• Co to jest laktacja bez ciąży i dlaczego dotyka nawet 25% kobiet?
• Jakie są najczęstsze przyczyny mleka w piersiach bez ciąży?
• Które objawy powinny Cię zaniepokoić i kiedy pilnie iść do lekarza?
• Jak wywołać laktację bez ciąży celowo – dla matek adopcyjnych?
• Jakie badania przeprowadza lekarz i jak wygląda leczenie?
• Praktyczne sposoby radzenia sobie z objawami w domu.

Co to jest laktacja bez ciąży i dlaczego się pojawia?

Czy zdarzyło Ci się zauważyć mleczną wydzielinę z piersi, mimo że nie jesteś w ciąży ani nie karmisz piersią? To zjawisko nazywa się mlekotokiem (łac. galactorrhea) i jest znacznie częstsze, niż mogłoby się wydawać – dotyczy nawet 20-25% kobiet w ciągu życia ¹. Mleko w piersiach bez ciąży może pojawić się w jednej lub obu piersiach i wyciekać samoistnie lub po dotknięciu ². Choć laktacja bez ciąży może budzić niepokój, w większości przypadków nie jest związana z poważnymi chorobami ¹. Co ciekawe, zjawisko to może wystąpić nawet u mężczyzn i noworodków – u niemowląt przyczyną są hormony matki, które przedostają się do krwi dziecka, ale stan ten zwykle ustępuje samoistnie ³.

Najczęstszą przyczyną pojawienia się mleka w piersiach bez ciąży jest nadprodukcja prolaktyny – hormonu odpowiedzialnego za wytwarzanie mleka, spowodowana łagodnym guzem przysadki mózgowej ³. Ten nadmiar “oszukuje” organizm, sprawiając, że myśli on, iż powinien produkować mleko ³. Inne przyczyny to przyjmowanie leków (antykoncepcja, antydepresanty, leki na ciśnienie), zaburzenia tarczycy, przewlekły stres, a nawet zbyt częste dotykanie piersi podczas samobadania ^3,4. Wystarczy badać piersi raz w miesiącu, aby uniknąć nadmiernej stymulacji prowadzącej do laktacji bez ciąży ⁵.

Jakie objawy towarzyszą mleku w piersiach bez ciąży?

Podstawowym objawem jest mleczna wydzielina z brodawek, ale mogą pojawić się także inne sygnały ostrzegawcze towarzyszące laktacji bez ciąży ³. Warto wiedzieć, że samo pojawienie się mleka w piersiach bez ciąży nie powoduje przyrostu wagi, choć towarzyszące zaburzenia hormonalne mogą do tego prowadzić ³. Oto najważniejsze objawy, na które warto zwrócić uwagę:

• bieregularne lub zanikające miesiączki;
• bóle głowy i problemy ze wzrokiem;
• zmniejszone libido i suchość pochwy;
• nadmierny wzrost włosów na twarzy;
• u mężczyzn: powiększenie piersi i zaburzenia erekcji.

Natychmiastowej wizyty u lekarza wymaga sytuacja, gdy wydzielina jest krwista, bezbarwna lub żółta, pojawia się tylko z jednej piersi lub towarzyszy jej wyczuwalny guzek ^2,4. Pamiętaj jednak – większość przypadków laktacji bez ciąży nie ma związku z nowotworami, ale tylko lekarz może to definitywnie ocenić ⁴.

Jak wywołać laktację bez ciąży celowo?

Czy wiesz, że można celowo wywołać laktację bez ciąży? Ten proces, zwany indukcją laktacji, jest szczególnie przydatny dla matek adopcyjnych pragnących karmić piersią swoje dziecko ⁶. Jeśli zastanawiasz się, jak wywołać laktację bez ciąży, proces wymaga kilku miesięcy przygotowań i współpracy z lekarzem, który przepisze terapię hormonalną naśladującą zmiany zachodzące w ciąży ⁶. Około dwa miesiące przed spodziewanym przyjściem dziecka należy zaprzestać hormonów i rozpocząć regularne odciąganie mleka pompką – początkowo 5 minut trzy razy dziennie, stopniowo zwiększając do 15-20 minut co 2-3 godziny ⁶.

Metoda na to, jak wywołać laktację bez ciąży, wymaga dużego zaangażowania, ale wiele matek osiąga sukces, nawet jeśli wymaga to dokarmienia preparatem ⁶. Nie wszystkim kobietom uda się w pełni wywołać produkcję mleka w piersiach bez ciąży, ale częściowy sukces pozwala na karmienie mieszane ⁷. Kluczowe jest współdziałanie z konsultantem laktacyjnym i lekarzem doświadczonym w tej dziedzinie.

Jak przebiega diagnostyka i leczenie laktacji bez ciąży?

Diagnostyka laktacji bez ciąży rozpoczyna się od wywiadu i badania piersi, po którym lekarz zleca badanie poziomu prolaktyny we krwi oraz test ciążowy ³. W zależności od wyników mogą być potrzebne dodatkowe badania, takie jak rezonans magnetyczny mózgu czy mammografia ⁸. Na szczęście większość przypadków można skutecznie zdiagnozować dzięki podstawowym badaniom. Leczenie zależy od przyczyny i często jest bardzo skuteczne. Może obejmować:

• zmianę lub odstawienie problematycznych leków;
• leki obniżające prolaktynę (bromokryptyna, kabergolina);
• leczenie chorób tarczycy;
• w rzadkich przypadkach – operację guza przysadki.

Ważne jest pamiętanie, że po odstawieniu leków objawy mogą utrzymywać się jeszcze kilka miesięcy ¹. Długotrwale obniżone estrogeny mogą zwiększać ryzyko osteoporozy, dlatego lekarz może zalecić dodatkowe leczenie hormonalne ³. Praktyczne rozwiązania obejmują noszenie luźnej odzieży, unikanie szorstkich materiałów i używanie wkładek laktacyjnych ⁵.

Pytania i odpowiedzi

Podsumowanie

Laktacja bez ciąży to częste zjawisko, które w większości przypadków nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ³. Najczęstszą przyczyną pojawienia się mleka w piersiach bez ciąży jest nadprodukcja prolaktyny, która dobrze reaguje na leczenie ³. Możliwe jest także celowe wywołanie laktacji dla matek adopcyjnych ⁶. Kluczowe jest wczesne zgłoszenie się do lekarza, szczególnie gdy wydzielina ma niepokojący wygląd lub towarzyszy jej guzek ⁴. Pamiętaj – odpowiednia diagnoza i leczenie pozwalają na pełny powrót do zdrowia w zdecydowanej większości przypadków.

Świat medycyny nie stoi w miejscu – każdego miesiąca na rynek wprowadzane są nowe leki, które mają na celu poprawę jakości życia pacjentów. Niektóre z tych preparatów to nowoczesne terapie dla osób zmagających się z ciężkimi chorobami, inne – to wsparcie w codziennych dolegliwościach. Przygotowaliśmy dla Ciebie opowieść o lekach, które mogą zmienić podejście do leczenia. Poznajcie grudniowe nowości.

Kiedy ciało walczy ze sobą – leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Grudzień 2024 to miesiąc, w którym zarejestrowano kilka leków na choroby autoimmunologiczne. Schorzenia takie jak łuszczyca czy choroba Behçeta, często przypominają walkę organizmu przeciwko samemu sobie. Na pomoc przychodzą leki, które uspokajają ten „wewnętrzny konflikt”. Apremilast Polpharma i Ozlam zmniejszają stany zapalne, łagodzą ból stawów i zmiany skórne, pozwalając pacjentom cieszyć się codziennym życiem bez dyskomfortu.

Z kolei nowotwory wymagają bardziej zdecydowanego podejścia. Oxaliplatin Fosun Pharma, lek podawany w formie infuzji, skutecznie blokuje rozwój komórek nowotworowych w raku okrężnicy i odbytnicy. To broń, która w połączeniu z innymi lekami pomaga pacjentom pokonać chorobę lub zapobiega jej nawrotom.

Bezpieczna podróż krwi – leki na krew i układ krwiotwórczy

W grudniu 2024 nie zabrakło też klasycznych substancji od nowych producentów. Zakrzepy mogą działać jak przeszkody na drodze życia – blokują przepływ krwi, prowadząc do zawałów i udarów. Leki takie jak Apixaban Gedeon Richter, Apixaban Reddy i Prubdaq to „strażnicy” zapobiegający powstawaniu skrzepów po operacjach biodra lub kolana. Chronią również przed udarami u osób z zaburzeniami rytmu serca.

Dla osób, które przeszły operacje lub zmagają się z zakrzepicą, stworzono Dabigatran etexilate G.L. – kapsułki pomagające chronić zarówno dorosłych, jak i dzieci. Dovequa i Rivaroxaban Orion dodatkowo zmniejszają ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami naczyniowymi i po przebytych zawałach.

Nie można zapominać o sile współpracy – Ticagrelor Holsten i Ticagrelor Medical Valley w duecie z aspiryną pomagają zapobiegać kolejnym zawałom u osób z grupy wysokiego ryzyka.

Zakażenia – gdy organizm potrzebuje dodatkowej ochrony

Ciężkie infekcje, zwłaszcza te szpitalne, wymagają silnej broni. Piperacillin + Tazobactam Accord to lek dożylny stosowany w leczeniu poważnych zakażeń, takich jak zapalenie płuc związane z wentylacją. W przypadku rzadkich chorób skóry, takich jak trąd, czy chorób związanych z osłabioną odpornością, np. AIDS, skuteczny jest Dusalm, który działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Choroby przewlekłe – codzienna walka o równowagę

Czy grudzień 2024 to rok, w którym zarejestrowano jakieś nowości na nadciśnienie? Dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, którzy szukają skutecznej terapii, powstał Aldan Combo – lek obniżający ciśnienie krwi dzięki połączeniu dwóch substancji – peryndoprylu i amlodypiny.

Osoby z cukrzycą typu 2 mogą sięgnąć po Raskal – lek łączący działanie dapagliflozyny i metforminy, lub Tingapla (linagliptyna)– preparat wspomagający wydzielanie insuliny, który pomaga utrzymać stabilny poziom cukru we krwi.

Zdrowie psychiczne i neurologiczne – balans dla umysłu i ciała

Schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa to choroby, które zakłócają codzienną równowagę emocjonalną. Egolanza pomaga stabilizować nastrój i redukować objawy psychotyczne, natomiast Lurasidone Teva B.V. to lek, który można stosować nawet u młodzieży od 13. roku życia.

Dla pacjentów z przewlekłym bólem stworzono Trabumag – lek łączący działanie tramadolu i magnezu, który wspomaga osoby cierpiące na ból związany z niedoborami magnezu.

Inne leki i szczepionki – kompleksowa ochrona

Problemy z erekcją mogą znacząco wpływać na jakość życia. Akyris zawiera tadalafil – substancję zwiększającą przepływ krwi, co pozwala na osiągnięcie i utrzymanie wzwodu.

Dna moczanowa to choroba związana z nadmiarem kwasu moczowego. Adnamil (allopurinol) pomaga obniżyć jego poziom, zapobiegając bolesnym atakom choroby.

Ból jest często nieproszonym gościem w naszym życiu. Dla pacjentów z przewlekłymi bólami stawów stworzono ESONALGEN, który nie tylko łagodzi stan zapalny, ale także chroni żołądek przed podrażnieniami. Jeśli ból pojawia się miejscowo, np. po urazie, warto sięgnąć po Medulan – żel z diklofenakiem, który szybko zmniejsza obrzęk i daje uczucie ulgi. A dla osób z chorobami reumatycznymi jest MEL MED – rozpuszczalne tabletki z meloksykamem, które są wygodne dla osób mających trudności z połykaniem.

Levofloxacin PF RAFARM to krople do oczu skuteczne w walce z bakteryjnym zapaleniem spojówek. Vaxigrip to szczepionka chroniąca przed grypą – zalecana szczególnie przed sezonem jesienno-zimowym.

W leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy pomaga Clobetasol Propionate Belupo w formie szamponu, który łagodzi świąd i zmniejsza zmiany skórne. Natomiast osoby z astmą mogą odetchnąć pełną piersią dzięki Aerox – wziewnemu lekowi, który redukuje stan zapalny i rozszerza drogi oddechowe.

Leki stosowane w szpitalach – wsparcie w najtrudniejszych chwilach

W ostrych stanach niewydolności serca, gdy konwencjonalne terapie zawodzą, stosuje się Levosimendan Waymade – lek podawany dożylnie, który wspomaga pracę serca, poprawiając jego wydolność.

Bez recepty, ale skutecznie

Na ból gardła i podrażnienia podczas infekcji warto sięgnąć po pastylki Synosept APTEO MED – ich składniki działają odkażająco i łagodzą ból, pomagając szybciej odzyskać komfort.

Podsumowanie

Nowe leki to nie tylko kolejne nazwy na opakowaniach – to realne wsparcie dla pacjentów w walce o lepsze zdrowie i codzienny komfort. Co prawda w grudniu 2024 pojawiły się zamienniki popularnych leków, ale dzięki różnorodności form i zastosowań każdy pacjent może znaleźć terapię dopasowaną do swoich potrzeb. Niezależnie od rodzaju leczenia, pamiętaj, aby zawsze stosować leki zgodnie z zaleceniami lekarza i farmaceuty – to klucz do bezpiecznego i skutecznego leczenia.

Popęd seksualny (inaczej libido) może znacznie różnić się u każdej z kobiet. Jest to wewnętrzny apetyt seksualny u kobiety, który powoduje potrzebę zaspokojenia przez nią popędu płciowego. Kobiece libido jest znacznie bardziej skomplikowane od męskiego popędu seksualnego, zależy ono bowiem od wielu czynników, m.in. relacji z partnerem, zaburzeń hormonalnych, samopoczucia czy diety [1]. 

Jakie są najczęstsze przyczyny spadku popędu seksualnego u kobiet?

Często kobiecy popęd seksualny nie dorównuje męskiemu. Może to prowadzić do konfliktów pomiędzy partnerami. Jeżeli kobieta nie ma ochoty na zbliżenie, nie zawsze oznacza to, że ma problemy z libido. Do najczęściej występujących przyczyn spadku popędu seksualnego u kobiet należą:

• przewlekły stres, przemęczenie oraz niedobór snu;
• rutyna, monotonia i niesłuchanie potrzeb kobiety podczas seksu;
• nieporozumienia i zła sytuacja w związku partnerskim;
• depresja i stosowanie antydepresantów;
• cukrzyca i zaburzenia metaboliczne;
• niektóre nowotwory;
• nietrzymanie moczu;
• zaburzenia hormonalne i stosowanie antykoncepcji hormonalnej [2,3].

Co zawierają preparaty na popęd seksualny u kobiet bez recepty?

W aptekach można spotkać wiele suplementów diety mogących poprawić popęd seksualny u kobiet. Zdecydowanie najczęściej zawierają one substancje roślinne:

• afrodyzjaki, takie jak rozmaryn, seler czy lubczyk;
• adaptogeny np. żeń-szeń czy popularny w medycynie ludowej  Ameryki Południowej wyciąg z kory Muira-Puama;
• częśc preparatów będzie zawierała również substancję pobudzające, takie jak np. kofeina;
• substancje poprawiające krążenie obwodowe np. miłorząb japoński czy korzeń maki [1,3].

Przegląd tabletek i kapsułek na libido dla kobiet

Wiele kobiet ma problem z libido i dlatego szuka pomocy u specjalistów. Część z nich idzie do apteki w poszukiwaniu preparatów bez recepty. Większość z nich ma postać tabletek lub kapsułek. Poniżej przedstawiono przykładowe suplementy diety na zwiększenie libido dla kobiet.

Noble Health Libido, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 100 mg ekstraktu z korzenia dzięgla chińskiego, 75 mg ekstraktu z owoców cytryńca chińskiego, w tym 13,5 mg schizandryny, 50 mg ekstraktu z korzenia traganka, 30 mg ekstraktu z korzenia żeń-szenia właściwego i 6 mg witaminy E;
• dorosłe kobiety mogą suplementować 2 kapsułki dziennie;
• suplement diety ma w swoim składzie substancje pomagające utrzymać odpowiednią dawkę energii, dobre samopoczucie psychiczne i może podnosić libido;
• brak informacji o standaryzacji wyciągów, poza cytryńcem, tak naprawdę nie wiadomo do końca, co zawiera preparat [4]. 

No 1 Libido HER, kapsułki 

O produkcie 

• dzienna dawka składająca się z 3 kapsułek zawiera 400 mg L-argininy, 360 mg ekstraktu z korzenia Maca 10:1, 240 mg ekstraktu  Shilajit Mumio 10:1 (Asphaltum punjabianum), standaryzowany do min. 20% kwasów fulwowych (48 mg), 120 mg N-acetyl-tyrozyny, 100 mg niacyny, 50 mg ekstraktu z korzenia Eurycoma 100:1 (Tongkat Ali), 50 mg cynku i 6 mg witaminy B6;
• preparat wspomaga zdrowie i aktywność seksualną u dorosłych kobiet;
• stosuje się 1 kapsułkę 2 lub 3 razy na dobę;
• preparat ma dobry skład, zawiera standaryzowane wyciągi [5].

Erotic dla kobiet, kapsułki 

O produkcie 

• każda kapsułka zawiera 22 mg korzenia lubczyku, 22 mg liścia Damiana, 22 mg ziela cząbru, 22 mg liści rozmarynu, 22 mg ziela pokrzywy, 22 mg nasiona lnu, 22 mg kory cynamonu, 22 mg kwiatu hibiskusa, 22 mg liści poziomki i 22 mg ekstraktu z soi;
• produkt jest naturalny, bez substancji dodatkowych i konserwantów;
• dorosłe kobiety mogą stosować suplement diety w ilości 1 kapsułki na dobę przez 3 miesiące, a następnie należy zrobić miesięczną przerwę;
• wspiera aktywność seksualną u kobiet, niestety brak jest informacji o standaryzacji surowców [6]. 

Panaseus Libido, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 200 mg korzenia Maca (ekstrakt 10:1), 100 mg czerwonej koniczyny (ekstrakt 10:1) i 50 mg ekstraktu z Ginkgo biloba, w tym 12 mg glikozydów flawonowych;
• jest to produkt wegański;
• dorosłe kobiety w celu poprawy libido mogą przyjmować 1 kapsułkę na dobę;
• dobry jakościowo skład [7].

Orgasm max for women, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 200 mg L-argininy, 175 mg ekstraktu z korzenia Maca 4:1, 175 mg ekstraktu z korzenia żeń-szenia 4:1 i 100 mg kofeiny;
• stosuje się 1 kapsułkę na 30 minut przed planowaną aktywnością seksualną;
• suplement ma na celu zwiększenie libido u kobiet oraz polepszenie jakości doznań podczas stosunków płciowych [8].

Swanson Maca, kapsułki 

O produkcie 

• każda kapsułka zawiera 500 mg ekstraktu z korzenia Maca (4:1  Lepidium meyenii);
• stosuje się tylko 1 kapsułkę na dobę;
• korzeń maca zawiera liczne aminokwasy, fitohormony oraz witaminy i minerały;
• może podnosić kobiece libido [9].

Asequrella forte, tabletki 

O produkcie 

• każda tabletka zawiera 100 mg wyciągu z korzenia Maca, 71,43 mg wyciągu z korzenia żeń-szenia, 50 mg owocu opuncji figowej, 50 mg kompleksu wyciągów z alg brunatnych i pestek winogron, 50 mg wyciągu z zielonej herbaty, 50 mg wyciągu z kłącza imbiru lekarskiego, 50 mg wyciągu z korzenia mniszka lekarskiego, 30 mg wyciągu z ostryż długiego i 2 mg witaminy B6;
• stosuje się 1 tabletkę dziennie, najlepiej ok. 2 h po zastosowaniu antykoncepcji hormonalnej;
• niestety wyciągi obecne w suplemencie diety nie są standaryzowane;
• jest szczególnie polecany kobietom, które mają obniżone libido na skutek stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej [10].

Przegląd innych preparatów zwiększających popęd seksualny u kobiet

Oprócz tabletek, w celu poprawy damskiego libido, można zastosować inne preparaty doustne, np. w saszetkach czy jako zioła do zaparzania. Dodatkowo, aby polepszyć doznania podczas stosunków płciowych, można zastosować specjalne żele. Może się to przełożyć na większą chęć kobiet do stosunków z partnerem. 

Ziolovital Premium Damiana, ziele

O produkcie 

• preparat zawiera ziele Damiana (Turnera diffusa), z którego sporządza się napar;
• nazwa rośliny pochodzi od średniowiecznego aptekarza, wspiera zdrowie seksualne i pomaga utrzymać dobre stosunki seksualne, poprawia samopoczucie i zmniejsza stres;
• zalecane jest picie naparu przyrządzonego z 2 g tego ziela 2 razy dziennie [11].

Medica-Group Orgasm Power for Women Drink, saszetki

O produkcie 

•  suplement diety zawiera Żeń-szeń (Panax ginseng), Maca (Lepidium meyenii), kofeinę, cynk, niacynę i witaminę B6;
• aromat wiśniowy zapewnia lepszy smak produktu;
• powinno przyjmować się 1 saszetkę na 30 minut przed stosunkiem;
• producent zapewnia, że skuteczność suplementu diety jest poparta badaniami;
• poprawia kobiece libido, w celu jeszcze lepszego efektu może być stosowany razem z kremem intymnym Medica-Group Orgasm Power Cream for Woman [12].

Medica-Group Orgasm Power Cream for Woman, krem intymny

O produkcie 

• zawiera m.in. kofeinę, wyciąg z miłorzębu, wyciąg z arniki i sok z liści aloesu;
• krem powinien być stosowany na kobiece okolice intymne najlepiej ok. 30 minut przed stosunkiem;
• krem pobudza okolice intymne, dodatkowo je nawilżając i zapobiegając otarciom, przez co kobieta ma większą ochotę na stosunek płciowy [12]. 

Health Labs VibeMe, saszetki

O produkcie 

• każda saszetka zawiera 15 mg ekstraktu z żeń-szenia właściwego, w tym 1,5 mg ginsenozydów, 485 mg ekstraktu z żeń-szenia syberyjskiego, 250 mg ekstraktu z maca, w tym 2,5 mg glukozynalotów, 400 mg ekstraktu z Shatavari, w tym 60 mg saponin, 500 mg ekstraktu z Damiana, w tym 5 mg apigeniny, 0,53 mg ekstraktu z pieprzu, w tym 0,5 mg piperyny, 200 mg ekstraktu z Muira Puama, 600 mg alfaketoglutaranu L‑argininy (AAKG), w tym 315 mg L‑argininy;
• wystarczy stosować 1 saszetkę na dobę;
• po sporządzeniu roztwór ma smak marakui;
• jest odpowiedni dla wegan, nie ma więc składzie glutenu i laktozy;
• preparat podnosi kobiece libido,  poprawia samopoczucie oraz redukuje stres [13].

Co na popęd seksualny dla kobiet – podsumowanie 

Istnieje wiele suplementów diety mających za zadanie poprawę popędu seksualnego u kobiet. Najczęściej zawierają one ekstrakty lub części roślin, które działają jak afrodyzjaki, adaptogeny czy pobudzają krążenie obwodowe. Najwięcej preparatów dostępnych jest jako tabletki lub kapsułki. Można znaleźć także wygodne w stosowaniu saszetki zawierające płyn lub proszek do sporządzania roztworu. Tego typu preparaty preparaty dla kobiet nie mają jednak tak silnego działania jak te stosowane u mężczyzn zawierające sildenafil czy tadalafil. Z drugiej strony, znacznie rzadziej powodują one działania niepożądane. W związku z tym, w przypadku problemów z popędem seksualnym, kobiety powinny spróbować preparatów dostępnych w aptece. 

Libido jest wewnętrznym apetytem seksualnym kobiety, która czuje potrzebę zaspokojenia swojego popędu płciowego. Będzie się ono różniło w zależności od kobiety. Kobiece libido jest dość skomplikowane i zależy od wielu czynników, m.in. relacji z partnerem, zaburzeń hormonalnych, samopoczucia czy diety [1]. 

Co powoduje spadek libido u kobiet?

Coraz więcej kobiet boryka się ze spadkiem libido. Najczęstszą przyczyną są zmęczenie i stres. Pacjentki z obniżonym libido rzadziej mają fantazję seksualne i mają mniejszą chęć do podejmowania aktywności seksualnej. Powoduje to spadek ochoty na seks, co jednak nie wyklucza możliwości podniecenia i satysfakcji z kontaktu seksualnego. Do najczęstszych przyczyn spadku libido u kobiet należą:

• stres, przemęczenie i niedobór snu;
• zła komunikacja w związku;
• rutyna i monotonia podczas seksu;
• depresja, ale również przyjmowanie antydepresantów;
• cukrzyca;
• niektóre nowotwory;
• nietrzymanie moczu;
• zaburzenia hormonalne [2,3].

Co zawierają tabletki na libido u kobiet bez recepty?

Najczęstszymi składnikami tabletek mających poprawić libido u kobiet są składniki roślinne. Mogą to być rośliny o działaniu afrodyzjaków, takie jak lubczyk, seler czy rozmaryn. Często są dodawane również adaptogeny i rośliny przeciwdziałające stresowi, takie jak żeń-szeń. Można spotkać także popularny w medycynie ludowej z Ameryki Południowej wyciąg z kory Muira-Puama. W tych tabletkach można znaleźć również kojarzony z poprawą pamięci miłorząb japoński. Poprawia on krążenie obwodowe, przez co zwiększa przepływ krwi w narządach płciowych. Ciekawy jest korzeń maki, który zawiera argininę, będącą prekursorem tlenku azotu, który rozkurcza ściany naczyń krwionośnych i zwiększa napływ krwi do narządów płciowych. Ułatwia to wrażliwość narządów płciowych na bodźce, sprzyja podnieceniu i odczuwaniu pełnej satysfakcji ze współżycia seksualnego [1,3].

Przegląd tabletek na zwiększenie libido u kobiet bez recepty 

Obniżenie libido nie jest stanem zagrożenia życia, ale potrafi je znacznie utrudnić czy zniszczyć związek. Z tego względu wiele kobiet szuka pomocy u specjalistów lub idzie do apteki w poszukiwaniu preparatów bez recepty. Przykładowe tabletki na libido dla pań przedstawiono poniżej. 

Noble Health Libido, kapsułki 

O produkcie 

• każda kapsułka zawiera 100 mg ekstraktu z korzenia dzięgla chińskiego, 75 mg ekstraktu z owoców cytryńca chińskiego, w tym 13,5 mg schizandryny, 50 mg ekstraktu z korzenia traganka, 30 mg ekstraktu z korzenia żeń-szenia właściwego i 6 mg witaminy E;
• dorośli powinni suplementować 2 kapsułki na dobę;
• preparat zawiera składniki pomagające utrzymać odpowiednią dawkę energii, dobre samopoczucie psychiczne i może podnosić libido;
• brak informacji o standaryzacji wyciągów, poza cytryńcem, tak naprawdę nie wiadomo do końca, co zawiera preparat [4]. 

No 1 Libido HER, kapsułki 

O produkcie 

• dzienna dawka 3 kapsułek zawiera 400 mg L-argininy, 360 mg ekstraktu z korzenia Maca 10:1, 240 mg ekstraktu  Shilajit Mumio 10:1 (Asphaltum punjabianum), standaryzowany do min. 20% kwasów fulwowych (48 mg), 120 mg N-acetyl-tyrozyny, 100 mg niacyny, 50 mg ekstraktu z korzenia Eurycoma 100:1 (Tongkat Ali), 50 mg cynku i 6 mg witaminy B6;
• suplement diety wspomaga zdrowie i aktywność seksualną u dorosłych kobiet;
• stosuje się 1 kapsułkę 2 lub 3 razy na dobę;
• preparat ma dobry skład, w tym zawiera standaryzowane wyciągi [5].

Erotic dla kobiet, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 22 mg korzenia lubczyku, 22 mg liścia Damiana, 22 mg ziela cząbru, 22 mg liści rozmarynu, 22 mg ziela pokrzywy, 22 mg nasiona lnu, 22 mg kory cynamonu, 22 mg kwiatu hibiskusa, 22 mg liści poziomki i 22 mg ekstraktu z soi;
• jest to produkt naturalny, bez substancji dodatkowych i konserwantów;
• dorosłe kobiety mogą stosować preparat w ilości 1 kapsułki na dobę przez 3 miesiące, a następnie należy zrobić miesięczną przerwę;
• wspiera aktywność seksualną u kobiet, niestety brak jest informacji o standaryzacji surowców [6]. 

Panaseus Libido, kapsułki 

O produkcie 

• każda kapsułka zawiera 200 mg korzenia Maca (ekstrakt 10:1), 100 mg czerwonej koniczyny (ekstrakt 10:1) i 50 mg ekstraktu z Ginkgo biloba, w tym 12 mg glikozydów flawonowych;
• jest to produkt wegański;
• dorosłe kobiety w celu poprawy libido mogą przyjmować 1 kapsułkę na dobę;
• dobry jakościowo skład [7].

Orgasm max for women, kapsułki 

O produkcie 

• każda kapsułka zawiera 200 mg L-argininy, 175 mg ekstraktu z korzenia Maca 4:1, 175 mg ekstraktu z korzenia żeń-szenia 4:1 i 100 mg kofeiny;
• stosuje się 1 kapsułkę na 30 minut przed planowaną aktywnością seksualną;
• suplement ma na celu zwiększenie libido u kobiet oraz polepszenie jakości doznań podczas stosunków płciowych.

Podsumowanie

W aptece można znaleźć wiele suplementów diety poprawiających libido u kobiet. Są to z reguły preparaty zawierające ekstrakty lub części roślin. Mogą one działać jak afrodyzjaki, adaptogeny czy pobudzać krążenie obwodowe. Nie powodują one z reguły znacznych działań niepożądanych, dlatego w przypadku problemów z libido warto dać im szansę. 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) donosi, że w 2019 r. cukrzyca była dziewiątą przyczyną zgonów na świecie, zabijając ponad 1,5 mln ludzi. Co gorsza, przez ostatnie 40 lat, ilość ludzi cierpiących na cukrzycę wzrosła czterokrotnie, dotykając prawie 9% całej populacji ludzi na świecie. Z tego względu, obok chorób układu krwionośnego oraz nowotworów, stanowi największe wyzwanie dla współczesnej medycyny. Na szczęście odpowiednie jej leczenie pozwala pacjentowi praktycznie normalnie funkcjonować, jeżeli przyjmuje on leki i zachowuje odpowiednią dietę [1]. 

Czy białko serwatkowe dla cukrzyków jest bezpieczne?

Z badań wynika, że białko serwatkowe dla cukrzyków może wspierać stabilizację poziomu cukru we krwi – nawet do dwóch godzin po posiłku. Dotyczy to także pacjentów z cukrzycą typu 2. Już jedna porcja białka serwatkowego wypita przed posiłkiem pomaga wyrównać poziom cukru po jego spożyciu. Co więcej, białko sprzyja uczuciu sytości, co może ograniczyć sięganie po produkty bogate w węglowodany. Warunkiem jest jednak wybór preparatów bez dodatku cukrów prostych, jak glukoza, sacharoza czy syrop glukozowo-fruktozowy. Diabetycy powinni również wybierać żywność o niskim indeksie glikemicznym (IG<55). Aby białko serwatkowe skutecznie wspierało kontrolę glikemii, powinno być stosowane rozważnie i najlepiej po konsultacji z lekarzem [1-3].

Jakie preparaty białkowe mogą stosować cukrzycy?

Preparaty wysokobiałkowe są często stosowane przez osoby chore, leżące lub z zaburzeniami łaknienia, ponieważ dostarczają łatwo przyswajalnych składników odżywczych w wygodnej formie. Również pacjenci z cukrzycą mogą z nich korzystać – szczególnie wtedy, gdy mają trudności z jedzeniem tradycyjnych posiłków lub potrzebują uzupełnienia diety. Kluczowe jest jednak, aby wybierać preparaty o niskim indeksie glikemicznym, bez dodatku cukrów prostych i ze składem dopasowanym do potrzeb diabetyka. Tego typu produkty mogą wspierać kontrolę poziomu cukru i ogólną kondycję organizmu, ale powinny być stosowane świadomie. Wybór zawsze warto skonsultować z lekarzem, który pomoże dobrać odpowiednią kaloryczność, skład oraz częstotliwość spożycia. Przykładowe preparaty, które mogą być zastosowane przez cukrzyków, przedstawiono poniżej.

Diasip Nutridrink dla cukrzyków, płyn

O produkcie

• jest to żywność specjalnego przeznaczenia skomponowana specjalnie dla cukrzyków o niskim indeksie glikemicznym;
• produkt jest normokaloryczny, kompletny pod względem wartości odżywczych i zawiera błonnik – nie zawiera glutenu;
• dostępne są różne smaki, w tym waniliowy i truskawkowy [4].

Diben Drink, płyn 

O produkcie

• jest to żywność specjalnego przeznaczenia skomponowana dla diabetyków;
• preparat ma niski indeks glikemiczny, zawiera m.in. białko i błonnik,
• dostępny jest w różnych smakach, m.in. brzoskwiniowym, owoce leśne czy praliny [5].

Nestlé Resource Diabet Plus, płyn

O produkcie

• preparat nie jest wprost wskazany dla cukrzyków, a jedynie dla osób mających zaburzenia metabolizmu glukozy, dlatego przed użyciem cukrzycy powinni skonsultować jego użycie z lekarzem;
• posiada niski indeks glikemiczny, zawiera dużą ilość pełnowartościowego białka oraz błonnika;
• do wyboru smak waniliowy lub truskawkowy [6].

Olimp Nutramil Complex Diabetic, saszetki

O produkcie

• jest to żywność specjalnego przeznaczenia zawierającą m.in. białko i błonnik, która może być stosowana przez diabetyków;
• nie zawiera laktozy, więc może być stosowany przez pacjentów z nietolerancją laktozy;
• dostępny jest tylko smak czekoladowy [7].

Podsumowanie

Preparaty białkowe mogą być wartościowym wsparciem w diecie osoby z cukrzycą – szczególnie wtedy, gdy trudno dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych z tradycyjnych posiłków. Białko serwatkowe dla cukrzyków może pomagać w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi i wspierać uczucie sytości. Warunkiem jest jednak wybór produktów bez dodatku cukrów prostych i o niskim indeksie glikemicznym. Warto też wiedzieć, że nie każdy preparat białkowy jest bezpieczny – dlatego dobrze jest skonsultować się z lekarzem. Na rynku dostępne są także gotowe rozwiązania, takie jak Nutridrink dla cukrzyków, które są specjalnie opracowane z myślą o potrzebach diabetyków.

Choroby autoimmunologiczne cechują się tym, że nasz układ odpornościowy zaczyna atakować swoje własne struktury. Istnieje wiele takich chorób i niestety coraz większa część społeczeństwa na nie choruje. Jedną z tytułowych dolegliwości jest Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS). To schorzenie, które kojarzy się z osobami starszymi, ale również młodsi na nie cierpią. RZS objawia się rozwojem stanu zapalnego w obrębie stawów, które stają się bolesne, obrzęknięte i sztywnieją. To bardzo poważna choroba, która może prowadzić do kalectwa. Jednymi z leków, które stosuje się w leczeniu RZS jest sulfasalazyna i metotreksat, jednak te substancje mają także inne wskazania. Czy wspomniane leki na reumatoidalnego zapalenie stawów są skuteczne? Który lek na RZS jest lepszy: sulfasalazyna czy metotreksat? Czy sulfasalazyna to steryd [1].

Jak działa sulfasalazyna i metotreksat?

Metotreksat to lek immunosupresyjny, czyli taki, który wycisza niepotrzebną aktywność naszego układu odpornościowego, który atakuje własne komórki. Czy metotreksat jest sterydem? Nie, ma inny mechanizm działania. Dwa główne wskazania obejmuję leczenie nowotworów i chorób autoimmunologicznych. Jeśli chodzi o choroby nowotworowe, to metotreksat wnika do namnażających się komórek, m.in. nowotworowych. Tam blokuje pewien proces, który odpowiada za powstawanie aktywnej formy kwasu foliowego. Ta substancja jest niezbędna do produkcji DNA komórki. W wyniku jej braku komórka nie może funkcjonować prawidłowo i dochodzi do jej śmierci [2,3].

Nieco inaczej wygląda działanie metotreksatu w chorobach immunologicznych. Jako lek na reumatoidalne zapalenie stawów blokuje metabolizm, czyli rozpad adeniny i guaniny. Ich nadmiar wywiera silny efekt przeciwzapalny. Dochodzi też do zwiększenia produkcji innych komórek o działaniu przeciwzapalnym. W efekcie zostaje zmniejszony odczyn zapalny charakterystyczny dla RZS i pacjent doświadcza mniejszych objawów choroby [2].

Drugą omawianą substancją jest sulfasalzyna. Czy sulfasalazyna to steryd? Jest to silny lek o działaniu przeciwzapalnym, ale sulfalsazyna nie jest sterydem. Związek ten działa także immunosupresyjnie i przeciwzapalnie. Dokładny mechanizm tego leku nie został dokładnie poznany. Sulfasalzyna to bardzo duża cząsteczka, która raczej nie może zostać wchłonięta po połknięciu. Pod wpływem bakterii jelitowych ulega rozpadowi do innych związków (m.in. mesalazyny i innych pochodnych) i w przypadku leczeniu chorób zapalnych jelit, uważa się, że to te związki faktycznie działają. W kwestii działanie jako lek na reumatoidalne zapalenie stawów istnieje wiele teorii. Niektóre mówią, że sulfasalazyna hamuje aktywność różnych procesów i komórek o działaniu prozapalnym [4,5].

Porównanie skutków ubocznych

Największym skutkiem ubocznym po stosowaniu metotreksatu może być uszkodzenie wątroby. Łatwo jemu przeciwdziałać poprzez suplementację dużych dawek kwasu foliowego. Zdarza się także podwyższenie enzymów wątrobowych, ale powikłania takie jak marskość zdarzają się bardzo rzadko. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Pacjenci skarżą się na nudności, wymioty i spadek apetytu. Problemy te zwykle pojawiają się na początku terapii i potem znikają. Istnieje również ryzyko zwiększonego rozwoju wrzodów i nadżerek żołądka i dwunastnicy [2,3].

Po stosowaniu sulfasalazyny najczęściej pojawiają się nudności, wymioty, zaburzenia trawienia, <a href=”https://leki.pl/poradnik/jakie-sa-najmocniejsze-tabletki-przeciwbolowe-bez-recepty/”>ból głowy i zawroty, zaburzenia smaku, szumy uszne, kaszel, oraz wysypka. Wysypki mogą przybierać różne formy, ale charakterystyczne jest pojawienie się niebieskich zmian. Notowano także zmniejszenie płodności u mężczyzn, ale jest to skutek uboczny całkowicie odwracalny. Zwykle ustępuje do 3. miesięcy po zaprzestaniu terapii. Inne działania niepożądane to podwyższenie enzymów wątrobowych, obniżenie płytek krwi i białych oraz czerwonych krwinek lub gorączka. Pojawiają się one dość rzadko [4,5].

Kiedy stosować sulfasalazynę i metotreksat

Metotreksat stosuje się jako lek modyfikujący przebieg choroby w RZS. Inne wskazania do stosowania to leczenie łuszczycowego zapalenia stawów, łuszczycy, sarkoidozy, tocznia rumieniowatego i chorób zapalnych jelit. Metotreksat można stosować jako lek immunosupresyjny po przeszczepach. Związek ten znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu wielu nowotworów, np. raka piersi, głowy, szyi, pęcherza moczowego, białaczki limfoblastycznej, chłoniaków i innych [2,3].

Kiedy stosować sulfasalazynę? Sulfasalazyna to również lek na reumatoidalne zapalenie stawów z grupy modyfikujących przebieg choroby. Oprócz tego stosuje się ją w młodzieńczym, idiopatycznym zapaleniu stawów i chorobach zapalnych jelit, np. wrzodziejącym zapaleniu jelit. Sulfasalazyna może być stosowana także w innych jednostkach chorobowych off-label, takich jak:

• choroba Leśniowskiego-Crohna;
• łuszczycowe zapalenie stawów;
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa [4,5].

Dawkowanie i czas działania

Metotreksat najczęściej podaje się podskórnie lub doustnie, ale możliwe jest stosowanie dożylne lub nawet dooponowe. Zwykle lek aplikuje się 1 raz w tygodniu. W niektórych przypadkach dawkę jednorazową można podzielić na 3 mniejsze, podawane co 8 godzin w tym samym dniu, ale praktykuje się to bardzo rzadko. Stosuje się dawki od 2,5 mg do 30 mg w zależności od stopnia zaawansowania choroby, odpowiedzi i stanu pacjenta. Na docelowe efekty leczenia trzeba zwykle poczekać od 4 do 8 tygodni od pierwszego podania. Ze względu na mocne obniżenie kwasu foliowego w organizmie, podczas leczenia metotreksat stosuje się kwas foliowy w dawkach od 5 mg do 15 mg [2,3].

Sulfasalazynę podaje się doustnie. Dawkowanie zależy od jednostki chorobowej. W RZS stosuje się najczęściej od 500 mg do 1 g leku na dobę (podzielonego na dwie dawki) na początku leczenia. Maksymalnie można stosować 3 g substancji, ale zwykle podaje się 1 g rano i 1 g wieczorem. Podobnie dawkuje się lek w łuszczycowym zapaleniu stawów i młodzieńczym, idiopatycznym zapaleniu stawów [4].

Dawkowanie w chorobach zapalnych jelit jest nieco inne. w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelit dawka początkowa to 3 g lub 4 g podzielone maksymalnie na 3 dawki dobowe. Po ustabilizowaniu objawów można zejść do 2 g na dobę w podobnym schemacie. W przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna podaje się od 3 g do 6 g sulfasalazyny na dobę w podzielonych dawkach. Taka terapie trwa najczęściej 16 tygodni [4].

Bezpieczeństwo sulfasalazyny i metotreksatu

Metotreksatu nie wolno podawać kobietom w ciąży. Jeśli kobieta jest w wieku, w którym może zajść w ciążę, to podczas leczenia wymagana jest podwójna antykoncepcja. Sulfasalazyna nie jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży, jak metotreksat, ale należy ją podawać tylko, jeśli zaistnieje bezwzględna konieczność. Sulfasalazyna przechodzi przez łożysko i może mieć wpływ na płód. Jeśli istnieje konieczność stosowania, to należy suplementować kwas foliowy, bo dochodzi wtedy do spadku jego stężenia [2-5].

Metotreksatu nie można stosować podczas karmienia piersią, bo niesie to ryzyko uszkodzenia płodu. Sulfasalazyna jest dopuszczona do stosowania w trakcie karmienia piersią, gdyż praktycznie nie przenika do mleka matki [2-5].

Oba leki można stosować podczas prowadzenia pojazdów. Jedynym przeciwwskazaniem jest występowanie zawrotów głowy [2-5].

Picie alkoholu, szczególnie w dużych ilościach, nie jest wskazane u osób, które stosują metotreksat, gdyż może zwiększyć to ryzyko uszkodzenia wątroby. W przypadku sulfasalazyny nie ma takich wskazań i nie istnieją interakcję, ale również należy zachować ostrożność [2-5].

Pacjenci w podeszłym wieku mają większe ryzyko niedoborów kwasu foliowego, dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania metotreksatu i rozważyć zwiększenie suplementacji. Wiek nie stanowi przeciwwskazania, ale wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko niewydolności wątroby i nerek, więc wtedy należy rozważyć modyfikację dawek. U osób w podeszłym wieku, które stosują sulfasalazynę dochodzi do jej dłuższego przebywania w organizmie. Z tego względu konieczna może być modyfikacja dawek [2-5].

Jeśli pacjent cierpi na niewydolność wątroby lub nerek to konieczna może być modyfikacji dawki przy stosowaniu metotreksatu. Niewydolność wątroby nie jest przeciwwskazaniem do stosowania sulfasalazyny, ale należy zachować ostrożność. Sama niewydolność nerek nie jest przeciwwskazaniem do stosowania tego leku, ale zwiększa się ryzyko rozwoju kamicy nerkowej, która może doprowadzić do stanów zapalnych i niewydolności. Z tego względu należy dbać o nawodnienie i kontrolować stan nerek [2-5].

Dostępne leki i drogi podania

Metotreksat dostępny jest w formie produktów do podawania doustnego. Możemy tu wyróżnić roztwory i tabletki. Lek można podawać także pozajelitowo i tu mamy dostępne gotowe ampułko-strzykawki oraz koncentraty do sporządzania roztworu do infuzji, np. dożylnej.

Sulfasalazyna występuje jedynie w formie tabletek dojelitowych do podawania doustnego.

Zamienniki sulfasalazyny i metotreksatu

Dostępne zamienniki metotreksatu oraz ich dawki przedstawiamy w Tabeli 1.

Dostępne zamienniki sulfasalazyny oraz ich dawki przedstawiamy w Tabeli 2.

Podsumowanie

Choroby autoimmunologiczne wymagają długiego leczenia. Jednymi z leków na reumatoidalne zapalenie stawów jest metotreksat i sulfasalazyna. Metotreksat wykorzystuje się także w leczeniu nowotworów. Sulfasalazynę często podaje się w terapii chorób zapalnych jelit. Co jest lepsze: sulfasalazyna czy metotreksat? Oba leki są skuteczne. Wydaje się, że sulfasalazyna jest nieco bezpieczniejsza, gdyż w szczególnych przypadkach można podawać ją podczas ciąży i karmienia piersią. Czy sulfasalazyna jest sterydem? Czy metotreksat jest sterydem? Ona jak i metotreksat nie są lekami sterydowymi.

Aronia jest rośliną z rodziny różowatych, wyróżnia się aronię czarną (łac. Aronia melanocarpa), aronię czerwoną (łac. Aronia arbutifolia) oraz mieszańca, czyli aronię śliwolistną (łac. Aronia prunifolia). Aronia czerwona jest wykorzystywana głównie dekoracyjne. Jadalne i bogate w składniki potrzebne człowiekowi owoce posiada z kolei aronia czarna (odmiany m.in. hugin, nero czy viking). Jej owoce wykorzystuje się nie tylko w przemyśle farmaceutycznym, ale przede wszystkim w spożywczym. Produkuje się m.in. soki, nalewki, dżemy czy konfitur. Co ważne, owoce aronii są niskokaloryczne, sto gramów tych owoców to tylko ok. 47 kcal. Mają one niski indeks glikemiczny oraz zawierają m.in. błonnik, żelazo, mangan czy kwas foliowy [1]. 

Czy aronia jest trująca?

Aronia nie należy do roślin trujących. Owoce są w pełni jadalne. Należy jednak uważać, ponieważ liście, łodygi oraz pestki zawierają toksyczny kwas pruski, czyli kwas cyjanowodorowy, dlatego nie należy spożywać innych części tej roślinny, poza owocami [2]. 

Jakie właściwości lecznicze ma aronia?

Owoce aronii wykazują przede wszystkim silne działanie antyoksydacyjne. Jest to związane z zawartością w nich m.in. polifenoli, antocyjanów, flawonoidów, garbników czy kwasów fenolowych. To działanie jest silniejsze niż wielu innych owoców np. truskawek, borówek czy żurawiny. Aronia ma korzystny wpływ na wiele chorób, takich jak:

• cukrzyca – prace naukowe potwierdziły jej korzystny wpływ w cukrzycy typu II, poprzez obniżanie poziomów glukozy, hemoglobiny glikowanej (HbA1c) czy cholesterolu we krwi;
• schorzenia układu sercowo-naczyniowego – działanie m.in. hipotensyjne, przeciwzakrzepowe i kardioochronne ze względu na zawartość polifenoli;
• zaburzenia widzenia – zawartość antocyjanów poprawia widzenie kolorów, widzenie zmierzchowe oraz rejestrację obrazów, zmniejszają degenerację plamki żółtej i spowalnia rozwój zaćmy;
• wrzody żołądka – wykazuje właściwości ochronne na błonę żołądka;
• uszkodzenia wątroby – może być pomocniczo stosowany w leczeniu niealkoholowego stłuszczenie wątroby;
• nowotwory – ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy może posłużyć w profilaktyce nowotworów [1,2].

Jakie właściwości ma sok z aronii?

Najlepszymi właściwościami mogą się pochwalić świeże owoce z aronii. Czy sok jest również warty uwagi? Oczywiście, że tak. Trzeba jedynie uważać, aby wybrany sok nie miał dużego dodatku cukru, który może być dodawany, aby wydłużyć trwałość produktu. Tego typu sok, można przygotować również samodzielnie, np. używając wyciskarki niskoobrotowej. Im świeższy sok, tym lepiej. Warto po niego sięgać, ponieważ jest to istna bomba witaminowa [1].

Jakie są przeciwwskazania do stosowania aronii?

Literatura nie podaje zbyt wielu przeciwwskazań do stosowania aronii. Oczywiście jak w przypadku każdego produktu, tak samo i w tym należy zachować ostrożność. Może ona prowadzić do zaparć, więc osoby z tym schorzeniem, nie powinny spożywać dużych ilości tego owocu. Ma ono również działanie hipotensyjne, wiec osoby z niskim ciśnieniem również powinny spożywać aronię ostrożnie [2]. 

Jakie preparaty zawierające aronię są dostępne w aptece?

W aptece można znaleźć wiele preparatów zawierających aronię czarną. Może być ona jedynym składnikiem preparatu (głównie soki czy kapsułki), jak również być tylko jednym z wielu składników. Mogą to być m.in. preparaty stosowane na poprawę wzroku, odporności czy poprawę ciśnienia tętniczego. Przykładowe preparaty z apteki przedstawiono poniżej.

Immunofort, płyn doustny

O produkcie

• jest to lek roślinny, wykazuje więc działanie lecznicze;
• oprócz soku z owoców aronii, zawiera również sok z ziela jeżówki purpurowej, sok z korzenia łopianu, wyciąg płynny z koszyczków rumianku oraz sok z ziela pokrzywy;
• jest wskazany w leczeniu przeziębień i w ich profilaktyce;
• może być stosowany od 12 roku życia [3].

Herbatka na ciśnienie fix, saszetki

O produkcie

• zarejestrowana jest jako środek spożywczy, nie będzie więc leczyć;
• głównym składnikiem mieszanki jest owoc aronii (40%), ale oprócz  tego są również owoc głogu, trawa cytrynowa, ziele fiołka trójbarwnego, korzeń mniszka, szyszka chmielu, czosnek oraz wyciąg z liści oliwki;
• odpowiednio dobrana kompozycja ziół wpływa korzystnie na ciśnienie tętnicze krwi oraz odporność [4]. 

Aronia Ekomedica, sok

O produkcie

• jest to suplement diety, nie ma więc działania leczniczego;
• w 50 ml soku znajduje się 150 mg standaryzowanego ekstraktu z owoców camu camu, w tym 15 mg witaminy C – dodatek do 99,7% zagęszczonego soku z aronii;
• jest zalecany tylko osobom dorosłym;
• musi być zużyty w ciągu 3 tygodni po otwarciu [5].

Pharmovit Aronia Czarna ekstrakt 20:1, kapsułki

O produkcie

• preparat jest suplementem diety, nie wykazuje więc działania leczniczego;
• zawiera ekstrakt z owoców aronii czarnej działający antyoksydacyjne;
• nie zawiera sztucznych substancji wypełniających;
• może być stosowany tylko przez osoby dorosłe;
• zaledwie 1 kapsułka na dobę [6].

Lutezan premium, kapsułki 

O produkcie

• suplement diety, nie będzie więc miał działania leczniczego;
• zawiera m.in. ekstrakt z owoców borówki czarnej;
• składniki preparatu wspierają prawidłowe widzenie;
• może być stosowany jedynie przez dorosłych (2 kapsułki na dobę) [7].

Podsumowanie

Aronia jest niedocenianym owocem, jest to związane z jej cierpkim smakiem, który nie jest dla wielu osób jest zniechęcający. W aptece z kolei można ją znaleźć w wielu preparatach. Jest ona ceniona w szczególności ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne. Warto zainteresować się tym, niezwykle bogatym w cenne składniki, owocem.

Kwiecień 2024 roku przyniósł kolejną falę nowości na polskim rynku farmaceutycznym, znacząco poszerzając gamę dostępnych opcji terapeutycznych dla szerokiego spektrum schorzeń. Od leków przeciwbólowych, poprzez preparaty wspomagające zdrowy sen, aż po zaawansowane rozwiązania w leczeniu chorób skóry, kardiologicznych, pulmonologicznych i reumatologicznych, nowe rejestracje leków otwierają pacjentom i lekarzom nowe możliwości w leczeniu.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Wśród leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym pojawiła się Pyralgina Max w tabletkach powlekanych jako nowa opcja w leczeniu bólu dostępna bez recepty. 

Nowością są także tabletki do ssania z benzydaminą o smaku cytrynowym i miodowo-pomarańczowym o nazwie Benzydamine neo-angin. Oba nowe leki są dostępne bez recepty lekarskiej.

Leki na choroby sercowo-naczyniowe

Wśród nowych leków stosowanych na choroby sercowo-naczyniowe warto wspomnieć o następujących:

• Veinofytil, tabletki powlekane wspomagające krążenie i redukcję obrzęków.
• Furosemid Laboratórios Basi, roztwór do wstrzykiwań, diuretyk stosowany w leczeniu nadciśnienia i obrzęków.
• Ticagrelor Farmak i Ticagrelor Reddy, tabletki powlekane, zapobiegające zawałom serca przez zapobieganie zakrzepom.
• Daroxomb i Treftenin, które są stosowane w leczeniu zakrzepicy.

Leki na cukrzycę

Pojawił się także nowy lek na cukrzycę o nazwie Atirabo, w formie tabletki powlekanych (60 mg i 90 mg).

Leki onkologiczne

Nowości wystąpiły także wśród leków onkologicznych. Pojawił się lek Cyclophosphamide Sandoz, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, stosowany w chemioterapii, a także lek Abiraterone Olainfarm, tabletki powlekane, stosowany w terapii nowotworowej.

Leki hormonalne i na infekcje intymne

Kwiecień 2024 przyniósł także nowe opcje doustnej antykoncepcji. Nowością jest lek Desogestrel Symphar, w formie tabletki powlekanych. Pojawił się także lek Protrivagin, globulki dopochwowe, stosowany w terapii infekcjach intymnych.

Leki na choroby reumatyczne i autoimmunologiczne

Tabletki powlekane o nazwach Teriflunomide G.L. Pharma i Teriflunomide Neuraxpharm stosowane są  w leczeniu stwardnienia rozsianego i również pojawiły się w kwietniu 2024 na polskim rynku.

Leki na zakażenia

Nie inaczej było w dziedzinie leczenia zakażeń. Nowością jest lek Daptomycin Reddy, proszek do sporządzania roztworu do infuzji, do leczenia infekcji bakteryjnych, a także przeciwbakteryjny lek Ampicillin/Sulbactam Bausch Health, proszek do sporządzania roztworu do infuzji.

Leki na układ oddechowy

Kwiecień 2024 przyniósł także zmiany w obszarze pulmonologii. Pojawił się lek Razarxo stosowane w leczeniu przewlekłych chorób płuc, a także Xedine Ipra MAX, spray do nosa (0,05%), stosowany w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Z kolei lek Aceflucil w postaci tabletek musujących może przynieść realną pomoc w leczeniu mokrego kaszlu. Będzie go można dostać bez recepty. Pojawiła się także nowa zawiesina do nebulizacji o nazwie Resbud, wspomagająca oddychanie.

Leki na tarczycę

Nowością jest także lek o nazwie Fypalan, tabletki powlekane (2 mg, 4 mg, 6 mg, 8 mg, 10 mg, 12 mg), przeznaczony do leczenia niedoczynności tarczycy.

Inne nowe leki

Wśród innych leków warto wspomnieć o  Hydroxyzinum Bluefish, stosowanym na uspokojenie bądź w leczeniu alergii. Pojawił się również lek  Apremilast Aristo, stosowany w terapii łuszczycy. Nowością jest także lek Apenal w roztworze doustnym (100 mg/ml), wspomagający pracę przewodu pokarmowego. Jest on dostępny bez recepty. W kwietniu 2024 pojawił się także lek bez recepty o nazwie Kalms Noc w formie tabletek powlekanych (385 mg) do wsparcia spokojnego snu. Warto również wspomnieć o szamponie leczniczym Infilea, stosowanym w leczeniu schorzeń skóry głowy i włosów związanych z chorobami skórnymi.

Podsumowanie

Te nowe rejestracje leków z kwietnia 2024 roku świadczą o dynamicznym rozwoju polskiego rynku farmaceutycznego, z naciskiem na dostępność nowoczesnych terapii, które adresują szeroki zakres potrzeb zdrowotnych pacjentów. Wprowadzenie tak różnorodnych leków, od przeciwbólowych, poprzez wspierające sen, aż po skomplikowane terapie chorób serca, tarczycy, płuc oraz reumatologicznych, to krok naprzód w zapewnianiu skuteczniejszej i bardziej dostosowanej do potrzeb pacjenta opieki zdrowotnej.

To proces, który polega na naturalnej fermentacji mlekowej przeprowadzanej przez bakterie mlekowe bez udziału powietrza. Cukry proste, zawarte w warzywach rozkładają się na kwas mlekowy, będący świetnym konserwantem hamującym rozwój bakterii gnilnych. Zasadniczą czynnością tego procesu jest usunięcie powietrza z kiszonych produktów, ponieważ jest to proces beztlenowy.

Źródłem dobrych bakterii w kiszonkach jest ich naturalna mikroflora. Zachodzący w nich proces fermentacji jest spontaniczny, sterowany jedynie chemicznymi i fizycznymi warunkami środowiska. Zmienia się wygląd, zapach, jak też smak kiszącego się produktu oraz zwiększa się zawartość witamin i składników mineralnych. Podczas fermentacji zmniejsza się ilość składników niekorzystnych dla zdrowia, a liczba korzystnych zdecydowanie się zwiększa [1].

Dlaczego warto jeść i pić kiszonki?

Kiszone produkty spożywcze odznaczające się szerokim działaniem na organizm ludzki [2]:

• działają dobrze na jelita – w trakcie kiszenia tworzą się szczepy probiotyczne, które zapewniają równowagę mikroflory jelitowej, zwiększając jednocześnie odporność organizmu;
• kiszonki zawierają żywe kultury bakterii wytwarzające kwas mlekowy, korzystnie działające na układ pokarmowy i mikroflorę jelitową. Właśnie dlatego są bardzo skuteczne w walce z pasożytami, które nie tolerują kwasu mlekowego. Pod jego wpływem komórki pasożytów ulegają uszkodzeniu, a przyspieszony pasaż jelitowy powoduje szybsze usuwanie ich z organizmu;
• stymulują one ciągłą odnowę flory bakteryjnej zaburzoną antybiotykoterapią lub poprzez spożywanie produktów zanieczyszczonych pozostałościami antybiotyków;
• produkty kiszone zwiększają przyswajalność wapnia i żelaza, co jest istotne w leczeniu i profilaktyce osteoporozy i anemii, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych;
• kiszonki zawierają błonnik, który poprawia przemianę materii oraz zapewnia uczucie sytości na dłużej oraz jest powszechnie znany z korzystnego wpływu na proces odchudzania;
• podczas kiszenia powstają także związki polifenolowe wykazujące intensywne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne, pomocne w walce z chorobami takimi jak otyłość, cukrzyca, nowotwory. Hamują one procesy gnilne, podczas których są wytwarzane nitrozoaminy, przyczyniające się do rozwoju nowotworów m.in. żołądka i jelita grubego.

Czy kiszonki zawierają probiotyki?

Oczywiście, że tak – produkty kiszone to nie tylko porządna porcja witamin, ale również źródło naturalnych probiotyków. Kiszonki zawierają bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium z grupy bakterii kwasu mlekowego, czyli drobnoustroje o działaniu probiotycznym. Te tak zwane dobre bakterie z jednej strony zapobiegają wystąpieniu alergii, a z drugiej przyspieszają ustąpienie jej objawów. Ścianki jelit są przez nie dokładnie uszczelnione, przez co stają się barierą dla uczulających substancji. Wzmacniają również aktywność i skuteczność limfocytów oraz makrofagów, które uczestniczą w mechanizmach obronnych organizmu [3].

Czy kiszonki są dobre dla każdego?

Kiszonki (jak wspomniano wyżej) to bardzo dobry naturalny probiotyk, który jednak należy stosować z pewną dozą ostrożności. Ze względu na obecność kwasów, a także histaminy, żywność ta nie jest odpowiednia dla każdego. Intensywnie kwaśny smak może podrażniać żołądek oraz jelita, zwłaszcza u najmłodszych, natomiast obecność histaminy może wzmagać reakcje alergiczne.

Podsumowanie

Fermentacja żywności to doskonały sposób na podniesienie walorów zdrowotnych i smakowych naszej diety oraz uzupełnianie mikroelementów i witamin. Warto jednak pamiętać, że nawet najzdrowsze jedzenie nie musi być dobre dla każdego. Nadmiar – w przypadku kiszonek – może powodować szereg dolegliwości, dlatego warto stosować różne kiszone produkty i urozmaicać nimi dietę, ale zachowując umiar. 

Co to jest kwas GLA?

Kwas GLA, czyli kwas gamma linolenowy (gamma-linolenowy), jest wielonienasyconym kwasem tłuszczowym. Ze względu na udział tego kwasu w syntezie eikozanoidów, czyli związków o charakterze przeciwzapalnym, antyproliferacyjnym, rozszerzającym naczynia krwionośne i hipolipemizującym (obniżającym poziom lipidów, np. cholesterolu), zażywanie tego kwasu może być pomocne w niektórych schorzeniach [1].

Gdzie występuje kwas GLA w organizmie oraz gdzie powstaje? Kwas GLA jest syntezowany w organizmie w znikomych ilościach z kwasu linolenowego (LA). Do tej syntezy potrzebny jest enzym D6D, którego funkcjonowanie u wielu ludzi jest  zaburzone. W takiej sytuacji niewydolność enzymu D6D można ominąć, suplementując właśnie gotowy GLA [1].

Kwas GLA — właściwości. Jak działa na organizm?

Niezbędne, nienasycone kwasy tłuszczowe, takie jak nasz tytułowy, są kluczowe do prawidłowego działania naszego organizmu. Kwas gamma-linolenowy w normalnych warunkach przekształcany jest do prostaglandyn. Związki te odgrywają istotną rolę w organizmie i posiadają wiele właściwości:

• są niezbędne w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego;
• przeciwdziałają procesom nowotworowym;
• są skuteczne w leczeniu chorób zapalnych skóry oraz chorób zapalnych stawów;
• poprawiają funkcjonowanie wątroby;
• przyspieszają przemianę materii u osób otyłych [1].

Jaka jest rola kwasu GLA w chorobach skóry?

Czy kwas GLA ma także inne właściwości, poza wymienionymi wcześniej? Tutaj warto dowiedzieć się, jakie są objawy, gdy tego związku nam brakuje. Pierwszym sygnałem niedoboru nienasyconych kwasów tłuszczowych, a w szczególności kwasu GLA są zaburzenia funkcjonowania skóry. Niedobór kwasu  gamma-linolenowego powoduje, że skóra staje się sucha i traci elastyczność, co znacznie przyspiesza tworzenie się zmarszczek, a paznokcie stają się coraz bardziej kruche. Dochodzi do zaniku naturalnej ochrony skóry przed czynnikami zewnętrznymi i zaburzenia funkcji skóry i jej metabolizmu. Co z tego wynika? To, że rany i pęknięcia naskórka trudniej się goją. W efekcie skutkuje to egzemą, alergią, atopowym zapaleniem skóry (AZS) i przyspieszeniem procesu starzenia się skóry [2].

W związku z powyższym kwas gamma linolenowy znajduje szerokie zastosowanie również w kosmetyce. Jego właściwości nawilżające i przeciwzapalne sprawiają, że jest składnikiem wielu produktów do pielęgnacji skóry. Może pomagać w utrzymaniu zdrowej i nawilżonej skóry, a także przeciwdziałać procesom starzenia.

Czy kwas GLA wpływa na odchudzanie?

Zaburzenia w  przemianach kwasów tłuszczowych z tej grupy obserwuje się także w otyłości, zarówno pochodzenia endogennego (której przyczyną są czynniki wewnętrzne, na przykład uwarunkowania genetyczne), jak i egzogennego (której przyczyną są czynniki środowiskowe i psychologiczne, na przykład siedzący tryb życia czy złe nawyki żywieniowe). Ponadto wykazano, że u osób po znacznej utracie masy ciała przyjmujących 890 mg GLA na dzień przez 1 rok, ponowne przybieranie masy ciała było znacznie utrudnione. GLA pobudza brunatną tkankę tłuszczową i zwiększa tempo przemian metabolicznych, a  powstające prostaglandyny rozpoczynają spalanie tłuszczów w mitochondriach brunatnej tkanki tłuszczowej. Stwierdzono, że olej wiesiołkowy może być skutecznym czynnikiem wspomagającym procesy odchudzania [3]. 

Jakie surowce z kwasem GLA stosować? Gdzie występuje?

Warto zapamiętać, że najczęściej spożywane oleje: rzepakowy, słonecznikowy i sojowy, NIE zawierają w składzie GLA. Szczególnie cennymi surowcami roślinnymi do pozyskiwania olejów bogatych w GLA są nasiona:

• ogórecznika lekarskiego;
• wiesiołka dwuletniego i dziwnego;
• konopi siewnych;
• żmijowca zwyczajnego;
• czarnej porzeczki.

Wśród innych źródeł roślinnych wymieniane są także nasiona agrestu oraz czerwonej porzeczki. 

Podsumowanie

Kwas gamma-linolenowy (GLA) to ważny nienasycony kwas tłuszczowy z grupy Omega-6, który wspiera organizm w walce z chorobami zapalnymi, poprawia kondycję skóry i pomaga w procesie odchudzania. Występuje głównie w olejach z nasion wiesiołka, ogórecznika czy czarnej porzeczki. GLA działa przeciwzapalnie, poprawia metabolizm oraz regenerację skóry, co czyni go skutecznym w terapii AZS i innych problemów dermatologicznych. Suplementacja GLA może być szczególnie pomocna w przypadku niedoborów.