Cytrulina to aminokwas, który jest naturalnie produkowany przez nasz organizm. Chociaż większość aminokwasów służy do budowania białek, cytrulina pełni nieco inne funkcje – pomaga w tworzeniu argininy (która z kolei pomaga budować białka), tlenku azotu oraz mocznika¹. Jest to aminokwas niezbędny, co oznacza, że nasze ciało może samodzielnie go wytwarzać, głównie w wątrobie i jelitach². Nazwa “cytrulina” pochodzi od łacińskiej nazwy arbuza – Citrullus lanatus, ponieważ właśnie w tym owocu została po raz pierwszy odkryta³. W organizmie cytrulina odgrywa ważną rolę w cyklu mocznikowym, który pomaga usuwać szkodliwe związki, takie jak amoniak. Proces ten polega na przekształcaniu toksycznego amoniaku w mocznik, który następnie jest wydalany z moczem³.

Jak cytrulina przekształca się w organizmie?

Po spożyciu cytrulina przechodzi fascynującą przemianę w naszym ciele. W nerkach około 80% cytruliny przekształca się w argininę³. To właśnie arginina jest następnie przekształcana w tlenek azotu – związek, który rozszerza naczynia krwionośne i poprawia przepływ krwi¹. Co ciekawe, suplementacja cytruliną może skuteczniej zwiększać poziom argininy w organizmie niż przyjmowanie samej argininy, ze względu na różnice w sposobie wchłaniania i przetwarzania tych aminokwasów⁴. Cytrulina może również stymulować syntezę białek poprzez aktywację ważnych szlaków sygnałowych zaangażowanych w budowę mięśni. Dodatkowo może zmniejszać wychwyt niektórych aminokwasów przez wątrobę i zapobiegać ich rozkładowi, co przyczynia się do utrzymania lub zwiększenia masy mięśniowej⁴.

Co daje cytrulina – główne korzyści zdrowotne

Cytrulina oferuje szereg potencjalnych korzyści zdrowotnych, które wynikają głównie z jej zdolności do zwiększania produkcji tlenku azotu w organizmie. Tlenek azotu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co prowadzi do lepszego przepływu krwi i dostarczania większej ilości tlenu oraz składników odżywczych do tkanek¹. To z kolei może przynieść korzyści w różnych aspektach zdrowia i wydolności fizycznej. Warto jednak zaznaczyć, że większe korzyści mogą odczuwać osoby z już istniejącymi problemami zdrowotnymi, takimi jak nadciśnienie czy cukrzyca, niż osoby całkowicie zdrowe⁴.

Wśród najczęściej wymienianych korzyści znajdują się¹:

• poprawa wydolności podczas ćwiczeń;
• obniżenie ciśnienia krwi;
• lepsza kontrola poziomu cukru we krwi;
• potencjalna pomoc w zaburzeniach erekcji.

Cytrulina może również działać jako przeciwutleniacz i pomagać organizmowi w eliminacji szkodliwych substancji⁵. Niektóre badania sugerują także, że może zwiększać poziom hormonu wzrostu po wysiłku fizycznym, co może być korzystne dla adaptacji organizmu do treningu⁴. Dodatkowo, cytrulina może pomóc w kontroli poziomu cukru we krwi i poprawiać wrażliwość na insulinę, co jest szczególnie istotne dla osób z cukrzycą typu 2¹.

Cytrulina i działanie na układ krążenia

Jednym z najlepiej udokumentowanych efektów działania cytruliny jest jej wpływ na układ krążenia. Poprzez zwiększenie produkcji tlenku azotu, cytrulina pomaga rozluźnić mięśnie gładkie otaczające naczynia krwionośne, co prowadzi do ich rozszerzenia². U osób z chorobami serca lub znajdujących się w grupie ryzyka, przyjmowanie L-cytruliny przez siedem dni lub dłużej poprawiało zdolność tętnic do rozszerzania się⁴. To minimum siedmiodniowy okres regularnego stosowania jest kluczowy dla zauważenia efektów związanych ze zdrowiem naczyń krwionośnych⁴.

Badania pokazują, że cytrulina może obniżać ciśnienie krwi, szczególnie u osób z nadciśnieniem. W badaniach obejmujących 30 do 40 uczestników z wysokim ciśnieniem krwi lub innymi schorzeniami serca, ciśnienie krwi zmniejszyło się o 4-15% po ośmiu tygodniach suplementacji⁴. Jednak wyniki są mieszane – niektóre badania wykazały minimalne lub żadne efekty na ciśnienie krwi, co sugeruje potrzebę dalszych badań¹. Cytrulina może również pomagać w zapobieganiu powikłaniom cukrzycy związanym z układem krążenia, takim jak neuropatia cukrzycowa, choroby serca czy udar¹.

Czy cytrulina pobudza wydolność fizyczną?

Cytrulina zyskała popularność wśród sportowców i kulturystów ze względu na jej potencjał w poprawie wydolności fizycznej. Przyjmowanie cytruliny przed treningiem może zmniejszyć zmęczenie i zmniejszyć bolesność mięśni, prawdopodobnie dzięki jej roli w produkcji tlenku azotu, który poprawia przepływ krwi i dostarcza więcej tlenu oraz składników odżywczych do pracujących mięśni¹.

W badaniach dotyczących treningu siłowego, jabłczan cytruliny (forma suplementu łącząca cytrulinę z kwasem jabłkowym) wykazał obiecujące rezultaty. W jednym badaniu z udziałem 41 mężczyzn, uczestnicy byli w stanie wykonać o 53% więcej powtórzeń podczas ćwiczeń górnej części ciała po przyjęciu jabłczanu cytruliny w porównaniu z placebo⁴. Dodatkowo, bolesność mięśni w ciągu dwóch dni po ćwiczeniach była o 40% niższa. Warto jednak pamiętać, że jabłczan cytruliny zawiera tylko 56,64% czystej cytruliny, co oznacza, że 1 gram jabłczanu cytruliny dostarcza jedynie 566 miligramów czystej cytruliny – to ważna informacja przy planowaniu dawkowania¹.

Wpływ na różne rodzaje aktywności fizycznej

Korzyści z suplementacji cytruliną mogą różnić się w zależności od rodzaju wykonywanej aktywności. Wydaje się, że potencjalne korzyści dotyczą bardziej ćwiczeń beztlenowych, takich jak trening siłowy, niż ćwiczeń tlenowych, jak bieganie². W jednym badaniu na wprawionych rowerzystach, grupa przyjmująca L-cytrulinę była w stanie jeździć o 12% dłużej przed wyczerpaniem niż grupa przyjmująca placebo⁴. Jednak Narodowy Instytuty Zdrowia (NIH) stwierdzają, że badania nad wykorzystaniem L-cytruliny do poprawy wydolności fizycznej są ograniczone i sprzeczne³. Niektóre przeglądy badań nie wykazały żadnych korzyści w wydolności tlenowej lub wytrzymałościowej. To sugeruje, że chociaż cytrulina może oferować pewne korzyści dla niektórych sportowców w określonych warunkach, nie jest to uniwersalny środek poprawiający wydolność dla wszystkich.

Cytrulina – kiedy brać i w jakiej dawce?

Nie ma ustalonego zalecanego dziennego spożycia cytruliny, ponieważ jest to aminokwas niezbędny produkowany przez organizm. Dawkowanie cytruliny u dorosłych zazwyczaj waha się od 1,5 do 5 gramów dziennie przez okres do czterech miesięcy lub 6-12 gramów w pojedynczej dawce¹. W badaniach stosowano różne protokoły dawkowania w zależności od celu suplementacji. Wybierając suplement, warto szukać produktów z certyfikatami niezależnych organizacji. Przy wyborze suplementu warto kierować się także obecnością badań, np. potwierdzających ilość substancji czynnej bądź stwierdzającą czystość preparatu⁵.

Dla poprawy wydolności fizycznej, większość badań wykorzystywała jednorazową dawkę 3-9 gramów L-cytruliny przyjmowaną przed ćwiczeniami¹. Jeśli chodzi o jabłczan cytruliny, zalecana dawka to około 8 gramów, co dostarcza około 4,5 grama czystej cytruliny⁴. Dla poprawy ciśnienia krwi, dzienna dawka L-cytruliny stosowana w badaniach to zazwyczaj 3-6 gramów dziennie⁴. Przy wyborze między czystą L-cytruliną a jabłczanem cytruliny, eksperci często zalecają L-cytrulinę ze względu na więcej dowodów naukowych potwierdzających jej skuteczność².

Kiedy brać cytrulinę? Najlepszy czas przyjmowania cytruliny

Czas przyjmowania cytruliny może mieć znaczenie dla jej skuteczności. W badaniach dotyczących wydolności fizycznej, uczestnicy zazwyczaj przyjmowali suplement 60 minut przed treningiem⁴. To daje organizmowi czas na przekształcenie cytruliny w argininę, a następnie w tlenek azotu, który może poprawić przepływ krwi podczas ćwiczeń.

Dla innych celów zdrowotnych, takich jak obniżenie ciśnienia krwi czy poprawa zdrowia naczyń krwionośnych, cytrulina może być przyjmowana o dowolnej porze dnia. Ważne jest jednak, aby zachować regularność w przyjmowaniu suplementu, ponieważ niektóre korzyści, szczególnie te związane ze zdrowiem układu krążenia, mogą wymagać dłuższego czasu suplementacji – zazwyczaj co najmniej tygodnia⁴. A jakie dokładnie preparaty z cytruliną wybrać? To przedstawiamy w Tabeli 1.

Jakie suplementy z cytruliną wybrać?

W aptekach znajdziemy sporo produktów, które zawierają cytrulinę. Będą to kapsułki (np. OstroVit Cytrulina, Medverita Cytrulina, NOW Foods L-Cytrulina) lub proszek (np. Olimp Citrulline Malate, BioTech USA Citrulline Malate, Pharmovit GymFood Cytrulina). Cytrulina będzie też dostępna w innych miejscach, np. w sklepach z odżywkami dla sportowców. Warto wybierać preparaty renomowanych producentów. Ale nie chodzi tutaj o to czy firma jest znana, czy nie. Kierujemy się faktami. W przypadku wyboru suplementu diety powinniśmy wybierać produkty, które mają certyfikaty potwierdzające ich jakość i bezpieczeństwo. Dobrze, jeśli producent udostępnia badania potwierdzające zawartość składnika w preparacie, a także stwierdzające, np. czystość produktu.

Przy wyborze cytruliny warto pamiętać o jej formach. Czasami producenci określają zawartość tego składnika w stosunku do jabłczanu cytruliny a wtedy faktyczna ilośc czystej L-cytruliny będzie mniejsza. Tabela 2. przedstawia te zależności oraz zwraca uwagę na inne, ważne aspekty. 

Cytrulina skutki uboczne – co musisz wiedzieć?

Cytrulina jest ogólnie uważana za bezpieczny suplement z niewielką liczbą zgłaszanych skutków ubocznych. W badaniach L-cytrulina była bezpiecznie stosowana w dawkach od 1,5 do 6 gramów dziennie przez okres do dwóch miesięcy, a jednorazowe dawki do 15 gramów również były stosowane bez poważnych problemów¹. Nawet dawki do 10 gramów lub więcej zazwyczaj nie powodują rozstroju żołądka, w przeciwieństwie do wielu innych aminokwasów⁴.

Najczęściej zgłaszane skutki uboczne to łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak dyskomfort w żołądku, zgaga, nudności, biegunka lub wzdęcia¹. Te objawy są jednak rzadkie i zazwyczaj występują tylko przy wyższych dawkach. Cytrulina jest prawdopodobnie lepiej tolerowana niż inne aminokwasy ze względu na różnice w sposobie jej wchłaniania i przetwarzania w organizmie⁴.

Interakcje z lekami i przeciwwskazania

Chociaż cytrulina jest generalnie bezpieczna, może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami. Osoby przyjmujące leki obniżające ciśnienie krwi powinny zachować ostrożność, ponieważ łączenie cytruliny z tymi lekami może prowadzić do niebezpiecznie niskiego ciśnienia krwi¹. Przykłady takich leków to lisinopril, metoprolol czy spironolakton.

Cytrulina może również wchodzić w interakcje z inhibitorami fosfodiesterazy-5 (PDE-5), takimi jak sildenafil (Actigra, Inventum, Maxigra Go, Mensil, Silderos) czy tadalafil (Tadacontrol, Tadamen, Tadalafil Mensil, Tadalafil SUN), które są stosowane w leczeniu zaburzeń erekcji lub nadciśnienia płucnego. Połączenie tych leków z cytruliną może prowadzić do nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych i niskiego ciśnienia krwi¹. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać suplementów cytruliny ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa¹. Warto również pamiętać, że w przypadku zaburzeń erekcji, chociaż cytrulina może przynosić pewną poprawę, jest mniej skuteczna niż leki na receptę typu Viagra³.

Czy cytrulina jest bezpieczna przy długotrwałym stosowaniu?

Cytrulina była stosowana jako suplement doustny przez wiele lat bez zgłaszania poważnych problemów z bezpieczeństwem⁵. W jednym małym badaniu zbadano różne dawki u ośmiu zdrowych mężczyzn, gdzie każdy uczestnik przyjmował dawki 2, 5, 10 i 15 gramów L-cytruliny podczas oddzielnych wizyt. Nawet przy najwyższych dawkach uczestnicy nie zgłaszali żadnych skutków ubocznych⁴.

Analiza krwi przeprowadzona u uczestników po przyjęciu suplementów cytruliny nie wykazała żadnych negatywnych zmian w normalnych funkcjach organizmu ani ciśnieniu krwi. Jednak badanie wykazało również, że dawki większe niż 10 gramów nie zwiększały poziomu argininy we krwi tak bardzo, jak oczekiwano, co sugeruje, że istnieje limit ilości tego suplementu, którą organizm może wykorzystać⁴.

Naturalne źródła cytruliny w diecie

Głównym źródłem pokarmowym cytruliny jest arbuz. Jedna filiżanka pokrojonego arbuza bez pestek zawiera około 365 miligramów cytruliny¹. Stężenie cytruliny może się różnić w zależności od konkretnego rodzaju arbuza – badania z 2019 roku wskazują, że poziomy cytruliny są wysokie w odmianach Crimson Sweet i Dixielee³. Inne pokarmy zawierają znacznie niższe poziomy cytruliny niż arbuz. Przykłady innych produktów spożywczych zawierających cytrulinę to: inne rodzaje melonów, ogórki, dynie, kabaczki, tykwy oraz gorzki melon³. Sok z arbuza jest również dobrym źródłem cytruliny. Jednak większość pokarmów nie była szczegółowo analizowana pod kątem zawartości tego aminokwasu, więc dokładne dane są ograniczone⁴.

Podsumowanie

Cytrulina to aminokwas wspomagający krążenie krwi poprzez zwiększenie produkcji tlenku azotu, co może poprawić wydolność fizyczną i obniżyć ciśnienie. Szczególnie polecana jest osobom z nadciśnieniem, cukrzycą typu 2 oraz sportowcom. Suplementacja cytruliną jest zazwyczaj bezpieczna, dobrze tolerowana i skuteczniejsza niż sama arginina. Może także wspierać budowę masy mięśniowej i regenerację po treningu. Najlepsze efekty przynosi regularne stosowanie w odpowiedniej dawce.

Ciąża jest dla organizmu kobiety niemałym wyzwaniem. Podczas niej zachodzi w ciele bardzo dużo zmian. Zmiany hormonalne, w szczególności podniesienie się poziomu estrogenów, powodują zwiększenie ilości czynników krzepnięcia we krwi. Z drugiej strony, wyższe stężenie progesteronu we krwi rozluźnia mięśnie gładkie, co powoduje spadek napięcia żylnego, niewydolności zastawek i sprzyja zastojowi krwi w naczyniach [1]. 

Co gorsza, w trakcie ciąży zwiększa się objętość krwi krążącej, a także powiększa się macica, która następnie uciska na naczynia żylne. W konsekwencji dochodzi do zaburzenia przepływu krwi do serca. Wymienione zmiany w ciele kobiety prowadzą pośrednio do rozwoju żylaków w okresie ciąży. Zdecydowanie najczęściej rozwijają się żylaki kończyn dolnych i odbytu, znacznie rzadziej żylaki sromu i pochwy [1]. 

Jakie czynniki zwiększają szansę powstania żylaków w ciąży?

Powstawanie żylaków jest procesem, na który ma wpływ wiele czynników. Oczywiście nie każda kobieta będącą w ciąży jest narażona na ich wystąpienie. Zdecydowanie szansę ich wystąpienia zwiększają następujące czynniki:

• otyłość plus ograniczona aktywność fizyczna – w trakcie ciąży warto podejmować umiarkowaną aktywność fizyczną po konsultacji z lekarzem prowadzącym, takie jak np. spacery;
• krótkie przerwy pomiędzy ciążami – znacznie zwiększają szansę wystąpienia żylaków;
• predyspozycje genetyczne – jeśli u spokrewnionych osób notowano przypadki żylaków, to szansa ich pojawienia się podczas ciąży wzrasta;
• antykoncepcja hormonalna, w szczególności stosowana powyżej 4 lat – zwiększa szanse pojawienia się żylaków w trakcie ciąży [1,2].

Maści na żylaki w ciąży – co można stosować?

W trakcie ciąży nie należy stosować standardowych leków stosowanych w przypadku żylaków zawierających hesperydynę, diosminę czy ruszczyk. Brak jest wystarczającej ilości badań naukowych wskazujących na szkodliwość stosowania tych substancji podczas ciąży. Z drugiej strony, nie ma również wiarygodnych badań naukowych wskazujących na bezpieczeństwo ich przyjmowania podczas ciąży. Jako alternatywę lekarz może zaproponować maści z heparyną. Są one z reguły dobrze tolerowane przez kobiety w ciąży, nie przenikają również przez łożysko [1].

Przegląd maści na żylaki w ciąży 

Preparaty na żylaki podczas ciąży powinny być używane po konsultacji z lekarzem. Poniżej przedstawiono przykładowe preparaty, których użycie może zlecić lekarz (są dostępne bez recepty). Są one podzielone na preparaty na żylaki nóg, warg sromowych i hemoroidy.

Maść na hemoroidy w ciąży

Hemoroidy są niezwykle uciążliwym problemem. Siedząca praca sprzyja ich powstawaniu, dlatego kobiety, które pracowały w biurze i zachodzą w ciążę częściej mogą spodziewać się ich powstania. Warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym w sprawie wyboru odpowiedniego preparatu. Poniżej przedstawiamy maści na hemoroidy w ciąży.

NeoFitorid, maść z aplikatorem

O produkcie 

• preparat zawiera liofilizowane ekstrakty z kwiatostanu kocanki i korzenia ruszczyka, odwodniony żel z liści aloesu zwyczajnego, wyciąg olejowy z kwiatostanu dziurawca zwyczajnego, olej jojoba, masło karite, olejki eteryczne z drzewa herbacianego, cyprysu i mięty pieprzowej;
• wyrób medyczny może być stosowany przez dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• maść jest wskazana w przypadku dolegliwość hemoroidalnych oraz szczelin odbytu;
• może być stosowana nawet 4 razy dziennie przez dłuższy czas [3].

Procto-Glyvenol, krem doodbytniczy

O produkcie 

• 1 g kremu zawiera 50 mg tribenozydu i 20 mg chlorowodorku lidokainy; 
• lek stosuje się 2 razy dziennie (rano i wieczorem) do ustąpienia ostrych objawów, po czym krem należy stosować raz na dobę;
• produkt leczniczy wykazuje działanie przeciwzapalne, miejscowo znieczulające i ściągające, co przynosi znaczną ulgę w przypadku hemoroidów;
• może być stosowany od 2 trymestru ciąży [4].

Maść na żylaki nóg w ciąży 

Żylaki nóg często pojawiają się podczas ciąży. Aby je zredukować można zastosować preparaty, takie jak Mustela Maternite lub, po konsultacji z lekarzem np. Esceven żel. 

Mustela Materinte, krem

O produkcie 

• preparat zawiera naturalne składniki m.in. olej z awokado, peptydy awokado, wyciąg z marakui oczaru wirginijskiego oraz glicerynę naturalnego pochodzenia;
• krem zapobiega powstawaniu rozstępów w czasie ciąży i po porodzie, działa kojąco na obolałe nogi i zapobiega pojawianiu się nowych żylaków, nie niweluje już istniejących;
• był testowany klinicznie przez kobiety w ciąży [5]. 

Esceven, żel

O produkcie 

• produkt leczniczy zawiera 83,5 mg/g wyciągu gęstego z nasion kasztanowca oraz 50 j.m./g  heparyny sodowej;
• osoby powyżej 12. roku życia mogą wcierać 1 g żelu w skórę kończyn 3 razy dziennie przez okres 2 tygodni;
• żel jest stosowany w przewlekłej niewydolności żylnej, której towarzyszy ból, uczucie ciężkości nóg, nocne kurcze mięśni łydek oraz swędzenie i obrzęk;
• nie należy stosować leku, jeśli występuje nadwrażliwość na jakikolwiek składnik preparatu, nie wolno stosować go na otwarte rany, błony śluzowe i w okolicy oczu, oraz w stanach przewlekłych schorzeń nerek;
• kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny przed jego użyciem skonsultować się z lekarzem [6].

Maść na żylaki warg sromowych w ciąży

Żylaki warg sromowych zwane są również żylakami sromu. Są to poszerzenia żył, gdy zaburzony jest odpływ krwi żylnej od sromu. Żylaki warg sromowych najczęściej pojawiają się pod koniec drugiego lub w trzecim trymestrze ciąży. W przypadku ich pojawienia się, warto omówić użycie jakichkolwiek maści z lekarzem.

Apivaginal, żel

O produkcie 

• zawiera m.in. ekstrakt z propolisu i kwas hialuronowy;
• wyrób medyczny stosuje się 1-3 razy dziennie przez maksymalnie 10 dni ma zewnętrzne narządy płciowe kobiety, takie jak wargi sromowe;
• preparat łagodzi dolegliwości w okolicach warg sromowych i przedsionka pochwy, takich jak świąd, pieczenie, obrzęk czy zaczerwienienie, tworząc warstwę ochronną o właściwościach nawilżających i wysokoelastycznych;
• jego użycie podczas ciąży powinno być skonsultowane z lekarzem [7].

Prurifem Kadefarm, krem intymny

O produkcie 

• zawiera liposomy aloesu, olejek drzewa herbacianego, cardiospermum i witaminę E;
• krem pomaga przywrócić i utrzymać komfort w okolicy sromu i odbytu redukując świąd, pieczenie i podrażnienia;
• brak jest wystarczających badań na temat bezpieczeństwa stosowania w ciąży, dlatego zaleca się konsultację z lekarzem [8].

Podsumowanie

Żylaki nóg, odbytu lub sromu występują dosyć często u kobiet podczas ciąży. Ich leczenie komplikuje fakt, że większość preparatów ma niewystarczające badania na temat ich bezpiecznego stosowania w ciąży. Użycie większości maści czy kremów mogących pomóc w tych schorzeniach wymaga konsultacji z lekarzem, warto więc porozmawiać wcześniej z lekarzem, jakie preparaty zaleca w przypadku wystąpienia takich dolegliwości.

Obecność gazów w jelitach do pewnego stopnia jest czymś zupełnie normalnym. Niestety ich nadmiar i trudności w wydalaniu rodzą nieprzyjemne problemy. Te problemy, określane mianem wzdęć, sprawiają, że masz uczucie pełności w brzuchu i przelewania się. Dodatkowo mogą powodować kłucie w boku. Wydalające się gazy w nadmiernych ilościach często mają nieprzyjemne zapachy. Wzdęcia mogą mieć różne przyczyny. Zwykle są efektem niestrawności i przejedzenia albo nietolerancji pokarmowych. Co stosować na trawienie i wzdęcia? W artykule skupimy się na omówieniu kropli na wzdęcia i trawienie, które pomogą pokonać nadprodukcję gazów.

Leki na problemy z gazami bez recepty – co wybrać?

Istnieją różne substancje, które możemy kupić w aptece na problemy z gazami. Część z nich to leki na wzdęcia bez recepty. Krople na wzdęcia najczęściej mają w swoim składzie symetykon lub dimetykon. Krople na trawienie i wzdęcia to kompozycja ziół, które ułatwiają trawienie, działają rozkurczowo i wzmagają produkcję soków trawiennych. Które krople na wzdęcia wybrać? Kiedy je stosować?

Uniwersalne krople na wzdęcia

Krople na wzdęcia z symetykonem (Espumisan, Bobotic Forte) są uniwersalnym środkiem na uczucie pełności w brzuchu i nadmierne gazy. Symetykon to substancja, która rozbija nagromadzone gazy. W efekcie łatwiej je wydalić, a część z nich ulega wchłonięciu w jelitach. Symetykon jest bardzo bezpiecznym środkiem. Można używać go bez ograniczeń wiekowych oraz przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Najlepiej przyjmować go kilkanaście minut przed posiłkiem oraz przed snem. Dość podobne działanie ma dimetykon dostępny w kroplach Esputicon [1-3].

Espumisan, krople doustne

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bezpieczna substancja, która rozbija gazy w jelitach;
• można stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• krople występują w różnym stężeniu, dlatego łatwo dobrać wersję odpowiednią dla wieku;
• można stosować bez ograniczeń wiekowych;
• bez dodatku laktozy;
• zawierają aromaty, przez co mają przyjemny smak;
• mają kroplomierz, który ułatwia dawkowanie;
• dość duże stężenie substancji, co sprawia, że jednorazowo przyjmuje się małą objętość leku.

Bobotic Forte, krople doustne

O produkcie

• wyrób medyczny;
• bezpieczna substancja, która rozbija gazy w jelitach;
• można stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• największe stężenie symetykonu w kropli;
• bez dodatku laktozy, cukru i barwników;
• zawierają aromat malinowy, przez co mają przyjemny smak;
• dołączona łyżeczka, która ułatwia dawkowanie;
• po otwarciu zużyć w ciągu 3 miesięcy.

Esputicon, krople doustne

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bezpieczna substancja, która rozbija gazy w jelitach;
• bez dodatku laktozy; barwników, aromatów i konserwantów;
• produkt bezzapachowy i bezsmakowy;
• mają kroplomierz, który ułatwia dawkowanie.

Co na trawienie i wzdęcia?

Jeśli wiemy, że nasze problemy z gazami są efektem przejedzenia lub niestrawności to warto wybrać krople na trawienie i wzdęcia. Mają one w składzie kompozycje ziołowe, które ułatwiają trawienie. Znajdziemy tam głównie wyciągi z mięty, rumianku, kminku, melisy, ostropestu, a także inne. Ich celem jest poprawa trawienia i działanie rozkurczowe. Najbogatszy skład mają krople Iberogast, ale można sięgnąć także po inne produkty, np. GastroHerbal, MultiGastro. A na co pomaga Ibesan krople? To również preparat, który pozwoli nam rozwiązać nasze problemy z gazami [4].

Iberogast, płyn doustny

O produkcie

• lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Iberogast Balance, krople doustne

O produkcie

• Iberogast Balance działa na dwa sposoby: uspokaja napięte mięśnie żołądka, a jednocześnie pobudza mięśnie odźwiernika (wyjścia z żołądka), co poprawia trawienie;
• lek zmniejsza stany zapalne w przewodzie pokarmowym i łagodzi nadwrażliwość na ból, co przynosi ulgę w dolegliwościach bólowych często towarzyszących problemom trawiennym;
• składniki roślinne zawarte w Iberogast Balance korzystnie wpływają na bakterie jelitowe i tworzą ochronną warstwę na śluzówce żołądka;
• w przypadku długotrwałego stosowania leku, jeśli objawy nie ustępują po 7 dniach lub pogorszą się, należy skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia innych chorób.

Ibesan, krople doustne

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera bogatą kompozycję ziół;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje konserwujące.

GastroHerbal, krople doustne

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera bogatą kompozycję ziół;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje konserwujące i słodzące;
• po otwarciu zużyć w ciągu 60. dni.

Krople żołądkowe na wzdęcia

Na wzdęcia i problemy trawienne można stosować także klasyczne preparaty, takie jak krople żołądkowe. Krople żołądkowe pomagają na problemy z gazami, gdyż zawierają składniki o działaniu poprawiającym trawienie, wzmagającym wydzielaniu soków trawiennych i rozkurczowym. Dodatkowo to naturalny preparat. Krople żołądkowe na wzdęcia stosuje się w ilości około 40 kropli kilka razy na dobę. Można rozpuścić je w szklance wody lub przyjąć bezpośrednio, jednak mają dość gorzki smak.

Krople żołądkowe T, krople doustne

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• naturalna kompozycja składników pomagających w trawieniu;
• nie zawiera laktozy i innych składników dodatkowych;
• zawiera niewielkie ilości etanolu;
• ma kroplomierz, który ułatwia dawkowanie.

Krople na wzdęcia przy nietolerancji pokarmowej

Wzdęcia, ból brzucha, uczucie pełności w brzuchu i nadmierne gazy to również efekt braku możliwości trawienia laktozy, czyli cukru mlecznego. Najlepszym rozwiązaniem będzie dieta eliminacyjna i wykluczenie produktów mlecznych, jednak jest to dość uciążliwe. Alternatywnie można stosować krople doustne na wzdęcia z laktazą – enzymem, który trawi laktozę. Zwykle stosuje się kilkanaście minut przed zjedzeniem pokarmu mlecznego. Laktaza w kroplach dostępna jest w preparacie Delicol. Co prawda to preparat dla niemowląt, dlatego jeśli stosuje go dorosły, to powinien przyjąć większą dawkę.

Delicol, krople doustne

O produkcie

• środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera laktazę, która ułatwia trawienie laktozy;
• kroplomierz ułatwia dawkowanie;
• można stosować bezpośrednio do płynów mlecznych;
• preparat przeznaczony dla niemowląt – dorośli powinni stosować większe stężenie;
• po otwarciu zużyć w ciągu 3. tygodni.

Krople na gazy dla noworodka – co wybrać?

Problemy z gazami u dzieci, takie jak wzdęcia, nadmierne wydalanie wiatrów lub uczucie przelewania się w brzuchu najczęściej powodują płacz i rozdrażnienie. Niestety istnieje mało skutecznych i bezpiecznych leków dla maluchów na problemy z gazami. W takiej sytuacji najlepiej stosować krople na gazy dla noworodka. Leki na wzdęcia bez recepty, takie jak Espumisan lub wyroby medyczne, np. Bobotic Forte mogą być stosowane już od 1. miesiąca życia. Dzięki kroplom rodzic może łatwo dobrać odpowiednią dawkę. Jeśli wzdęcia wynikają z nietolerancji laktozy, to wtedy lepiej sięgnąć po krople, takie jak Delicol.

Podsumowanie

Krople na wzdęcia to szybki i prosty sposób pozbycia się problemu nadmiernych gazów. Płynna forma pozwala zaaplikować leki na wzdęcia bez recepty praktycznie wszędzie – nawet bez popijania. Na problemy z gazami uniwersalnym lekiem będzie symetykon. Jeśli wiesz, że uczucie pełności w brzuchu i nadmierne gazy są efektem problemów trawiennych, to warto zastosować krople na trawienie i wzdęcia z ekstraktami roślinnymi. Pomocne mogą okazać się także klasyczne krople żołądkowe na wzdęcia. Jeśli cierpisz na nietolerancję laktozy, to pomocne będą krople na wzdęcia z laktazą.

Wzdęcia to nic innego, jak zwiększona ilość gazów jelitowych, która powoduje zwiększenie obwodu brzucha. O ile gazy w jelicie są czymś normalnym, to wzdęcia już nie. Gazy wynikają m.in. z połykania powietrza w tracie jedzenia oraz fermentacji bakteryjnej składników pożywienia, dlatego zbyt szybkie jedzenie jest jednym z powodów występowania zwiększonej ilości gazów w jelitach. Normalnie, człowiek każdego dnia wydala nawet do 600 ml gazów. Co ciekawe, wzdęcia brzucha częściej dotykają kobiety niż mężczyzn. Występują jednak niezależnie od wieku i mogą dotyczyć nawet ⅓ populacji. Dlaczego mamy wzdęcia [1]?

Dlaczego występują wzdęcia? 

Występuje wiele powodów, dlaczego pacjenci mogą cierpieć na wzdęcia. Do najważniejszych należą m.in.:

• rozrost mikroflory jelitowej jelita cienkiego — zwiększa to fermentację i nadprodukcję gazów;
• zaparcia i niedrożność przewodu pokarmowego;
• zespół jelita drażliwego;
• nowotwory jelita grubego;
• dieta bogata w rośliny strączkowe, kapustę czy gazowane napoje;
• nietolerancja laktozy czy fruktozy.

Zwykle najlepiej sprawdzić, które produkty żywnościowe powodują u Ciebie wzdęcia i nagromadzenie się gazów w jelitach. W artykule przedstawiamy szybkie sposoby na wzdęcia i najlepsze zioła na gazy, które znajdziesz w herbatach na wzdęcia z apteki.

Które zioła są skuteczne na wzdęcia?

Wzdęcia są jedną z dolegliwości, w których leczeniu pomocne mogą być niektóre rośliny. Zioła, szczególnie zaparzane jako herbatki na wzdęcia, mogą być dobrym środkiem na nadmiar gazów w organizmie. Do najczęściej wykorzystywanych ziół należą m.in.:

• rumianek pospolity (łac. Matricaria chamomilla) pomaga na wzdęcia, bóle jelit czy uczucie pełności w żołądku;
• mięta pieprzowa (łac. Mentha piperita) – do jej głównych działań należy pobudzanie wydzielania soku żołądkowego i żółci, co wpływa korzystnie na trawienie i pobudzenie apetytu;
• kminek zwyczajny (łac. Carum carvi) – działa na wzdęcia, odbijanie dzięki działaniu rozkurczającemu na mięśnie przewodu pokarmowego, żołądka, jelit i dróg żółciowych;
• koper włoski (łac. Foeniculum vulgaris) – może być używany na wzdęcia, ponieważ zmniejsza napięcie mięśni gładkich brzucha, a także działa rozkurczowo, wiatropędnie i przyspiesza trawienie;
• melisa lekarska (łac. Melissa officinalis) – działa pomocniczo w przypadku wzdęć, zaparć czy niestrawności; 
• szałwia lekarska (łac. Salvia officinalis) – wpływa korzystnie na trawienie i wspomaga prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, pobudzając wydzielanie żółci i soków trawiennych;
• anyż (łac. Pimpinella anisum) – zmniejsza wzdęcia i działa przeciwskurczowo [1,2].

Przegląd herbat na wzdęcia i gazy z apteki

Na rynku występuje dużo herbatek ziołowych do zaparzania (np. Herbatka na trawienie Herbapol, Raphacholin, Herbatka fix na wzdęcia Herbapol, Koper włoski fix, Rumianek fix, Mięta fix, Verdin fix, Travisto fix, Hepatosan fix), które mogą zmniejszyć wzdęcia. Mogą to być zarówno pojedyncze zioła, jak i gotowe mieszanki skomponowane pod kątem zaburzeń przewodu pokarmowego, w tym zgagi. Przykładowe zostały opisane poniżej.

Herbatka Herbapol Na trawienie, saszetki 

O produkcie

• zawiera szereg ziół, które wspomagają trawienie oraz mogą pomóc na wzdęcia m.in. owoc bzu czarnego, ziele werbeny, owoc kopru włoskiego, liść mięty, ziele melisy oraz korzeń cykorii;
• nie powinna być stosowana, jeżeli bóle brzucha wiążą się z nadkwasotą lub refluksem ze względu na zawartość mięty w składzie;
• jest to suplement diety, przez co badania jakości produktu nie są tak rygorystyczne jak w przypadku leku [3].

Raphacholin, herbatka ziołowa fix, saszetki

O produkcie

• zawiera mieszankę 4 ziół: owoc kminku zwyczajnego, owoc kolendry siewnej, liść rozmarynu lekarskiego oraz liść melisy lekarskiej;
• jest wskazany na wzdęcia, gazy czy problemy z trawieniem;
• jest to suplement diety, nie ma działania terapeutycznego jak leki [4]. 

Herbapol Herbatka fix na wzdęcia, saszetki

O produkcie

• mieszanka ziół pomagająca na wzdęcia, zawiera owoc kminku, liść mięty pieprzowej, owoc głogu, owoc kolendry, ziele karczocha, owoc kopru włoskiego i liść rozmarynu;
• nie jest produktem leczniczym, nie wykazuje więc działania leczniczego [5].

Koper włoski fix (Herbapol Lublin), saszetki

O produkcie

• może być stosowany w bólach brzucha o podłożu skurczowym lub wynikającym z przejedzenia albo wzdęć;
• jest to produkt leczniczy, dzięki czemu ma udowodnione działanie lecznicze [6].

Fix Rumianek (Flos), saszetki

O produkcie

• rumianek wykazuje działanie rozkurczające, zmniejsza kolki i wzdęcia;
• występuje jako produkt leczniczy, będzie lepszą alternatywą niż zioła zarejestrowane jako suplementy diety [7].

Fix Mięta (Herbapol Lublin), saszetki

O produkcie

• nie powinna być stosowana, jeżeli bóle brzucha wiążą się z nadkwasotą lub refluksem, ponieważ dolegliwości mogą się wręcz nasilić;
• jest zarejestrowany jako produkt leczniczy, ma udowodnione działanie lecznicze [8].

Verdin fix z zieloną herbatą, zioła do zaparzania, saszetki

O produkcie

• zawiera szereg ziół, które poprawiają trawienie oraz mogą zmniejszyć wzdęcia m.in.: owoc kolendry siewnej, liść zielonej herbaty, owoc kminku zwyczajnego, ziele mięty pieprzowej, owoc dzikiej róży, liść palczatki cytrynowej, korzeń lukrecji gładkiej oraz korzeń mniszka lekarskiego;
• należy ostrożnie stosować ze względu na zawartość lukrecji (szczególnie przez osoby z nadciśnieniem) oraz mięty (z nadkwasotą);
• jest to suplement diety, a nie produkt leczniczy [9]. 

Travisto fix, herbatka ziołowa, saszetki

O produkcie

• jest to środek spożywczy, nie ma więc działania leczniczego;
• zawiera 3 zioła ułatwiające trawienie i pomagające w przypadku wzdęć, a dokładniej ziele mięty, owoc kopru włoskiego i koszyczek rumianku;
• ze względu na zawartość mięty nie powinny go stosować pacjenci ze wzdęciami spowodowanymi nadkwasotą [10].

Hepatosan fix, zioła do zaparzania, saszetki

O produkcie

• jest to produkt leczniczy, dzięki czemu jest lepiej przebadany niż suplementy diety;
• zawiera zioła korzystnie wpływające na trawienie i wzdęcia: ziele i korzeń mniszka lekarskiego, ziele karczocha, liść mięty pieprzowej, ziele krwawnika i ziele dziurawca;
• pacjenci z nadkwasotą powinni unikać tego produktu, ponieważ może on zaostrzyć problem [11]. 

Podsumowanie

Wzdęcia dotyczą nawet co trzeciego pacjenta. Pomimo że nie stanowią one zagrożenia dla życia, to są dokuczliwą dolegliwością, dlatego w ich przypadku można rozważyć zastosowanie ziołowych herbatek. Mogą to być zarówno gotowe mieszanki, jak i pojedyncze zioła, takie jak kminek, rumianek czy koper włoski. Należy uważać na miętę, ponieważ w niektórych przypadkach może ona wręcz pogłębić problem. Zioła te są dobre nie tylko na wzdęcia, ale również na wiele innych problemów związanych z przewodem pokarmowym. 

Czopki podawane są doodbytniczo, poprzez ich delikatne wprowadzenie zaokrągloną końcówką do odbytu. Ponieważ w odbycie panuje wyższa temperatura i obecna jest wydzielina, czopek stopniowo rozpuszcza się, uwalniając substancję przeciwbólową, która wchłania się do krwioobiegu. W tym podaniu działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol) jest zdecydowanie szybsze niż przy podaniu doustnym. Dodatkowo niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, mają dodatkowo działanie przeciwzapalne [1]. 

Czy czopki przeciwbólowe są bezpieczne?

Jeżeli tylko pacjent nie ma przeciwwskazań do użycia danego preparatu, to jak najbardziej czopki przeciwbólowe można uznać za bezpieczną alternatywę dla chociażby tabletek. Podanie doodbytnicze pozwala ominąć układ pokarmowy, przez co leki przeciwbólowe nie podrażniają żołądka. Działają jednocześnie znacznie szybciej niż tabletki oraz można je podać pacjentom, którzy np. wymiotują i w ich przypadku podanie doustne nie jest możliwe [1,2]. 

Czopki przeciwbólowe dla dzieci – przegląd preparatów 

Na rynku jest wiele czopków przeciwbólowych w różnych dawkach i wyprodukowanych przez różne firmy farmaceutyczne. Pomimo tej różnorodności, bez recepty dostępne są jedynie działający przeciwbólowo i przeciwgorączkowo paracetamol oraz działający dodatkowo przeciwzapalnie ibuprofen. W przypadku bólów spowodowanych skurczem mięśni gładkich dochodzą jeszcze czopki zawierające butylobromek hioscyny [1,3]. 

Paracetamol Farmina, czopki dla niemowląt

Paracetamol Hasco, czopki

Efferalgan, czopki doodbytnicze

Nurofen dla dzieci, czopki

Ibum dla dzieci, czopki

Ibufen, czopki

Scopolan, czopki doodbytnicze

Czopki przeciwbólowe dla dorosłych – przegląd preparatów 

W przypadku osób dorosłych stosowane są te same czopki, które zostały wymienione wyżej. W przypadku dorosłych należy jednak przyjmować ich najwyższe dawki. W razie konieczności lekarz może zapisać znacznie silniejsze czopki dostępne na receptę. 

Paracetamol Hasco, czopki

Jakie są najsilniejsze czopki przeciwbólowe?

Bez wątpienia, najsilniejsze czopki przeciwbólowe to preparaty zawierające substancję czynną diklofenak np. Diclac czy Dicloberl. Są one jednak dostępne wyłącznie na receptę i przeznaczone tylko dla osób dorosłych, co znacznie ogranicza ich popularność. Diklofenak, podobnie jak ibuprofen, należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. 

Podsumowanie 

Czopki przeciwbólowe dostępne bez recepty mogą być dobrą alternatywą dla postaci leków podawanych doustnie. Dzięki omijaniu chociażby żołądka, unika się najczęściej występujących działań niepożądanych, np. jego podrażnień. Dodatkowo można je podawać już niemowlętom (ale i dorosłym), dzięki występowania na rynku dużej ilości dawek. Nie ma za to zbyt wielkiego wyboru, jeśli chodzi o substancje czynne. Dostępne są jedynie czopki z paracetamolem, ibuprofenem oraz diklofenakiem (tylko na receptę).

Wzdęcia są powiązane ze zwiększeniem ilości gazów jelitowych oraz obwodu brzucha. Gazy w jelicie są czymś normalnym, wynikają z połykania powietrza w tracie jedzenia oraz fermentacji bakteryjnej składników pożywienia. Zbyt szybkie jedzenie jest więc jednym z powodów występowania zwiększonej ilości gazów w jelitach. Codziennie człowiek wydala przeciętnie nawet do 600 ml gazów. Wzdęcia brzucha dotykają częściej kobiet niż mężczyzn, mogą wystąpić niezależnie od wieku i dotyczą nawet ⅓ populacji [1]. 

Oprócz połykania zbyt dużej ilości jedzenia podczas spożywania posiłków wzdęcia mogą być spowodowane wieloma innymi przyczynami np.:

• nietolerancją węglowodanów (laktozy czy fruktozy) lub niedojrzałością przewodu pokarmowego (u niemowląt);
• rozrostem tzw. mikroflory jelitowej jelita cienkiego, co zwiększa fermentację i nadprodukcję gazów;
• zespołem jelita drażliwego; 
• zaparciami;
• nowotworem jelita grubego;
• niedrożnością przewodu pokarmowego; 
• celiakią;
• działaniami niepożądanymi niektórych leków, np. na nadciśnienie, przeciwdepresyjnych;
• nadmierną ilość gazów powoduje dieta bogata w warzywa takie jak np. kapusta, rośliny strączkowe czy napoje gazowane [1,2].

Jak poradzić sobie w takim razie z tym problemem? Czy herbaty na wzdęcia i gazy będą pomocne? Jakie zioła na wzdęty brzuch warto stosować?

Jakie zioła na wzdęcia i gazy będą pomocne?

Zioła na wzdęcia i gazy, szczególnie podane jako herbatki do zaparzania, mogą być skutecznym, naturalnym remedium gazy zgromadzone w przewodzie pokarmowym. Wśród najlepszych roślin na wzdęcia można wyróżnić:

• koper włoski — jest często używany na wzdęcia, zmniejsza napięcie mięśni gładkich brzucha, działa rozkurczowo i wiatropędnie oraz przyspiesza trawienie;
• rumianek pospolity — sprawdzi się najlepiej w przypadku wzdęć, bólów jelit czy uczuciu pełności;
• mięta pieprzowa — pobudza wydzielanie soku żołądkowego oraz żółci, więc jest korzystna na trawienie i pobudza apetyt;
• kminek zwyczajny — działa dobrze na wzdęcia, odbijanie, kolki,  ma działanie rozkurczające na mięśnie przewodu pokarmowego, żołądka, jelit oraz dróg żółciowych;
• anyż — redukuje wzdęcia i działa przeciwskurczowo;
• melisa lekarska — działa korzystnie na wzdęcia, zaparcia i niestrawność; 
• szałwia lekarska — poprawia trawienie i wspomaga prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, pobudzając wydzielanie żółci i soków trawiennych [1,2].

Stosowanie ziół na jelita i wzdęcia w formie sypkiej jest bardzo dobrym działaniem. Dzięki temu możemy stworzyć wieloskładnikowe mieszanki o szerokim spektrum działania. Jednak to normalne, że nie każdy ma czas i chęci zaparzać zioła na wzdęcia w formie sypkiej. W aptece znajdziesz sporo herbat na wzdęcia i gazy w formie saszetkowej. Wystarczy ją zalać gorącą wodą i po pewnym czasie otrzymujemy zdrowotny napar. Jaką herbatę na wzdęcia wybrać?

Jakie herbaty na wzdęcia i gazy znajdziesz w aptece?

W aptekach można znaleźć wiele preparatów ziołowych do zaparzania (np. Raphacholin fix, Koper włoski fix, Fix Rumianek, Fix Mięta, Herbapol Herbatka fix na wzdęcia, Verdin fix z zieloną herbatą, Travisto fix) mogących zmniejszyć wzdęcia. Są to głównie wymienione wyżej zioła lub ich mieszanki.

Raphacholin fix, saszetki

O produkcie

• zawiera mieszankę 4 ziół, owoc kminku zwyczajnego, owoc kolendry siewnej, liść rozmarynu lekarskiego i liść melisy lekarskiej;
• kobiety w ciąży lub karmiące powinny skonsultować się z lekarzem przed wypiciem herbaty,
• analogicznie jak poprzednie preparaty jest to suplement diety.

Koper włoski fix (Herbapol Lublin), saszetki

O produkcie

• jest polecany w bólach brzucha o podłożu skurczowym lub wynikającym z przejedzenia albo wzdęć;
• jest zarejestrowany jako produkt leczniczy, dlatego jest lepszą alternatywą niż preparaty zarejestrowane jako suplementy diety;
• zawiera 100% naturalnego, sproszkowanego surowca roślinnego.

Fix Rumianek (Flos), saszetki

O produkcie

• występuje jako produkt leczniczy, przez co jest lepszą alternatywą niż preparaty zarejestrowane jako suplementy diety;
• ma podobnie jak mięta działanie rozkurczające, będzie dobrym wyborem w przypadku bólów żołądka o różnym pochodzeniu (szczególnie związane ze stanem zapalnym lub skurczowym);
• zawiera 100% naturalnego, sproszkowanego surowca roślinnego.

Fix Mięta (Herbapol Lublin), saszetki

O produkcie

• jest to produkt leczniczy, a nie suplement diety jak większość obecnie dostępnych saszetek do zaparzania, dzięki czemu jest lepiej przebadany i ma udowodnione działanie lecznicze;
• nie powinien być stosowany, jeżeli bóle brzucha mają związek z nadkwasotą lub refluksem, ponieważ może wręcz nasilić te dolegliwości;
• w wielu innych przypadkach jest jednym z najlepszych możliwych wyborów spośród herbatek na bóle brzucha;
• zawiera 100% naturalnego, sproszkowanego surowca roślinnego.

Herbapol Herbatka fix na wzdęcia, saszetki

O produkcie

• mieszanka ziół pomagająca na wzdęcia, zawiera owoc kminku, liść mięty pieprzowej, owoc głogu, owoc kolendry, ziele karczocha, owoc kopru włoskiego i liść rozmarynu;
• nie jest produktem leczniczym, nie wykazuje więc działania leczniczego.

Verdin fix z zieloną herbatą, zioła do zaparzania, saszetki

O produkcie

• zawiera szereg ziół, które poprawiają trawienie oraz mogą zmniejszyć wzdęcia m.in.: owoc kolendry siewnej, liść zielonej herbaty, owoc kminku zwyczajnego, ziele mięty pieprzowej, owoc dzikiej róży, liść palczatki cytrynowej, korzeń lukrecji gładkiej oraz korzeń mniszka lekarskiego;
• należy ostrożnie stosować ze względu na zawartość lukrecji (szczególnie przez osoby z nadciśnieniem) oraz mięty (z nadkwasotą);
• jest to suplement diety, a nie produkt leczniczy. 

Travisto fix, herbatka ziołowa, saszetki

O produkcie

• jest to środek spożywczy, nie ma więc działania leczniczego;
• zawiera 3 zioła ułatwiające trawienie i pomagające w przypadku wzdęć, a dokładniej ziele mięty, owoc kopru włoskiego i koszyczek rumianku;
• ze względu na zawartość mięty nie powinny go stosować pacjenci ze wzdęciami spowodowanymi nadkwasotą.

Jak przygotować herbatę na wzdęcia i gazy?

Zioła na jelita i wzdęcia zawierają składniki naturalnego pochodzenia, które głównie rozbijają pęcherzyki gazu, zmniejszają skurcze jelit lub poprawiają trawienie. Większość tych substancji przechodzi do wody, dlatego powinniśmy przygotować napar. Najprościej pamiętać o tym, żeby jedną lub dwie saszetki ziół zalać gorącą (ale nie wrzącą) wodą i pozostawić do zaparzenia na kilka do kilkunastu minut. Należy zachowywać odpowiednie dawkowanie, które jest podane przez producenta.

Podsumowanie

Wzdęcia to powszechna dolegliwość związana z nadmierną ilością gazów w przewodzie pokarmowym, często spowodowana szybkim jedzeniem, nietolerancją pokarmową lub innymi schorzeniami, jak zespół jelita drażliwego czy celiakia. Skutecznym naturalnym sposobem na wzdęcia i gazy są zioła, takie jak koper włoski, mięta pieprzowa, rumianek czy kminek, które działają rozkurczająco, wiatropędnie i wspomagają trawienie. W aptekach dostępne są gotowe herbaty na wzdęcia, np. Fix Mięta czy Raphacholin fix, które można szybko przygotować jako napar. Regularne stosowanie tych preparatów może pomóc złagodzić dolegliwości związane ze wzdętym brzuchem oraz poprawić funkcjonowanie jelit. Pamiętaj jednak o odpowiednim dawkowaniu i konsultacji z lekarzem, zwłaszcza w przypadku ciąży czy przewlekłych chorób.

Niestrawność, czyli złe trawienie, jest zespołem objawów pojawiających się w przypadku problemów z prawidłowym trawieniem. Może się to objawiać m.in. zgagą, odbijaniem, wymiotami, bólem i pieczeniem w nadbrzuszu, uczuciem pełności w brzuchu, a nawet nudnościami czy wymiotami. Nie jest to wielkim problemem, jeżeli objawy są sporadyczne, szczególnie gdy wynikają z chwilowo gorszej diety. Jeżeli jednak utrzymują się przez dłuższy czas i nie znamy dokładnej ich przyczyny, należy skonsultować się z lekarzem. Do najczęstszych przyczyn niestrawności należą:

• zbyt obfite posiłki; 
• ciężkostrawne lub nieświeże produkty;
• zespół jelita drażliwego;
• refluks żołądkowo-przełykowy;
• atak kolki żółciowej [1].

W takim razie, co na trawienie będzie najlepsze? Jak poradzić sobie z tym problemem? Które krople na niestrawność wybrać i jakie mają składniki?

Krople na trawienie i wzdęcia — jakie składniki zawierają?

Krople na niestrawność różnią się między sobą składem nie tylko ilościowym, ale również zawartością różnych składników. Zwykle są to zioła na trawienie i wzdęcia o szerokim działaniu. Dlatego przy wyborze warto się zapoznać się z ich składem i sposobem działania każdej z substancji czynnych. Do najważniejszych należą:

• rumianek — wspomaga trawienie, eliminuje ból brzucha i wzdęcia (działanie rozkurczające na mięśnie gładkie) oraz ma działanie uspokajające, przez co doskonale sprawdza się podczas problemów trawiennych związanych z napięciami nerwowymi;
• koper włoski — pobudza pracę jelit, zapobiega wzdęciom i kolkom jelitowym oraz pobudza trawienie;
• karczoch — stymuluje produkcję soków trawiennych, pracę wątroby i dróg żółciowych, a także poprawia trawienie tłuszczów;
• czarna rzepa — ma korzystny wpływ na układ pokarmowy, wspomaga leczenie niestrawności, zaparć czy wzdęć;
• gorzka pomarańcza — stymuluje procesy trawienne i ma korzystne działanie w przypadku niestrawności czy bólów brzucha;
• mięta — ma działanie żółciopędne, rozkurczające, zmniejsza wzdęcia i poprawia trawienie;
• arcydzięgiel — pobudza apetyt, poprawia trawienie, łagodzi kolki i zmniejszenia produkcję gazu jelitowego;
• chmiel — jest korzystny w przypadku wzdęć, niedokwaśności czy nieżytu przewodu pokarmowego;
• lukrecja — zmniejsza objawy uczucia pełności i bólu brzucha, reguluje produkcję kwasu oraz działa ochronnie na błony śluzowe, przez co jest szczególnie polecana na podrażniony żołądek;
• ostropest — pobudza wydzielanie żółci, wspomaga procesy trawienne i łagodzi niestrawność;
• melisa — stosowana jest głównie ze względu na działanie uspokajające, ale wykazuje również działanie rozkurczające, dzięki czemu stosuje się ją w łagodzeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych, szczególnie po posiłkach ciężkostrawnych i wzdymających;
• dziurawiec — wykazuje działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz pobudza układ trawienny do pracy, przez co jest polecany szczególnie po tłustych i ciężkostrawnych posiłkach [1,2].

Jakie ziołowe krople na trawienie kupisz w aptece?

W aptece znajduje się wiele preparatów wspomagających trawienie. Różnią się one między sobą składem oraz postacią leku. Poniżej przedstawiamy popularne krople na trawienie dostępne bez recepty. Mają ziołowy skład, przez co ich działanie jest szerokie. Często pomagają na trawienie i wzdęcia oraz ogólną niestrawność.

Multi Gastro, krople

O produkcie

• zawiera szereg ekstraktów ziołowych, w tym z kwiatu rumianku, owoców kopru włoskiego, liści karczocha, korzenia czarnej rzepy i owoców gorzkiej pomarańczy;
• krople nie są produktem leczniczym, więc nie mają działania leczniczego;
• suplement diety jest wskazany zarówno przy wzdęciach, jak i poprawie trawienia.

Iberogast, płyn doustny

O produkcie

• lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Iberogast Balance, krople doustne

O produkcie

• Iberogast Balance działa na dwa sposoby: uspokaja napięte mięśnie żołądka, a jednocześnie pobudza mięśnie odźwiernika (wyjścia z żołądka), co poprawia trawienie;
• lek zmniejsza stany zapalne w przewodzie pokarmowym i łagodzi nadwrażliwość na ból, co przynosi ulgę w dolegliwościach bólowych często towarzyszących problemom trawiennym;
• składniki roślinne zawarte w Iberogast Balance korzystnie wpływają na bakterie jelitowe i tworzą ochronną warstwę na śluzówce żołądka;
• w przypadku długotrwałego stosowania leku, jeśli objawy nie ustępują po 7 dniach lub pogorszą się, należy skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia innych chorób.

Ibesan, krople

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera ekstrakty roślinne o udowodnionym działaniu wspomagającym trawienie;
• nie zawiera laktozy;
• bez dodatku cukru;
• zawiera etanol i substancje konserwujące;
• wyposażony w kroplomierz ułatwiający dawkowanie.

Krople żołądkowe T Hasco, krople

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• łatwa forma do podania;
• nie dla dzieci;
• wydajne opakowanie;
• zawiera skoncentrowaną dawkę wyciągów roślinnych o pozytywnym wpływie na trawienie;
• bezpośrednio po spożyciu preparatu osoba będzie miała alkohol w wydychanym powietrzu;
• produkt posiada kroplomierz ułatwiający dawkowanie;
• produkt bezlaktozowy;
• zawiera etanol.

Podsumowanie

Każdy człowiek miewa problemy z niestrawnością, warto w takich przypadkach wspomóc układ trawienny i zastosować odpowiednie zioła. Bardzo wiele różnych ziół wykazuje korzystne działanie poprawiające procesy trawienne organizmu. Dobrym pomysłem jest zastosowanie łatwo dostępnych w aptekach kropli na trawienie. Zawierają one z reguły specjalne ekstrakty roślinne, które wspomogą trawienie. W zależności od preferencji można stosować krople zawierające etanol, bądź nie, będące produktem leczniczym lub suplementem diety. Warto również porównać składy i wybrać te, które mają recepturę najlepiej skomponowaną pod daną dolegliwość.

Nerwica żołądka to termin odnoszący się do objawów żołądkowych związanych z zaburzeniami emocjonalnymi, takimi jak stres, lęk czy depresja. Osoby z nerwicą żołądka mogą doświadczać różnych objawów, takich jak ból brzucha, uczucie napięcia czy pieczenia w nadbrzuszu, nudności, wymioty, zgaga, biegunka lub zaparcia. Ważne jest zrozumienie, że nerwica żołądka jest stanem, w którym występuje powiązanie między umysłem a układem pokarmowym. Silne emocje i stres mogą wpływać na działanie jelit i żołądka, co prowadzi do wystąpienia objawów żołądkowych. To tłumaczy, dlaczego niektórzy ludzie doświadczają problemów żołądkowych w okresach wzmożonego stresu lub trudności emocjonalnych.

Jakie są objawy nerwicy żołądka?

Nerwica żołądka to schorzenie charakteryzujące się różnymi objawami przewodu pokarmowego, które są wynikiem zwiększonego napięcia nerwowego. Mogą one obejmować:

1. Bóle żołądka;
2. Trudności w przełykaniu;
3. Biegunka;
4. Zaparcia;
5. Nudności;
6. Wymioty;
7. Zgaga;
8. Odbijanie;
9. Inne objawy somatyczne: duszności, nadmierna potliwość, ból w klatce piersiowej i skurcze brzucha.

Jakie są leki na nerwicę żołądka?

Leki bez recepty mogą łagodzić objawy nerwicy żołądka i poprawić funkcjonowanie układu pokarmowego. Znaczenie w terapii odgrywają: probiotyki, leki uspokajające i wyciszające, leki rozkurczowe i inhibitory pompy protonowej.

Probiotyki

Probiotyki przywracają równowagę flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. Zasiedlają jelita w dobroczynne kultury bakterii, które wpływają na właściwe jego funkcjonowanie. W przypadku biegunek sprawdzają się probiotyki zawierające drożdże, czyli probiotyki niebakteryjne. Najczęściej jest to szczep Saccharomyces boulardi. Działa on w jelitach, stwarzając niekorzystne warunki dla wzrastania patogenów (szkodliwych bakterii czy wirusów). Dawkowanie zależy od stopnia nasilenia biegunki i czasu jej trwania. Można stosować 3-4 kapsułki na dobę, stopniowo zmniejszając dawkę. Dawki preparatów to od 250 do 500 mg. Występują one zarówno w postaci kapsułek i saszetek. Często też w połączeniu z innymi szczepami (Bifidobacteriumi Lactobacillus).

Preparaty: Enterol S.boulardi 250 mg, Enteris 500mg, Florcontrol (S. boulardi, Lactobacillus i Bifidobacterium)

Szczepy Lactobacillus zasiedlają jelito cienkie. Wpływają na wzrost odporności organizmu i regulują pracę przewodu pokarmowego. Wpływają na regularność wypróżnień. W przypadku zaparć stosuje się regularnie szczepy Lactobacillus w postaci kapsułek od 2 do 4 na dobę.

Preparaty: Dicoflor (Lactobacillus rhamnosus), Lakcid, Sanprobi Barrier, Sanprobi Super Formula.

Leki zmniejszające napięcie nerwowe

Mają duże znaczenie w leczeniu nerwicy żołądka. Poprzez kojący wpływ na układ nerwowy zmniejszają niekorzystne objawy ze strony przewodu pokarmowego (bóle żołądka, brak łaknienia czy niekiedy odruch wymiotny).

Występują one w postaci kropli, tabletek, kapsułek, syropów. Zawierają najczęściej wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriane radix), liści melisy (Melissae folium) czy szyszek chmielu (Lupuli). Poprawiają funkcjonowanie układu nerwowego i jakość snu. Krople i syropy mogą zawierać etanol, należy zachować ostrożność przy stosowaniu ich przy obsłudze maszyn czy prowadzeniu pojazdów oraz u kobiet w ciąży i matek karmiących, a także u dzieci.  Nie zaleca się stosowania w przypadku nadwrażliwość ina substancję czynną oraz podczas stosowania innych leków działających uspokajająco i nasennie.

Preparaty: Valerin Sen, Persen forte, Valused, Valused Noc.

Leki rozkurczające

Drotaweryna jest lekiem dostępnym również bez recepty, który wpływa na rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Zmniejsza ona perystaltykę jelit i działa przeciwskurczowo w przewodzie pokarmowym. Podana wraz z lekami przeciwbiegunkowymi jest skuteczna w silnej biegunce.  Można ją stosować od szóstego roku życia.  Ostrożność należy zachować u pacjentów z niskim ciśnieniem tętniczym krwi (lek może jeszcze je obniżyć). Przeciwwskazaniem są bloki przedsionkowo-komorowe II i III stopnia oraz ciężka niewydolność nerek, wątroby i serca.

Preparaty: No-spa, No-spa forte, Spastyna Max

Inne preparaty rozkurczowe to złożone leki roślinne, takie jak Iberogast. Iberogast jest złożonym lekiem roślinnym stosowanym w dolegliwościach czynnościowych przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, skurcze, uczucie pełności czy wzdęcia. Działa dwukierunkowo: rozkurcza nadmiernie napięte mięśnie gładkie jelit, a jednocześnie może wspierać prawidłową motorykę przewodu pokarmowego.

Leki przeciwbiegunkowe

Loperamid działa poprzez wiązanie się cząsteczek leku z opioidowymi receptorami komórek ścian jelita, zmniejszając ich perystaltykę i wydłużając czas pasażu jelitowego. Zwiększa także spoczynkowe napięcie zwieracza odbytu, zmniejszając natychmiastową potrzebę wypróżnienia.  Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej szóstego roku życia i w ostrych biegunkach pochodzenia bakteryjnego (salmonella). Rozdęcie okrężnicy i wzdęcia brzucha są sygnałem do zaprzestania podawania leku.

W przypadku nerwicy  żołądka można stosować lek w przypadku biegunki. Długotrwałe stosowanie jest niezalecane ze względu na możliwość zaparć i brak regularności wypróżnień.   Lek może dawać interakcje z innymi substancjami szczególnie takimi, które są inhibitorami glikoproteiny P (chinidyna i rytonawir) i inhibitorami izoenzymu CYP 3A4 (ketokonazol, itrakonazol). Powodują one 2-3-krotny wzrost stężenia loperamidu we krwi podczas jednoczesnego stosowania z wymienionymi powyżej lekami.  Dawka początkowa Loperamidu to od 2 do 4 mg  jednorazowo, kolejną dawkę podaje się po ośmiu godzinach, jeśli biegunka występuje.

Lek dostępny jest zarówno w postaci tabletek, kapsułek i tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, co ma znaczenie w szybszym działaniu substancji.

Preparaty: Stoperan, Laremid, Imodium.

Inhibitory pompy protonowej (IPP)

Inhibitory pompy protonowej hamują wytwarzanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Znajdują zastosowanie w leczeniu bólu brzucha w przebiegu nerwicy żołądka.  Długotrwałe stosowanie tych leków może powodować wzrost pH soku żołądkowego i przyczyniać się do zmniejszenia ochrony przed bakteriami i innymi patogenami.  Leki te powinny być stosowane rano na czczo co najmniej 30 minut przed posiłkiem, co gwarantuje ich skuteczność.  Zgodnie z ChPL (Charakterystyką Produktu Leczniczego) nie powinny być one stosowane dłużej niż 14 dni bez konsultacji lekarskiej.

Dłuższe stosowanie leków z tej grupy może skutkować zmniejszeniem bólu i przykrych objawów ze strony przewodu pokarmowego, ale maskuje również objawy groźnych chorób (nowotwory żołądka)  i opóźnia wizytę u lekarza.

Preparaty: Helicid Control, Nolpaza Control, Polprazol Max.

Krople żołądkowe zawierające ekstrakty z ziół i zioła do zaparzania

Mogą być one dobrą alternatywą dla IPP oraz drotaweryny. Działają one rozkurczowo i zmniejszają objawy dyspeptyczne. Zawierają najczęściej olejek miętowy, wyciąg z rumianku, dziurawiec. Olejek miętowy działa łagodnie znieczulająco, rumianek rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i wykazuje właściwości przeciwzapalne. W wielu rodzajach kropli żołądkowych występuje też wspomniany ekstrakt z korzenia kozłka lekarskiego. Łagodzi on nadmierne napięcie nerwowe i działa wyciszająco.

Jakie są niefarmakologiczne metody leczenia nerwicy żołądka?

Poza powyższymi lekami istnieją także niefarmakologiczne metody, które mogą być pomocne w leczeniu nerwicy żołądka:

1. Psychoterapia: Dobry psychoterapeuta może pomóc w uporaniu się ze skrywanymi problemami emocjonalnymi, które powodują lęk i nerwicę żołądka. Porady psychologa mogą pomóc odkryć przyczyny problemów i wywołujących je reakcji organizmu.
2. Techniki relaksacyjne: Wprowadzenie technik relaksacyjnych, takich jak masaże, medytacja czy głębokie oddychanie, może pomóc w redukcji stresu i napięcia, co przyczynia się do złagodzenia objawów nerwicy żołądka.
3. Zmiana stylu życia: dbanie o zdrową dietę, regularne ćwiczenia fizyczne oraz zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu może mieć pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego i zdrowie żołądka.

Jakie mogą być skutki długotrwałej nerwicy żołądka?

Długotrwała nerwica żołądka może mieć szereg skutków, które obejmują różne objawy trawiennego układu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, zgaga i biegunki. Ponadto może prowadzić do innych stanów, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), utrata wagi i niedożywienie. Jeśli nie jest leczona, długotrwałe lęki i stres mogą negatywnie wpływać na ogólny stan zdrowia fizycznego i psychicznego.

6 wskazówek dla pacjentów z nerwicą żołądka

Podsumowanie

W aptece znajdziemy suplementy diety i leki dostępne bez recepty, które pomogą w łagodzeniu objawów nerwicy żołądka. Jeśli objawy tej choroby są dokuczliwe, trwają długo i wpływają negatywnie na jakość życia pacjenta, należy zdecydowanie wybrać się do lekarza w celu diagnostyki i leczenia. Niezbędne mogą okazać się leki wpływające na układ nerwowy, dostępne na receptę lekarską. Leczenie może wspomóc psychoterapia i techniki relaksacyjne, które pomagają radzić sobie ze stresem.

Serotonina spełnia następujące funkcje:

• reguluje perystaltykę i czynność wydzielniczą żołądka, dwunastnicy i jelit;
• wpływa na prawidłowy sen (w połączeniu z melatoniną);
• powoduje skurcz mięśni gładkich oskrzeli, naczyń krwionośnych i macicy;
• wpływa na prawidłowy nastrój;
• umożliwia odczuwanie pozytywnych emocji, szczęścia oraz euforii;
• daje chęć do działania;
• nie dopuszcza do powstania depresji;
• reguluje zachowania takie jak spokój, agresja i impulsywność;
• wpływa na utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi;
• podwyższa próg bólowy, czyli zmniejsza odczucie bólu;
• pomaga w zdrowieniu przez pozytywne nastawienie do terapii i jej efektów.

Jakie są objawy niedoboru serotoniny?

Prawidłowo funkcjonujący organizm nie ma problemu z wytwarzaniem hormonu szczęścia. Nie zawsze jednak poziom serotoniny jest właściwy. Podwyższony poziom objawia się między innymi: pobudzeniem, wzrostem ciśnienia, zwiększoną potliwością, kołataniem serca i pojawieniem się stanów lękowych. Jeżeli poziom spada, pojawiają się nieprzyjemne odczucia takie jak:

• pogorszenie nastroju;
• apatia;
• trudności z zapamiętywaniem i uczeniem się;
• niechęć do działania;
• zmęczenie i przemęczenie;
• nieprawidłowe działanie układu pokarmowego;
• trudności z zasypianiem i snem;
• nieradzenie sobie z trudnościami życia codziennego.

Jak utrzymać właściwy poziom serotoniny?

Wiele czynności życia codziennego, wpływa na utrzymanie właściwego poziomu lub też podwyższenie stężenia hormonu szczęścia. Ze złym stanem zdrowia czy dolegliwościami związanymi z chwilowym jego spadkiem, można spróbować poradzić sobie samemu.

Serotonina powstaje podczas przemian tryptofanu. Aminokwas ten należy dostarczać z pożywieniem, ponieważ nie jest on syntetyzowany w organizmie człowieka. Pokarmy zawierające dużo białka np. mięso, pestki dyni, orzeszki ziemne, mleko, twarogi, soja, nasiona roślin strączkowych itp. zawierają duże ilości tego aminokwasu. Właściwa dieta sprawia, że synteza hormonu szczęścia, może przebiegać prawidłowo.

Nie tylko właściwe odżywianie ma znaczenie w utrzymaniu prawidłowego poziomu naturalnego antydepresantu. Uprawianie sportu, czy nawet chodzenie na spacery, podnosi jego poziom. Podobnie jak słuchanie muzyki, przebywanie w miłym towarzystwie czy spędzanie czasu na ulubionym hobby. Ważne są też właściwe relacje z bliskimi oraz znajomymi.

Serotonina będzie wywoływała wpływ na organizm, jeżeli połączy się ze swoistymi receptorami w komórkach. Osoby, które są dobrze zaadoptowane w społeczeństwie, zadowolone na wielu płaszczyznach życia i myślące pozytywnie, mają duże stężenie receptorów serotoninowych. U osób będących w nieprawidłowych relacjach ze społeczeństwem, agresywnych, zestresowanych itp., ilość receptorów jest zdecydowanie mniejsza. Tym samym pojawiają się symptomy świadczące o niedoborach serotoniny.

Jak podnieść poziom serotoniny?

Nie zawsze możemy sami podnieść sobie poziom hormonu szczęścia. W różnych chorobach a szczególnie w depresji potrzebne jest wspomaganie lekami. Leki z „gotową” serotoniną nie istnieją. Serotonina w tabletkach nie jest produkowana, ale jest wiele leków podwyższających jej poziom. Mają one kilka mechanizmów działania. Głównie są to leki:

• hamujące zwrotny wychwyt serotoniny, czyli zapewniają jej prawidłowe stężenie w synapsach nerwowych (SSRI);
• hamujące enzymy biorące udział w rozkładzie różnych neuroprzekaźników w tym serotoniny, co pozwala na powrót lub utrzymanie właściwego przewodnictwa w układzie nerwowym (inhibitory MAO).

Leki te przepisuje lekarz po dokładnym zapoznaniu się z objawami, jakie zgłasza osoba potrzebująca pomocy.

W aptekach znajdują się suplementy diety, które zawierają tryptofan. Warto po nie sięgnąć w przypadku, gdy zauważymy u siebie zmiany świadczące o spadku poziomu serotoniny. Pamiętać należy, że są to tylko suplementy diety, które nie zastępują prawidłowego odżywiania się. Stosując suplementy z tryptofanem, należy pamiętać o zachowaniu właściwej dawki zalecanej przez producenta.

Jak sprawdzić poziom serotoniny?

W razie wątpliwości związanych z tym, czy poziom hormonu szczęścia jest prawidłowy, czy nie, można zrobić badania. Stężenie poziomu serotoniny bada się, pobierając próbkę krwi. Na badanie takie z reguły kieruje lekarz. Wiele chorób w tym nowotworowe, cechują się zmianami poziomu serotoniny.

Pamiętać trzeba, że wiele leków oraz długotrwała dieta bogata np. w banany, orzeszki, czekoladę, awokado i wiele innych, powoduje zmiany w poziomie tego hormonu. W związku z tym do badania należy się odpowiednio przygotować.

Główną i najbardziej powszechną przyczyną występowania bólu brzucha po porodzie jest obkurczanie macicy, która musi powrócić do właściwego dla siebie, naturalnego rozmiaru. Dolegliwości bólowe związane z obkurczaniem macicy są przez kobiety opisywane najczęściej jako „uczucie ciągnięcia w dolnych partiach brzucha”, co — jak nietrudno się domyśleć — nie należy do najprzyjemniejszych. 

Co ciekawe, ból może nasilać się w czasie karmienia piersią, co jest to związane z działaniem oksytocyny, hormonu wytwarzanego w podwzgórzu, a wydzielanego przez przysadkę mózgową. Substancja powoduje wytrysk mleka w trakcie karmienia, a także wpływa na mięśniówkę macicy, wywołując skurcze (niekiedy bolesne). Wraz z obkurczaniem macicy dochodzi również do jej oczyszczania. Młoda mama może więc spodziewać się pojawienia wydzieliny przypominającej krew menstruacyjną, która następnie zmienia barwę na różową, brązową i białawą (określa się to jako odchody poporodowe). Po ustąpieniu procesu oczyszczania macicy wydzielina samoistnie zanika [1, 2].

Ból w dolnej partii brzucha podczas karmienia piersią — co robić?

Pamiętajmy więc, że ból dolnej partii brzucha po porodzie to naturalny stan rzeczy, niezagrażający w żaden sposób młodej mamie. Jeśli jednak jest bardzo uciążliwy, można po konsultacji z lekarzem prowadzącym lub położną rozważyć przyjmowanie paracetamolu (Apap, Efferalgan, Panadol). Lek ten jest zgodny z karmieniem piersią zarówno według klasyfikacji dr Hale’a (kategoria L1), jak i skalą opracowaną przez prof. Briggsa. 

Na podstawie badań ustalono, że paracetamol przenika jedynie w niewielkim stopniu do pokarmu, a potencjalna dawka, którą może otrzymać dziecko, jest wielokrotnie niższa niż zazwyczaj stosowane dawki pediatryczne. Co ważne, lek przyjmujemy w najniższej skutecznej dawce co 4, 6 lub 8 godzin. Paracetamol jest uznawany za lek pierwszego wyboru również w przypadku gorączki u kobiety karmiącej piersią [1, 2, 3, 4, 5].

Bolesna miesiączka w czasie laktacji — czy można brać jakieś leki?

Przyjmuje się, że pierwsza menstruacja po porodzie nie powinna nastąpić w ciągu pierwszych sześciu tygodni połogu (jest to jednak kwestia indywidualna). Jeśli natomiast krwawienie wystąpi wcześniej, warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub położną. Zauważmy, że pojawienie się miesiączki jest związane ze wzrostem stężenia hormonów gonadotropowych (luteinizującego i folikulotropowego), a to z kolei następuje dopiero wtedy, gdy spadnie poziom prolaktyny. 

Podczas laktacji stężenie prolaktyny jest wysokie, dlatego też endometrium nie grubieje, pęcherzyk jajnikowy nie dojrzewa i nie pęka (nie jest uwalniania komórka jajowa), a w konsekwencji nie dochodzi do krwawienia miesiączkowego. Właśnie z tego powodu w większości przypadków do menstruacji dochodzi dopiero wtedy, gdy kobieta zakończy karmienie piersią lub zmniejszy częstotliwość karmienia na korzyść rozszerzenia diety dziecka.

Pamiętajmy jednak, że karmienie piersią nie może być uznawane za skuteczną metodę antykoncepcji – pomimo tego, że pierwsze cykle są najczęściej bezowulacyjne, u niektórych kobiet może dochodzić do uwalniania komórki jajowej gotowej do zapłodnienia [6].

Wracając do meritum sprawy, miesiączka w okresie laktacji wiąże się nierzadko z uporczywymi bólami menstruacyjnymi. Czy można w tym czasie stosować jakiekolwiek leki przeciwbólowe? Podobnie jak w poprzednim przypadku – kobieta karmiąca może stosować paracetamol, a także ibuprofen (Ibuprom, Ibum, Nurofen). Pamiętajmy jednak o stosowaniu najniższych skutecznych dawek, tj. 500 mg paracetamolu (co 4, 6, 8 godzin) oraz 200 mg ibuprofenu (co 6 lub 8 godzin). Kwasowy charakter ibuprofenu oraz krótki okres półtrwania (określający czas eliminacji leku z organizmu) sprawiają, że substancja ta nie przenika lub przenika w niewielkim stopniu do mleka matki. Co ciekawe, ibuprofen nie jest zalecany w ciąży, szczególnie w I trymestrze [3, 4, 5, 7].

Nospa a karmienie piersią — czy jest bezpieczna?

Drotaweryna (No-spa, Metafen rozkurczowy, Deespa) to lek bardzo popularny wśród pacjentów, powszechnie uważany za bezpieczny i niezagrażający zdrowiu. Substancja działa spazmolitycznie na mięśnie gładkie, dzięki czemu łagodzi dolegliwości związane z bolesnymi skurczami jelitowymi, chorobami dróg żółciowych i moczowych, a także łagodzi bóle miesiączkowe. Drotaweryna może być stosowana zarówno przez dorosłych, jak i dzieci powyżej 6. roku życia.

Pomimo tego, że drotaweryna jest substancją powszechnie wykorzystywaną w medycynie, nie ma wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania leku w czasie laktacji. Z tego względu przed zastosowaniem preparatu zawierającego drotawerynę konieczna jest konsultacja z lekarzem [8].

Jak bezpiecznie stosować leki podczas laktacji?

Każdy lek ma inny okres półtrwania, czyli czas, w trakcie którego eliminowana jest z organizmu połowa przyjętej dawki. Przykładowo, okres połowicznego rozpadu paracetamolu wynosi 2 godziny. Oznacza to, że po upływie dwóch godzin od zażycia 500 mg substancji, w organizmie pozostanie 250 mg leku, natomiast po upływie 4 godzin pozostanie 125 mg itd. aż do całkowitej eliminacji leku. To, jaka ilość leku przeniknie do mleka matki, zależy od stężenia tego leku w osoczu. Właśnie z tego powodu konieczne jest zastosowanie tzw. synchronizacji dawki z momentem karmienia piersią. Podsumowując — lek przyjmujemy zaraz po karmieniu dziecka, czyli przed najdłuższą przerwą w karmieniu.

Jednocześnie pamiętajmy — pomimo tego, że leki takie jak paracetamol czy ibuprofen są odpowiednio przebadane i bezpieczne w czasie laktacji, przed ich zastosowaniem skonsultujmy się z położną lub lekarzem. Specjalista bierze bowiem pod uwagę szereg różnych czynników, takich jak np. częstotliwość karmienia, wiek oraz masę ciała dziecka [4, 5].