doświadczyło skutków ubocznych.

Dodatkowo, badania przeprowadzone przez badacza Powera i jego zespół wykazały, że stosowanie Streptococcus salivarius K12 po kuracji antybiotykowej jest mniej skuteczne, co może wynikać z negatywnego wpływu antybiotyku na ten probiotyk. Dlatego na opakowaniu ENTitis zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania probiotyku z <a href=”https://leki.pl/poradnik/dekalog-prawidlowej-antybiotykoterapii/”>antybiotykiem. To odkrycie podkreśla, jak ważne jest odpowiednie stosowanie Streptococcus salivarius K12, aby maksymalnie wykorzystać jego potencjał w zapobieganiu infekcjom gardła i ucha.

Przegląd preparatów z serii ENTitis

W aptekach bez recepty można dostać różne produkty z serii ENTitis. Różnią się one między sobą nieznacznie, poniżej przedstawiamy niektóre z nich.

ENTitis, pastylki do ssania

O produkcie

• 1 pastylka zawiera 2,5 mld CFU Streptococcus salivarius K12 i 200 j.m. witaminy D;
• może być stosowany przez dzieci powyżej 3. roku życia i osoby dorosłe;
• występuje w smaku miętowym lub truskawkowym;
• zalecany jest w profilaktyce nawracających infekcji ucha, nosa, gardła oraz w trakcie infekcji wirusowej nosa lub gardła, jak również po przebytej antybiotykoterapii;
• preparat jest zalecany w dawce 1 pastylki na dobę, przed snem, po umyciu zębów (przez minimum 3 miesiące);
• ważne, aby po spożyciu preparatu nie jeść ani nie myć zębów, ponieważ celem zastosowania preparatu jest kolonizacja błony śluzowej noso-gardzieli przez bakterie;
• nie należy stosować przeparatu z lekami przeciwbakteryjnym (brak antybiotykoodpornosci szczepu).

ENTitis Baby, saszetki

O produkcie

• 1 saszetka zawiera  5 mld CFU Streptococcus salivarius K12 i 200 j.m. witaminy D;
• może być stosowany już od 6. miesiąca życia życia i przez osoby dorosłe;
• jest zalecany w profilaktyce nawracających infekcji ucha, nosa, gardła oraz w trakcie infekcji wirusowej nosa lub gardła, jak również po przebytej antybiotykoterapii;
• preparat jest zalecany w dawce 1 saszetki na dobę, przed snem, po umyciu zębów;
• ważne, aby po spożyciu preparatu nie jeść ani nie myć zębów, ponieważ celem zastosowania preparatu jest kolonizacja błony śluzowej noso-gardzieli przez bakterie;
• preparat powinno podawać się dziecku przez około 5 minut, można w tym celu wykorzystać smoczek (zgodnie z instrukcją); 
• nie powinno stosować się preparatu razem z lekami przeciwbakteryjnym (brak antybiotykoodpornosci szczepu).

Jak wybrać odpowiedni produkt ENTitis dla siebie?

Wybór odpowiedniego preparatu ENTitis zależy od kilku czynników. Pastylki do ssania są przeznaczone głównie dla dorosłych, natomiast saszetki są idealne dla dzieci. Obie formy są dostępne także w różnych opcjach smakowych.

Jakie są zamienniki produktów ENTitis?

Jeśli szukasz alternatyw dla produktów z serii ENTitis, warto rozważyć Rinogerminę. Rinogermina to spray do nosa, który zawiera probiotyczne szczepy paciorkowców Streptococcus salivarius i Streptococcus oralis, podobnie jak ENTitis, ale w innej formie – aerozolu. Rinogermina jest zalecana w leczeniu i zapobieganiu nawracających zakażeń górnych dróg oddechowych.

Ważne jest, aby nie łączyć preparatów zawierających ten sam szczep bakterii bez konsultacji z lekarzem. Zaleca się stosowanie takich preparatów z przerwami, np. 3 miesiące stosowania, a następnie 3 miesiące przerwy.

Jakie skutki uboczne mogą powodować produkty ENTitis?

ENTitis jest generalnie dobrze tolerowany, ale jak każdy preparat apteczny, może powodować pewne skutki uboczne. Najczęściej zgłaszane są:

• reakcje alergiczne – takie jak wysypka, świąd, czy obrzęk;
• dolegliwości żołądkowo-jelitowe – w tym bóle brzucha, biegunka, nudności, czy wzdęcia.

Jaka jest nasza opinia na temat serii ENTitis?

Produkty ENTitis zawierają szczep Streptococcus salivarius K12, który w badaniach wykazał korzystny wpływ na odporność i zapobieganie nawrotom infekcji górnych dróg oddechowych. Warto jednak pamiętać, że ich działanie ogranicza się do górnych dróg oddechowych i nie ma dowodów na poprawę ogólnej odporności organizmu. Badania przeprowadzone były na niewielkiej grupie, co pozostawia pytania dotyczące bezpieczeństwa stosowania na większą skalę.

Uważamy, że ENTitis może być pomocny dla osób często cierpiących na infekcje górnych dróg oddechowych, ale należy podchodzić do jego stosowania z rozwagą. Brak danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa oraz wpływu na ogólną odporność organizmu oznacza, że nie powinno się polegać wyłącznie na tym preparacie w kwestii poprawy zdrowia. Skonsultowanie się z lekarzem lub farmaceutą jest kluczowe, aby upewnić się, że preparat jest odpowiedni i bezpieczny dla konkretnego pacjenta.

Penicyliny są pierwszymi antybiotykami, jakie zostały zastosowane przez człowieka. Mają działanie bakteriobójcze i należą do grupy antybiotyków β-laktamowych. Stosowane są w leczeniu zakażeń wywołanych przez m.in. paciorkowce, gronkowce, ziarenkowce beztlenowe czy meningokoki. Występują penicyliny naturalne (np. penicylina benzylowa, stosowane są głównie w leczeniu szpitalnym, częściej uczulają) oraz półsyntetyczne takie jak np. amoksycylina (np. Duomox czy Amotaks), ampicylina (np. Ampicilin TZF czy Unasyn) czy kloksacylina (np. Syntarpen).

Uczulenie na penicylinę — jakie powoduje objawy?

Najczęściej pojawiają się reakcje skórne, takie jak pokrzywka (czerwone swędzące bąble), rumień lub wysypka na tułowiu i kończynach. Rzadziej występują objawy takie jak duszności, obrzęk krtani czy napad astmy oskrzelowej. W bardzo rzadkich przypadkach (0,0005%) może dojść do wstrząsu anafilaktycznego, który jest stanem zaproszenia życia i wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej i podania adrenaliny. Wstrząs anafilaktyczny objawia się nudnościami, zawrotami głowy, zaczerwienieniem skóry, spadkiem ciśnienia krwi, spłyceniem oddechu i obrzękiem dróg oddechowych.

Jakie są skutki uboczne stosowania penicylin?

Czasami zdarza się, że działania niepożądane spowodowane przez penicyliny są mylone z uczuleniem na penicylinę. Dlatego warto wiedzieć jakie działania niepożądane penicylin są najczęściej spotykane. Są to m.in.:

• wysypka (często mylona ze skutkami uczulenia, a jest to tylko niegroźny skutek uboczny antybiotyku);
• bóle brzucha, biegunki (skutek niszczenia przez antybiotyk naturalnej flory bakteryjnej organizmu);
• infekcje grzybicze pochwy u kobiet.

Jak sprawdzić uczulenie na penicylinę?

Nawet około 10% populacji może być uczulona na penicylinę. Jak w takim razie można się dowiedzieć, czy jest się faktycznie uczulonym od penicyliny? Wbrew pozorom nie jest to takie proste i oczywiste. Wykonanie testów skórnych lub badanie we krwi na obecność przeciwciał IgE, nawet mimo dodatniego wyniku, nie zawsze oznacza alergię.

Dodatkowo niektórzy pacjenci są uczuleni na produkty rozkładu, które pojawiają się, gdy penicylina rozkłada się w ludzkim organizmie (a wynik testu może być negatywny). Dlatego pewniejszą metodą jest wykonanie testu prowokacyjnego. Pacjent otrzymuje coraz większe dawki penicyliny pod ścisłą kontrolą lekarską w szpitalu. Wystąpienie reakcji alergicznej daje 100% informację na temat uczulenia na penicylinę.

Czy uczulenie na penicylinę mija?

Niestety uczulenie na penicylinę nie przemija ani nie da się go wyleczyć. Nie jest to jednak dużym problemem w obecnych czasach, gdy penicyliny nie są jedynymi dostępnymi na rynku antybiotykami. Zawsze należy jednak pamiętać, aby poinformować lekarza o tym uczuleniu oraz mieć te informacje przy sobie.

Uczulenie na penicylinę — jaki inny antybiotyk zastosować?

Osoby, u których stwierdzono uczulenie na penicylinę, nie powinny stosować żadnych penicylin (ani syntetycznych, ani naturalnych). Często pacjenci uczuleni na penicylinę pytają lekarza, co mogą dostać w zamian. Lekarze w takiej sytuacji przepisują antybiotyki z innych grup, takich jak, chociażby makrolidy np. Sumamed czy cefalosporyny np. Zinnat. Zastosowanie innego antybiotyku zależy oczywiście od choroby, która została zdiagnozowana u konkretnego pacjenta (każdy antybiotyk ma konkretne wskazania).

Uczulenie na penicylinę a szczepionki

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego bazujące na wytycznych Europejskiej Akademii Alergii i Immunologii Klinicznej wskazują, że alergie na leki (np. na penicylinę) nie powinny stanowić przeciwwskazania do szczepień. Jednakże różne szczepienia wykazują drobne różnice pomiędzy sobą, Z tego względu przed każdym szczepieniem konieczne są konsultacje i kwalifikacja lekarska. Podczas takiej kwalifikacji lekarz na podstawie zaleceń stwierdza, czy możliwe jest przeprowadzenie danego szczepienia.

Podsumowanie

Nawet co dziesiąta osoba na świecie może być uczulona na penicylinę. Niektóre reakcje alergiczne są groźne dla zdrowia i życia. Na szczęście wstrząs anafilaktyczny pojawia się niezwykle rzadko. Ponieważ nie leczy się uczulenia na penicylinę, tacy pacjenci muszą jedynie pamiętać o kilku  ważnych rzeczach. Zawsze muszą informować lekarza o tym, że są uczuleni na penicylinę, aby mógł on wypisywać antybiotyki z innych grup. Warto również nosić w portfelu karteczkę, nieśmiertelnik lub opaskę z informacją o tym uczuleniu.

Wspólny dla wszystkich chinolonów jest mechanizm działania polegający na hamowaniu enzymu gyraza i topoizomerazy typu IV. Enzymy te bakterie wykorzystują w procesie replikacji DNA. Gyraza kontroluje odpowiednie napięcie DNA oraz likwiduje błędne struktury powstające w procesie replikacji, a topoizomeraza IV rozdziela powstające DNA do organizmów potomnych. Zaburzenie czynności powyższych enzymów prowadzi do działania bakteriobójczego, które utrzymuje się, nawet kiedy stężenie leku spadnie w organizmie. Taki efekt nazywamy postantybiotykowym [1]. 

Czy chinolony to antybiotyki? 

Pojęcie antybiotyki chinolonowe nie jest poprawne, chociaż podział na chemioterapeutyki i antybiotyki dotyczy jedynie ich pogodzenia, a nie samego działania. O antybiotykach mówimy, kiedy substancje czynne mają naturalne pochodzenie, pozostałe syntetyzowane w laboratoriach nazywamy chemioterapeutykami. Chinolony nie mają swojego odpowiednika w przyrodzie, w związku z tym należą do chemioterapeutyków.

Stare chinolony i nowe chinolony, czyli podział na grupy 

Wyróżniamy stare chinolony (I Grupa), które posiadają dość wąski zakres działania przeciwbakteryjnego, głównie na bakterie GRAM-ujemne, należą do nich:

• Kwas Nalidyksowy;
• Kwas pipemidowy;
• Enoksacyna;
• Norfloksacyna (Nolicin): ma najszerszy zakres działania, często w związku z tym jest klasyfikowana do drugiej grupy chinolonów.

Leki z tej grupy są stosowane w niepowikłanych zakażeniach układu moczowego oraz gruczołu prostaty [1]. 

Chinolony nowszej generacji dzielimy na dwie grupy:

Grupa II, do której należą:

• Cyprofloksacyna (Cetraxal, Cipronex, Ciphin, Ciprinol, Proxacin);
• Pefloksacyna;
  
• Ofloksacyna (Floxal, Ofloxamed).

Substancje z tej grupy mają szerszy zakres działania przeciwbakteryjnego, obejmuje bakterie GRAM-ujemne, cześć GRAM-dodatnich. Sprctrum działania obejmuje Enterobacteriaceae, Haemophillus, Salmonella. Cyprofloksacyna jako jedyna działa na Pseudomonas aeruginosa [1,2].

Grupa III, do której należą:

• Lewofloksacyna (Levaloxm Lovofloxacin, Levomer, Levoxa, Oftaquix);
• Moksyfloksacyna (Moloxin, Moxinea, Vigamox);
• Lomefloksacyna;
• Gemifloksacyna;
• Benzyfloksacyna.

Grupa III charakteryzuje się jeszcze większą aktywnością przeciwbakteryjną, szczególnie przeciwko gronkowcom, paciorkowcom i Legionella [1,2].

Jeśli chodzi o chinolony, preparaty z ich zawartością są zawsze dostępne z przepisu lekarza. 

Kiedy stosujemy chinolony?

Ta grupa leków znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteryjnych:

• Układu moczowego;
• Gruczołu prostaty;
  
• Otrzewnej i trzustki;
• Oskrzeli;
  
• Płuc;
  
• Zatok przynosowych;
  
• Skory i tkanki podskórnej;
  
• Kości i stawów;
  
• Spojówek.

Dodatkowo stosujemy je w terapii duru brzusznego, rzeżączki, salmonellozy i wąglika.

Niestety coraz częstsze stosowanie chinolonów doprowadziło do wytwarzania oporności bakterii na leki z tej grupy. Głównie polega ona na mutacjach enzymów, na które działają leki. Oporność dotyczy szczególnie groźnej Pseudomonas aeruginosa. W związku z tym zawsze przed podaniem leku powinny być wykonane testy na wrażliwość bakterii [1,2].

Chinolony — jakie mają skutki uboczne?

Chinolony należą do preparatów o dobrej tolerancji przez pacjentów. Najczęściej może dojść do pojawienia się dolegliwości z przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha czy nudności. Czasami w wyniku oddziaływania na układ GABA w układzie nerwowym, pacjenci mogą odczuwać zawroty głowy. Fluorochinolony działają uczulająco na słońce, więc po ich zażyciu konieczne jest stosowanie kremu z filtrem. 

Niektóre z nich mogą powodować zaburzenia rytmu serca [1,2]. 

Jakie są przeciwwskazania do stosowania chinolonów?

Warto pamiętać, że chinolony mogą uszkadzać chrząstki wzrostowe, więc pacjentom poniżej 18 roku życia podajemy leki z tej grupy, tylko jeśli jest to konieczne.

Leków nie można podawać kobietom w ciąży [1,2].

Zapalenie języka jest dolegliwością w znacznym stopniu utrudniającym normalne funkcjonowanie. Ból i pieczenie języka utrudnia nie tylko mówienie, ale i spożywanie pokarmów. Trzeba pamiętać, że język jest silnie unerwiony, dlatego odczuwanie każdej, nawet drobnej zmiany, jest stosunkowo silne. Łatwo może również dojść do zaburzenia odczuwania smaków czy nawet dysfagii [1].

Jak wygląda stan zapalny języka? Objawy

Do głównych objawów zapalenia języka należą:

• praktycznie bez przerwy odczuwany ból i pieczenie języka;
• język może być dodatkowo pokryty owrzodzeniami, co jest najczęściej spotykane przy zapaleniu bakteryjnym, albo białym nalotem przy zapaleniu grzybiczym;
• zdecydowanie częściej język jest powiększony, obrzęknięty i zaczerwieniony po jego bokach i na koniuszku;
• pojawiają się problemy z odczuwaniem smaku, połykaniem i spożywaniem posiłków (kwaśny i słony smak potęgują pieczenie i ból) [1-3].

Jakie są przyczyny zapalenia języka?

Zapalenie języka dzieli się na dwa typy. Pierwsze, pierwotne zapalenie języka, jest to samodzielna jednostka chorobową i nie jest związane z występowaniem innej choroby w organizmie. Z kolei wtórne zapalenie języka jest objawem innej choroby toczącej się w organizmie.

Do przyczyn pierwotnego zapalenia języka zalicza się m.in.:

• nadużywanie alkoholu i palenie papierosów;
• bakterie, w szczególności paciorkowce i gronkowce (najczęściej u osób z obniżoną odpornością chorujących na AIDS czy stosujących leki immunosupresyjne);
• grzyby, głównie Candida albicans (zła higiena jamy ustnej);
• źle dobrana proteza zębową lub inne regularne podrażnienia języka;
• zbyt mała ilość produkowanej śliny i suchość w ustach, przez co język jest nieodpowiednio nawilżony;
• przygryzienie języka np. podczas ataku padaczkowego;
• oparzenie języka [1,4].

Do przyczyn wtórnych zapalenia języka należą m.in.:

• kiła;
• pelagra i awitaminoza, w szczególności braki witamin z grupy B;
• niedokrwistość megaloblastyczna (niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego) lub niedokrwistość wynikająca z niedoboru żelaza;
• alergie i wszelkiego rodzaju choroby skóry;
• celiakia;
• cukrzyca;
• AIDS [1,2,4].

Jak diagnozuje się zapalenie języka?

Zapalenie języka można zdiagnozować na podstawie objawów oraz badania klinicznego. Lekarz może zwrócić uwagę na charakterystyczne symptomy, takie jak opuchlizna, zaczerwienienie, ból, zmiany w strukturze języka, czy też obecność owrzodzeń. W przypadku podejrzenia zapalenia języka lekarz może również zalecić dodatkowe badania, takie jak badanie mikrobiologiczne lub biopsję języka, aby potwierdzić diagnozę oraz wykluczyć inne poważniejsze schorzenia. Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów i aby przeprowadzić dokładne badanie, aby ustalić dokładną przyczynę zapalenia języka.

Zapalenie języka — jak leczyć?

Zapalenie języka może mieć różne przyczyny, dlatego powinno być leczone w różny sposób. Przede wszystkim zależy to od przyczyny, która wywołała zapalenie języka. Jeżeli jest to zakażenie pierwotne, wywołane przez bakterie lub grzyby, to konieczne może być zastosowanie odpowiednio antybiotyku lub leku przeciwgrzybiczego, dostępnego wyłącznie z przepisu lekarza.

Konieczna może być również poprawa higieny jamy ustnej lub rezygnacja z palenia papierosów, lub picia alkoholu. W przypadku wtórnych zakażeń konieczne jest odpowiednie prowadzenia leczenia choroby podstawowej, która doprowadziła do powstania tej dolegliwości. Często jako dodatek do leczenia stosuje się preparaty witaminowe np. Vitaminum B Compositum czy Vitaminum C Teva (szczególnie zawierające witaminy z grupy B lub witaminę C) oraz leki działające miejscowo przeciwbólowo np. Tantum Verde [1,3].

Jakie są domowe sposoby na pieczenia i zapalenie języka?

Najlepsze domowe sposoby na piekący język obejmują takie działania jak:

• regularne mycie zębów za pomocą szczoteczki do zębów i właściwie dobranej pasty do zębów (najlepsze efekty dają szczoteczki soniczne, które usuwają płytkę bakteryjną i nie podrażniają dziąseł;
• dokładne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych za pomocą nici dentystycznych czy irygatorów do zębów;
• używać specjalistycznych szczoteczek do czyszczenia języka;
• regularnie płukać usta specjalnymi płynami o działaniu przeciwbakteryjnymi np. Listerine Total Care;
• rzucenie palenia papierosów oraz rezygnacja z picia alkoholu;
• ograniczyć picie mocnej herbaty i kawy;
• unikać ostrych przypraw, czekolady, kiwi czy ananasa;
• zadbać o ogólny stan zdrowia, w szczególności podjąć leczenie i uregulować choroby podstawowe, które mogą wpływać na dolegliwości języka;
• ulgę dla pieczenia języka może przynieść wykonanie płukanki z szałwii np. Szałwia Fix Tylko Natura lub rumianku np. Herbapol Rumianek Fix [1,2].

Zapalenie języka — jakie leki bez recepty można kupić?

Pewną ulgę mogą dać dostępne w aptece bez recepty preparaty znieczulające, przeciwzapalne czy przeciwbakteryjne takie jak m.in.:

Dentosept płyn do stosowania w jamie ustnej, lek dostępny bez recepty

Skład

• 1 g leku zawiera wyciąg płynny złożony (0,65:1) z: koszyczka rumianku (Matricariae flos), kory dębu (Quercus cortex), liścia szałwii (Salviae folium), ziela arniki (Arnica herba), kłącza tataraku (Calami rhizomate), ziela mięty pieprzowej (Menthae piperitae herba), ziela tymianku (Thymi herba) (2/2/2/1/1/1/1) i 0,02 g benzokainy.

Stosowanie

• dzieci od 6 roku życia i młodzież po konsultacji z lekarzem mogą stosować rozcieńczenie 10 ml leku odmierzone za pomocą dołączonej miarki na szklankę wody;
• dorośli powinni stosować 15% roztwór wodny leku sporządzany według dołączonych do leku specjalnych miarek;
• jeżeli objawy nie ustąpią lub się nasilają w czasie 7 dni stosowania leku, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Wskazania

• zapalenie dziąseł i jamy ustnej (w tym zapalenie języka);
• powierzchniowe zapalenie przyzębia;
• u pacjentów ze skłonnościami do krwawienia z dziąseł;
• pomocniczo w parodontozie.

O produkcie

• leku nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości na jakikolwiek składnik preparatu lub inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej złożonych Compositae) i u dzieci poniżej 6 lat;
• trzeba pamiętać, że jednorazowa dawka leku (10 ml) zawiera ok. 5,67 g etanolu (50 ml wódki zawiera ok. 16 g etanolu), co może mieć wpływ na obsługę maszyn i badanie alkomatem;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem produktu [5].

Hascosept, aerozol do stosowania w jamie ustnej, lek dostępny bez recepty

Skład

• 1 ml roztworu zawiera 1,5 mg chlorowodorku benzydaminy.

Stosowanie

• dzieci poniżej 6 lat stosują 1 dawkę leku na 4 kg masy ciała, od 2 do 6 razy na dobę (nie więcej niż 4 dawki jednorazowo);
• dzieci w wieku od 6 do 12 lat powinny przyjmować 4 dawki leku, od 2 do 6 razy na dobę.
• z kolei dzieci od 12 lat i osoby dorosłe powinny stosować od 4 do 8 dawek leku w ilości 2 do 6 razy na dobę.

Wskazania

• leczeniu objawów takich jak ból, zaczerwienienie, obrzęk czy afty, związanych ze stanem zapalnym jamy ustnej i gardła;
• w zakażeniach bakteryjnych i wirusowych przebiegających z wyżej wymienionymi stanami;
• po zabiegach operacyjnych w laryngologii i stomatologii.

O produkcie

• preparatu nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości na jakikolwiek składnik preparatu;
• może zawierać małe ilości etanolu, mniej niż 100 mg na dawkę;
• lek może powodować reakcje alergiczne ze względu na zawartość parahydroksybenzoesanu metylu;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią muszą skonsultować się z lekarzem przed użyciem produktu [6].

Sachol żel stomatologiczny, żel do stosowania w jamie ustnej i na dziąsła, lek dostępny bez recepty

Skład

• 1 g żelu zawiera 87,1 mg choliny salicylanu i 0,1 mg cetalkoniowego chlorku.

Stosowanie

• produkt stosuje się w jamie ustnej, na błonę śluzową lub dziąsła, a po jego aplikacji l nie należy przez ok. 30 min pić ani jeść;
• stosuje się 2 lub 3 razy dziennie na chorobowo zmienione miejsce i lekko wciera przez ok. 2 min.

Wskazania

• stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej;
• nadżerki i owrzodzenia jamy ustnej;
• zapalenie dziąseł czy choroby przyzębia.

O produkcie

• nie powinno stosować się leku u osób uczulonych na salicylan choliny, chlorek cetalkoniowy, inne salicylany lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku;
• miejscu podania może wystąpić krótkotrwałe, przemijające pieczenie;
• po pierwszym otwarciu należy zużyć w ciągu 2 tygodni;
• nie powinno stosować się żelu podczas ciąży, w okresie karmienia piersią ani u dzieci poniżej 3 lat [7].

Jak zapobiegać zapaleniu języka?

Istnieje kilka zaleceń, aby zapobiec zapaleniu języka. Przede wszystkim należy dbać o higienę jamy ustnej. Regularne szczotkowanie zębów miękką szczoteczką, stosowanie nici dentystycznej oraz płukanie ust odpowiednim płynem do płukania ust może pomóc w utrzymaniu czystości języka i zapobieganiu infekcjom. Ważne jest również unikanie drażniących czynników, takich jak ostre, gorące lub pikantne jedzenie i napoje, które mogą podrażniać język i prowadzić do zapalenia. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów zapalenia języka, takich jak ból, opuchlizna czy zmiana koloru języka, zawsze warto skonsultować się z lekarzem, który może postawić właściwą diagnozę i zalecić odpowiednie leczenie.

Nie zapominaj o regularnych wizytach u stomatologa!

Regularne wizyty u stomatologa są kluczowe dla utrzymania zdrowia jamy ustnej i zapobiegania zapaleniu języka. Chociaż zapalenie języka może być spowodowane wieloma czynnikami, w tym drobnoustrojami, urazami lub chorobami, takimi jak choroba zakaźna czy niedobory witamin, to regularne kontrole stomatologiczne mogą pomóc w wykryciu wczesnych objawów zapalenia języka i innych problemów jamy ustnej. Wczesne wykrycie problemów daje lekarzom możliwość szybszego leczenia problemów zanim się zaostrzą. Dlatego warto zawsze pamiętać o regularnych wizytach u stomatologa, nawet kiedy samopoczucie jest dobre i nie ma wyraźnych problemów.

Jakie mogą być skutki nieleczonego zapalenia języka?

Nieleczone zapalenie języka może prowadzić do różnych skutków. Oto kilka potencjalnych skutków nieleczonego zapalenia języka:

1. Pogorszenie stanu zdrowia języka: Nieleczone zapalenie języka może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia języka, takiego jak zaczerwienienie, obrzęk, ból, pęcherze, nadmierna suchość lub nadmiar śliny.
2. Zaburzenia smaku: Nieleczone zapalenie języka może prowadzić do zaburzeń smaku, takich jak utrata smaku, zniekształcenie smaku lub nieprzyjemne uczucie smakowe.
3. Trudności w jedzeniu i mówieniu: Pogorszenie stanu zdrowia języka może utrudniać jedzenie, przełykanie i mówienie.
4. Infekcje: Nieleczone zapalenie języka może zwiększać ryzyko infekcji jamy ustnej, takich jak grzybicze zakażenie jamy ustnej.
5. Pogorszenie jakości życia: Skutki nieleczonego zapalenia języka, takie jak ból, dyskomfort i trudności w funkcjonowaniu, mogą prowadzić do pogorszenia jakości życia pacjenta, utrudniając normalne codzienne czynności i spożywanie posiłków.

Podsumowanie

Pacjenci przychodzący do apteki często zadają mało sprecyzowane pytania typu “jak wyleczyć chory język”? Odpowiedź, jak w przypadku wielu tego dolegliwości, zależy od pierwotnej przyczyny, która ją wywołała. Jeżeli zapalenie języka powstało w efekcie innej choroby, to bez jej leczenia trudno będzie pozbyć się problemu raz na zawsze. Prościej sytuacja wygląda w przypadku pierwotnego zakażenia, ale i wtedy, w zależności od przyczyny, leczenie będzie przebiegać odrobinę inaczej. W każdym wypadku warto jednak zastosować rady zamieszczone w artykule, na temat domowych sposobów radzenia sobie z tymi dolegliwościami oraz odpowiedniej profilaktyki. W wielu przypadkach ulgę mogą dać preparaty takie jak Dentosept czy Hascosept.

Na skórze bytują miliony różnych gatunków bakterii, które normalnie nie powinny powodować infekcji. Największy narząd człowieka, jakim jest skóra, ma możliwość obrony przed mikroorganizmami powodującymi zakażenia. Bakteryjne zakażenia skóry mogą mieć charakter ropny (wywołują je paciorkowce lub gronkowce) lub nieropny (m.in. borelioza, kiła, rzeżączka, różyca czy skórna odmiana gruźlicy) [1].

Jakie są przyczyny bakteryjnego zapalenia skóry?

• osłabiony układ odpornościowy w przebiegu chorób takich jak AIDS, nowotworów czy cukrzycy;
• rana, w której doszło do przerwania naskórka;
• zaburzenia funkcji skóry, w szczególności jej stany zapalne [1].

Bakteryjne zakażenie skóry — rodzaje

Występuje wiele rodzai bakteryjnych zakażeń skórnych, każdy z nich mógłby być bohaterem oddzielnego artykułu. Dlatego w tym artykule zostaną one tylko wspomniane, aby każdy z nas był świadomy, jak szerokim terminem jest bakteryjne zakażenie skóry.

Do najczęstszych należą m.in.:

• czyrak — dotyka w głównej mierze okolic mieszków włosowych, obserwuje się zaczerwienienie, obrzęk i ból;
• łupież rumieniowy — jest widoczny w okolicach pachwin, gdzie pojawiają się rumieniowe plamy w kolorze różowym, które następnie stają się żółte, a następnie ciemnobrunatne;

• różyca — w miejscu wniknięcia w skórę patogenów, pojawiają się obrzęki i rumień;
• róża — ma podłoże paciorkowcowe, najczęściej pojawia się na twarzy lub nogach, gdzie skóra będzie zaczerwieniona i obrzęknięta, a po pewnym czasie mogą pojawić się rany, pęcherze i objawy grypopodobne;
• promienica — w jej przebiegu obserwuje się bolesne guzki ropne albo nacieki na szyi, twarzy i ustach;

• liszajec zakaźny — powoduje zmiany pęcherzowo-ropne przechodzące w strupy, najczęściej w okolicach nosa lub płytek paznokci;

• niesztowica — występują pęcherze wypełnione ropą i owrzodzenia;
• atopowe zapalenie skóry — najczęściej jest wywoływane przez gronkowca, wiąże się z zaczerwienieniem, swędzeniem, obrzękiem i podrażnieniem skóry [1].

Paciorkowiec na skórze — przyczyny i objawy

Do niebezpiecznych bakteryjnych zapaleń skóry należy, powodowana przez paciorkowce, róża. Do przyczyn jej powstania mogą przyczynić się zakrzepica żylna, niewydolność spływu chłonki i urazy. Z kolei do najczęstszych objawów należy gorączka, ogólne rozbicie, rumień na skórze i pęcherze. Powinien być on leczony pod kontrolą lekarza, ponieważ może się rozprzestrzeniać na okoliczne tkanki, a nawet do  krwi i spowodować śmiertelnie niebezpieczną sepsę [1,2].

Gronkowcowe zakażenie skóry — przyczyny i objawy

Gronkowce, podobne jak paciorkowce, powodują ropne zapalenie skóry. Nie prowadzą one jednak do róży, a do zapalenia mieszków włosowych. Często do tego typu infekcji dochodzi po zabiegach kosmetycznych np. goleniu czy depilacji. Na szczęście nie są tak groźne, jak zakażenie paciorkowcem, ale zaniedbane mogą doprowadzić do powstania nieestetycznych blizn na skórze [1,3].

Czy bakteryjne zapalenie skóry może być zaraźliwe?

Odpowiedź na to pytanie brzmi: to zależy. Cześć z wymienionych wyżej rodzajów bakteryjnych zapaleń skóry jak np. atopowe zapalenie skóry, nie jest zaraźliwa. Z drugiej strony dużą częścią tych infekcji, jak chociażby promienicą, można się zarazić. Z tego względu warto znać dokładną przyczynę dolegliwości, aby uniknąć potem nieprzyjemnych niespodzianek [1].

Leczenie — czy tylko antybiotyk na zakażenie skóry?

Leczenie bakteryjnego zapalenia skóry różni się znacząco w zależności od drobnoustroju i danej choroby. W niektórych przypadkach konieczna jest wizyta u lekarza i stosowanie sterydów i antybiotyków (również doustnie). W przypadku szybko zdiagnozowanej choroby wystarczą często antybiotyki i inne preparaty stosowane miejscowo na skórę.

Ważna jest odpowiednia diagnostyka, aby zidentyfikować rodzaj drobnoustroju, który wywołał infekcję. Dlatego wskazane może być wykonanie antybiogramu w czasie badania mikrobiologicznego skóry. Pozwoli to w jak najlepszy sposób dobrać odpowiedni antybiotyk.

Co więcej, w zależności od objawów, stosuje się leczenie objawowe, np. leki przeciwgorączkowe czy przeciwbólowe. Ponieważ są to zakażenia skóry, bardzo ważna jest codzienna higiena i pielęgnacja skóry. Nie tylko zapobiegnie to ewentualnemu rozprzestrzenianiu się infekcji, ale również zmniejszy swędzenie i przyniesie ulgę [1,3].

Jaki antybiotyk na zakażenie skóry?

• na drobne zmiany na małej powierzchni stosuje się najczęściej miejscowe antybiotyki zawierające np. mupirocynę — Bactroban lub retapamulinę — Altabax;
• bardziej skomplikowane jest leczenie rozległych i źle gojących się zmian, lekarz najczęściej przepisuje antybiotyk doustny np. zawierający amoksycylinę i kwas klawulanowy Augmentin, cyprofloksacynę np. Cipronex czy klindamycynę np. Clindamycin MIP.

Jaka jest skuteczna maść na zakażenie skóry?

Spowodowane przez gronkowca zapalenie mieszków włosowych może być leczone również za pomocą maści dostępnych bez recepty. Zawierają one m.in. siarczan neomycyny, bacytracynę cynkową i siarczan polimyksyny B. Bacytracyna działa przeciwko bakteriom Gram(+), neomycyna przeciw Gram(-), a polimyksyna B przeciwko Gram(-). Preparaty to m.in.:

• Maxibiotic – 1 g maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 j.m.  polimyksyny B siarczanu oraz 400 j.m. bacytracyny cynkowej;
• Polibiotic – 1 g maści zawiera 5 mg siarczanu neomycyny, 5000 j.m. siarczanu polimyksyny B, 400 j.m. bacytracyny cynkowej;
• Tribiotic – 1 g maści zawiera 10 mg bacytracyny cynkowa, 5 mg neomycyny siarczanu i 0,833 mg polimyksyny B siarczanu.

Podsumowanie

Bakteryjne zapalenie skóry obejmuje bardzo szeroki termin różnych infekcji skóry. Mają one różne przyczyny, objawy i mogą być leczone w różny sposób. To, co je łączy to to, że najczęściej w ich leczeniu wykorzystuje się antybiotyki, czy to stosowane miejscowo, czy doustnie. Nie wszystkich bakteryjnych zapaleń skóry należy się bać pod kątem ich zaraźliwości. Ze względu na duże różnice pomiędzy nimi warto odwiedzić lekarza, aby ustalić dokładny typ infekcji, co ułatwi i przyspieszy leczenie.