Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie szczepienia są zalecane przed wyjazdem do Włoch i dlaczego odra stanowi obecnie szczególne zagrożenie?
• Czy kleszcze we Włoszech przenoszą groźne choroby i w których regionach ryzyko jest największe?
• Jakie zagrożenia niosą upały, komary i aktywność wulkaniczna w południowych Włoszech?
• Co powinna zawierać apteczka podróżna na wyjazd do Włoch?
• Czym jest karta EKUZ, jak ją wyrobić i dlaczego nie zastąpi prywatnego ubezpieczenia?
• Jak zarejestrować podróż w systemie Odyseusz i jakie numery alarmowe warto zapisać w telefonie?

Jak zaplanować bezpieczną podróż do Włoch?

Podróż do Włoch to dla wielu Polaków spełnienie marzeń: zabytki Rzymu, lazurowe wybrzeże Amalfi, sycylijskie wulkany i oczywiście kuchnia włoska z tradycyjnymi daniami, które najlepiej smakują na miejscu. Włochy to jednak nie tylko pasta i gelato. Zanim spakujesz walizkę, warto wiedzieć, z jakimi zagrożeniami zdrowotnymi możesz się tam spotkać i jak się przed nimi zabezpieczyć. Choć Włochy to kraj o wysokim standardzie medycznym, porównywalnym z innymi państwami Europy Zachodniej, kilka kwestii wymaga uwagi, zwłaszcza jeśli planujesz aktywny wypoczynek na łonie natury lub latem wybierasz się na południe kraju.^1,2

Jakie szczepienia warto rozważyć przed wyjazdem do Włoch?

Zacznijmy od dobrej wiadomości: Włochy nie wymagają od podróżnych żadnych obowiązkowych szczepień przy wjeździe do kraju. Jedyny wyjątek dotyczy osób przyjeżdżających z krajów, w których występuje żółta febra. Wówczas włoskie władze mogą poprosić o okazanie międzynarodowego certyfikatu szczepienia przeciw tej chorobie. Dla podróżnych z Polski ten wymóg nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak, że temat szczepień można całkowicie pominąć. Rezygnacja ze szczepień zalecanych (choć nieobowiązkowych) może skutkować koniecznością leczenia w trudnych warunkach, przerwaniem podróży, a nawet wysokimi kosztami przyspieszonego powrotu do Polski.^1,2,3

Przed wyjazdem upewnij się, że masz aktualne szczepienia rutynowe, i rozważ te zalecane dla podróżnych do Włoch. Oto najważniejsze z nich:

• tężec, błonica i krztusiec – dawka przypominająca co 10 lat, zalecana przed każdą podróżą zagraniczną;
• MMR (odra, świnka, różyczka) – szczególnie istotne, ponieważ we Włoszech od 2024 roku odnotowuje się znaczny wzrost zachorowań na odrę, głównie w regionach Lacjum, Emilia-Romania i na Sycylii. Według zaleceń CDC wszyscy podróżni międzynarodowi powinni być w pełni zaszczepieni przeciw odrze;
• wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) – zalecane zwłaszcza gdy planujesz żywienie się w warunkach o niższym standardzie sanitarnym, odwiedzanie mniejszych miejscowości, terenów wiejskich lub jedzenie uliczne;
• wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) – wymaga podania co najmniej dwóch dawek przed wyjazdem, zalecane m.in. podróżnym planującym dłuższy pobyt lub aktywności zwiększające ryzyko kontaktu z krwią;
• grypa – warto rozważyć, jeśli wyjeżdżasz w sezonie jesienno-zimowym (od listopada do kwietnia).^1,2,3

Wybór szczepień zależy nie tylko od kraju docelowego, lecz także od dokładnej trasy podróży, jej charakteru, aktualnej sytuacji epidemiologicznej oraz Twojego wieku i stanu zdrowia. Przed wyjazdem warto skonsultować się z lekarzem w poradni medycyny podróży lub stacji sanitarno-epidemiologicznej, najlepiej na 4-6 tygodni przed planowanym wyjazdem.^1,4

Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu – dla kogo?

Osobną uwagę warto poświęcić szczepieniu przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM). We Włoszech niewielkie ryzyko tej choroby występuje w regionach północno-wschodnich: Lombardii, Friuli-Wenecji Julijskiej, Trydencie-Górnej Adydze, Emilii-Romanii i Wenecji Euganejskiej, a transmisja odbywa się od marca do listopada. KZM to choroba wirusowa, która atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Przebieg bywa dwufazowy: najpierw pojawiają się objawy przypominające grypę (gorączka, bóle głowy i mięśni), a u części chorych po kilku dniach przerwy może dojść do zajęcia opon mózgowych lub mózgu, co wymaga pilnej pomocy lekarskiej. Nie istnieje swoiste leczenie tej choroby, dlatego szczepienie jest najskuteczniejszą formą ochrony.^2,5,6

Według polskiego portalu szczepienia.info szczepienie przeciw KZM jest zalecane osobom narażonym na ukłucia kleszczy, na przykład planującym przebywanie na terenach leśnych, łąkach czy na terenach wiejskich w niektórych regionach Włoch. CDC z kolei zaleca je podróżnym, którzy przewidują intensywne wędrówki, biwakowanie lub inne aktywności na świeżym powietrzu w zalesionych obszarach ryzyka. Szczepienie wymaga podania co najmniej dwóch dawek przed wyjazdem, dlatego warto zaplanować wizytę w poradni medycyny podróży z odpowiednim wyprzedzeniem.^1,3

Na jakie zagrożenia zdrowotne trzeba uważać we Włoszech?

Włochy to kraj uprzemysłowiony o dobrze rozwiniętej infrastrukturze sanitarnej, więc ryzyko biegunki podróżnych jest minimalne i porównywalne z innymi krajami Europy Zachodniej. Nie oznacza to jednak, że można całkowicie zignorować podstawowe zasady higieny żywienia. Biegunka podróżnych jest najczęstszą chorobą dotykającą podróżnych na całym świecie i w większości przypadków wywoływana jest przez bakterie, przede wszystkim Escherichia coli. Objawy, takie jak luźne stolce, bóle brzucha, nudności, zwykle pojawiają się nagle i ustępują samoistnie w ciągu 3-5 dni. Podstawą zapobiegania jest częste mycie rąk, picie wody z zaplombowanych butelek oraz unikanie potraw, które długo stoją w temperaturze pokojowej.^2,7,8,9

Wspomniane wcześniej kleszcze są istotnym zagrożeniem nie tylko ze względu na kleszczowe zapalenie mózgu, lecz także boreliozę, czyli chorobę z Lyme. Choroba ta występuje w podobnym regionie co KZM, głównie w zalesionych obszarach północnych, szczególnie w Emilii-Romanii, Friuli-Wenecji Julijskiej i Ligurii. W przeciwieństwie do KZM, przeciw boreliozie nie stosuje się rutynowego szczepienia u podróżnych, dlatego podstawą ochrony jest unikanie ukłuć i szybkie usunięcie kleszcza, jeśli dojdzie do kontaktu ze skórą. Zgodnie z zaleceniami ECDC (Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób) warto:^2,6,10

• noszenie jasnej odzieży z długimi rękawami i nogawkami, co ułatwia zauważenie kleszcza;
• stosowanie repelentów na odsłoniętą skórę;
• dokładne sprawdzanie całego ciała po powrocie z terenów zielonych, ze szczególną uwagą na pachy, pachwiny, okolice uszu i skórę głowy;
• jak najszybsze usunięcie znalezionego kleszcza za pomocą cienkiej pęsety, chwytając go jak najbliżej skóry i wyciągając stanowczym ruchem, bez wykręcania, przypalania czy smarowania.^6,10,11

Komary, upały i inne zagrożenia sezonowe

W ostatnich latach we Włoszech odnotowywano lokalne przypadki zakażeń wirusem Zachodniego Nilu (przenoszonym przez komary), głównie w centralnych i północnych regionach kraju, z największą aktywnością w sierpniu. Pojawiały się również pojedyncze przypadki dengi i chikungunyi. Na te choroby nie istnieją powszechnie dostępne szczepionki dla podróżnych, dlatego kluczowa jest ochrona przed ukąszeniami komarów, szczególnie o zmierzchu i świcie. W południowych Włoszech, zwłaszcza na Sycylii i w okolicach Neapolu, niewielkie ryzyko stanowi też leiszmanioza przenoszona przez muchówki (tzw. moskity piaskowe), przed którymi chronią te same środki co przed komarami.^2,5,7

Jeśli planujesz podróż do Włoch latem (od czerwca do września), musisz liczyć się ze skrajnie wysokimi temperaturami, szczególnie w regionach południowych. Upały mogą utrudniać zwiedzanie, a także przyczyniać się do pożarów oraz przerw w dostawach prądu i wody. CDC zaleca regularne jedzenie i picie, noszenie luźnej, lekkiej odzieży oraz ograniczenie aktywności fizycznej w najgorętszych godzinach dnia (między 10:00 a 16:00). Warto też pamiętać o ochronie przeciwsłonecznej, ponieważ promieniowanie UV nad Morzem Śródziemnym bywa bardzo intensywne, a światło odbijające się od wody, piasku czy jasnych budynków dodatkowo je wzmacnia.^3,12

Osoby wybierające się w rejon Neapolu, a zwłaszcza w okolice Pozzuoli oraz na wyspy Ischia, Procida i Capri, powinny mieć świadomość, że jest to jeden z najbardziej aktywnych sejsmicznie i wulkanicznie obszarów Europy. W ostatnich kilkunastu miesiącach na Polach Flegrejskich odnotowywano liczne trzęsienia ziemi. Włoska obrona cywilna stale monitoruje sytuację i przygotowuje plany kryzysowe na różne warianty rozwoju sytuacji. Przed wyjazdem w te rejony warto śledzić lokalne media i upewnić się, że masz kompleksowe ubezpieczenie obejmujące również skutki katastrof naturalnych.¹²

Co spakować do apteczki podróżnej?

Dobrze przygotowana apteczka podróżna to podstawa bezpieczeństwa we Włoszech. Choć w całym kraju działa wiele aptek, a standardy medyczne są wysokie, wiele drobnych problemów zdrowotnych można rozwiązać samodzielnie, bez szukania apteki w obcym mieście. Poniżej znajdziesz listę kategorii produktów, które warto mieć przy sobie.^1,13

• repelent przeciw kleszczom i komarom – preparat zawierający DEET o stężeniu co najmniej 20-30% lub alternatywnie ikarydynę o stężeniu 20% i więcej. Jeśli planujesz dużo czasu spędzać na świeżym powietrzu, rozważ również odzież impregnowaną permetryną (0,5%), której nie należy stosować bezpośrednio na skórę;
• lek przeciwbiegunkowy – preparat z loperamidem, który zmniejsza częstość wypróżnień i pomaga przetrwać np. długą podróż autobusem czy lot samolotem;
• elektrolity doustne – saszetki do przygotowania doustnego płynu nawadniającego (tzw. ORS, ang. oral rehydration solution). Uzupełnianie płynów i elektrolitów jest kluczowe przy biegunce, szczególnie u dzieci i osób starszych;
• środek do dezynfekcji rąk – żel lub płyn na bazie alkoholu (co najmniej 60%), przydatny gdy nie masz dostępu do wody z mydłem;
• plastry opatrunkowe i materiały opatrunkowe – plastry w różnych rozmiarach, gaziki i bandaż elastyczny na drobne skaleczenia, otarcia czy pęcherze od chodzenia;
• środek do dezynfekcji ran – preparat antyseptyczny do przemywania skaleczeń i zadrapań, co jest szczególnie ważne po usunięciu kleszcza;
• krem z filtrem SPF 50 – krem z ochroną zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB. Nakładaj go co najmniej 30 minut przed wyjściem na słońce i odnawiaj co 2 godziny. Jeśli stosujesz jednocześnie repelent, najpierw nałóż krem przeciwsłoneczny, poczekaj, aż wyschnie, a dopiero potem repelent;
• środek na oparzenia słoneczne – krem łagodzący z aloesem, który przynosi ulgę w przypadku poparzenia słonecznego;
• lek przeciwalergiczny (antyhistaminowy) – tabletki lub żel na reakcje alergiczne, ukąszenia owadów czy kontakt z alergenami.^{1,2,3,4,8,10,13}

Pamiętaj też o zapakowaniu leków stosowanych na stałe, najlepiej z zapasem na wypadek opóźnienia powrotu. Leki przewoź w oryginalnych opakowaniach. Włoskie prawo pozwala wwieźć niewielką ilość lekarstw na własny użytek; przyjmuje się, że bez dodatkowych formalności można mieć ze sobą zapas na 30-dniową kurację. Jeśli Twoje leki zawierają substancje odurzające lub psychotropowe, musisz mieć przetłumaczone na język włoski lub angielski zaświadczenie lekarskie lub receptę, ważne maksymalnie 30 dni.¹²

Ubezpieczenie, EKUZ i co robić w razie choroby za granicą?

Zanim wyjedziesz, koniecznie zadbaj o kwestie ubezpieczeniowe. Jako obywatel Polski opłacający składki na ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ) masz prawo do opieki medycznej we Włoszech w zakresie koniecznym, czyli w razie nagłych dolegliwości, choroby czy wypadku. Niezbędnym dokumentem jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), którą okazujesz bezpośrednio w placówce służby zdrowia. EKUZ nie jest jednak równoznaczna z pełnym ubezpieczeniem. Korzystając z niej za granicą, podlegasz takim samym zasadom jak mieszkańcy danego kraju, co oznacza, że możesz ponosić koszty współpłacenia, jeśli takie obowiązują w danym państwie.^1,14

Wniosek o EKUZ możesz złożyć bezpłatnie na kilka sposobów: osobiście w oddziale NFZ (wydanie od ręki), przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), aplikację mojeIKP lub platformę ePUAP. Przy składaniu wniosku inną drogą niż osobiście czas oczekiwania wynosi do 5 dni roboczych, ale w sezonie letnim (od czerwca do września) oddział NFZ może wydłużyć ten okres do kilkunastu dni, więc lepiej nie zostawiać tego na ostatnią chwilę. Każdy członek rodziny, w tym dzieci, potrzebuje własnej karty EKUZ. Przed wyjazdem sprawdź, czy Twoja karta jest nadal ważna, bo okres ważności zależy od Twojego statusu ubezpieczeniowego i waha się od 2 miesięcy do nawet 20 lat.¹⁴

EKUZ ma jednak istotne ograniczenia: nie pokrywa kosztów specjalistycznego transportu medycznego do Polski ani transportu zwłok. Nie obejmuje też leczenia planowanego ani ratownictwa górskiego (np. po wypadku narciarskim). Dlatego zarówno polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ), jak i eksperci medycyny podróży zdecydowanie zalecają wykupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia podróżnego, obejmującego również transport medyczny i ewakuację. Upewnij się, że polisa obejmuje wszystkie planowane aktywności, w tym sporty wodne czy turystykę górską. Orientacyjna cena prywatnej wizyty lekarskiej we Włoszech (bez EKUZ) zaczyna się od około 50 euro (ok. 215 PLN), a doba w szpitalu (bez kosztów badań i zabiegów) od 500 euro (ok. 2 150 PLN).^1,14,15

System Odyseusz i inne praktyczne wskazówki

Przed wyjazdem zarejestruj swoją podróż w systemie Odyseusz prowadzonym przez MSZ. Dzięki temu w razie sytuacji kryzysowej polskie służby konsularne będą mogły się z Tobą skontaktować. Rejestracja jest szybka i prosta – możesz zgłosić wyjazd jednorazowo bez zakładania konta lub, jeśli podróżujesz często, założyć konto umożliwiające edycję danych i otrzymywanie newslettera. Twoje dane osobowe są automatycznie usuwane z portalu po 14 dniach od zakończenia podróży.¹⁶

Oprócz rejestracji w systemie Odyseusz warto przed wyjazdem zadbać o kilka dodatkowych kwestii organizacyjnych. Oto lista najważniejszych kroków:^3,12,15

• zapisz w telefonie numery alarmowe: 112 (europejski numer alarmowy obejmujący policję, straż pożarną i pogotowie) oraz 118 (bezpośrednia linia pogotowia ratunkowego we Włoszech);
• zabierz kopie recept na leki, najlepiej z międzynarodowymi nazwami substancji czynnych;
• miej przy sobie informację o grupie krwi, chorobach przewlekłych i alergiach;
• zapisz numer polisy ubezpieczeniowej oraz dane kontaktowe Ambasady RP w Rzymie;
• poinformuj rodzinę lub przyjaciół o swoim planie podróży i zostaw im dane kontaktowe do ubezpieczyciela.^3,7,12,15

Podsumowanie

Włochy to bezpieczny i dobrze przygotowany na turystów kraj, ale kilka prostych kroków przed wyjazdem znacząco zwiększy komfort Twojej podróży. Przede wszystkim upewnij się, że Twoje rutynowe szczepienia są aktualne, a jeśli planujesz aktywny wypoczynek w północnych regionach, rozważ szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Wyrób kartę EKUZ i wykup dodatkowe ubezpieczenie podróżne z pokryciem kosztów transportu medycznego. Spakuj dobrze wyposażoną apteczkę z repelentami, kremem z filtrem, elektrolitami i podstawowymi lekami. Zarejestruj się w systemie Odyseusz i zapisz numery alarmowe w telefonie. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu bezpieczeństwo we Włoszech nie będzie Twoim zmartwieniem i będziesz mógł spokojnie skupić się na zwiedzaniu, odpoczynku i delektowaniu się włoskim jedzeniem. Buon viaggio!

• Czym jest biegunka stresowa i dlaczego mózg wysyła sygnały alarmowe do jelit?
• Ile trwa biegunka ze stresu – typowy czas to 1–2 dni, ale kiedy trzeba iść do lekarza?
• Jak sobie radzić z biegunką ze stresu – konkretne kroki, pokarmy i techniki natychmiastowej pomocy?
• Jakie są objawy biegunki stresowej – nie tylko luźny stolec, ale też ból brzucha, napięcie mięśni i lęk?
• Kiedy biegunka stresowa staje się przewlekła i jak rozpoznać zespół jelita drażliwego (IBS)?
• Jak stres zmienia bakterie jelitowe i dlaczego probiotyki mogą pomóc?
• Praktyczne techniki zarządzania stresem – medytacja, joga, ćwiczenia, dziennik stresu?
• Jak radzić sobie z lękiem przed biegunką w miejscach publicznych?

Co to jest biegunka stresowa i dlaczego się pojawia?

Biegunka stresowa to luźne, wodniste wypróżnienia wywołane napięciem psychicznym. Pojawia się, gdy mózg wysyła sygnały alarmowe do jelit, które reagują przyspieszeniem pracy – efekt: pilna potrzeba skorzystania z toalety.¹ To naturalna reakcja organizmu, nie oznaka słabości. Dzieje się tak przez połączenie mózgu z jelitami, zwane osią mózg-jelito – układ nerwowy w jelitach (enteryczny układ nerwowy) zawiera około 100 milionów komórek nerwowych i reaguje na każdy stres jak alarm przeciwpożarowy.²

Gdy jesteś zestresowany, mózg uruchamia reakcję „walcz lub uciekaj”. Uwalnia hormony stresu – adrenalinę i kortyzol – które przyspieszają pracę jelit.³ Jelito grube nie ma czasu wchłonąć wody ze stolca, więc stolec staje się luźny i wodnisty. Co ciekawe, badania z lat 40. XX wieku już pokazały, że korek w mieście czy trudne zadanie w pracy mogą wywołać skurcze jelita.⁴ Dziś wiemy, że za tym stoi kortykotropina (CRF) – hormon, który działa jak przycisk „turbo” dla jelit, przyspieszając ich ruch i zwiększając przepuszczalność ściany jelitowej.⁴

Jak działa oś mózg-jelito podczas stresu?

Jelita mają własny „mały mózg” – enteryczny układ nerwowy, który kontroluje trawienie i reaguje na każdy sygnał ze strony mózgu.³ W jelitach jest więcej receptorów serotoniny (hormonu szczęścia i spokoju) niż w mózgu – dlatego emocje tak mocno wpływają na brzuch.² Gdy czujesz stres, mózg przez współczulny układ nerwowy wysyła do jelit komunikat: „zagrożenie!”. Jelita odpowiadają: przyspieszamy ruch, opróżniamy się, żeby być gotowym do ucieczki.

Stres uwalnia CRF, który działa na jelita na trzy sposoby: przez oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przez autonomiczny układ nerwowy i bezpośrednio na jelita.⁴ Receptory CRF w jelitach (zwłaszcza CRF1) zwiększają ruch jelita grubego – stąd biegunka stresowa.⁴ Dodatkowo stres zwiększa przepuszczalność jelit – ściana jelitowa staje się bardziej „dziurawa”, co może prowadzić do stanów zapalnych i wrażliwości na pokarmy.⁴

Ile trwa biegunka ze stresu i jakie daje objawy?

Ile trwa biegunka ze stresu? Zazwyczaj 1–2 dni – ustępuje, gdy sytuacja stresująca mija.⁵ To najczęstszy czas trwania biegunki stresowej u większości osób. Jeśli jednak biegunka ze stresu trwa dłużej niż 4 dni, skonsultuj się z lekarzem. Biegunka ostra to 1–2 dni, przewlekła – 4 tygodnie lub dłużej.⁶ Jeśli widzisz krew w stolcu, stolec jest czarny lub smołowaty, masz gorączkę lub silne skurcze – natychmiast zgłoś się do lekarza.

Objawy biegunki stresowej to nie tylko luźny stolec. Możesz odczuwać:^6,5

• ból i skurcze brzucha;
• pilną potrzebę skorzystania z toalety;
• utratę kontroli nad wypróżnianiem;
• napięcie mięśni, ból szyi, migreny;
• zmęczenie, drażliwość, problemy ze snem;
• niepokój, poczucie przytłoczenia.

Jeśli wypróżniłeś się więcej niż 3 razy wodnistym stolcem w ciągu dnia – masz biegunkę. To znak, że organizm reaguje na stres nadmiernym przyspieszeniem jelit. Wiedza o tym, ile trwa biegunka ze stresu, pomaga ocenić, czy potrzebujesz pomocy lekarza.

Kiedy biegunka stresowa staje się przewlekła?

Przewlekła biegunka stresowa to sygnał, że stres trwa zbyt długo lub że masz zespół jelita drażliwego (IBS). IBS współwystępuje z lękiem u około 60% osób.¹ Jelita stają się nadwrażliwe – reagują biegunką na stres, niektóre pokarmy (nabiał, pszenica, czerwone wino), kofeinę czy palenie papierosów. Jeśli objawy wracają od 3 miesięcy lub dłużej, to może być przewlekła biegunka stresowa związana z IBS – skonsultuj się z gastroenterologiem.¹

Przewlekła biegunka stresowa prowadzi do odwodnienia i niedożywienia – organizm traci wodę, sole mineralne i witaminy.⁵ Długotrwały stres zwiększa też ryzyko chorób serca, wysokiego ciśnienia, problemów ze snem, a nawet udaru i niektórych nowotworów.⁵ Dlatego ważne jest, by nie bagatelizować objawów i szukać pomocy, zwłaszcza gdy biegunka ze stresu trwa dłużej niż kilka dni.

Jak sobie radzić z biegunką ze stresu – co zrobić od razu?

Jak sobie radzić z biegunką ze stresu w pierwszych godzinach? Najważniejsze to uzupełnić płyny. Pij dużo wody, soki owocowe (pomarańczowy, granatowy, pomidorowy – dostarczają potas) i zupy (uzupełniają sód).^5,6 Unikaj kofeiny (kawa, cola, napoje energetyczne), alkoholu, pikantnych i tłustych potraw – drażnią jelita i pogarszają objawy.^2,6

Jedz łagodne, łatwo strawne pokarmy bogate w błonnik rozpuszczalny:²

• owsianka (zwykła, bez dodatków);
• banany (uzupełniają potas);
• jabłka (pektyna łagodzi jelita);
• tosty, krakersy, chleb;
• ugotowany ryż, makaron, ziemniaki.

Możesz sięgnąć po leki dostępne bez recepty – głównie z loperamidem (Imodium, Stoperan, Loperamid APTEO, Loper, Laremid, racekadotrylem (Tiorfan) lub białczanem taniny (Taninal) – zmniejszają częstość wypróżnień.² Nie podawaj ich dzieciom bez konsultacji z lekarzem. Prowadź dziennik pokarmowy – zapisuj, co jesz i kiedy pojawiają się objawy, by zidentyfikować pokarmy wyzwalające.³ To skuteczny sposób, jak sobie radzić z biegunką ze stresu w dłuższej perspektywie.

Tiorfan, kapsułki twarde

O produkcie

• substancja aktywna: racekadotryl;
• wielkość opakowania: 10 kapsułek;
• dla dorosłych.

Taninal, tabletki

O produkcie

• substancja aktywna: białczan taniny;
• wielkość opakowania: 20 tabletek;
• dla dzieci powyżej 4. roku życia i dorosłych.

Laremid, tabletki

O produkcie

• substancja aktywna: loperamid;
• wielkość opakowania: 10 lub 20 tabletek;
• dla dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych;
• działa w ciągu 1 godziny od momentu podania.

Imodium Instant, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

O produkcie

• substancja aktywna: loperamid;
• wielkość opakowania: 6 lub 12 tabletek;
• dla dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych;
• lek odpowiedni dla osób, które mają trudności w połykaniu tabletek.

Techniki natychmiastowej pomocy podczas ataku stresu

Gdy czujesz, że stres narasta, zastosuj jedną z tych technik – pomogą uspokoić mózg i jelita. To praktyczne sposoby, jak sobie radzić z biegunką ze stresu w momencie, gdy objawy się nasilają:^1,7

• Głębokie oddychanie: Wdech przez nos (licz do 4), zatrzymaj oddech (licz do 4), wydech przez usta (licz do 6). Powtórz 5 razy.
• Wizualizacja: Zamknij oczy, wyobraź sobie spokojne miejsce (plaża, las). Co widzisz? Co słyszysz? Co czujesz? To odwraca uwagę od stresu.
• Progresywna relaksacja mięśni: Zacznij od stóp – napnij mięśnie na 5 sekund, potem rozluźnij. Przejdź w górę: łydki, uda, brzuch, ramiona, twarz.⁷
• Technika 5-4-3-2-1 (grounding): Wymień 5 rzeczy, które widzisz, 4 rzeczy, których możesz dotknąć, 3 rzeczy, które słyszysz, 2 rzeczy, które możesz powąchać, 1 rzecz, którą możesz posmakować. Skupia na teraźniejszości.¹
• Krótki spacer: Nawet 5 minut ruchu pomaga rozładować napięcie.

Powiedz sobie to, co powiedziałbyś bliskiej osobie w tej samej sytuacji – współczucie wobec siebie zmniejsza lęk.¹ Zadzwoń do kogoś bliskiego – wsparcie społeczne działa jak bufor stresu. Te proste kroki pokazują, jak sobie radzić z biegunką ze stresu na co dzień.

Jak zarządzać stresem na co dzień, żeby uniknąć biegunki stresowej?

Obniżenie poziomu stresu to najlepsza profilaktyka biegunki stresowej. Zidentyfikuj swoje wyzwalacze stresu – prowadź dziennik: co się wydarzyło przed atakiem biegunki? Kto, co, gdzie?^8,5 Gdy znasz wyzwalacze, możesz ich unikać lub przygotować się na nie. To kluczowa strategia, jak sobie radzić z biegunką ze stresu długoterminowo.

Skuteczne techniki codziennego zarządzania stresem i biegunką stresową:^6,1

• Medytacja: 20 minut dziennie obniża poziom stresu o 11% po 6 tygodniach.⁷
• Joga: 12 sesji w ciągu miesiąca znacząco zmniejsza stres u kobiet.⁷
• Regularne ćwiczenia: 30 minut dziennie, 5 dni w tygodniu – wzmacnia jelita, poprawia nastrój, rozładowuje napięcie.²
• 7–9 godzin snu: Sen regeneruje organizm i obniża poziom kortyzolu.
• Zdrowa dieta: Warzywa, pełne ziarna, chude białko, owoce. Ogranicz cukier, tłuszcze, kofeinę.
• Unikaj alkoholu i papierosów: Pogarszają objawy i zwiększają stres.

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie brzucha poprawiają jakość wypróżnień – mniej stolca pozostaje w jelicie, mniej wzdęć i biegunki stresowej.¹ Dieta roślinna (warzywa, owoce, pełne ziarna) działa najlepiej w połączeniu z regularnym ruchem.¹ Herbata imbirowa łagodzi nudności i uspokaja jelita.¹

Jak radzić sobie z lękiem przed biegunką w miejscach publicznych?

Lęk przed biegunką w miejscach publicznych (np. w pracy, na spotkaniu, w sklepie) sam w sobie wywołuje stres – i kolejną biegunkę stresową. To błędne koło.¹ Wiele osób doświadcza tego problemu – nie jesteś sam. Oto co możesz zrobić, aby skutecznie sobie radzić z biegunką ze stresu w takich sytuacjach:

• Planuj z wyprzedzeniem: Dowiedz się, gdzie są toalety, zanim wyjdziesz z domu.
• Unikaj pokarmów wyzwalających: Przed ważnym wydarzeniem nie jedz nabiału, pikantnych potraw, kofeiny.
• Miej przy sobie leki: najlepiej te z loperamidem na wypadek nagłej potrzeby.
• Akceptuj swoje ciało: Każdy ma jelita, każdy czasem ma problemy – to normalne, nie wstydź się.

Jeśli lęk przed biegunką powstrzymuje Cię od życia (unikasz pracy, spotkań towarzyskich, podróży), porozmawiaj z terapeutą.¹ Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) pomaga zmniejszyć lęk i nauczyć się skutecznych strategii radzenia sobie. W niektórych przypadkach lekarz może również przepisać leki łagodzące zarówno objawy psychiczne, jak i fizyczne. Ważne jest, aby nie pozwolić, by strach przed biegunką stresową kontrolował Twoje życie – z odpowiednim wsparciem i strategiami możesz nauczyć się zarządzać tym problemem i żyć pełnią życia.

Biegunka stresowa a zespół jelita drażliwego (IBS) – jaki jest związek?

IBS (zespół jelita drażliwego) to przewlekłe zaburzenie jelit, które często występuje razem z lękiem i depresją. Około 60% osób z lękiem lub depresją ma IBS.¹ Jelita w IBS są nadwrażliwe – reagują biegunką, zaparciami, bólem brzucha na stres, niektóre pokarmy, hormony, zmiany temperatury czy podróże.⁹ Przewlekła biegunka stresowa często okazuje się pierwszym objawem IBS.

Objawy IBS, które mogą wskazywać na problem:¹

• ból brzucha, który nie ustępuje lub wraca regularnie;
• skurcze żołądka;
• wzdęcia, gazy;
• biegunka, zaparcia lub naprzemiennie jedno i drugie;
• objawy nasilają się po kawie, papierosach, nabiału, czerwonym winie, pszenicy.

Jeśli masz te objawy przez 3 miesiące lub dłużej, to może być IBS – skonsultuj się z gastroenterologiem. IBS nie ma wyraźnej przyczyny organicznej (jelita wyglądają normalnie), ale są bardzo wrażliwe na wyzwalacze.⁹ Około 50–90% osób z IBS ma też lęk lub depresję – leczenie obu stanów jednocześnie daje najlepsze efekty.⁴ Wiedza o tym, jak sobie radzić z biegunką ze stresu, jest kluczowa w leczeniu IBS.

Jak stres zmienia bakterie jelitowe i wywołuje biegunkę stresową?

Stres zmienia skład bakterii jelitowych (mikrobiom jelitowy), co może prowadzić do biegunki stresowej, stanów zapalnych i nadwrażliwości jelit. Badania na myszach pokazały, że stres zwiększa poziom CRF, co obniża poziom inflamasomów NLRP6 w jelicie cienkim – białek, które chronią przed zapaleniem.⁴ W efekcie dochodzi do zapalenia jelit i biegunki. Podanie probiotyków (szczepy Lactobacillus) zmniejsza stan zapalny i biegunkę u szczurów w stresie.⁴

U ludzi też zaobserwowano zmiany bakterii jelitowych pod wpływem stresu. Astronauci w izolacji w Skylabie mieli zwiększony poziom Bacteroides fragilis – bakterii związanych ze stanem zapalnym.⁴ Studenci w okresie egzaminów mieli mniej bakterii kwasu mlekowego (Lactobacillus) w stolcu.⁴ Pacjenci z IBS mają zmieniony mikrobiom – leczenie antybiotykiem ryfaksyminą lub probiotykami poprawia objawy biegunki stresowej.⁴ Metaanaliza potwierdza skuteczność probiotyków w IBS, choć nie wiadomo jeszcze, które szczepy działają najlepiej.

Kiedy iść do lekarza z powodu biegunki stresowej?

Większość epizodów biegunki stresowej ustępuje samoistnie w ciągu 1–2 dni. Jeśli jednak zastanawiasz się, ile trwa biegunka ze stresu w Twoim przypadku i przekracza ona typowy czas, idź do lekarza. Zgłoś się, jeśli:^6,7

• biegunka ze stresu trwa dłużej niż 2 dni u dorosłych lub 24 godziny u dzieci;
• widzisz krew, ropę lub śluz w stolcu;
• stolec jest czarny lub smołowaty;
• masz wysoką gorączkę (powyżej 38,9°C);
• masz 6 lub więcej luźnych stolców dziennie;
• silny, ciągły ból brzucha lub odbytnicy;
• częste wymioty, które uniemożliwiają picie;
• oznaki odwodnienia: suche usta, zawroty głowy, ciemny mocz, rzadkie oddawanie moczu;
• dezorientacja, skrajne zmęczenie, drażliwość.

Natychmiast zgłoś się do lekarza, jeśli masz którykolwiek z powyższych objawów. Jeśli przyjmujesz leki, a biegunka może zakłócić ich działanie (np. antykoncepcję, leki na serce), skonsultuj się z lekarzem. Osoby po 65. roku życia, w ciąży, z osłabionym układem odpornościowym lub przyjmujące antybiotyki powinny zgłosić się do lekarza wcześniej.⁷ Nie lekceważ sygnałów ciała – jeśli biegunka ze stresu trwa nietypowo długo, to może oznaczać poważniejszy problem.

Jak wygląda diagnostyka i leczenie przewlekłej biegunki stresowej?

Jeśli przewlekła biegunka stresowa wraca często lub trwa długo, lekarz może zlecić badania, by wykluczyć inne choroby. Objawy żołądkowo-jelitowe są niespecyficzne – mogą oznaczać IBS, ale też celiakię, chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy nadczynność tarczycy.⁹ Gastroenterolog pomoże ustalić przyczynę i zaproponuje leczenie.

Leczenie przewlekłej biegunki stresowej łączy:^1,7

• Zmiany stylu życia: Zdrowa dieta, regularne ćwiczenia, techniki relaksacyjne, dziennik stresu i pokarmów.
• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Pomaga zmniejszyć lęk i stres, poprawia objawy IBS i biegunki stresowej.
• Leki przeciwdepresyjne: U niektórych osób łagodzą zarówno lęk, jak i objawy jelitowe.
• Leki przeciwbiegunkowe: na krótki czas, nie leczą przyczyny.
• Probiotyki: Szczepy Lactobacillus mogą pomóc przywrócić równowagę bakterii jelitowych.

Jeśli lęk znacząco wpływa na Twoje życie (bezsenność, izolacja społeczna, bóle głowy, zmiany osobowości), skonsultuj się ze specjalistą od zdrowia psychicznego.¹ Uczucia strachu i zmartwienia mogą wpływać na relacje, pracę, szkołę i sen – pomoc jest dostępna, nie musisz radzić sobie sam. Specjalista pomoże Ci nauczyć się, jak sobie radzić z biegunką ze stresu w sposób długoterminowy i skuteczny.

Pytania i odpowiedzi

Podsumowanie

Biegunka stresowa to naturalna reakcja organizmu na napięcie psychiczne, która trwa zazwyczaj 1–2 dni i ustępuje, gdy stres mija. Jak sobie radzić z biegunką ze stresu? Najważniejsze to uzupełnianie płynów, jedzenie łagodnych pokarmów (owsianka, banany, ryż) i unikanie kofeiny, alkoholu oraz pikantnych potraw. Stosuj techniki zarządzania stresem: medytację (20 minut dziennie), jogę, regularne ćwiczenia (30 minut, 5 dni w tygodniu) i głębokie oddychanie. Jeśli biegunka ze stresu trwa dłużej niż 2 dni, widzisz krew w stolcu lub masz gorączkę – skonsultuj się z lekarzem. Przewlekła biegunka stresowa może oznaczać zespół jelita drażliwego (IBS) – gastroenterolog pomoże postawić diagnozę i wdrożyć skuteczne leczenie.

Nagła biegunka potrafi zamienić plan zwiedzania w maraton do toalety. W takich awaryjnych chwilach przydaje się lek, który szybko zmniejsza częstość wypróżnień i chroni przed odwodnieniem. Dlatego do kosmetyczki czy apteczki warto wrzucić kapsułki z loperamidem lub saszetki z taninianem – oba działają szybko i nie zajmują wiele miejsca. Jeśli brzuch dodatkowo ściska ból, tabletka z drotaweryną rozluźni mięśnie i ułatwi dojście do siebie.

• loperamid – Stoperan, Laremid, Imodium Instant;
• taninian żelatyny – Tasectan;
• drotaweryna – No‑Spa, Deespa, Drotafemme Forte.

Tak skompletowany zestaw waży mniej niż paczka chusteczek, a potrafi uratować cały dzień urlopu. Dobrze mieć go zawsze pod ręką, bo apteka bywa daleko, a toaleta – jeszcze dalej.

Czy probiotyk uchroni przed „klątwą faraona”?

Egzotyczne bakterie potrafią zaskoczyć nawet żelazny żołądek. Warto więc tydzień przed wyjazdem sięgnąć po probiotyk z Lactobacillus rhamnosus GG lub drożdżakiem Saccharomyces boulardii. Dobre mikroby zajmują miejsca w jelitach i utrudniają rozwój tym szkodliwym, zmniejszając ryzyko niekończącej się biegunki po powrocie.

• Lactobacillus rhamnosus GG – Dicoflor, Lakcid;
• Lacticaseibacillus rhamnosus R0011 i Lactobacillus helveticus R0052 – Lacidofil;
• Saccharomyces boulardii – Enterol, Entero Acidolac, Dierol.

Kurację warto kontynuować przez cały urlop i kilka dni po powrocie. Dzięki temu wakacyjne wspomnienia będą dotyczyć zabytków, a nie łazienkowej ceramiki.

Dlaczego zwykła woda nie wystarczy w tropikalnym skwarze?

W upale z potem tracimy nie tylko wodę, lecz także cenne minerały: sód, potas i magnez. Saszetka lub tabletka musująca z elektrolitami rozpuszczona w butelce wody szybko uzupełni te składniki. To prosty sposób, by uniknąć bólu głowy, drżenia mięśni i odwodnienia.

• proszek ORS – Orsalit;
• tabletki musujące z elektrolitami – Oryal elektrolity, Elektrolity + C, Protego Elektrolity.

Elektrolity zajmują tyle miejsca co torebka cukru, a potrafią postawić na nogi po całym dniu w słońcu lub długiej wędrówce. Warto popijać je małymi łykami, zanim pragnienie zrobi się nie do zniesienia.

Jak zapobiec mdłościom w aucie, samolocie i na statku?

Choroba lokomocyjna to efekt konfliktu między oczami a błędnikiem. Najpewniejszą tarczą są tabletki z dimenhydrynatem – wystarczy zażyć je pół godziny przed podróżą, by kołysanie nie zamieniło się w mdłości. Jeśli jednak wolisz naturalne rozwiązanie, sięgnij po kapsułki lub pastylki z imbirem – korzeń tej popularnej przyprawy od wieków pomaga uspokoić “zakręcony” żołądek i nie wywołuje senności.

• dimenhydrynat – Aviomarin, Mobillek;
• imbir – Lokomotiv, Aviomarin Natural.

Preparaty z imbirem działają łagodniej i sprawdzają się przy krótszych trasach lub u osób, które unikają leków przeciwhistaminowych. Po dimenhydrynat warto sięgnąć, gdy czeka Cię długa, kręta droga i potrzebna jest pewna ochrona przed mdłościami.

Co spakować, żeby skaleczenie nie zamieniło się w infekcję?

Otarcia od sandałów czy skaleczenia na szlaku potrafią zepsuć każdy spacer. W apteczce powinny znaleźć się klasyczne plastry oraz wodoodporne, które przetrwają kąpiel w morzu. Na pęcherze bezkonkurencyjne są plastry hydrożelowe – tworzą miękki „poduszkowiec” i pozwalają chodzić bez bólu.

• plastry klasyczne – Salvequick;
• plastry hydrożelowe – Compeed, Aqua-gel, Purilon Gel.

Zanim jednak cokolwiek przykleisz, przepłucz ranę czystą wodą lub solą fizjologiczną, a potem spryskaj ją środkiem antyseptycznym. Mały flakonik z roztworem odkażającym (Octenisept) waży tyle co nic, a znacząco zmniejsza ryzyko infekcji. Ten drobiazg często decyduje, czy wyjazd zakończy się pamiątkowym zdjęciem, czy pilną wizytą u lekarza.

Jak szybko złagodzić poparzoną słońcem skórę?

Kiedy krem z filtrem zawiedzie, ulgę przyniesie pianka z pantenolem i aloesem – chłodzi, nawilża i przyspiesza gojenie. Przy mocnym zaczerwienieniu warto mieć w rezerwie krem z niewielką dawką hydrokortyzonu 0,5%.

• pantenol + aloes – Panthenol Travel, Panthenol 20% Supra.
• hydrokortyzon 0,5 % – Hydrocortisonum Oceanic, Hydrocort Chema.

Produkty te działają najlepiej, gdy schłodzisz je wcześniej w lodówce hotelowej. Parę minut chłodu na skórze potrafi zamienić pieczenie w przyjemne uczucie ulgi.

Podsumowanie

Dobrze skompletowana apteczka zajmie w walizce tyle miejsca, co para skarpetek, a potrafi zatrzymać lawinę problemów: od biegunki po pęcherz i poparzoną słońcem skórę. Kilka sprawdzonych leków (na biegunkę, mdłości, oparzenia), saszetka elektrolitów, probiotyk na zmianę flory bakteryjnej i zapas plastrów sprawiają, że zamiast szukać apteki – wracasz do zwiedzania.

Pakując się, pomyśl o najczęstszych wakacyjnych kłopotach i dodaj do kosmetyczki „ratunkowy zestaw” opisany w artykule. To niewielki wysiłek, a gwarancja beztroskiego urlopu. A jeśli masz wątpliwości, zajrzyj na Leki.pl lub zapytaj farmaceutę – razem sprawdzimy, czy w Twojej podróżnej apteczce niczego nie brakuje.

Sierpień obfitował w nowości dostępne bez recepty. Aspigola spray to nowy środek dostępny w aptekach, łączący lidokainę i dichlorobenzylowy alkohol w postaci aerozolu do stosowania w jamie ustnej. Produkt ten przynosi ulgę w bólu gardła i stanach zapalnych jamy ustnej.

Wśród nowości znajdziemy także Ankerman, tabletki powlekane z witaminą B12, które wspomagają funkcje nerwowe i zapobiegają anemii. Są dostępne w opakowaniach po 30 i 50 tabletek. Innym produktem z tej kategorii jest BiotinoZin, zawierający biotynę i cynk, który wspomaga zdrowie skóry, włosów oraz paznokci. Produkt dostępny jest w opakowaniach po 15 i 30 tabletek.

W sierpniowym zestawieniu znalazły się również leki na biegunkę i kaszel. Stoperan FAST to liofilizat doustny zawierający loperamid, który skutecznie hamuje biegunkę. Dostępny jest w opakowaniach po 6, 10 i 12 tabletek. Z kolei Strepsils Natur kaszel mokry to syrop zawierający wyciąg z liści bluszczu, łagodzący kaszel mokry, dostępny w butelkach po 100 i 200 ml. Dla osób borykających się z migreną nową propozycją są tabletki powlekane Trymigan, zawierające almotriptan i dostępne w opakowaniach po 2 tabletki.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ nerwowy

Kolejną grupę nowości stanowią leki dostępne na receptę. Banavin to preparat zawierający vortioxetynę, stosowany w leczeniu depresji i dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Na rynku pojawiła się także Lusama – pregabalina w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, stosowana w leczeniu padaczki i bólu neuropatycznego. Lek dostępny jest w dawkach 82,5 mg, 165 mg i 330 mg. Sultiame Desitin to sultiam w zawiesinie doustnej, dodawany do terapii w leczeniu padaczki.

Leki stosowane w zakażeniach

W kategorii antybiotyków nową propozycją jest Cefuroxime Aristo. Lek ten, zawierający cefuroksym, jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 250 mg i 500 mg, przeznaczonych do leczenia zakażeń bakteryjnych. Nowością w leczeniu zakażeń dróg oddechowych jest Levocin z lewofloksacyną, dostępny w dawce 500 mg w tabletkach powlekanych. 

W leczeniu poważnych zakażeń grzybiczych pomocny będzie Voriconazole hameln – worykonazol w proszku do sporządzania roztworu do infuzji, skuteczny w walce z ciężkimi infekcjami grzybiczymi.

Leczenie infekcji pasożytniczych wspomoże nowy lek Scavertin, zawierający iwermektynę, który jest dostępny w opakowaniach po 4, 8, 10, 12, 16 i 20 tabletek. 

W profilaktyce zakażeń tężcem stosowana będzie nowa Tetana Pro – szczepionka przeciw tężcowi dostępna w ampułkach po 0,5 ml, co polepszy możliwości prewencji tego ciężkiego zakażenia.

Leki na krew i układ krążenia

Dabigatran Etexilate Viatris to nowa opcja w prewencji zakrzepicy i udarów mózgu, dostępna w kapsułkach twardych w dawkach 75 mg, 110 mg i 150 mg. Również nowy na rynku jest Rivaroxaban Bluefish, stosowany w leczeniu i prewencji zakrzepicy, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg.

Inne leki

Finjuve z finasterydem, stosowany w terapii łysienia androgenowego, jest teraz dostępny w postaci aerozolu do stosowania na skórę. W walce ze stanami zapalnymi i alergicznymi stosować można nowy Deksametazon Accord w roztworze do wstrzykiwań i infuzji. Pixalzina, zawierająca metamizol, jako roztwór do wstrzykiwań, oferuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. 

Pacjentki po menopauzie z rakiem piersi mogą również skorzystać z Exemestan Symphar – tabletki zawierające egzemestan są dostępne w różnych opakowaniach. Calcium folinate Kalceks – folinian wapnia w roztworze do wstrzykiwań i infuzji, jest używany w terapiach ratunkowych po metotreksacie i innych lekach cytotoksycznych. 

Nowe leki stosowane w lecznictwie zamkniętym (Lz)

Wśród nowości znajdują się również leki przeznaczone do stosowania w lecznictwie zamkniętym. Dimethyl Fumarate Gedeon Richter to dimetyl fumarat w kapsułkach dojelitowych, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, dostępny w dawkach 120 mg i 240 mg.

Do leczenia zaawansowanego raka piersi został zarejestrowany Eribulin EVER Pharma, który występuje w formie roztworu do wstrzykiwań. 

Podsumowanie

Sierpień 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny szereg nowych leków, które mogą w istotny sposób wpłynąć na leczenie różnych schorzeń. Pacjenci oraz specjaliści medyczni mają teraz dostęp do szerszego wachlarza opcji terapeutycznych. Każdy z tych leków został starannie przebadany i zatwierdzony, co zapewnia skuteczność i bezpieczeństwo ich stosowania.

O biegunce mówimy, kiedy ilość oddawanych stolców jest zwiększona (powyżej trzech na dobę), mają one luźną konsystencję, a także większą niż zwykle objętość.  Ze względu na czas trwania biegunki, rozróżniamy biegunkę ostrą, przetrwałą i przewlekłą. Biegunka ostra trwa maksymalnie 2 tygodnie, przetrwała — od dwóch tygodni do miesiąca, natomiast o biegunce przewlekłej można mówić, kiedy utrzymuje się powyżej 30 dni.

Biegunki mogą być powodowane zarówno przez wirusy jak i bakterie. Wśród wirusów, które najczęściej powodują biegunkę, warto wymienić rotawirusy i norowirusy.  Biegunki bakteryjne najczęściej wywołują z kolej Escherichia coli oraz Salmonella enteritidis, a także Campylobacter jejuni. Toksyny bakteryjne, powodujące biegunkę, dostają się najczęściej do organizmu człowieka podczas spożywania skażonego jedzenia. Biegunka bakteryjna wynika więc najczęściej z zaniedbania higieny i czystości pomieszczeń sanitarnych, gdzie przygotowywane są posiłki. 

Do innych przyczyn biegunek zaliczamy również toksyny produkowane przez grzyby, alergie pokarmowe, a także przyjmowanie niektórych leków (tzw. biegunka polekowa) [1]. 

Co zawierają dostępne na rynku tabletki na biegunkę?

Wśród tabletek na biegunkę, znajdują się różne substancje lecznicze. Do najpopularniejszych, dostępnych na rynku należą: 

• Loperamid — efektem jego działania jest zahamowanie ruchów perystaltycznych przewodu pokarmowego. Powoduje także zwiększenie napięcia zwieracza odbytu. Skutek jego działania jest szybki i długotrwały. Preparaty zawierające ten lek najczęściej mogą stosować także dzieci od 6. roku życia. Tabletki na biegunkę z loperamidem dostępne są zarówno w formie tabletek powlekanych do połykania jak i tabletek ulegających rozpadowi, w jamie ustnej, które rozpuszczają się na języku [2,3]. 
• Nifuroksazyd — preparaty z tym składnikiem, zaleca się stosować w przypadku biegunek ostrych i przewlekłych, spowodowanych przez bakterie. Lek ten ma właściwości przeciwbakteryjne. Działa poprzez hamowanie enzymów i białek potrzebnych bakteriom do ich wzrostu i rozwoju. Bez nich komórka bakteryjna nie rozwija się prawidłowo  i  obumiera  [4].
• Saccharomyces boulardii – są to drożdże, które możemy znaleźć w lekach probiotycznych, np. Enterol. Szczep Saccharomyces boulardii leczy biegunki bakteryjne, wirusowe i wywołane przez pasożyty, a także biegunki powiązane z zespołem jelita drażliwego i antybiotykami oraz zapobiega biegunkom poantybiotykowym i biegunkom podróżnych.
• Białczan taniny — substancja od wielu lat stosowana w biegunkach i zatruciach pokarmowych. W przewodzie pokarmowym dochodzi do jej strawienia, w wyniku czego uwalniane są garbniki. Związki te  tworzą nierozpuszczalne kompleksy z  toksynami bakteryjnymi. Działają więc ściągająco i przeciwbakteryjnie, hamują rozwój patologicznej flory bakteryjnej w jelitach [5].
• Racekadotryl — jest to prolek, po przyjęciu przekształca się w ludzkim organizmie do tiorfanu. Lek ten powoduje zmniejszenie nadmiernego wydzielania wody i elektrolitów w obrębie jelit, które może być spowodowane toksynami lub stanem zapalnym. Lek powoduje szybki efekt przeciwbiegunkowy i nie zmniejsza ciągłości pasażu przez jelita [6].
• Węgiel aktywny — ma zdolność wiązania różnych substancji w przewodzie pokarmowym, w tym również toksyn bakteryjnych. Dostępny w postaci tabletek lub kapsułek. Węgiel stosuje się nie tylko w przypadku biegunek i niestrawności, ale także przy zatruciach lekami i innymi substancjami chemicznymi (po konsultacji z lekarzem) [7].

Jakie tabletki na biegunkę wybrać?

Wybierając tabletki na biegunkę, należy wziąć pod uwagę kilka rzeczy. Preparaty dostępne są w formie klasycznych tabletek do połykania, występują również jako kapsułki. Dla osób z trudnościami w połykaniu zwykłych tabletek dobrym rozwiązaniem będą tabletki pod język na biegunkę. Nie trzeba ich połykać — tabletka sama rozpuści się, po umieszczeniu jej w jamie ustnej.  Czynnikiem determinującym wybór preparatu może być również wielkość opakowania, w zależności od tego, dla jakiej liczby osób potrzebny jest lek i jak długo będzie on stosowany.  Nie wszystkie dostępne tabletki mogą być stosowane u dzieci. Przy wyborze tabletek na biegunkę warto więc wziąć również pod uwagę, od jakiego wieku mogą być stosowane. 

Poniżej przegląd popularnych preparatów na biegunkę, dostępnych w aptekach. 

Enterol Probiotykkapsułki, 250 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• probiotyk w formie leku bez recepty;
• zawiera szczep Saccharomyces boulardii CNCM I-745, którego skuteczność została potwierdzona na podstawie ponad 100 badań klinicznych;
• zapobiega biegunkom podróżnych i poantybiotykowym;
• leczy biegunki infekcyjne wywołane przez bakterie, wirusy i pierwotniaki;
• można stosować nawet jednocześnie z antybiotykiem;
• nie trzeba przechowywać w lodówce, lecz w temperaturze pokojowej, dzięki czemu jest bardzo dobrym wyborem w podróży;
• przeznaczony dla dzieci już od urodzenia i osób dorosłych;
• w ostrej biegunce oraz przy antybiotykoterapii stosuje się od 1 do 2 kapsułek na dobę, natomiast w biegunce podróżnych od 1 do 4 kapsułek na dobę;
• zawartość kapsułki można otworzyć i dodać do napoju lub pokarmu (szczególnie ważne u młodszych dzieci);
• dostępny w opakowaniach po 10, 20 i 30 kapsułek.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu biegunki, biegunki podróżnych, zespołu drażliwego jelita, odwodnienia oraz wyjałowionej flory bakteryjnej po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Zalecane dawkowanie u dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• ostra biegunka infekcyjna: 1 do 2 kapsułek na dobę, przez okres do 1 tygodnia;
• biegunka poantybiotykowa: 1 do 2 kapsułek na dobę, w trakcie i po antybiotykoterapii;
• biegunka spowodowana zakażeniem C. difficile: 4 kapsułki na dobę, przez okres do 4 tygodni;
• biegunka związana z żywieniem dojelitowym: 1 do 2 kapsułek na dobę;
• biegunka podróżnych: 1 do 4 kapsułek na dobę przez okres do 1 tygodnia;
• wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 kapsułka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Enterol Probiotykproszek

Lek dostępny bez recepty

O leku

• zawiera przebadane naukowo drożdżaki Saccharomyces boulardii CNCM I-745 (ponad 100 badań klinicznych);
• łatwość aplikacji, gdyż proszek z saszetki można rozpuścić w letniej wodzie lub dodać do pokarmu dziecka (np. mleka w butelce);
• można stosować niezależnie od przyjęcia antybiotyku – nawet razem z nim;
• pyszny, owocowy smak;
• można stosować od urodzenia.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest biegunka, zaburzenia mikroflory jelitowej, biegunka podróżnych, zespół jelita drażliwego (ibs) oraz wyjałowiona flora bakteryjna po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Dawkowanie dla dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• W przypadku ostrej biegunki infekcyjnej zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• W przypadku biegunki poantybiotykowej, dawkowanie wynosi 1-2 saszetki na dobę, zarówno w trakcie, jak i po antybiotykoterapii.
• W przypadku biegunki spowodowanej zakażeniem C. difficile, zaleca się przyjmowanie 4 saszetek na dobę przez okres do 4 tygodni.
• W przypadku biegunki związanej z żywieniem dojelitowym, zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę.
• W przypadku biegunki podróżnych, dawkowanie wynosi 1-4 saszetki na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• Wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 saszetka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Laremid, tabletki

O produkcie

• substancja aktywna: loperamid;
• wielkość opakowania: 10 lub 20 tabletek;
• dla dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych;
• działa w ciągu 1 godziny od momentu podania [2].

Imodium Instant, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

O produkcie

• substancja aktywna: loperamid;
• wielkość opakowania: 6 lub 12 tabletek;
• dla dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych;
• lek odpowiedni dla osób, które mają trudności w połykaniu tabletek [3].

Nifuroksazyd Hasco, tabletki powlekane

O produkcie

• substancja aktywna: nifuroksazyd;
• dostępny w dwóch dawkach: 100 mg i 200 mg;
• wielkość opakowania: 12 tabletek;
• dla dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych;
• lek dedykowany na biegunki bakteryjne [4].

Tiorfan, kapsułki twarde

O produkcie

• substancja aktywna: racekadotryl;
• wielkość opakowania: 10 kapsułek;
• dla dorosłych [5].

Taninal, tabletki

O produkcie

• substancja aktywna: białczan taniny;
• wielkość opakowania: 20 tabletek;
• dla dzieci powyżej 4. roku życia i dorosłych [6]. 

Węgiel aktywny VP, tabletki

O produkcie

• substancja aktywna: węgiel aktywny;
• wielkość opakowania: 20 tabletek;
• dla dzieci powyżej 12. roku życia i dorosłych

Podsumowanie

Tabletki na biegunkę dostępne są w różnych wariantach. Można spotkać klasyczne tabletki do połykania, kapsułki, a także bardziej nowoczesne rozwiązania — tabletki ulegające rozpadowi, w jamie ustnej (alternatywa dla osób z trudnościami w połykaniu tabletek). Niektóre preparaty dostępne są w opakowaniach różnej wielkości (większe lub mniejsze). Nie wszystkie tabletki na biegunkę mogą stosować dzieci. 

Wzdęcia to dosyć częsty problem, który występuje w różnych grupach wiekowych. Pacjenci cierpiący na tę dolegliwość skarżą się na uczucie pełności w żołądku, natomiast inni doświadczają wypełnienia oraz “przelewania” się treści pokarmowej. Wzdęcia związane są z nadmiernym nagromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, jednak nie zawsze powoduje to wydęcie brzucha czy nadmierne wiatry. Często sposobem na szybką redukcję wzdęć jest simetikon, ale czy zawsze warto go przyjmować? Jaki jest szybki sposób na wzdęcia? Na to wszystko odpowiemy w dalszej części tekstu [1,2].

Wzdęty brzuch — przyczyny. Dlaczego powstają wzdęcia?

Wzdęty brzuch i wzdęcia mogą być spowodowane zaburzeniami mikrobioty jelit, nietolerancjami pokarmowymi czy nieodpowiednią dietą. U osób z Zespołem Jelita Drażliwego (IBS) obserwuje się niekorzystne zmiany w składzie mikrobioty, co prowadzi do zwiększonego stężenia kwasów organicznych w jelitach, powodując wzdęcia i bóle brzucha. Dodatkowo zaburzona motoryka jelit może opóźniać wydalanie gazów. Nietolerancje pokarmowe, takie jak nietolerancja laktozy, również powodują wzdęcia wskutek fermentacji laktozy przez bakterie jelitowe. W takich przypadkach szybkim sposobem na wzdęcia może być symetikon, obecny w preparatach takich jak Ulgix czy Espumisan na gazy. Jakie jeszcze mogą być przyczyny wzdęć [1,2?.

Dieta bogata w FODMAP, czyli fermentujące oligo-, di- i monosacharydy oraz poliole, jest częstą przyczyną wzdęć. Produkty takie jak cebula, kapusta, jabłka czy mleko mogą powodować nadprodukcję wodoru i napływ płynów do jelit. Zamiast całkowitego wykluczenia, warto ograniczyć ich spożycie, szczególnie przy IBS. Na wzdęcia pomocne są preparaty z simetikonem, jak Espumisan Max, który działa szybko, rozbijając pęcherzyki gazów i przynosząc ulgę. Przy wątpliwościach, czy Espumisan pomaga na zaparcia, warto pamiętać, że działa głównie na wzdęcia, a inne objawy wymagają konsultacji z lekarzem [1,2].

Najskuteczniejsze leki na wzdęcia? Przegląd produktów z simetikonem

Leczenie wzdęć jest skomplikowane podobnie jak ich pochodzenie. Podstawą jest poznanie przyczyny, bo w niektórych przypadkach farmakoterapia może być nieefektywna, a bardziej pomoże zmiana diety lub nawyków żywieniowych. W aptekach dostępnym preparatem na wzdęcia jest symetykon (Spumax Wzdęcia, Espumisan, Espumisan Easy, Espumisan Max, Simetigast Forte, Bobotic Forte Baby, Ulgix Wzdęcia Max), który występuje w postaci kropli doustnych lub kapsułek. Znajdziemy go w poniższych lekach.

Jeśli zastanawiasz się, jaki jest szybki sposób na wzdęcia, to generalnie preparaty z simetikonem są skuteczne i bezpieczne. Zastanawiając się nad wyborem Ulgix czy Espumisan, warto zwrócić uwagę na dawkę simetikonu w jednej kapsułce i sposób dawkowania. Kapsułki z 40 mg symetikonu będą działać słabiej niż te z np. 240 mg. Jednak mniejsza dawka będzie bardziej odpowiednia dla maluchów. Dla najmłodszych pacjentów istnieją krople z symetikon. Ogólne opinie o produktach na wzdęcia przedstawiamy poniżej.

Spumax Wzdęcia, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• w opakowaniu 30 kapsułek;
• kapsułki są bardzo małe i łatwe do połknięcia;
• nie zawiera laktozy;
• produkt zawiera symetykon, który skutecznie rozbija pęcherzyki gazów w jelitach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• małe kapsułki, łatwe do połknięcia.

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• małe, łatwe do połknięcia kapsułki;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania od 6. roku życia;
• prawdopodobnie bezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią (nie wchłania się z przewodu pokarmowego);
• dostępne opakowania o różnej wielkości;
• dostępny również jako krople, saszetki (Espumisan Easy) i w większej dawce (Espumisan Max);
• niska dawka symetykonu.

Espumisan, krople

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• występuje w dwóch różnych dawkach;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania od 1. miesiąca życia;
• do stosowania od 18. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• po otwarciu zużyć w ciągu 6. miesięcy.

Espumisan Easy, saszetki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• nie zawiera laktozy;
• granulki nie wymagaja popijania;
• do stosowania od 6. roku życia;
• do stosowania od 18. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• dobry smak.

Ulgix Wzdęcia Max, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• kapsułki są małe i łatwe do połknięcia;
• nie zawiera laktozy;
• produkt zawiera symetykon, który skutecznie rozbija pęcherzyki gazów w jelitach;
• do stosowania od 18. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny także w mniejszej dawce (Ulgix Wzdęcia).

Bobotic Forte, krople

O produkcie

• wyrób medyczny;
• odpowiedni już od 28. dnia życia;
• dołączona mini-łyżeczka do dawkowania;
• bez cukru i barwników;
• malinowy smak;
• odpowiedni dla diabetyków;
• do stosowania od 18. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• nie zawiera laktozy.

Ulgix Wzdęcia Baby, krople

O produkcie

• wyrób medyczny;
• dość wysoka dawka simetikonu w 1 ml;
• smak waniliowo-babanowy;
• nie zawiera alkoholu i sztucznych barwników;
• zawiera strzykawkę ułatwiającą dawkowanie;
• do stosowania od 18. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• od 1. miesiąca życia.

Simetigast Forte, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• kapsułki są małe i łatwe do połknięcia;
• nie zawiera laktozy;
• nie zawiera cukru;
• bezpieczny dla diabetyków;
• produkt zawiera symetykon, który skutecznie rozbija pęcherzyki gazów w jelitach;
• do stosowania od 12. roku życia;
• nie wchłania się z przewodu pokarmowego – prawdopodobnie bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny także w mniejszej dawce (Ulgix Wzdęcia).

Symetykon w formie kropli doustnych może być stosowany już od 1. miesiąca życia. Kapsułki zalecane są natomiast od 6. roku życia. Na rynku nie preparatów z simetikonem na wzdęcia w formie tabletek. Według Charakterystyki Produktu Leczniczego simetikon stosuje się [3]:

• Do objawowego leczenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych związanych z gromadzeniem się gazów.
• Podczas wzmożonego powstawania gazów w okresie pooperacyjnym.
• Pomocniczo w badaniach diagnostycznych, np. USG jamy brzusznej, gastroskopia, badania radiologiczne.

Jak stosować leki na wzdęcia i gazy z simetikonem?

Simetikon to szybki sposób na wzdęcia, ale niezbędne jest prawidłowe dawkowanie. Tylko maksymalnie bezpieczna dawka zapewni szybkość działania. Dawkowanie simetikonu obrazują poniższe tabele.

Czy simetikon to szybki sposób na wzdęcia?

Czy symetikon jest szybkim sposobem na gazy i wzdęcia? Biorąc pod uwagę mechanizm działania simetikonu, lek pozwala na rozbijanie nagromadzonych pęcherzyków gazu, które są przyczyną wzdęć. Jednak pamiętajmy o tym, że działa on objawowo – nie leczy przyczyny wzdęć! W przypadku wzdęć spowodowanych popularnie określaną niestrawnością simetikon zmniejsza objawy i redukuje wzdęcia oraz gazy. Jednak jeśli wspomniane objawy pojawiają się u chorych na IBS, to symetikon niestety nie jest już tak efektywny. Po jakim czasie działa simetikon, np. Espumisan Max? Tu dużo zależy od dawki leku. Szybciej zadziała większa dawka niż mniejsza. Najlepiej stosować maksymalną dawkę jednorazową u dorosłych czyli 240 mg [1].

Ciekawe jest również zastosowanie symetykonu w terapii łączonej z węglem aktywnym w przypadku leczenia wzdęć spowodowanych niestrawnością. Przeprowadzono badanie, w którym potwierdzono skuteczność takiego leczenia. Terapia trwała 3 miesiące. Niestety w Polsce nie ma takiego jednodawkowego preparatu. Simetikon zastosowano również w połączeniu z loperamidem podczas leczenia ostrej biegunki, której towarzyszyły wzdęcia i ból brzucha. W takim przypadku redukcja wzdęć była bardziej efektywna podczas leczenia preparatem łączonym niż w momencie stosowania leków oddzielnie [5,6].

Simetikon i nietolerancje pokarmowe

Niestety simetikon nie będzie zawsze efektywny w kolce dziecięcej. Często jest ona efektem nietolerancji laktozy, dlatego w takim przypadku lepiej zastosować albo dietę eliminacyjną, albo preparaty z laktazą, np. Delicol. Podobnie sytuacja wygląda podczas wzdęć spowodowanych nietolerancją innych składników pokarmowych. Objawowo simetikon może zmniejszyć wzdęcia, jednak lepiej znaleźć przyczynę problemu i ją wyeliminować.

Simetikon i badania diagnostyczne

Jeśli chodzi o stosowanie simetikonu przed badaniami diagnostycznymi, to jak najbardziej jest to zalecane. Jedyna wątpliwa kwestia pojawia się w przypadku kolonoskopii. Niektórzy twierdzą, że warto zastosować simetikon w połączeniu z preparatami makrogolowymi, gdyż polepszy to stopień oczyszczenia jelit i zwiększy szansę na wykrycie, np. polipa. Z drugiej strony badania pokazują, że zasadne jest to w przypadku przygotowania do kolonoskopii preparatami jednodawkowymi, a nie wielodawkowymi. Aktualnie do oczyszczenia jelit używa się makrogoli stosowanych w więcej niż jednej dawce, np. Citrafleet, Moviprep czy Fortrans. W przypadku kolonoskopii najlepiej realizować zalecenia lekarza przeprowadzającego badanie [7].

Czy Espumisan pomaga na zaparcia?

Pacjenci często pytają, czy Espumisan pomaga na zaparcia? Espumisan zawiera symetikon, który rozbija pęcherzyki gazu w jelitach i redukuje wzdęty brzuch. Nie jest to lek na zaparcia, ale czasami nagromadzenie gazów podrażnia jelita i powoduje ich nienaturalne skurcze. Z tego powodu mogą pojawiać się zaparcia lub biegunki. Jeśli to jest przyczyna zaparć, to wtedy Espumisan pomoże na zaparcia.

Podsumowanie

Wzdęcia to powszechna dolegliwość wynikająca z nadmiernego nagromadzenia gazów w przewodzie pokarmowym, której przyczynami mogą być nietolerancje pokarmowe, zaburzenia mikrobioty jelit czy nieodpowiednia dieta. Szybkim sposobem na wzdęcia są leki z simetikonem, takie jak Espumisan Max czy Ulgix Wzdęcia, które skutecznie rozbijają pęcherzyki gazów, przynosząc ulgę. Simetikon jest bezpieczny i działa objawowo, ale nie leczy przyczyn wzdęć, co wymaga dokładniejszej diagnostyki, szczególnie w przypadku IBS. Warto również rozważyć zastosowanie symetikonu przed badaniami diagnostycznymi, takimi jak USG czy RTG, aby poprawić ich efektywność. Pacjenci z nietolerancjami pokarmowymi, np. na laktozę, powinni skupić się na diecie eliminacyjnej lub stosowaniu preparatów enzymatycznych. Simetikon może być również użyteczny w terapii łączonej, np. z węglem aktywnym, co potwierdzają badania kliniczne.

Leki przeciwbólowe

Aspigola to nowe pastylki do ssania w wersji miętowej lub miodowo-cytrynowej bez cukru, zawierające m.in znieczulającą lidokainę.Są one przeznaczone do łagodzenia bólu gardła i stanów zapalnych jamy ustnej, oferując działanie przeciwbakteryjne i miejscowo znieczulające. Lekiem o zbliżonym działaniu jest Inovox Ultra. To nowy roztwór do płukania jamy ustnej i gardła, zawierający flurbiprofen. Jest przeznaczony do łagodzenia bólu i stanów zapalnych gardła, zapewniając ulgę przy podrażnieniach i infekcjach.

IBUFAST Forte to nowa opcja na rynku leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, zawierająca ibuprofen. Tabletki te są przeznaczone do łagodzenia bólu różnego pochodzenia, w tym bólów głowy, mięśni, a także stanów zapalnych.

Leki na sen

Nowością jest także lek Melabiorytm B6 MAX. To preparat łączący melatoninę z witaminą B6, wspierający regulację cyklu snu oraz wspomagający funkcje nerwowe. Jest szczególnie przydatny dla osób cierpiących na bezsenność lub mających trudności z zasypianiem. Z tej samej kategorii pojawiła się także Melatonina Biofarm, dostępna w dawkach od 2 mg do 5 mg, wspomagająca regulację cyklu snu. Jest dostępna w różnych opakowaniach, co pozwala na dostosowanie do indywidualnych potrzeb pacjentów.

Inne leki bez recepty

Z kolei Octefortan to preparat w postaci aerozolu na skórę, zawierający octenidynę i fenoksyetanol. Jest przeznaczony do dezynfekcji skóry i powierzchni ran, co czyni go idealnym środkiem w codziennej pielęgnacji ran.

Pulnozin Muco Junior to preparat w postaci tabletek do ssania o smaku malinowym, zawierający karbocysteinę. Jest przeznaczony do stosowania u dzieci, wspomagając odkrztuszanie i łagodząc objawy związane z nadmiarem śluzu w drogach oddechowych.

Sildenafil Dr. Max to nowy lek dostępny bez recepty, który jest przeznaczony do leczenia zaburzeń erekcji. Sildenafil wspomaga rozkurcz naczyń krwionośnych i poprawia przepływ krwi, co pomaga w osiągnięciu i utrzymaniu erekcji. Lek jest dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Stoperan Junior to nowy preparat w formie roztworu doustnego, zawierający loperamid, który skutecznie hamuje biegunkę u dzieci. Jego delikatna formuła jest dostosowana do potrzeb najmłodszych, zapewniając szybkie i skuteczne działanie.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ sercowo-naczyniowy

Blobet ZOK to nowa seria leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób serca. Lek ten zawiera metoprolol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co zapewnia długotrwałe działanie i stabilizację ciśnienia krwi przez cały dzień.   Z kolei Vabinxo to nowy lek złożony, zawierający walsartan i indapamid, przeznaczony do leczenia nadciśnienia tętniczego. Lek ten łączy w sobie działanie dwóch substancji czynnych, które pomagają skutecznie kontrolować ciśnienie krwi. Nowym lekiem o zbliżonym działaniu jest również Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed. Ten nowy lek złożony, łączący kandesartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, jest przeznaczony do leczenia nadciśnienia tętniczego. Dzięki połączeniu trzech składników, lek ten zapewnia kompleksową kontrolę ciśnienia krwi.

Z kolei Baxiren to nowy lek na rynku zawierający apiksaban, przeznaczony do zapobiegania zakrzepicy u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz po operacjach ortopedycznych. Lek ten jest dostępny w różnych dawkach, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Natomiast nowość o nazwie Ticagrelor MSN to lek przeciwpłytkowy stosowany w zapobieganiu incydentom sercowo-naczyniowym, takim jak zawał serca, u pacjentów z chorobą wieńcową. Jego działanie polega na zapobieganiu zlepianiu się płytek krwi, co zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepów.

Leki na układ nerwowy

Apiolin, zawierający sertralinę, to nowy lek stosowany w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD). Jest dostępny w różnych dawkach, co pozwala na dostosowanie leczenia do potrzeb pacjentów.

Pojawił się także lek o nazwie Karbamazepina Tillomed. To nowy lek stosowany w leczeniu padaczki oraz neuralgii nerwu trójdzielnego. Dostępny w różnych dawkach, jest przeznaczony do długotrwałej terapii, zapewniając stabilne uwalnianie substancji czynnej.

Leki na układ oddechowy

Nowości pojawiły się także w kategorii leków na układ oddechowy. Lungamo, zawierający tiotropium, to nowy lek stosowany w terapii przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Lek ten jest dostępny w postaci proszku do inhalacji, co umożliwia bezpośrednie dostarczenie substancji czynnej do dróg oddechowych.

Leki na układ immunologiczny i nowotwory

Bratiti, zawierający apremilast, to nowa opcja terapeutyczna dla pacjentów z łuszczycą oraz łuszczycowym zapaleniem stawów. Lek ten działa przeciwzapalnie i jest dostępny w różnych dawkach, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Kolejna nowość do Dimethyl fumarate Reddy – nowy lek stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego. Jest dostępny w postaci kapsułek dojelitowych i jest przeznaczony do długotrwałej terapii, zmniejszając nasilenie rzutów choroby.

Tymczasem Bosutinib Stada to nowa opcja leczenia przewlekłej białaczki szpikowej. Lek ten jest stosowany u pacjentów, u których wcześniejsze terapie okazały się nieskuteczne. Dzięki swojej innowacyjnej formule, bosutinib działa na poziomie molekularnym, hamując wzrost komórek nowotworowych. Innym lekiem przeciwnowotworowym jest Oxaliplatin Kalceks. to nowy lek przeciwnowotworowy, stosowany w chemioterapii u pacjentów z rakiem jelita grubego. Jest podawany w postaci roztworu do infuzji i działa poprzez zakłócanie procesu podziału komórek nowotworowych, co prowadzi do zahamowania rozwoju guza.

Z kolei Pazopanib Accord to nowy lek stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerek. Jego działanie polega na hamowaniu wzrostu naczyń krwionośnych w guzach, co ogranicza dostarczanie składników odżywczych do komórek nowotworowych.

Leki stosowane w chorobach przewlekłych

Formetic SR to nowy lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Zawiera metforminę, która pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi, a dzięki formule o przedłużonym uwalnianiu zapewnia długotrwałe działanie. Z kolei Omnicare to lek stosowany w leczeniu łagodnego przerostu gruczołu krokowego. Zawiera tamsulosynę, która pomaga w rozluźnieniu mięśni prostaty i pęcherza moczowego, co ułatwia oddawanie moczu.

Inne leki

Brofestill to nowy lek stosowany w okulistyce, zawierający bromfenak, który działa przeciwzapalnie. Jest przeznaczony do leczenia stanów zapalnych oczu po operacjach oraz do łagodzenia objawów zapalenia spojówek.

Vitamin D3 Krka to nowy lek dostępny na receptę, przeznaczony do suplementacji witaminy D3. Jest szczególnie zalecany dla pacjentów z niedoborem witaminy D lub tych, którzy mają zwiększone zapotrzebowanie na tę witaminę. Dzięki wysokiej dawce 30 000 j.m., lek ten może skutecznie wspierać zdrowie kości, układ immunologiczny oraz pomagać w zapobieganiu osteoporozie.

Pojawiła się także nowa szczepionka! Influvac to nowa szczepionka przeciw grypie, która została wprowadzona na rynek w lipcu 2024 roku. Szczepionka zawiera inaktywowane antygeny powierzchniowe wirusa grypy i jest przeznaczona do ochrony przed sezonowymi infekcjami grypowymi. Influvac jest dostępny na receptę i może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom w ramach profilaktyki grypy, szczególnie u osób z grup ryzyka.

Podsumowanie

Lipiec 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny szereg nowych leków, które mogą w istotny sposób wpłynąć na leczenie różnych schorzeń. Od innowacyjnych terapii onkologicznych i leków na choroby układu sercowo-naczyniowego, po nowoczesne preparaty przeciwbólowe i leki stosowane w chorobach przewlekłych – pacjenci oraz specjaliści medyczni mają teraz dostęp do szerszego wachlarza opcji terapeutycznych. Każdy z tych leków został starannie przebadany i zatwierdzony, co zapewnia skuteczność i bezpieczeństwo ich stosowania.

Najczęściej wybieranym produktem podczas biegunki znajduje się węgiel aktywny. Po jego zastosowaniu błona śluzowa przewodu pokarmowego pokrywa się ochronną warstwą, która blokuje wchłanianie toksycznych substancji. Co więcej, absorbuje on m.in. gazy jelitowe. Węgiel aktywowany w tabletkach może też wspomóc metabolizm lipidów oraz przyspieszyć usuwanie zanieczyszczeń i toksyn z organizmu. Suplementy z tym składnikiem są polecane dla kobiet w ciąży, ale zawsze warto skonsultować ich stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Węgiel leczniczy VP, tabletki

Carbo medicinalis MF, tabletki

Czy inne leki na biegunkę mogą stosować kobiety w ciąży ?

Inne popularne leki na biegunkę to m.in. Stoperan, Laremid, Smecta. Sprawdźmy, co zapisał producent w ich Charakterystykach Produktów Leczniczych.

Stoperan  a ciąża

Loperamid (Imodium) (kat B leków w ciąży), jest syntetyczną pochodną piperydyny, lek z wyboru w doraźnym leczeniu  biegunki w ciąży. Na podstawie badań retrospektywnych nie stwierdzono zwiększonego ryzyka teratogennego u płodów eksponowanych w macicy na ten lek podczas I trymestru ciąży, jednak stwierdzono o 200 gramów średnią masę urodzeniową, zaburzenia sercowo-naczyniowe.

Pomimo braku stwierdzenia działania toksycznego na zarodek lub płód, nie zaleca się stosowania Stoperan w I trymestrze ciąży. W II oraz III trymestrze dopuszcza się przyjmowanie preparatu jeżeli korzyści z terapii dla pacjentki przewyższają ryzyko dla płodu.

Laremid a ciąża

Nie stwierdzono teratogennego działania loperamidu. Nie zaleca się jednak przyjmowania leku w I trymestrze ciąży, a w II i III trymestrze leku może być stosowany jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza przewidywana korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla matki i płodu.

Smecta a ciąża 

Nie ma wystarczającej ilości danych odnośnie stosowania diosmektyku przez kobiety ciężarne, jednak nie spodziewa się, by preparat miał wpływ na płód lub przebieg ciąży. Ogólnoustrojowa ekspozycja na diosmektyt jest bardzo mała. Jednak Charakterystyka Produktu Leczniczego zabrania stosowania Smecty podczas ciąży. Natomiast ostateczną decyzję powinien podjąć lekarz.

Smecta, saszetki

Jakie są domowe sposoby na biegunkę w ciąży?

Przyjmowanie dużo płynów — należy pić jak najwięcej, aby stale uzupełniać ubytki płynów w organizmie. Szczególnie zalecane są płyny zawierające sól i trochę cukru, chodzi bowiem o dostarczenie organizmowi glukozy i soli mineralnych. Można łatwo przygotować „płyn nawadniający” – wystarczy łyżeczka cukru i szczypta soli na litr wody. Można pić też gotowe napoje zawierające odpowiednią ilość glukozy oraz elektrolitów. Należy czytać uważnie etykiety, zwłaszcza jeśli jest się kobietą w ciąży.

Czyste płyny — kurację należy rozpocząć od „czystych płynów”. Takim czystym płynem jest rosół z kury, galaretki czy inne „przeźroczyste” potrawy. Chodzi o nieprzeciążanie jelit, póki utrzymują się rzadkie stolce.  Jeśli rosół, galaretka, ryż, banany, sok z pomarańczy i jogurt nie będą już szkodzić, wtedy można zacząć stopniowo wzbogacać dietę.

Przestrzeganie lekkostrawnej diety — unikanie zwłaszcza fasoli, kapusty, brukselki. Pewne produkty o dużej zawartości trudno wchłanialnych, złożonych węglowodanów mogą nasilać biegunkę. Wśród nich należy wymienić: chleb, makarony i inne produkty z pszennej mąki; jabłka, gruszki, brzoskwinie i śliwki; płatki kukurydziane i owsiane, ziemniaki oraz otręby. Wszystkie przetwory mleczne mogą nasilać objawy. Bez względu na to, czy przyczyną biegunki jest zła tolerancja mleka, czy też cokolwiek innego, mleko może zaszkodzić.

Przywrócenie flory bakteryjnej jelit — najlepszym lekiem na przyspieszoną rekonwalescencję jest jogurt przywracający naturalną florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym. Jogurt zawiera szczepy bakterii saprofitycznych (Lactobacillus). Ich obecność w jelicie przeciwdziała rozwojowi flory patogennej wywołującej biegunki. Można również dostarczać pożyteczne szczepy Lactobacillus w postaci preparatów farmakologicznych, czyli tzw. probiotyków (np. lakcid, lacidofil lub trilac).

Zielona biegunka w ciąży. Czego jest objawem?

Zielona biegunka w ciąży jest spowodowana szybkim przesuwaniem się treści pokarmowej w jelitach. Powoduje to, że żółć nie nadąża ze zmianą zabarwienia stolca z zielonkawej na brązową. Dodatkowo niektóre pokarmy mogą nadać stolcowi zielony kolor i jest to całkowicie normalne. Produkty, które mogą zmienić kolor kupy na zielony to pokarmy roślinne bogate w błonnik. Należą do nich: szpinak, brokuły, jarmuż, pietruszka, kapusta pekińska, zioła.

Podsumowanie

Podsumowując warto zapamiętać, że w okresie rozrodczym, kobiety powinny unikać samo leczenia, tzn. nie zażywać żadnych leków bez porady lekarskiej. Leki w każdym trymestrze ciąży mogą uszkodzić płód, wywołać późne zmiany czynności organizmu noworodka lub dziecka. Ciąża w znacznym stopniu może zmienić reakcję kobiety na leki. Zalecane jest stosowanie minimalnych, skutecznych dawek przez okres możliwie najkrótszy potrzebny dla uzyskania pożądanego efektu leczniczego.

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego to jedna z najczęstszych dolegliwości, która dotyka dzieci w różnym wieku. Wśród typowych objawów wymienia się m.in. bóle brzucha, wymioty, nudności oraz zaparcia lub biegunkę. Tę ostatnią rozpoznaje się wówczas, gdy dziecko wypróżnia się około dwukrotnie częściej niż zwykle, a konsystencja kału staje się półpłynna lub wodnista. Niekiedy w stolcu może być widoczna krew, ropa lub śluz. Objawom może towarzyszyć gorączka, a nawet nudności lub wymioty.

Przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być rzecz jasna różnego rodzaju choroby infekcyjne, najczęściej wirusowe (np. biegunka rotawirusowa), rzadziej bakteryjne, pasożytnicze czy wywołane przez pierwotniaki. Co więcej, biegunka może być konsekwencją nietolerancji pokarmowej, a także następstwem stosowania antybiotyku [1,2].

Co stosować na biegunkę u dziecka?

Podstawowym środkiem zaradczym jest odpowiednie nawadnianie dziecka. W tym celu podajemy porcjami wodę oraz elektrolity (również w przypadku występujących jednocześnie wymiotów). Co ważne, nie zmieniamy diety ani nie stosujemy długich przerw w jedzeniu (dotyczy to również niemowląt karmionych piersią). 

W przypadku ostrej biegunki u dzieci powyżej 2. roku życia możemy podać diosmektyt (np. Smecta), natomiast rezygnujemy z preparatów zawierających loperamid (np. Laremid, Stoperan). Z kolei jeśli chodzi o leki przeciwdrobnoustrojowe (np. nifuroksazyd) podajemy je jedynie wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne. Są to bowiem środki wskazane do stosowania w przypadku biegunki bakteryjnej [1-3].

Jaki probiotyk na biegunkę u dzieci?

O tym, jak ważnym elementem leczenia biegunki są probiotyki, mówi się coraz częściej. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami, w przypadku ostrej biegunki u dzieci możemy stosować preparaty zawierające w swoim składzie szczepy takie jak Lacobacillus rhamnosus (np. Osłonka Normal, Dicoflor Junior, Acidolac, Lacidofil) oraz Saccharomyces boulardii (np. Enterol, Asecurin Junior), ale także Lactobacillus reuteri czy Lactobacillus casei. Uważa się, że stosowanie probiotyków łagodzi objawy biegunki, a także skraca czas jej trwania o ok. 1-2 dni. Probiotyki są uznawane za skuteczne i bezpieczne – zarówno u najmłodszych, jak i starszych dzieci. U młodszych dzieci (np. niemowląt) warto zastanowić się nad wyborem probiotyku w postaci kropli doustnych (m. in. Dicoflor baby, Multilac baby, Acidolac baby). Można także sięgnąć po preparaty łączące w sobie probiotyk i elektrolity (np. Dicoflor Elektrolity, Enteris + electrolytes) [1-3].

Wybierając konkretny probiotyk sugerujmy się nie tylko rodzajem szczepów bakteryjnych, ale również ilością CFU (ang. colony forming units – jednostki tworzące kolonię bakterii). Jednostka ta określa, ile żywych i tym samym aktywnych mikroorganizmów zawiera dany preparat. Uważa się, że “dobry” probiotyk to taki, który zawiera ok. 10⁶-10⁹ CFU – możemy wówczas liczyć na korzystny efekt terapeutyczny [4].

Enterol Probiotykproszek

Lek dostępny bez recepty

O leku

• zawiera przebadane naukowo drożdżaki Saccharomyces boulardii CNCM I-745 (ponad 100 badań klinicznych);
• łatwość aplikacji, gdyż proszek z saszetki można rozpuścić w letniej wodzie lub dodać do pokarmu dziecka (np. mleka w butelce);
• można stosować niezależnie od przyjęcia antybiotyku – nawet razem z nim;
• pyszny, owocowy smak;
• można stosować od urodzenia.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu biegunki, zaburzeń mikroflory jelitowej, biegunki podróżnych, zespołu drażliwego jelita oraz wyjałowionej flory bakteryjnej po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Dawkowanie dla dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• W przypadku ostrej biegunki infekcyjnej zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• W przypadku biegunki poantybiotykowej, dawkowanie wynosi 1-2 saszetki na dobę, zarówno w trakcie, jak i po antybiotykoterapii.
• W przypadku biegunki spowodowanej zakażeniem C. difficile, zaleca się przyjmowanie 4 saszetek na dobę przez okres do 4 tygodni.
• W przypadku biegunki związanej z żywieniem dojelitowym, zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę.
• W przypadku biegunki podróżnych, dawkowanie wynosi 1-4 saszetki na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• Wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 saszetka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Osłonka Balancekrople

Suplement diety

O produkcie

• synbiotyk — zawiera bakterie kwasu mlekowego ze szczepów Lactobacillus rhamnosus FloraActive 12246 i Lactobacillus reuteri 19070-2 oraz fruktooligosacharydy (Actilight®);
• zastosowana specjalną technologię CRYO-PROTECTION, która zwiększa przeżywalność bakterii probiotycznych, podczas całego okresu przydatności do spożycia. Chroni bakterie przed stresem mechanicznym i termicznym;
• składniki produktu pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt przeznaczony do uzupełnienia diety w trakcie i po antybiotykoterapii;
• bez laktozy, glutenu i GMO;
• neutralny smak;
• można przechowywać w temperaturze pokojowej;
• od 1. dnia życia;
• gatunki szczepów wchodzące w skład Osłonki Balance przebadane klinicznie pod kątem eliminacji rotawirusa z przewodu pokarmowego.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu dysbiozy jelitowej oraz wyjałowionej flory bakteryjnej po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Dla niemowląt i dzieci zalecana porcja do spożycia to 5 kropli dziennie. W butelce znajduje się pipeta-dozownik, która ułatwia odmierzenie właściwej ilości produktu.
Przed użyciem należy energicznie wstrząsnąć butelką przez 20-30 sekund. Następnie, trzymając butelkę pionowo, nabrać płyn do pipety, a potem odmierzyć 5 kropli.
Krople można dodać do niedużej ilości letniego pokarmu lub płynu, takiego jak przegotowana woda, mleko czy jogurt.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Osłonka Normal, kapsułki

O produkcie

• suplement diety.
• 1 kapsułka zawiera 5 mld CFU bakterii probiotycznych; najważniejsze szczepy to Bifidobacterium lactis FloraActive 32269, Streptococcus thermophilus FloraActive 32319, Lactobacillus rhamnosus FloraActive 19070-2 i Lactobacillus plantarum FloraActive 32383.
• dodatkowe składniki: fruktooligosacharydy (Actilight) jako prebiotyk oraz witamina C.
• synbiotyk do uzupełniania diety, szczególnie w trakcie i po antybiotykoterapii.
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka dziennie.
• przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 3. roku życia; kapsułkę można otworzyć i podać zawartość z letnim płynem lub z jogurtem.
• opakowania: 8 lub 10 kapsułek.

Dicoflor Junior, saszetki z proszkiem

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera 5 mld bakterii Lactobacillus rhamnosus GG;
• posiada badania stabilności i czystości mikrobiologicznej;
• może być stosowany u dzieci od 3. roku życia;
• należy przyjmować 1 saszetkę 2 razy dziennie;
• ma przyjemny smak owoców leśnych;
• dostępny w opakowaniach po 10 i 20 saszetek.

BioGaia Protectis Baby, krople

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera przebadane naukowo szczepy bakterii kwasu mlekowego;
• produkt bez cukru, laktozy i glutenu;
• można przechowywać w temperaturze pokojowej;
• po pierwszym otwarciu krople są ważne przez 3 miesiące;
• produkt ma aplikator ułatwiający dawkowanie;
• do stosowania od 1. dnia życia;
• producent zapewnia o naturalnym pochodzeniu bakterii z mleka matki.

Diflos, krople

O produkcie

• preparat zawiera jeden szczep bakterii: Lactobacillus rhamnosus GG ATCC 53103 (1×109 CFU/5 kropli);
• dawkowanie dzienne to 5 kropli jednorazowo do 12. roku życia. Powyżej tego wieku zaleca się zażywanie 10 kropli na dobę;
• produkt możemy stosować od pierwszego dnia życia;
• pozbawiony glutenu, laktozy oraz białek mleka – bezpieczny u dzieci z celiakią oraz nietolerancją laktozy;
• producent zastosował technologię mikroenkapsulacji, która ma zwiększyć przeżywalność kultur bakterii docierających do jelit;
• przed podaniem preparatu wstrząsamy buteleczkę;
• po otwarciu produkt jest ważny 30 dni – należy go przechowywać w lodówce.

Asecurin Junior, proszek w saszetkach

O produkcie

• jest to preparat synbiotyczny, co oznacza, że zawiera zarówno probiotyk (żywe kultury bakterii), jak i prebiotyk (inulinę);
• w składzie znajdziemy trzy szczepy bakteryjne: Lactobacillus rhamnosus GG ATC 53103 (2×109 CFU/1 saszetkę), Lactobacillus reuteri PBS 072 (1×109 CFU/1 sasz.) oraz Saccharomyces boulardii (2×109 CFU/1 sasz.);
• dodatkowymi składnikami są inulina (wspomaga namnażanie dobroczynnych bakterii) oraz laktoferyna;
• uważa się, że laktoferyna może wspomagać leczenie ostrych biegunek infekcyjnych wywołanych zarówno wirusami, jak i bakteriami;
• zalecane dawkowanie to 1 saszetka dziennie – możemy podać dziecku bezpośrednio do jamy ustnej lub wymieszać proszek z ostudzoną wodą bądź mlekiem;
• produkt przeznaczony dla dzieci od 1. dnia życia;
• brak cukru, sztucznych aromatów oraz konserwantów;
• preparat przechowujemy w temperaturze pokojowej.

Podsumowanie

W przypadku biegunki u dzieci należy stosować nie tylko nawadnianie, ale również sięgać po probiotyki (np. Dicoflor baby, Diflos, BioGaia Protectis Baby). Dzięki takiemu działaniu możliwe jest złagodzenie objawów, a także przywrócenie równowagi mikrobioty jelitowej i w konsekwencji zwalczenie biegunki.

Dlaczego biegunka u starszej osoby występuje częściej?

Odpowiedź jest bardzo prosta – układ pokarmowy w dużym stopniu zbudowany jest z mięśni gładkich, które wraz z wiekiem tracą swoje napięcie. Napięcie to ma wpływ na tempo przesuwania się mas pokarmowych, począwszy od przełyku, przez żołądek, na jelitach kończąc. Ruchy te znane są wszystkim jako „perystaltyka jelit” i mają bardzo duże znaczenie, bo to od nich zależy, w jaki sposób przyswajają się składniki odżywcze zawarte w pokarmach oraz w jakim stopniu wchłaniają się przyjmowane leki [2].

Jakie rodzaje biegunek występują u osób starszych?

Można wyróżnić dwa główne rodzaje biegunki, które mogą dotykać osoby starsze:

• biegunka ostra – ten rodzaj biegunki nie trwa dłużej niż 14 dni, a jej przyczyną są: zakażenia przewodu pokarmowego lub spożycie toksyn bakteryjnych, działania niepożądane leków, antybiotyki o szerokim spektrum działania, zatrucie pokarmowe, ostre zapalenie uchyłków okrężnicy;
• biegunka przewlekła – trwająca 30 dni lub dłużej. Rzadko jest spowodowana zakażeniem przewodu pokarmowego. Przyczyną ponad 90% przypadków są nieswoiste zapalenia jelit, rak okrężnicy lub zespół jelita drażliwego [2].

Co powoduje częste biegunki u seniorów?

Biegunki u osób starszych mogą mieć różnorodne przyczyny. Wśród najczęstszych przyczyn częstych biegunek u osób starszych możemy wyróżnić:

• nadużywanie leków przeczyszczających;
• infekcje wirusowe wywołane przede wszystkim przez rotawirusy, norowirusy i adenowirusy;
• nietolerancja laktozy, która spowodowana jest spadającą (wraz z wiekiem) aktywnością laktazy – enzymu odpowiedzialnego za rozkładanie laktozy;
• cukrzyca typu 2, gdzie biegunka może być spowodowana podwyższonym poziomem cukru, ale także lekiem stosowanym w leczeniu – metforminą;
• niedrożność jelit;
• antybiotykoterapia;
• marskość wątroby;
• nadużywanie alkoholu.

Jak niebezpieczne są nawracające biegunki u osoby starszej?

Nawracające biegunki u osoby starszej mogą być bardzo niebezpieczne. Ponieważ u seniora, w trakcie biegunki może dojść do szybkiego odwodnienia i w efekcie do zaburzeń elektrolitowych, które potęgowane są przez i tak zmniejszoną całkowitą ilość wszystkich płynów ustrojowych u starszego pacjenta. Objawami odwodnienia organizmu w czasie biegunki są:

• zawroty głowy;
• ciemne zabarwienie moczu;
• nadmierne pragnienie;
• drżenie;
• zmęczenie;
• gorączka;
• w późniejszym etapie mogą dojść także: obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, pogorszenie pracy nerek, zaburzenia uwagi oraz zaburzenia w pracy serca (np. arytmie).

Probiotyki w leczeniu biegunki u osób starszych

Na rynku aptecznym istnieje wiele leków na biegunkę, które będą odpowiednie dla osób starszych. Zdecydowanie warto rozważyć szerokie podejście, tj. zastosować odpowiedni lek na biegunkę. Jak zostało wymienione wcześniej, jednymi z częstszych powodów biegunek u seniorów są infekcje wirusowe lub stosowanie antybiotyków. Co w takim razie warto przyjąć? Rozsądnym wyborem będzie stosowanie probiotyków, które zawierają szczepy grzybowe Saccharomyces boulardii (np. Enterol). Wskazaniem tego leku jest leczenie ostrych biegunek infekcyjnych oraz zapobieganie biegunkom związanym ze stosowaniem antybiotyków. Co więcej, ten preparat oparty jest na drożdżach a nie bakteriach, dlatego nie przenosi genu oporności. Co to znaczy? Nie występuje tutaj ryzyko zwiększenia oporności bakterii na inne antybiotyki, co jest coraz częstszym zjawiskiem w dzisiejszych czasach.

Enterol Probiotykkapsułki, 250 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• probiotyk w formie leku bez recepty;
• zawiera szczep Saccharomyces boulardii CNCM I-745, którego skuteczność została potwierdzona na podstawie ponad 100 badań klinicznych;
• zapobiega biegunkom podróżnych i poantybiotykowym;
• leczy biegunki infekcyjne wywołane przez bakterie, wirusy i pierwotniaki;
• można stosować nawet jednocześnie z antybiotykiem;
• nie trzeba przechowywać w lodówce, lecz w temperaturze pokojowej, dzięki czemu jest bardzo dobrym wyborem w podróży;
• przeznaczony dla dzieci już od urodzenia i osób dorosłych;
• w ostrej biegunce oraz przy antybiotykoterapii stosuje się od 1 do 2 kapsułek na dobę, natomiast w biegunce podróżnych od 1 do 4 kapsułek na dobę;
• zawartość kapsułki można otworzyć i dodać do napoju lub pokarmu (szczególnie ważne u młodszych dzieci);
• dostępny w opakowaniach po 10, 20 i 30 kapsułek.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest biegunka, biegunka podróżnych, zespół jelita drażliwego (ibs), odwodnienie oraz wyjałowiona flora bakteryjna po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Zalecane dawkowanie u dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• ostra biegunka infekcyjna: 1 do 2 kapsułek na dobę, przez okres do 1 tygodnia;
• biegunka poantybiotykowa: 1 do 2 kapsułek na dobę, w trakcie i po antybiotykoterapii;
• biegunka spowodowana zakażeniem C. difficile: 4 kapsułki na dobę, przez okres do 4 tygodni;
• biegunka związana z żywieniem dojelitowym: 1 do 2 kapsułek na dobę;
• biegunka podróżnych: 1 do 4 kapsułek na dobę przez okres do 1 tygodnia;
• wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 kapsułka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Co jeszcze można powiedzieć o probiotykach? Probiotyki pomagają w przywróceniu równowagi bakteryjnej w przewodzie pokarmowym, co jest szczególnie istotne u osób starszych, u których mikrobiota może być osłabiona przez wiek, choroby przewlekłe lub stosowanie antybiotyków. Preparaty probiotyczne mogą zawierać bakterie kwasu mlekowego, takie jak wspomniane wcześniej drożdże Saccharomyces boulardii lub Lactobacillus i Bifidobacterium (np. Lakcid, Dicoflor, Multilac, Vivomixx, Lacidofil), które wykazują skuteczność w profilaktyce i leczeniu biegunek. Regularne stosowanie probiotyków może skrócić czas trwania biegunki, zmniejszyć ryzyko jej nawrotów oraz wspomóc ogólną odporność organizmu.

Co warto wiedzieć o innych preparatach na biegunkę u seniorów?

A co z innymi preparatami? Już wyjaśniamy. Inne produkty, które można stosować podczas biegunki u osób starszych, preparaty wiążące niepożądane toksyny, np. Węgiel aktywny lub leki, które tworzą swoistą barierę ochronną dla błony przewodu pokarmowego względem bakterii (np. Smecta). A co z popularnym nifuroksazydem? Nifuroksazyd (Nifuroksazyd Hasco, Nifuroksazyd Gedeon Richter) to substancja, która działa na bakterie w układzie pokarmowym. Jeśli biegunka spowodowana jest infekcją bakteryjną, to będzie to dobre rozwiązanie. Jednak w większości przypadków biegunki nie są wywoływane przez bakterie a wirusy, dlatego stosowanie tego leku, należy bardzo dobrze przemyśleć – najlepiej wraz z lekarzem. Czy warto zatrzymywać biegunkę, stosując, np. loperamid (Laremid, Stoperan)? Biegunki nie powinno się zatrzymywać od razu. Na początku warto pamiętać o elektrolitach, aby uzupełnić ich niedobory po seriach wypróżnień. Jednak jeśli biegunka jest bardzo intensywna lub trwa długo, to można rozważyć preparaty przeciwbiegunkowe. Warto sięgnąć także po probiotyki, które pomogą szybko powrócić do pełni sił.

Smecta, proszek do rozpuszczania

O produkcie

• jest to lek;
• proszek po rozprowadzeniu w wodzie ma pomarańczowo-waniliowy smak;
• przed stosowaniem innych leków należy zachować 2-godzinny odstęp;
• istnieje w formie gotowej do wypicia (SmectaGO);
• produkt występuje w dwóch różnych wielkościach opakowania.

Stoperan, kapsułki

O produkcie

• status leku, który gwarantuje jakość i bezpieczeństwo;
• szybko działa;
• przeznaczony dla dorosłych i dzieci od 6. roku życia.

Węgiel leczniczy, kapsułki

O produkcie

• jest to lek;
• w postaci dużych kapsułek – może być trudny do połknięcia;
• nie należy stosować jednocześnie z innymi lekami.

Nifuroksazyd, tabletki powlekane

O produkcie

• zalecany do stosowania tylko w przypadku biegunek o podłożu bakteryjnym;
• lek nie niszczy naturalnej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego;
• nie należy stosować leku dłużej niż 3 dni bez konsultacji z lekarzem.

Stoperan elektrolity, proszek do rozpuszczania

O produkcie

• zawiera cukier i substancje słodzące;
• opakowanie zawiera 7 saszetek;
• płynu nie należy dosładzać;
• występuje w różnych smakach.

Jak zatrzymać rozwolnienie u starszej osoby?

Podsumujmy sobie działania, jakie warto wdrożyć, aby zatrzymać biegunkę u seniora. Aby skutecznie zatrzymać rozwolnienie u starszej osoby, należy zastosować kompleksowe podejście:

• nawadnianie – to absolutny priorytet! Osoby starsze powinny pić dużo płynów, najlepiej w postaci roztworów elektrolitowych, które uzupełniają nie tylko wodę, ale i minerały utracone podczas biegunki;
• Odpowiednie leki – w zależności od przyczyny biegunki lekarz może zalecić:
  • leki przeciwbiegunkowe (np. loperamid) – hamują perystaltykę jelit;
  • adsorbenty (np. węgiel aktywny) – wiążą toksyny i bakterie;
  • leki osłonowe (np. Smecta) – chronią śluzówkę jelit;
• probiotyki – wspomagają odbudowę prawidłowej flory bakteryjnej jelit, co jest szczególnie ważne przy nawracających biegunkach u osoby starszej.

Jak zapobiegać częstym biegunkom u osób starszych? Domowe sposoby

Leki na biegunkę są bardzo ważne, ale przy częstych biegunkach u osób starszych należy zastanowić się, gdzie tkwi problem. Czasem wystarczy zmiana nawyków żywieniowych a czasami odżywienie mikrobioty jelit dobrymi bakteriami lub szczepami grzybowymi. Co robić przy częstych biegunkach u seniorów? Aby zapobiegać nawracającym biegunkom u osób starszych, warto stosować się do kilku prostych zasad:

• regularne spożywanie probiotyków w diecie (jogurty, kefiry);
• unikanie pokarmów ciężkostrawnych i tłustych;
• uokładne mycie owoców i warzyw przed spożyciem;
• picie przegotowanej lub butelkowanej wody podczas podróży;
• regularne mycie rąk, szczególnie przed posiłkami;
• unikanie kontaktu z osobami chorymi na biegunkę.

Podsumowanie

Osoby starsze są szczególnie podatne na zaburzenia ze strony układu pokarmowego. Zaburzone pragnienie i łaknienie, cukrzyca, problemy z trawieniem laktozy oraz tendencje do niekontrolowanego rozrostu bakterii powodują, że seniorom często dokucza niestrawność i biegunki. Biegunka u starszej osoby wymaga szczególnej uwagi, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Najważniejsze jest, aby szybko zadbać przede wszystkim o odpowiednie nawodnienie seniora – odwodnienie może nieść ze sobą groźne dla zdrowia i życia konsekwencje. W przypadku nawracających biegunek u osoby starszej lub biegunki utrzymującej się dłużej niż 2-3 dni, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem, który określi przyczynę dolegliwości i zaleci odpowiednie leczenie.