Rumień zakaźny (łac. erythema infectiosum) jest wysoce zakaźną, przenoszoną drogą kropelkową, chorobą. Najczęściej przenosi się ona poprzez wydzieliny układu oddechowego, takie jak plwocina czy ślina, w trakcie kaszlu czy kichania. Co ciekawe, jest nazywana potocznie piątą chorobą, ponieważ podobnie jak szkarlatyna, płonica, różyczka, odra i choroba Dukesa, objawia się wysypką. 

Rumień zakaźny jest wywoływany przez parwowirusa B19. Co ważne, nawet u 60% populacji zakażenie tym wirusem przebiega bezobjawowo. Choroba jest najbardziej zaraźliwa przed pojawieniem się najbardziej charakterystycznego objawu, czyli wysypki. Na zakażenie rumieniem zakaźnym narażeni są przede wszystkim dorośli, którzy nie przechorowali choroby w okresie dziecięcym i nie mają odporności [1].

Jakie są objawy rumienia zakaźnego u dorosłych? 

Okres wylęgania się rumienia zakaźnego trwa zwykle od 1. do 2. tygodni. W początkowej fazie choroby, symptomy z reguły są podobne do przeziębienia czy grypy, m.in. gorączka, bóle głowy i gardła, ogólne rozbicie i złe samopoczucie. Zdecydowanie jednak najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest czerwona wysypka, pojawiająca się kilka dni po wystąpieniu objawów grypopodobnych. Z tego względu objawy można podzielić na dwie fazy. Pierwsza faza (przed wysypką), trwa zwykle od 2. do 5. dni i obejmuje następujące objawy:

• gorączka i ogólnie osłabienie;
• nieżyt górnych dróg oddechowych;
• bóle głowy i mięśni;
• nudności, wymioty i biegunka;
• świąd;
• zapalenie spojówek [1,2].

Bardziej charakterystyczne dla tej choroby są objawy drugiej fazy, czyli fazy wysypkowej, trwającej zwykle od kilku dni do nawet kilku tygodni:

• najczęściej bez gorączki i objawów grypopodobnych;
• czerwonofioletowa wysypka początkowo na policzkach, a następnie na tułowiu i kończynach;
• wysypka może być nieprzyjemnie swędząca;
• bóle stawów, w szczególności dłoni, nadgarstków, kolan i stop.

Co istotne, u zdecydowanej większości pacjentów objawy ustępują w ciągu kilku tygodni. U dorosłych rumień zakaźny może powodować troszkę inne objawy niż u dzieci. Częściej pojawiają się dolegliwości, takie jak ból stawów na tle zapalenia stawów. Często dochodzi do symetrycznego zapalenia wielu stawów, np. śródręcza, stawów kolanowych, nadgarstka, stawów łokciowych [1,3]. 

Rumień zakaźny, a szkarlatyna? Czy można je pomylić?

Rumień zakaźny i szkarlatyna to dwie zupełnie różne choroby. Rumień zakaźny jest wywołany przez wirusa, a szkarlatyna przez bakterię. Zupełnie inaczej więc przebiega leczenie tych dwóch chorób. W przebiegu szkarlatyny charakterystyczne jest występowanie bólu gardła, wysokiej gorączki, zapalenia gardła i migdałków. Inna jest również wysypka, która w przypadku szkarlatyny występuje na twarzy, ale omija okolice nosa i ust. Z reguły zajmuje obszar tułowia, nie kończyn, a w dotyku jest bardzo szorstka [3].

Czy rumień zakaźny jest groźny w ciąży? 

Zakażenie się parwowirusem B19 przez kobietę będącą w ciąży grozi transmisją zakażenia na płód. Dla płodu szczególnie niebezpieczne jest zakażenie w II trymestrze ciąży. Może dojść do powikłań, w tym poronienia, obumarcia płodu czy urodzenia noworodka z ciężką anemią płodową. Z tych względów kobiety będące w ciąży w sposób szczególny powinny unikać zakażenia tym wirusem [1]. 

Jak zapobiegać zakażeniu rumieniem zakaźnym u dorosłego?

Niestety nie ma szczepionki, ani innych cudownych sposobów na uniknięcie zakażenia. Aby zmniejszyć ryzyko, należy stosować podstawowe zasady, takie jak:

• mycie rąk;
• zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu i kichania;
• unikanie dotykania oczu, nosa bądź ust;
• unikanie bliskiego kontaktu z chorymi;
• pozostanie w domu w przypadku zachorowania, aby nie przenosić choroby dalej [1]. 

Jak leczyć rumień zakaźny?

W chwili obecnej nie ma szczepionki ani konkretnego leku na zwalczenie choroby. Co ważne, choroba ustępuje po kilku, kilkunastu dniach samoistnie. Stosuje się więc leczenie objawowe, czyli leki mające na celu redukcję objawów, takich jak gorączka, świąd czy bóle stawów. Trzeba pamiętać, że jest to zakażenie wirusowe i nie stosuje się antybiotyków. W przypadku wystąpienia bólu i zapalenia stawów zaleca się leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takie jak ketoprofen np. Ketonal Active czy ibuprofen np. Ibuprom. U pacjentów z niedokrwistością hemolityczną może być konieczne przetoczenie masy czerwonokrwinkowej. Osoby, które przejdą chorobę, najczęściej mają odporność i nie chorują w przyszłości [1]. 

Domowe sposoby na rumień zakaźny

Skoro nie ma leków, które bezpośrednio pomagają zwalczyć chorobę, to może są jakieś tradycyjne sposoby? Przede wszystkim zaleca się ograniczenie wszelkich kontaktów z innymi osobami, aby nie rozprzestrzeniać choroby. Szczególnie należy unikać kobiet będących w ciąży, ponieważ choroba może być dla nich niezwykle groźna. Ponadto pozostanie w domu, pozwoli szybciej zwalczyć chorobę. Pomocne mogą być wszystko domowe sposoby polecane podczas przeziębienia i grypy. Odpowiednie nawodnienie, herbatki, wygrzanie się, z pewnością złagodzą objawy [1,3].

Podsumowanie

Rumień zakaźny jest chorobą wywoływaną przez wirusa parwowirus B19. Często występuje u dzieci, ale nie omija też dorosłych, którzy nie posiadają na niego odporności. Leczenie choroby ma charakter objawowy i polega na łagodzeniu objawów. W większości przypadków choroba przechodzi samoistnie w ciągu maksymalnie kilkunastu dni. Niestety, może być szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży i powodować wiele powikłań,  w tym poronienie. 

Histamina to substancja chemiczna występująca naturalnie w organizmie i w pożywieniu. Pełni kluczowe role, uczestnicząc w procesach zapalnych, regulacji pracy układu odpornościowego i wydzielania kwasu żołądkowego. Choć histamina jest nam niezbędna, jej nadmiar może prowadzić do nieprzyjemnych objawów. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy spożywamy pokarmy bogate w histaminę, a organizm nie jest w stanie ich odpowiednio przetworzyć. W takim w czym jest histamina? Jakie są produkty bogate w histaminę [1-3]?

W czym jest histamina?

Jakie są produkty bogate w histaminę? Histamina występuje w wielu produktach spożywczych, a jej poziom może znacząco różnić się w zależności od sposobu przygotowania, dojrzewania i przechowywania. Najwięcej histaminy znajdziemy w pokarmach fermentowanych, takich jak sery dojrzewające, kiszonki czy sos sojowy. Również alkohol, zwłaszcza czerwone wino i piwo, jest jej bogatym źródłem, co tłumaczy, dlaczego niektóre osoby odczuwają objawy po jego spożyciu [1,2].

Histamina pojawia się także w rybach, szczególnie tych nieświeżych lub konserwowych, takich jak tuńczyk czy makrela. Niektóre warzywa, takie jak pomidory, szpinak czy bakłażan, również mają jej sporo, podobnie jak owoce, w tym awokado i cytrusy. Co ciekawe, w wielu przypadkach produkty bogate w histaminę to te, które przeszły procesy dojrzewania lub fermentacji, ponieważ te etapy produkcji naturalnie zwiększają poziom tej substancji [1,2].

Warto także pamiętać, że histamina może występować w większych ilościach w żywności przeterminowanej lub niewłaściwie przechowywanej, co dodatkowo podkreśla znaczenie świeżości produktów. Dla osób z nietolerancją histaminy kluczowe jest świadome wybieranie pokarmów, które zawierają jej niewielkie ilości, aby unikać zaostrzenia objawów. Jednak pojawia się pewnie pytanie, co to jest ta nietolerancja histaminy? Co się wtedy dzieje z człowiekiem i jakie ma objawy?

Czym jest nietolerancja histaminy?

Kiedy organizm nie radzi sobie z nadmiarem histaminy, pojawiają się problemy. Nietolerancja histaminy to stan, w którym enzym DAO (diaminooksydaza), odpowiedzialny za jej rozkład, działa nieprawidłowo lub występuje w zbyt małych ilościach. W efekcie histamina gromadzi się w organizmie, wywołując szereg objawów, które mogą być mylone z uczuleniem na histaminę lub innymi dolegliwościami. Problem ten nie dotyczy jedynie osób z chorobami przewlekłymi – może wystąpić u każdego, kto spożywa duże ilości produktów bogatych w histaminę [1-3].

Nietolerancja histaminy – objawy neurologiczne i inne

Objawy nietolerancji histaminy są różnorodne, co sprawia, że diagnoza bywa trudna. Problemy trawienne, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy biegunki, są jednymi z najczęstszych dolegliwości. Równie często pojawiają się reakcje skórne – swędzenie, pokrzywka lub zaczerwienienie. Nietolerancja histaminy daje także objawy neurologiczne, w tym migreny, bóle głowy czy zawroty głowy. Zdarza się, że nietolerancja histaminy powoduje zaburzenia ze strony układu oddechowego, takie jak kichanie czy duszności, a także objawy sercowo-naczyniowe, w tym spadki ciśnienia i kołatanie serca [1-3].

To, co wyróżnia nietolerancję histaminy, to związek objawów z jedzeniem. Symptomy często pojawiają się w ciągu kilku godzin po spożyciu określonych produktów i mogą różnić się intensywnością w zależności od ilości histaminy w diecie oraz indywidualnej wrażliwości. Objawy uczulenia na histaminę wyglądają poważnie, a dodatkowo to potęguje obecność tego związku w pożywieniu.

Jak wygląda wyrzut histaminy?

Histamina, choć pełni wiele ważnych funkcji w organizmie, może stać się problematyczna, gdy występuje w nadmiarze. Wyrzut histaminy to proces, w którym organizm uwalnia tę substancję z komórek, takich jak mastocyty, w odpowiedzi na różne bodźce. Może to być spożycie produktów bogatych w histaminę, stres, niektóre leki lub obecność alergenów. Efektem tego są typowe objawy, takie jak zaczerwienienie skóry, świąd, bóle głowy, a nawet problemy trawienne i spadki ciśnienia.

U zdrowych osób wyrzut histaminy jest krótkotrwały, ponieważ enzym DAO szybko rozkłada jej nadmiar. Jednak u osób z nietolerancją histaminy proces ten trwa dłużej, a objawy mogą być bardziej uciążliwe i wymagać odpowiedniego leczenia oraz zmiany diety. Kluczowe znaczenie ma unikanie wyzwalaczy, które mogą nasilać wyrzut histaminy i prowadzić do zaostrzenia dolegliwości [1-3].

Jak wygląda diagnostyka nietolerancji histaminy?

Diagnostyka nietolerancji histaminy polega na ocenie objawów i wykluczeniu innych schorzeń, takich jak alergie pokarmowe, nietolerancja laktozy czy celiakia. Lekarz może zalecić badanie aktywności enzymu DAO w surowicy krwi, które pomaga ocenić zdolność organizmu do rozkładu histaminy. Przydatne są również testy prowokacyjne z podaniem histaminy, jednak ich przeprowadzenie wymaga specjalistycznego nadzoru. Kluczowe znaczenie ma także prowadzenie dziennika spożywanych pokarmów i objawów, co pozwala powiązać konkretne produkty z reakcjami organizmu. Kompleksowe podejście diagnostyczne ułatwia potwierdzenie nietolerancji histaminy i wdrożenie odpowiedniego leczenia [1,2].

Czy nietolerancja histaminy mija?

Choć nietolerancja histaminy jest uciążliwa, można ją kontrolować. Kluczową rolę odgrywa dieta niskohistaminowa, która pozwala złagodzić objawy i poprawić jakość życia. W przypadkach, gdy dieta nie wystarcza, stosuje się suplementy zawierające enzym DAO, który wspiera rozkład histaminy w organizmie. Leczenie objawowe obejmuje również leki przeciwhistaminowe, które powinny być stosowane tylko pod nadzorem lekarza. Warto jednak pamiętać, że problem ten może nie ustępować całkowicie, a jego skuteczne zarządzanie wymaga świadomości i zaangażowania. Czy pacjent cierpiący na nietolerancję histaminy może się do czegoś stosować, aby zmniejszyć ryzyko, tzw. wyrzutu histaminy [1,2]?

Jak radzić sobie z nietolerancją histaminy?

Radzenie sobie z nietolerancją histaminy opiera się przede wszystkim na wprowadzeniu świadomych zmian w diecie i stylu życia. Ważne jest ograniczenie spożycia produktów bogatych w histaminę, takich jak sery dojrzewające, kiszonki, wino czy konserwowe ryby, ale nie oznacza to całkowitej rezygnacji z ulubionych potraw. Warto wybierać świeże produkty o niskiej zawartości histaminy, takie jak świeże warzywa, ryż, jaja czy chleb, dbając jednocześnie o ich jakość i sposób przechowywania. Alkohol, który nasila wyrzut histaminy, powinien być eliminowany lub spożywany z dużą ostrożnością. Kluczową pomocą może być czytanie etykiet, aby unikać dodatków spożywczych uwalniających histaminę.

Aby lepiej zrozumieć, jakie produkty wywołują objawy, warto prowadzić dziennik objawów, zapisując spożywane posiłki i ewentualne reakcje organizmu. Taka obserwacja pozwala stopniowo identyfikować problematyczne pokarmy i dopasowywać dietę do swoich indywidualnych potrzeb. Regularne spożywanie małych posiłków, unikanie stresu oraz dbałość o świeżość żywności również pomagają zapobiegać zaostrzeniom objawów. W przypadku uporczywych dolegliwości niezbędna jest konsultacja z lekarzem lub dietetykiem, którzy pomogą opracować odpowiedni plan żywieniowy oraz, w razie potrzeby, zalecą suplementację lub leczenie farmakologiczne.

Podsumowanie

Nietolerancja histaminy to schorzenie, które może powodować różnorodne objawy, takie jak problemy trawienne, reakcje skórne, migreny czy kołatanie serca. Kluczowe znaczenie w radzeniu sobie z tym problemem ma dieta niskohistaminowa, która pozwala zmniejszyć nasilenie dolegliwości. Warto wybierać świeże produkty o niskiej zawartości histaminy, unikać alkoholu i żywności fermentowanej oraz prowadzić dziennik objawów, aby lepiej zrozumieć, które pokarmy wywołują reakcje.

Suplementacja enzymem DAO i stosowanie leków przeciwhistaminowych może być pomocne, ale zawsze powinno odbywać się pod nadzorem lekarza. Regularne, małe posiłki, unikanie stresu i dbanie o świeżość jedzenia również mogą poprawić komfort życia. Jeśli objawy nietolerancji histaminy są nasilone, konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Świadomość tego, gdzie znajduje się histamina i jak ograniczyć jej wpływ, to klucz do skutecznego zarządzania objawami i poprawy jakości życia.

W trakcie ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg zmian, w szczególności są to zmiany hormonalne, takie jak podniesienie poziomu estrogenów, powodujące m.in. zwiększenie ilości czynników krzepnięcia we krwi. Wyższe stężenie progesteronu we krwi rozluźnia mięśnie gładkie, co powoduje spadek napięcia żylnego, niewydolność zastawek i sprzyja zastojowi krwi w naczyniach. Podczas ciąży zwiększa się objętość krwi krążącej, powiększa się macica, która uciska na naczynia żylne. W wyniku tego dochodzi do zaburzenia przepływu krwi do serca. Te zmiany w ciele kobiety prowadzą pośrednio do rozwoju żylaków, w szczególności dotyczących nóg kobiety [1].

Jakie są przyczyny powstawania żylaków w ciąży? 

Pomimo znacznego ryzyka wystąpienia żylaków nóg podczas ciąży, to oczywiście nie u każdej kobiety w ciąży one wystąpią. Na częstsze ich występowanie mogą wpływać m.in.:

• otyłość i ograniczona aktywność fizyczna – warto podejmować umiarkowaną aktywność fizyczną po konsultacji z lekarzem prowadzącym, taką jak chociażby spacery;
• krótkie przerwy pomiędzy ciążami – zwiększają szansę wystąpienia żylaków;
• predyspozycje genetyczne – jeśli u spokrewnionych osób stwierdzono w wywiadzie rodzinnym żylaki, to szansa ich pojawienia się podczas ciąży wzrasta;
• antykoncepcja hormonalna, w szczególności stosowana powyżej 4 lat – zwiększa szanse pojawienia się żylaków w trakcie ciąży [1,2].

Tabletki na żylaki w ciąży – przegląd preparatów 

Na rynku niestety nie występują w pełni bezpieczne dla kobiet w ciąży tabletki na żylaki nóg. Ich bezpieczeństwo użycia nie wynika jednak z faktu, że stwierdzono ich niekorzystny wpływ na ciążę, a jedynie dlatego, że brak jest wystarczającej ilości badań potwierdzających ich bezpieczeństwo w ciąży. Z tego względu wiele kobiet ich używa, ale po konsultacji i pod nadzorem lekarza. Przykładowe preparaty w tabletkach i kapsułkach przedstawiono poniżej.

Aescin, tabletki powlekane

O produkcie 

• każda tabletka zawiera 20 mg alfa-escyny;
• osoby dorosłe mogą stosować produkt leczniczy 3 razy na dobę po 2 tabletki lub zgodnie z zaleceniem lekarza i informacjami w ulotce;
• lek jest wskazany w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, żylaków kończyn dolnych, żylaków odbytu, zapalenia żył kończyn dolnych, profilaktyce oraz leczeniu krwiaków, obrzęków pooperacyjnych i pourazowych;
• leku nie należy stosować w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników, w przypadku ciężkiej niewydolności nerek i u kobiet w czasie ciąży i w okresie karmienia piersią, jeżeli lekarz nie zalecił inaczej [3].

Sapoven T, kapsułki miękkie

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 200 mg trokserutyny zawierającej nie mniej niż 80 % trihydroksyetylorutyny, 105,3 mg suchego wyciągu z nasion kasztanowca DER 5-7:1, co odpowiada 20 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na bezwodną escynę;
• osoby dorosłe mogą przyjmować 3 razy dziennie po 1 kapsułce;
• lek jest stosowany w przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych przy uczuciu bólu, obrzęku nóg, nocnych kurczach łydek i uczuciu ciężkości nóg;
• nie należy stosować leku jeśli występuje nadwrażliwość na którykolwiek ze składników leku;
• bez konsultacji z lekarzem nie powinny go stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią [4].

Venescin forte, tabletki drażowane

O produkcie 

• każda tabletka zawiera 100 mg wyciągu suchego z nasion kasztanowca (5,5-8,1) o zawartości średnio 22% saponin trójterpenowych w przeliczeniu na bezwodną escynę i 60 mg rutozydu trójwodnego;
• osoby dorosłe powinny przyjmować 1-2 tabletek 3 razy na dobę;
• produkt leczniczy stosuje się w przewlekłej niewydolności żylnej objawiającej się obrzękami, kurczami łydek, świądem, bólem i uczuciem ciężkości w nogach oraz pod kontrolą lekarza w żylakach;
• nie należy stosować leku w przypadku nadwrażliwości na którąkolwiek substancję oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia;
• w badaniach klinicznych obejmujących kobiety ciężarne nie obserwowano żadnych niepożądanych efektów po zastosowaniu wyciągu z nasion kasztanowca, ale lek Venescin powinien być stosowany w okresie ciąży i karmienia tylko jeżeli lekarz stwierdzi, że jego przyjmowanie będzie korzystniejsze niż potencjalne skutki uboczne [5].

Zaax, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka zawiera 150 mg kompleksu Fruitflow zawierającego opatentowaną kompozycję polifenoli, nukleotydów i izoflawonoidów pochodzenia naturalnego;
• preparat jest uważany za łagodny i nieszkodliwy, ale pomimo to powinien być stosowany pod nadzorem lekarza;
• preparat wpływa korzystnie na problemy sercowo-naczyniowe, w szczególności w okresie podwyższonego ryzyka nadmiernej agregacji płytek krwi np. w ciąży czy podczas menopauzy;
• stosuje się zaledwie 1 kapsułkę dziennie [6].

Cyclo 3 fort, kapsułki 

O produkcie 

• 1 kapsułka twarda zawiera 150 mg suchego wyciągu z kłącza ruszczyka kolczastego (5 – 7,5 :1), 150 mg hesperydyny metylochalkonu i 100 mg witaminy C;
• w przypadku leczenia objawowego niewydolności naczyń żylnych stosuje się 2-3 kapsułki dziennie w schemacie 1 kapsułka rano i 1 kapsułka wieczorem lub 2 kapsułki rano i 1 kapsułka wieczorem;
• lek jest stosowany w leczeniu objawów niewydolności naczyń żylnych, takich jak uczucie ciężkości w kończynach dolnych, ból oraz pomocniczo w dolegliwościach żylaków odbytu;
• kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed użyciem tego preparatu [7]. 

Tabletki na żylaki nóg – podsumowanie 

Podczas ciąży często pojawiają się żylaki nóg. Niestety, wyklucza ona lub przynajmniej ogranicza, użycie wielu leków. Większość tabletek, które normalnie stosuje się w przypadku żylaków, nie jest wystarczająco przebadana, aby mogła być bez przeszkód używana w ciąży. Pomimo że nie mają one stwierdzonej szkodliwości w ciąży, to ich użycie powinno być bezwzględnie skonsultowane z lekarzem.

Przeziębienie to wirusowa infekcja powodująca objawy ze strony błony śluzowej nosa, gardła, tchawicy oraz zatok. Choroba rozpoczyna się stosunkowo powoli – w porównaniu np. z grypą. Objawy zaczynają się pojawiać po 1-2 dniach od zakażenia. Najbardziej popularne w walce z objawami przeziębienia są syropy. Substancjami, które powinny być zawarte w takich syropach na przeziębienie są te o działaniu przeciwgorączkowym (paracetamol), przeciwgorączkowym oraz przeciwzapalnym (ibuprofen), substancje o działaniu wykrztuśnym (bromheksyna, ambroksol) lub o działniu przeciwkazszlowym (fosforan kodeiny, dekstrometorfan, butamirat, lewodropizyna), substancje o działaniu przeciwwirusowym (inozyna paranobeks), a także substancje nawilżające śluzówkę gardła (prawoślaz lekarski, porost islandzki, nasienie lnu, rumianek pospolity, szałwia lekarska) [1].

Dlaczego dochodzi do przeziębienia?

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (w trakcie kontaktu z chorym, który podczas kaszlu lub kataru rozpyla drobne molekuły wydzieliny dróg oddechowych zawierające wirusy) oraz poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami (np. przedmioty codziennego użytku, na których wirusy mogą przetrwać do kilku godzin). Przeziębienie może być spowodowane atakiem jednego z 200 typów zidentyfikowanych dotychczas wirusów. Najczęściej są to rhinowirusy (30-50% przypadków), koronawirusy (10-15% przypadków), wirus RS (RSV, ang. Respiratory Syncytial Virus), adenowirusy i enterowirusy (np. Coxsackie) [2].

Jak wybrać najlepszy syrop na kaszel?

Wybierając najlepszy syrop na przeziębienie trzeba zwrócić uwagę na rodzaj dręczącego nas kaszlu, tzn. na to, czy jest to kaszel suchy czy kaszel mokry. Kaszel suchy to taki, który występuje bez wykrztuszania gromadzącej się w gardle (zatykającej gardło) wydzieliny. Zadaniem syropu na kaszel suchy będzie więc rozrzedzenie wydzieliny śluzowej i umożliwienie jej wykrztuszenia. Z kolei zadaniem syropów na kaszel mokry, czyli produktywny, jest pomoc w wydaleniu (wykrztuszanie) zalegającej wydzieliny.

Jakie są dostępny syropy na przeziębienie bez recepty?

Ilość preparatów dostępnych bez recepty jest coraz większa. Warto zatem zwrócić uwagę na objawy towarzyszące przeziębieniu i wybrać produkt, którego działanie nakierowane będzie właśnie na objawy towarzyszące. 

Neosine, syrop

O produkcie:

• zawiera skoncentrowaną dawkę inozyny pranobeksu – 500 mg na 5 ml syropu;
• wskazany u osób o obniżonej odporności, w przypadku nawracających infekcji górnych dróg oddechowych o etiologii Herpes simplex;
• do dawkowania należy używać miarki, dołączonej do opakowania. Umożliwia to odmierzanie dokładnej dawki.

Muconatural complete. syrop

O produkcie:

• to wyrób medyczny do stosowania w leczeniu suchego i mokrego kaszlu;
• flawonoidy z tymianku chronią błonę śluzową przed działaniem czynników drażniących;
• polisacharydy z babki lancetowatej nawilżają i zmniejszają lepkość śluzu, ułatwiając jego usunięcie.

Porost Islandzki, syrop

O produkcie:

• to wyrób medyczny w formie syropu o smaku truskawkowym, który łagodzi objawy suchego kaszlu i chrypki;
• preparat zawiera ekstrakt z plechy porostu islandzkiego;
• w opakowaniu znajduje się 200 ml syropu oraz kieliszek miarowy, w celu łatwiejszego odmierzenia należnej dawki.

Syrop prawoślazowy, syrop

O produkcie:

• jako substancję czynną lek zawiera macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego;
• zawartość etanolu w produkcie jest niewielka i nie przekracza 1% objętości;
• istnieje także syrop prawoślazowy złożony, który zawiera nie tylko macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego, ale również chlorowodorek efedryny.

Flegamina, syrop

O produkcie:

• bromheksyna zawarta we flegaminie może skracać czas trwania infekcji z mokrym kaszlem;
• bromheksyna dociera do głębokich zakamarków płuc, rozrzedza wydzielinę i ułatwia odkrztuszanie. Dodatkowo, chroni przed dalszym rozwojem infekcji;
• nie należy zażywać produktu bezpośrednio przed snem.

Oprócz klasycznych syropów na kaszel, w czasie przeziębienia pacjenci mogą sięgać także po roślinne preparaty w innych formach, np. krople doustne. Przykładem jest Imupret N, tradycyjny roślinny produkt leczniczy stosowany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Nie jest to typowy syrop wykrztuśny ani przeciwkaszlowy, dlatego najlepiej traktować go jako uzupełnienie leczenia objawowego, obok preparatów dobranych do konkretnych dolegliwości, takich jak kaszel, ból gardła, katar czy gorączka.

Imupret, krople

O produkcie:

• Preparat zawiera kompozycję wyciągów roślinnych, m.in. z korzenia prawoślazu, ziela skrzypu, liścia orzecha włoskiego, ziela krwawnika, kory dębu, ziela mniszka i kwiatu rumianku;
• Może być stosowany u dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, zgodnie z dawkowaniem podanym w ulotce;
• Postać kropli ułatwia indywidualne odmierzanie dawki i może być wygodną alternatywą dla tabletek lub syropów;
• Ze względu na zawartość alkoholu należy zachować ostrożność u wybranych grup pacjentów, a w razie wątpliwości skonsultować stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Jaka jest różnica między przeziębieniem a grypą?

Przeziębienie powodują wirusy, przeciw którym, w odróżnieniu od grypy, nie ma skutecznych leków ani szczepionki. Choć wykazują wiele podobieństw, możliwe jest wskazanie następujących różnic [3]:

• choroba przeziębieniowa może pojawić się w każdej porze roku, natomiast grypa charakteryzuje się sezonowością przypadającą na miesiące jesieni i zimy;
• kaszel w przebiegu grypy jest najczęściej suchy, a w przeziębieniu wilgotny i produktywny związany ze spływaniem wydzieliny z górnych dróg oddechowych;
• początek objawów w przeziębieniu jest stopniowy, w grypie natomiast następuje nagłe pogorszenie stanu zdrowia.

Jakie są sposoby leczenia przeziębienia i grypy?

Podstawą leczenia wirusowych infekcji dróg oddechowych jest:

• odpoczynek,
• picie dużej ilości płynów,
• leczenie objawowe preparatami dostępnymi bez recepty, na przykład syropami.

W leczeniu przeziębienia stosuje się leki dostępne bez recepty:

• leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe;
• preparaty udrażniające nos;
• miejscowo działające preparaty przeciwbólowe i odkażające;
• preparaty wykrztuśne (mukolityczne);
• preparaty przeciwkaszlowe.

Podsumowanie

Przeziębienie zaczyna się powoli i podstępnie. Nieraz łatwo przeoczyć jego pierwsze symptomy, a to właśnie leczenie najwcześniejszych objawów przeziębienia ma istotne znaczenie w długości trwania choroby. Podczas infekcji warto także zażywać witaminy, zwłaszcza C, najlepiej w połączeniu z rutyną, która obkurcza naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Leki syntetyczne czasem warto wspomóc produktami ziołowymi, które mają działanie napotne, wzmacniające i zwiększające odporność.

Ból gardła to określenie na dolegliwości bólowe ze strony gardła, migdałków podniebiennych i ich bezpośredniego sąsiedztwa, które mogą charakteryzować się różnym nasileniem oraz charakterem: drapanie, kłucie, swędzenie, uczucie ciała obcego, ból podczas przełykania, ból uniemożliwiający połykanie. Najczęstszą przyczyną bólu u dzieci są zmiany zapalne błony śluzowej gardła lub migdałków podniebiennych spowodowane przez wirusy, rzadziej bakterie. Dlatego w większości przypadków właściwym postępowaniem przy infekcji i bólu gardła u dzieci jest leczenie objawowe polegające na stosowaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych oraz przeciwgorączkowych.

Uwaga: małe dzieci i ich opiekunowie często określają problemy z połykaniem jako ból gardła, a mogą one wynikać z chorób przełyku lub zaburzeń neurologicznych. Z kolei ból z okolicy gardła (migdałków, nasady języka) promieniuje do ucha i chorzy skarżą się również na ból o tej lokalizacji [1].

Jakie są przyczyny bólu gardła u dziecka?

Jak wspomniano wyżej, zdecydowana większość infekcji przebiegających z bólem gardła u dziecka jest wywołana przez wirusy: rynowirusy, adenowirusy, koronawirusy, wirus cytomegalii, wirus paragrypy oraz wirus grypy. W 20-30% przypadków bólu gardła stwierdza się infekcje o podłożu bakteryjnym, najczęściej wywołane paciorkowcem beta-hemolizującym grupy A, który wywołuje anginę paciorkowcową (co można potwierdzić wykonując wymaz ze śluzówki gardła – test dostępny w aptekach). Ból gardła u dziecka może również być spowodowany intensywnym kaszlem na skutek podrażnienia i przesuszenia błon śluzowych, np. w przebiegu krztuśca, oddychaniem przez usta w przypadku ostrego przewlekłego nieżytu nosa czy narażeniem na zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy [2].

Jakie są domowe sposoby na ból gardła u dziecka?

W przypadku wystąpienia bólu gardła u dziecka, zanim konieczna będzie wizyta u lekarza, pomocne mogą się okazać domowe metody:

• picie odpowiedniej ilości wody (z sokiem malinowym, imbirowym);
• płukanie gardła naparami z szałwii lub rumianku;
• unikanie jedzenia ostrych i gorących potraw;
• inhalacja z solą fizjologiczną (sól fizjologiczna powoduje, że zalegająca wydzielina lepiej się odrywa, a drogi oddechowe są dobrze nawilżone, co zapobiega przesuszaniu się śluzówki).

Jakie tabletki stosować na ból gardła u dziecka?

Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość przypadków zapalenia błony śluzowej gardła i migdałków u dzieci jest wywołana przez wirusy, w dolegliwościach bólowych gardła zazwyczaj stosuje się leki objawowe, tzn. przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, które występują między innymi w postaci pastylek lub tabletek do ssania:

Fiorda Junior, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 4. roku życia;
• to suplement diety;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 6 pastylek.

Junior-angin, tabletki do ssania

O produkcie:

• to wyrób medyczny przeznaczony dla dzieci powyżej 4. roku życia;
• pastylki mają przyjemny dla dzieci truskawkowy smak;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 3 tabletki.

Orofar Junior, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 6. roku życia;
• tabletek nie wolno żuć ani rozgryzać;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 6 tabletek;
• nie należy stosować preparatu dłużej niż 3 dni.

Strepsils Junior, tabletki do ssania

O produkcie

• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 6. roku życia;
• pastylki mają przyjemny dla dzieci truskawkowy smak;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 8 pastylek.

Chlorchinaldin, tabletki do ssania

O produkcie:

• produkt jest lekiem;
• maksymalnie w ciągu dnia można użyć 10 tabletek;
• tabletek nie wolno żuć ani rozgryzać.

Podsumowanie

Ból gardła to jeden z najczęstszych objawów infekcji. Jeśli dziecko cierpi z powodu bólu gardła, należy udać się do lekarza, aby wykluczyć anginę lub inną poważną chorobę. Jeśli jednak przyczyną jest łagodna infekcja wirusowa, istnieją pewne domowe sposoby oraz leki dostępne bez recepty, które mogą złagodzić dyskomfort dziecka. 

Katar to potoczne określenie ostrego nieżytu nosa. Jest jedną z najczęstszych dolegliwości towarzyszących nam w okresie jesienno-zimowym. Zwykle jest niegroźną infekcją, która utrudnia codzienne funkcjonowanie, ale nie jest istotnym zagrożeniem zdrowotnym i na ogół ustępuje samoistnie lub po zastosowaniu leczenia objawowego. Innym rodzajem kataru jest alergiczny nieżyt nosa (ANN), spowodowany reakcją na alergeny [1].

Jakie są przyczyny kataru? 

Katar rozwija się na skutek stanu zapalnego błony śluzowej nosa lub zatok przynosowych. W wyniku tego dochodzi do wzmożonej produkcji wydzieliny śluzowej, która wypływa na zewnątrz przez nozdrza lub spływa po tylnej ścianie gardła, co może się przyczynić do wystąpienia np. kaszlu. Do najważniejszych przyczyn nieżytu nosa zalicza się infekcje wirusowe, rzadziej bakteryjne. W dalszej kolejności są to reakcje alergiczne, kontakt z substancjami drażniącymi (pyły, środki chemiczne) i jeszcze rzadsze stany, jak np. niedoczynność tarczycy. Katar o pochodzeniu alergicznym może stanowić jedną z dziesięciu głównych przyczyn wizyt pacjentów w poradni rodzinnej. Wśród pacjentów zgłaszających się do lekarza rodzinnego z objawami nieżytu nosa 30–60% przypadków mogą stanowić chorzy z ANN. Alergiczny nieżyt nosa możemy podzielić ze względu na czas trwania objawów na:

• okresowy – trwa mniej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż 4 tygodnie;
• przewlekły – trwa dłużej niż 4 dni w tygodniu i więcej niż 4 tygodnie [1].

Wiemy już, że katar może utrudnić codziennego funkcjonowanie i odebrać nam radość z życia. W większości przypadków przejdzie sam, ale czy istnieją jakieś skuteczne leki na zatkany nos? Co jest najlepsze na katar? To wszystko wyjaśniamy w dalszej części artykułu.

Skuteczne leki na katar infekcyjny – co można wybrać?

Leczenie kataru polega na łagodzeniu jego objawów. Oczywiście, jeśli jest możliwe leczenie przyczynowe, np. bakteryjnego zapalenia zatok, można je zastosować, choć wiąże się z przyjęciem antybiotyku. Jednak to co możemy zrobić sami, to usuwać nadmiar zalegającej wydzieliny, rozrzedzać ją, żeby łatwiej było ją usunąć lub poprawiać drożność nosa poprzez obkurczenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie obrzęku błon śluzowych za pomocą produktów dostępnych bez recepty, w formie sprayów na katar lub tabletek. Ciekawym rozwiązaniem jest również stosowanie inhalacji parowych. W aptece możemy kupić olejki eteryczne pojedynczo (np. sosnowy, goździkowy, eukaliptusowy, rozmarynowy, miętowy), ale dostępne są także jako produkty łączone, np. Olbas Oil, Inhalol). To dobry pomysł, bo aplikując kilka kropli do kąpieli parowej, mamy już zestaw wielu olejków, które pomogą udrożnić zatkany nos i zatoki. Poniżej przedstawiamy najlepsze spraye na katar i skuteczne leki zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa, a także wybrane preparaty z olejkami eterycznymi.

Inhalacje z olejkami eterycznymi – naturalne wsparcie na zatkany nos

Inhalacje parowe to prosta, domowa metoda, która świetnie uzupełnia leczenie kataru i niedrożności nosa. Ciepła para pomaga rozrzedzić zalegającą wydzielinę, ułatwia jej usuwanie i przynosi szybkie uczucie ulgi przy zatkanym nosie i zatokach. Do inhalacji można stosować pojedyncze olejki eteryczne, takie jak sosnowy, goździkowy, eukaliptusowy, miętowy, lawendowy czy rozmarynowy, jednak szczególnie wygodnym rozwiązaniem są preparaty łączone – np. Olbas Oil czy Inhalol – które zawierają mieszaninę kilku olejków o działaniu udrażniającym i odkażającym.

Aby wykonać inhalację, wystarczy dolać kilka kropli preparatu do miski z gorącą (ale nie wrzącą!) wodą, następnie nachylić się nad parującą powierzchnią, przykrywając głowę ręcznikiem i wdychać parę przez 5–10 minut. Taka kuracja może być stosowana 1–2 razy dziennie, aby złagodzić objawy infekcji, ułatwić oddychanie i wspomóc oczyszczanie zatok.

Olbas^® Oil, płyn

O leku

• płyn przeznaczony do sporządzania inhalacji parowej i swobodnej;
• lek na katar, który ułatwia oddychanie i odblokowuje zatkany nos;
• łagodzi objawy przeziębienia i zapalenia zatok przynosowych oraz zmniejsza obrzęk błony śluzowej nosa;
• kombinacja naturalnych olejków eterycznych, pozwala upłynnić zalegającą wydzielinę i ułatwia oddychanie;
• lek zawiera olejek kajeputowy, eukaliptusowy, jałowcowy, miętowy, mentol i salicylan metylu;
• odpowiedni dla dorosłych i dzieci powyżej 3. roku życia.

Najlepsze spraye na katar na oczyszczenie nosa

Preparaty wody morskiej, w postaci izotonicznych (Sterimar Higiena Nosa) lub hipertonicznych roztworów chlorku sodu (np. Sterimar Zatkany Nos, Marimer hipertoniczny, Marimer Baby hipertoniczny, Sterimar Zatkany Nos baby) i innych soli mineralnych w aerozolach (sprayach, które jako gaz nośnikowy mają sprężone powietrze), umożliwiają mechaniczne oczyszczenie zatkanego nosa oraz nawilżenie śluzówki. Co ważna woda morska – hipertoniczna i izotoniczna – nie uzależnia i nie podrażnia tak mocno jak inne spraye na katar. Niektóre preparaty zawierają wodę termalną (np. NasoDrill), bogatą w związki siarki. Woda siarkowa ułatwia upłynnienie i usunięcie wydzieliny z nosa, zmniejsza miejscowe zapalenie i wzmacnia barierę odpornościową błon śluzowych. Produkty wody morskiej i termalnej są bezpieczne, można stosować je przewlekle, a także przed użyciem leków zawierających substancje czynne, aby oczyścić nos i ułatwić dostęp związków aktywnych do śluzówki. Preparaty hipertoniczne będą skuteczniej udrażniały zatkany nos niż te izotoniczne.

Uzupełnieniem tej grupy mogą być również preparaty zawierające składniki emolientowe i olejki roślinne, takie jak Bacterid. Wspomagają one naturalne oczyszczanie nosa, łagodzą podrażnienia oraz chronią śluzówkę przed przesuszeniem. Dzięki temu mogą być dobrym wyborem w sytuacjach, gdy zależy nam nie tylko na udrożnieniu nosa, ale także na dodatkowej pielęgnacji i wsparciu regeneracji błony śluzowej.

Bacteridkrople do nosa

Wyrób medyczny

O produkcie

• zalecany do stosowania przy stanach zapalnych błony śluzowej nosa z przekrwieniem i uczuciem zatkania;
• rekomendowany przy stanie zapalnym zatok przynosowych, nieżycie nosa i nawracającym zapaleniu ucha środkowego;
• składniki zawarte w wyrobie upłynniają wydzielinę, co odtyka zatkany nos i wspomaga oddychanie;
• zawiera olej z drzewa mastyksowego o właściwościach kojących;
• zawarte składniki emolientowe łagodzą podrażnienia i chronią śluzówkę;
• może być stosowany  od 2. roku życia;
• przebadany klinicznie.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku , , zapalenia zatok , zapalenia błony śluzowej nosa oraz przeziębienia.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

STERIMAR Zatkany Nos woda morskapłyn

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray do nosa w postaci hipertonicznego roztworu wody morskiej z dodatkiem miedzi;

• odpowiedni dla dorosłych i dzieci od 3. roku życia;

• działa osmotycznie – zmniejsza obrzęk błony śluzowej i udrażnia nos;

• stosowany w przeziębieniu, nieżycie nosa i zapaleniu zatok, wspomaga profilaktykę grypy;

• usuwa wydzielinę, kurz i alergeny;

• wspiera naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku , zatkanego nosa, zapalenia zatok oraz przeziębienia.

Dawkowanie

Stosuj produkt 2-6 razy w ciągu dnia lub częściej, aż do ustąpienia obrzęku na śluzówce.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

STERIMAR Hipertoniczny BABY woda morskapłyn

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray donosowy dla niemowląt i dzieci od 3. miesiąca życia;

• hipertoniczny roztwór wody morskiej, bez konserwantów;

• nowa opatentowana końcówka zapewnia bezpieczną i delikatną aplikację;

• udrażnia nos, zmniejsza obrzęk i ułatwia oddychanie przy katarze;

• zawiera sole mineralne i pierwiastki śladowe, w tym miedź;

• wspiera naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa.

 

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku , alergicznego nieżytu nosa, zapalenia zatok , przeziębienia oraz zapalenia błony śluzowej nosa.

Dawkowanie

Ten wyrób medyczny jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania, od 2 do 6 razy dziennie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

NasoDrill, spray do nosa

O produkcie

• bezpieczny produkt, można stosować bez ograniczeń czasowych;
• wygodny aplikator;
• można stosować zarówno u niemowląt, jak i dorosłych;
• wyrób medyczny.

Disnemar, aerozol do nosa

O produkcie

• bezpieczny produkt, można stosować bez ograniczeń czasowych;
• dostępne są wersje dla młodszych (Disnemar Junior – od 5 do 12 lat) i najmłodszych (Disnemar Baby – od 0 do 4 lat);
• wyrób medyczny;
• wygodny dozownik umożliwia równomierne rozpylenie roztworu w postaci delikatnej mgiełki do jam nosowych.

Marimer Hipertoniczny, aerozol do nosa

O produkcie

• 100% naturalny roztwór hipertoniczny wody morskiej (zawartość soli 22 g/l);
• skutecznie udrażnia i oczyszcza jamy nosowe;
• może być stosowany już od 1. dnia życia;
• produkt nie zawiera konserwantów;
• po każdym życiu należy umyć aplikator.

Marimer Baby Hipertoniczny, aerozol do nosa

O produkcie

• hipertoniczny roztwór pomaga oczyścić nos dziecka z nadmiaru zalegającej wydzieliny;
• pudełko z aplikatorem ułatwiającym prawidłowe podanie;
• nie zawiera konserwantów.

Leki zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa

W celu krótkotrwałego, objawowego leczenia niedrożności nosa spowodowanej zapaleniem błony śluzowej nosa lub zapaleniem zatok przynosowych, dobrze sprawdzą się produkty lecznicze zawierające substancje obkurczające naczynia krwionośne i zmniejszające obrzęk błon śluzowych. W wyniku tego działania dochodzi do udrożnienia nosa i ułatwienia oddychania, nawet po dwóch minutach od zastosowania. Do leków zmniejszających obrzęk błony śluzowej nosa zaliczamy m.in. ksylometazolinę, oksymetazolinę, fenylefrynę, pseudoefedrynę. Dostępne są w postaci aerozoli do nosa (np. Sudafed XyloSpray HA, Otrivin, Otrivin Allergy, Nasivin Classic) lub tabletek na katar, np. Sudafed, Acatar Acti-Tabs. Preparatów w aerozolu nie należy stosować dłużej niż 7 dni i częściej niż 3 razy dziennie osób dorosłych, gdyż można uzależnić śluzówkę od działania produktu [1].

Acatar Acti-Tabs, tabletki

O produkcie

• zawiera pseudoefedrynę, która skutecznie udrażnia nos;
• zawiera również triprolidynę, która zmniejsza kichanie i świąd w nosie;
• w opakowaniu 12 tabletek;
• tylko dla dorosłych i dzieci powyżej 12. roku życia.

Sudafed Xylospray HA, aerozol do nosa

O produkcie

• przeznaczony jest do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat;
• wygodny aplikator;
• zawiera dodatek substancji nawilżającej śluzówkę nosa;
• przeznaczony do krótkotrwałego leczenia kataru infekcyjnego.

Czy istnieją leki na ropny katar bez recepty?

W przypadku trudnej do usunięcia, zalegającej w zatokach wydzieliny warto zastosować roślinne leki na katar, mające właściwości upłynniające śluz, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe, np. Sinupret, Sinupret Extract, Respero Myrtol.

Sinupret, tabletki drażowane

O produkcie

• małe tabletki drażowane, łatwe do połknięcia;
• można stosować u dzieci od 6 lat;
• zawiera żelatynę;
• zawiera sacharozę;
• produkt leczniczy roślinny.

Sinupret extract, tabletki drażowane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera składniki o potwierdzonym działaniu rozrzedzającym śluz;
• produkt jest zarejestrowany jako lek, co jest gwarancją jego jakości;
• zawiera skoncentrowany wyciąg ziołowy;
• nie należy stosować leku w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek ze składników leku, u pacjentów z chorobą wrzodową i u osób poniżej 18 roku życia;
• w trakcie terapii mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe lub miejscowe reakcje nadwrażliwości;
• jeżeli w ciągu tygodnia nie obserwuje się poprawy, należy skonsultować się z lekarzem;
• podczas ciąży i karmienia piersią przed zastosowaniem leku należy skontaktować się z lekarzem;
• dostępny także w formie tabletek o mniejszym stężeniu substancji i jako krople.

W przypadku Sinupretu, poza rozrzedzeniem wydzieliny w badaniach zaobserwowano dodatkowo działanie zwiększające częstotliwość ruchu rzęsek nabłonka oddechowego, co pomaga oczyścić drogi oddechowe oraz hamujący wpływ na namnażanie się wirusów, wywołujących infekcje układu oddechowego (rhinowirusy, adenowirusy, wirusy paragrypy, wirusy nabłonka oddechowego oraz wirusy grypy typu A). Badania in vitro nad lekiem Sinupret potwierdziły również skuteczność antybakteryjną względem bakterii wywołujących infekcje układu oddechowego (Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae). Niestety jeśli w zatokach rozwinęła się infekcja bakteryjne to często leki roślinne będą niewystarczające i należy sięgnąć po antybiotyk [3].

Lek Sinupret Extract łagodził objawy ciężkiego wirusowego zapalenia zatok u badanych pacjentów dwa dni szybciej niż w przypadku placebo. Wskazany jest do stosowania u dorosłych w leczeniu ostrych niepowikłanych stanów zapalnych zatok przynosowych z objawami takimi jak katar, niedrożność nosa, ból głowy, ból lub uczucie rozpierania twarzy [4].

Respero Myrtol, lek na bazie olejków eterycznych eukaliptusa, pomarańczy słodkiej, mirtu zwyczajnego i cytryny zwyczajnej ma działanie przeciwbakteryjne, powoduje upłynnienie gęstego śluzu, ułatwia usuwanie go i odkrztuszanie [5].

Respero Myrtol, kapsułki dojelitowe, miękkie

O produkcie

• zalecany powyżej 10 lat życia;
• postać kapsułek, łatwa do połknięcia;
• zawiera sorbitol;
• zawiera żelatynę;
• produkt leczniczy roślinny.

Co na katar alergiczny – sterydy do nosa i inne tabletki?

Podstawą leczenia alergicznego nieżytu nosa są miejscowo działające sterydy donosowe (np. mometazonu furoinian, flutikazonu propionian). Substancje te znajdują się w lekach takich jak np. Metmin Control, Nasometin Control, Pronasal Control, OtriAllergy Control. Sterydy na katar zalecane są w grupie dorosłych i sugerowane w grupie dzieci. Ze względu na to, że wytyczne polskiego standardu leczenia nieżytów nosa podkreślają potrzebę indywidualnego podejścia terapeutycznego w zależności od typu ANN (okresowy, przewlekły, umiarkowany, ciężki), wieku i chorób współistniejących, istotne jest uzyskanie diagnozy lekarskiej. Nie powinniśmy samodzielnie zaczynać stosowania sterydów donosowych [5]. 

Momester Nasal, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostepny bez recepty;
• substancja czynna zawarta w aerozolu działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
• lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia (bez konsultacji lekarskiej);
• nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
• nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

OtriAllergy Control, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny preparat z flutikazonem bez recepty;
• lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
• nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
• nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
• zawiera 60 dawek w opakowaniu.

W przypadku okresowych lub przewlekłych dolegliwości o charakterze łagodnym i umiarkowanym wskazane jest stosowanie doustnych lub donosowych leków przeciwalergicznych na katar (przeciwhistaminowych). W postaci donosowej można podawać np. azelastynę (np. Allergodil), dimetinden (składnik leku Otrivin Allergy). W postaci doustnej w tabletkach lub kapsułkach dostaniemy cetyryzynę (np. Allertec), lewocetyryzynę (np. Lirra Gem), loratadynę (np. Dynid Gem), desloratadynę (np. Aleric Deslo Active), feksofenadynę (np. Allegra) czy bilastynę (np. Clatra Allergy). Wspomagająco objawowo i krótkotrwale (do 5-7 dni) można stosować leki obkurczające naczynia błony śluzowej jamy nosa (np. ksylometazolinę, oksymetazolinę) [6].

Otrivin Allergy, aerozol do nosa

O produkcie

• produkt jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat;
• zawiera konserwanty;
• sprawdzi się dobrze w katarze alergicznym;
• do krótkotrwałego stosowania.

Clatra Allergy, tabletki

O produkcie

• można stosować od 12 lat życia;
• nie zawiera laktozy;
• nie zawiera cukru;
• można podzielić tabletkę w celu łatwiejszego połknięcia (linia podziału nie służy do dzielenia na równe dawki).

Jak wybrać najlepszy lek na katar? 

Jakie leki na katar zastosujemy, powinno zależeć od tego, jaki rodzaj kataru mamy. W przypadku ostrego nieżytu nosa spowodowanego infekcją, zazwyczaj potrzebujemy doraźnego, szybko działającego środka, który udrożni nos i ułatwi oddychanie. Wtedy warto sięgnąć po aerozole z ksylometazoliną lub oksymetazoliną, takie jak np. Otrivin, Nasivin. Należy jednak pamiętać, że produktów tych nie można stosować dłużej niż przez 5-7 dni, gdyż powodują one uzależnienie śluzówki nosa i mogą przynieść trwałe niepożądane skutki. Do częstszego stosowania warto wybrać hipertoniczne roztwory soli morskiej. Skutecznie odtykają zatkany nos, a nie niosą ze sobą ryzyka uzależnienia. Możemy je stosować częściej i dłużej, ale też trzeba pamiętać o tym, że przy bardzo częstym stosowaniu mogą podrażnić śluzówkę nosa. Hipertoniczne roztwory wody morskiej są uniwersalne, gdyz mogą być stosowane nawet od 1. dnia życia, więc to produkty idealne dla rodziny. Pamiętajmy, aby każdy miał swoją wodę morską – ze względów higienicznych.

Jeśli mamy gęstą wydzielinę zalegającą w zatokach lub nawracające zapalenia zatok, dobrze jest sięgnąć po preparaty ułatwiające rozrzedzenie i wydalenie śluzu oraz działające przeciwzapalnie i przeciwdrobnoustrojowo. Pomagają w tym preparaty roślinne, takie jak np. Sinupret. 

Natomiast jeśli mamy zdiagnozowany przez lekarza alergiczny nieżyt nosa, najlepsze dla nas będą leki na przewlekły katar alergiczny. Powinniśmy wtedy sięgać po preparaty na alergię oraz sterydy donosowe, które to są zaliczane do najbardziej skutecznych leków w terapii ANN.

Podsumowanie

Katar to częsty objaw chorób górnych dróg oddechowych, który może mieć podłoże infekcyjne lub alergiczne. W zależności od rodzaju nieżytu nosa dobieramy różne metody leczenia — od szybko działających aerozoli obkurczających śluzówkę, przez preparaty roślinne ułatwiające usuwanie gęstej wydzieliny, aż po sterydy donosowe i leki przeciwhistaminowe w przypadku kataru alergicznego. Do częstszego, bezpiecznego stosowania najlepiej sprawdzają się hipertoniczne roztwory soli morskiej, które skutecznie udrożniają nos i nie powodują uzależnienia. Warto pamiętać również o inhalacjach parowych z olejkami eterycznymi, które stanowią skuteczne, naturalne wsparcie w łagodzeniu niedrożności nosa i zatok. Dzięki działaniu rozrzedzającemu i udrażniającemu mogą znacząco poprawić komfort oddychania i przyspieszyć oczyszczanie dróg oddechowych.

Spray przeciwbólowy bez recepty działa szybko i miejscowo. Dzięki precyzyjnej końcówce preparat trafia bezpośrednio w bolące miejsce, co skraca czas działania. To szczególnie przydatne, gdy jesteśmy poza domem – na przykład w pracy czy w podróży. Lek przeciwbólowy w sprayu stosuje się łatwo – wystarczy nacisnąć kilka razy pompkę, aż do pojawienia się jednolitej mgiełki i rozpylić w obrębie bolącego zęba. Aerozol zaczyna działać niemal natychmiast, przynosząc ulgę [1-5].

Jakie są zalety i wady spray na ból zęba?

Substancje czynne zawarte w aerozolach na ból zęba wykazują działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i antyseptyczne, dzięki czemu mogą być również pomocne w leczeniu innych schorzeń oraz dolegliwości w obrębie jamy ustnej i gardła. Ich właściwości są wykorzystywane w leczeniu:

• podrażnienia gardła, jamy ustnej i dziąseł;
• zapalenia gardła, krtani i dziąseł;
• przed i po usunięciu zębów.

Dodatkowo niektóre z nich wspierają regenerację błony śluzowej w przypadku pojawienia się aft i pleśniawek oraz korzystnie wpływają na odpowiednie nawilżenie śluzówki. Niestety, zamrażacz na ból zęba – jak czasem określa się aerozole – działa krótkotrwale. Wymaga to powtarzania aplikacji kilka razy dziennie. Preparaty te nie są też zalecane małym dzieciom i niemowlętom. Trzeba także uważać przy alergiach – niektóre produkty zawierają lidokainę, substancję o działaniu miejscowo znieczulającym, która może wywołać reakcje uczuleniowe [1-5].

Jakie spraye na bolący ząb kupisz w aptece?

Ból zęba może pojawić się nagle, a w takich sytuacjach liczy się szybka pomoc. W aptece dostępnych jest wiele preparatów, które działają miejscowo i łagodzą dolegliwości bólowe bez potrzeby wizyty u lekarza. Spray przeciwbólowy bez recepty to wygodna forma leczenia objawowego – łatwa w użyciu i skuteczna. Poniżej znajdziesz listę najpopularniejszych aerozoli, które pełnią funkcję leku przeciwbólowego w sprayu i są dostępne bez recepty. 

Sachol Fast Effect, aerozol

O produkcie

• nie zawiera alkoholu, parabenów ani cukru;
• posiada miętowy aromat;
• preparat należy zużyć w ciągu 14 dni od daty otwarcia opakowania;
• nie zaleca się stosować tego wyrobu medycznego u dzieci poniżej 12 roku życia.

Dentosept Fast, spray

O produkcie

• może by stosowany przez kobiety w ciąży;
• spray jest bezpieczny dla diabetyków;
• rekomendowany jest od 6 roku życia;
• po zastosowaniu preparatu nie należy przez 30 min spożywać posiłków.

Septolete ultra, aerozol do stosowania w jamie ustnej

O produkcie

• produkt przeznaczony dla dorosłych i dzieci od 6 roku życia;
• należy unikać kontaktu tego preparatu z oczami;
• lek jest przeciwwskazany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• zaleca się stosowanie od maksymalnie do 7 dni.

Orofar total action, aerozol do stosowania w jamie ustnej

O produkcie

• w trakcie jedzenia lub picia płynów nie należy aplikować tego preparatu;
• podczas aplikacji należy wstrzymać oddech i nie wdychać rozpylonego roztworu;
• leku nie jest rekomendowany dla dzieci poniżej 6 roku życia;
• u niektórych pacjentów może wystąpić reakcja alergiczna, ze względu na obecność lidokainy.

Podsumowanie

Spray na ból zęba to szybkie i wygodne rozwiązanie, które można kupić bez recepty w każdej aptece. Działa miejscowo, przynosząc ulgę w nagłych przypadkach. Wybierając lek przeciwbólowy w sprayu, warto zwrócić uwagę na jego skład i zalecenia producenta – nie każdy nadaje się dla dzieci czy kobiet w ciąży. Popularny zamrażacz na ból zęba sprawdzi się zwłaszcza w podróży lub pracy. Pamiętaj jednak, że spray przeciwbólowy bez recepty nie zastępuje wizyty u stomatologa – to rozwiązanie tymczasowe, które może pomóc dotrwać do profesjonalnej pomocy.

Opipramol jest substancją zaliczaną do grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD). Lek stosuje się w przypadku zaburzeń lękowych uogólnionych oraz innych zaburzeń psychicznych, które są związane z chorobami somatycznymi (np. chorobami tarczycy, zespołami bólowymi, nowotworami, chorobą Parkinsona). Opipramol bywa zalecany poza wskazaniami rejestracyjnymi, np. w przypadku bezsenności.

Wskazaniem do stosowania hydroksyzyny jest leczenie lęku, niepokoju, nerwic, a także dolegliwości skórnych, takich jak np. świąd czy pokrzywka. Lek podaje się niekiedy przed zabiegami chirurgicznymi. Ma to m.in. na celu zmniejszyć napięcie, zredukować stres, a także obniżyć ryzyko wystąpienia ewentualnych nudności i wymiotów po zabiegu [1,2]

Jak działa opipramol, a jak hydroksyzyna?

Opipramol wykazuje efekt przeciwlękowy, uspokajający i słabo przeciwdepresyjny poprzez wpływ na receptory zlokalizowane w ośrodkowym układzie nerwowym. Mechanizm działania opiera się na pobudzaniu receptorów sigma (działanie przeciwlękowe i poprawiające nastrój) i hamowaniu receptorów histaminowych (uspokojenie, wyciszenie) oraz adrenergicznych (redukcja napięcia nerwowego). 

Hydroksyzyna natomiast działa wielokierunkowo, wpływając na różne receptory (m.in. histaminowe oraz serotoninowe) i neuroprzekaźniki w mózgu, co skutkuje efektem przeciwlękowym, nasennym, przeciwalergicznym oraz przeciwwymiotnym [1-4].

Który lek jest mocniejszy – opipramol czy hydroksyzyna?

Odpowiedź brzmi: to zależy. Jeśli bierzemy pod uwagę działanie przeciwlękowe, silniej i dłużej działać będzie opipramol. Z kolei hydroksyzyna jest wskazana do leczenia objawowego, co oznacza, że nie leczy przyczyny dolegliwości. Jest również przeznaczona najczęściej do krótkotrwałego leczenia (w praktyce bywa z tym różnie), podczas gdy opipramol zaleca się przyjmować minimum kilka tygodni [1-4].

Jak dawkuje się opipramol i hydroksyzynę?

U osób dorosłych stosuje się zwykle 50 mg opipramolu rano, kolejne 50 mg około południa oraz 100 mg wieczorem. Jeśli lekarz uzna to za zasadne, może obniżyć dawkowanie do 50-100 mg raz na dobę lub zwiększyć je do 100 mg 3 razy na dobę. Opipramol bywa zalecany dzieciom od 6. roku życia – maksymalna stosowana dawka nie powinna wówczas przekroczyć 100 mg dziennie [1].

Dawkowanie hydroksyzyny różni się w zależności od wskazania:

• objawowe leczenie lęku: 50 mg na dobę 2-3 razy dziennie;
• objawowe leczenie świądu: 25 mg przed snem, jeśli lekarz uzna to za konieczne może zwiększyć dawkę. U dzieci powyżej 2 lat stosuje się 1-2 mg leku na kg masy ciała w kilku dawkach dziennych;
• niepokój i pobudzenie psychoruchowe w przebiegu nerwic: 50 mg 1 raz na dobę u dorosłych. U dzieci zaleca się stosowanie 0,6 mg leku na kg masy ciała [2].

Kiedy nie powinno się stosować opipramolu i hydroksyzyny?

Opipramolu nie należy stosować w przypadku:

• ostrego zatrzymania moczu;
• zatrucia alkoholem, lekami psychotropowymi, nasennymi oraz przeciwbólowymi;
• nieleczonej jaskry;
• bloku przedsionkowo-komorowego;
• chorób wątroby i nerek;
• przerostu prostaty z towarzyszącym zaleganiem moczu;
• stosowania leków z grupy inhibitorów MAO (moklobemid, selegilina, rasagilina) [1,3].

Wśród przeciwwskazań do zażywania hydroksyzyny można wymienić:

• porfirię;
• zaburzenia rytmu serca;
• ciążę i karmienie piersią;
• przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT, m.in. przeciwarytmicznych (np. sotalol, amiodaron), przeciwpsychotycznych (haloperidol), przeciwdepresyjnych (escitalopram, citalopram); antybiotyków (erytromycyny, lewofloksacyny, moksyfloksacyny) [2,4].

Zarówno opipramol, jak i hydroksyzyna nie powinny być stosowane w przebiegu jaskry, przerostu gruczołu krokowego, schorzeń wątroby i nerek, a także wtedy, gdy masz alergię na te leki bądź ich pochodne [1,2].

Profil bezpieczeństwa hydroksyzyny i opipramolu

Opipramol i hydroksyzyna różnią się swoim bezpieczeństwem stosowania w różnych grupach.

Ciąża i laktacja

Uważa się, że hydroksyzyna nie powinna być zażywana w okresie ciąży i podczas karmienia piersią. Jeśli natomiast chodzi o opipramol, dopuszcza się jego stsoowanie tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne [1,2,5].

Interakcje z alkoholem

Obydwa leki oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy – nie należy łączyć ich z alkoholem [1,2].

Prowadzenie samochodu

Zarówno opipramol, jak i hydroksyzyna mogą upośledzać koncentrację i zaburzać prawidłową ocenę sytuacji, co należy mieć na uwadze stosując te leki [1,2].

Stosowanie u seniorów

Stosowana dawka zależy od stopnia nasilenia objawów. Z reguły nie ma potrzeby zmiany dawkowania opipramolu u seniorów, u których nie występują inne choroby współtowarzyszące. Warto pamiętać, aby przy długotrwałej terapii regularnie monitorować czynność wątroby [1].

Jeśli chodzi o hydroksyzynę, seniorzy powinni przyjmować początkowo połowę dawki zalecanej u dorosłych. W tej grupie wiekowej nie należy przekraczać 50 mg na dobę [2].

Stosowanie przy chorobach wątroby i nerek

Stosowanie opipramolu w przebiegu chorób nerek i wątroby jest niewskazane [1].

W przypadku hydroksyzyny zaleca się obniżenie dawki u pacjentów zmagających się z niewydolnością nerek. Jest to związane z osłabionym wydalaniem leku (a właściwie jego metabolitu) przez ten narząd. Jeśli chodzi natomiast o stosowanie w przypadku niewydolności wątroby, należy zmniejszyć dobową dawkę hydroksyzyny o ok. 33% w stosunku do dawki zalecanej [2].

Jakie skutki uboczne mogą wywoływać opipramol i hydroksyzyna?

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem opipramolu i hydroksyzyny wynikają z wpływu tych leków na ośrodkowy układ nerwowy. W trakcie leczenia może wystąpić zmęczenie, nadmierne uspokojenie i senność, a także  zawroty głowy. 

Stosowanie opipramolu wiąże się często z wystąpieniem uczucia zatkanego nosa i suchości błony śluzowej jamy ustnej. Na początku leczenia może dochodzić również do spadków ciśnienia tętniczego. 

Podczas przyjmowania hydroksyzyny obserwowano rzadkie reakcje pobudzenia i splątania, zaburzeń widzenia, przyspieszonego bicia serca (tachykardii), zaparć i wymiotów, zapaleń skóry, świądu czy wysypki, a także zatrzymania moczu [1,2].

Jakie są leki z opipramolem i hydroksyzyną?

Opipramol jest dostępny w Polsce w postaci tabletek powlekanych (Pramolan) oraz drażowanych (Sympramol). Oba preparaty stosuje się doustnie, w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim.

Hydroksyzyna może być stosowana doustnie lub we wstrzyknięciach. Lek występuje w postaci tabletek powlekanych (Atarax, Hydroxyzine Orion, Hydroxyzinum Adamed, Hydroxyzinum VP, Hydroxyzinum Espefa), syropów (Atarax, Hydroxyzinum Hasco, Hydroxyzinum Aflofarm) oraz roztworu do wstrzykiwań (Hydroxyzinum Teva). Hydroksyzynę w tabletkach lub syropie najlepiej zażywać po posiłkach [6].

Podsumowanie

Opipramol i hydroksyzyna to dwa zupełnie różne leki, które co prawda działają przeciwlękowo, jednak stosuje się je w różnych sytuacjach. Pierwsze efekty działania opipramolu występują po około 2 tygodniach regularnego przyjmowania. Stąd zaleca się, aby kuracja trwała przynajmniej 1-2 miesiące. Natomiast hydroksyzynę należy zażywać w najmniejszych skutecznych dawkach, możliwie jak najkrócej. Może się bowiem wykształcić tolerancja na lek, a to pociąga za sobą konieczność zwiększenia jego dawki [1-4].

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji dotykającą przeważnie ludzi w podeszłym wieku (powyżej 65 r.ż.) i staje się obecnie jednym z głównych problemów zdrowia publicznego na świecie. Schorzenie obejmuje trudności w mówieniu, zaburzenia pamięci, trudności w rozumieniu, wykonywaniu podstawowych czynności, skupieniu uwagi, niezdolność do rozpoznania oczywistych dla otoczenia przedmiotów lub zdarzeń. Przyczyną choroby Alzheimera jest uszkodzenie i zanik pewnych komórek nerwowych mózgu, co powoduje utrudnienie w przesyłaniu informacji za pomocą impulsów nerwowych [1,2].

Jakie działanie ma rywastygmina i donepezil?

Przez kilka dekad badano różne strategie terapeutyczne, jednak nadal nie opracowano skutecznego leczenia choroby Alzheimera. Priorytetem jest zapobieganie wystąpienia schorzenia i jego rozwoju. Terapia w chorobie Alzheimera wiąże się głównie z nasileniem przekazywania sygnałów w mózgu za pomocą ważnego neuroprzekaźnika – acetylocholiny. Rywastygmina i donepezil należą do tej samej grupy leków pod względem sposobu działania i zwiększają stężenie acetylocholiny w mózgu poprzez spowalnianie jej rozkładu. Tym samym poprawiają przepływ informacji między komórkami mózgowymi, opóźniają postęp choroby i poprawiają codzienne funkcjonowanie pacjentów [3-5].

Historia donepezilu i rywastygminy

Donepezil, został zsyntezowany w 1983 roku w Japonii, jako pochodna pierwszego leku na chorobę Alzheimera badanego klinicznie na dużą skalę – takryny. Rywastygmina powstała jako syntetyczny związek na bazie naturalnego alkaloidu fizostygminy w 1985 roku. Oba leki zostały zatwierdzone w Stanach Zjednoczonych w 1996 roku, a w Europie w roku 1997 w leczeniu łagodnej do umiarkowanej choroby Alzheimera (w roku 2000 rywastygmina została centralnie zatwierdzona w całej Unii Europejskiej) [6-8]. 

Porównanie skuteczności leków

Rywastygmina (6 do 12 mg dziennie doustnie lub 9,5 mg dziennie w postaci plastra) wykazuje korzyści w leczeniu pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. W badaniach zaobserwowano wolniejsze tempo pogarszania się funkcji poznawczych i wykonywania codziennych czynności u pacjentów przyjmujących rywastygminę w porównaniu z placebo [3].

Badania naukowe potwierdzają, że osoby z łagodną, umiarkowaną lub ciężką demencją spowodowaną chorobą Alzheimera leczone przez 12 lub 24 tygodnie donepezilem doświadczają korzyści w zakresie funkcji poznawczych, czynności życia codziennego i ogólnego stanu zdrowia [4]. 

Zgodnie z badaniami, leczenie lekami takimi jak donepezil czy rywastygmina może oferować korzyści terapeutyczne u pacjentów z łagodną i umiarkowaną postacią choroby Alzheimera. Chociaż oba leki działają podobnie na funkcje poznawcze i zachowanie, rywastygmina wydaje się zapewniać większe korzyści w zdolności do wykonywania codziennych czynności przez pacjenta i ogólnym funkcjonowaniu [9]. Z drugiej strony, zainteresowanie donepezilem w świecie naukowym wydaje się być większe, gdyż około dwukrotnie więcej publikacji, obejmujących również badania kliniczne jest dostępne dla donepezilu, co może świadczyć o upatrywaniu w nim większych szans na terapię w chorobie Alzheimera.

Jakie skutki uboczne ma donepezil i rywastygmina?

Rywastygmina i donepezil, jako należące do tej samej grupy farmakoterapeutycznej leków są zwykle dobrze tolerowane przez pacjentów [10].

Rywastygmina – skutki uboczne

Do najczęściej występujących działań niepożądanych rywastygminy należą zaburzenia żołądka i jelit, w tym nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie w okresie ustalania dawki. Wśród częstych działań niepożądanych są ponadto: 

• Bardzo często (1 lub więcej na 10 przypadków): brak łaknienia (anoreksja), zawroty głowy
• Często (1 lub więcej na 100): koszmary senne, pobudzenie, lęk, splątanie, senność, drżenie, nadmierne pocenie, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie [11,12].

Donepezil – skutki uboczne

W przypadku donepezilu, stosowanie dawki 5 mg dziennie niesie za sobą istotne ryzyko zawrotów i bólu głowy. Natomiast dawka dobowa 10 mg najczęściej może wiązać się z wystąpieniem nudności, wymiotów, biegunki i anoreksji. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi donepezilu są: 

• Bardzo często (1 lub więcej na 10 przypadków): biegunka, nudności, ból głowy
• Często (1 lub więcej na 100): przeziębienie, jadłowstręt, skurcze mięśni, omamy, pobudzenie, agresywne zachowanie, nietypowe sny, koszmary senne, omdlenia, zawroty głowy, wysypkę, świąd, bezsenność, wymioty, zaburzenia żołądkowe, nietrzymanie moczu, zmęczenie [13,14].

W przeglądzie systematycznym obejmującym badania dotyczących najczęściej stosowanych leków w chorobie Alzheimera, czyli donepezilu, rywastygminy, galantaminy i memantyny, częstotliwość zgłaszania zdarzeń niepożądanych była ogólnie najniższa w przypadku donepezilu i najwyższa w przypadku rywastygminy. Dlatego można wnioskować, że efekty uboczne częściej zdarzają się w przypadku stosowania rywastygminy niż donepezilu, szczególnie w fazie dobierania odpowiedniej dawki [9,15].

Kiedy stosuje się oba leki?

Wskazaniami do stosowania rywastygminy są:

• Leczenie objawowe łagodnej do średniozaawansowanej postaci otępienia typu alzheimerowskiego
• Leczenie objawowe łagodnej do średniozaawansowanej postaci otępienia u pacjentów z chorobą Parkinsona o nieznanym podłożu [11,12].

Wskazania do stosowania donepezilu to objawowe leczenie łagodnej do średnio ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera [13,14].

Dawkowanie i czas działania

Omawiane substancje różnią się między sobą czasem działania w organizmie, a co za tym idzie – sposobem dawkowania.

Rywastygmina – dawkowanie

Leczenie rywastygminą można rozpocząć jedynie wtedy, gdy możliwe jest zapewnienie opieki osoby odpowiedzialnej za regularne przyjmowanie produktu leczniczego przez pacjenta. Rywastygmina jest bardzo szybko rozkładana przez nasz organizm. Jej tzw. biologiczny czas półtrwania, czyli czas, po którym ilość leku w naszym organizmie zmniejsza się o połowę, wynosi 1,5 h. Dlatego należy ją przyjmować dwa razy na dobę – z porannym i wieczornym posiłkiem, aby zapewnić odpowiednie stężenie leku w organizmie. Dawką początkową jest 1,5 mg. Dawkę optymalną ustala się poprzez zwiększanie jednorazowej dawki po co najmniej dwóch tygodniach do 3 mg, 4,5 mg, a następnie 6 mg. Dawka podtrzymująca to 3 mg do 6 mg dwa razy dziennie. Maksymalna dawka rywastygminy to 6 mg dwa razy na dobę. [11,12].

Donepezil – dawkowanie

Donepezil długo utrzymuje się w naszym organizmie, jego czas półtrwania to aż 70 godzin, dlatego można go przyjmować raz na dobę. Wydaje się to być dużym atutem donepezilu, gdyż łatwiej zachować systematyczność przyjmowaniu leku raz na dobę. Zwłaszcza istotne jest to u pacjentów, którzy mogą mieć problem z pamięcią, co charakterystyczne w chorobie Alzheimera oraz bardziej dogodne dla opiekunów. Dawka początkowa donepezilu wynosi 5 mg. Dawkę tę powinno się utrzymywać przez okres co najmniej jednego miesiąca, co pozwala na wystarczającą ocenę skuteczności leczenia przez lekarza. Dzienna dawka leku może być zwiększona do maksymalnej zalecanej – 10 mg [13,14].

Porównanie bezpieczeństwa rywastygminy i donepezilu 

Stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią 

Rywastygminy nie wolno stosować w okresie ciąży oraz karmienia piersią, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Nie wiadomo, czy rywastygmina przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego, jednak dzieje się tak u zwierząt [11,12]. 

Stosowanie donepezilu podczas ciąży jest przeciwwskazane. Kobiety stosujące donepezil nie powinny karmić piersią, ze względu na brak badań potwierdzających bezpieczeństwo noworodka [13,14].

Prowadzenie pojazdów 

Sam donepezil czy rywastygmina wywierają niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn, choć mogą powodować zmęczenie, zawroty głowy i skurcze mięśni (donepezil) lub zawroty głowy i senność (rywastygmina) szczególnie na początku leczenia lub w trakcie zmiany dawki. Jednak otępienie w chorobie Alzheimera może powodować zaburzenie zdolności prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Dlatego lekarz prowadzący powinien regularnie oceniać możliwość dalszego prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn przez pacjentów leczonych donepezilem lub rywastygminą [11-14].

Interakcje z alkoholem 

Ogólnie nigdy nie powinno się przyjmować leków alkoholem. Nie ma jednak danych potwierdzających występowanie szczególnych interakcji rywastygminy z etanolem.

Alkohol może zmniejszać stężenie donepezilu. Dlatego w czasie stosowania leku nie powinno się spożywać alkoholu [13,14].

Stosowanie u seniorów 

Badania przeprowadzone u pacjentów z chorobą Alzheimera w wieku od 50 do 92 lat nie wykazały związanych z wiekiem zmian przyswajalności rywastygminy, choć u zdrowych ochotników w podeszłym wieku przyswajalność leku jest większa niż u młodych osób. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u seniorów [11].

Donepezil jest przeznaczony do stosowania dla osób dorosłych i w podeszłym wieku, zatem jest bezpieczny dla seniorów i nie trzeba dostosowywać dawki leku ze względu na wiek pacjenta [13].

Stosowanie przy zaburzeniach czynności nerek 

Nie ma konieczności dostosowywania dawki rywastygminy u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek. Jednak należy starannie dobrać wielkość dawki, w zależności od indywidualnej tolerancji leku, ponieważ u pacjentów z istotnymi zaburzeniami czynności nerek może wystąpić więcej działań niepożądanych [12].

W przypadku donepezilu niewydolność nerek nie wpływa na wydalanie leku przez nerki. Należy zatem stosować ten sam schemat dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jak u pacjentów z prawidłową funkcją tych narządów [13,14].

Stosowanie przy zaburzeniach czynności wątroby

Nie ma konieczności dostosowywania dawki rywastygminy u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby. Jednak należy starannie dobrać wielkość dawki, w zależności od tolerancji leku przez pacjenta, ponieważ w przypadku istotnych zaburzeń czynności wątroby może wystąpić więcej działań niepożądanych zależnych od ilości przyjętego leku. Nie przeprowadzono badań u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, jednakże kapsułki z rywastygminą mogą być stosowane w tej populacji pacjentów pod warunkiem ścisłego monitorowania [12].

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, dawka donepezilu powinna być zwiększana w zależności od indywidualnej tolerancji i odpowiedzi pacjenta na lek. Nie ma danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby [13,14].

Interakcje z innymi lekami

Rywastygmina wykazuje potencjalnie mniej interakcji z innymi lekami, gdyż nie jest metabolizowana w wątrobie. Warto jednak zachować ostrożność podczas stosowania leku z lekami znieczulającymi, lekami na pęcherz nadreaktywny (oksybutynina, tolterodyna) czy lekami stosowanymi w nadciśnieniu i niewydolności serca (tzw. beta-blokerami, np. atenolol) [7,8,12].

Donepezil jest metabolizowany w wątrobie przez te same enzymy co wiele leków, dlatego może wchodzić w interakcje:

• z lekami zwiększającymi stężenie donepezilu, np. ketokonazol, chinidyna, itrakonazol, erytromycyna, fluoksetyna
• z lekami zmniejszającymi stężenie donepezilu, m.in. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina
• z lekami powodującymi w połączeniu arytmię serca, np. chinidyna, amiodaron, sotalol, citalopram, escitalopram, amitryptylina, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna [13].

Dostępne postaci leków

Rywastygmina jest dostępna w lekach w takich postaciach jak: system transdermalny, plaster, roztwór doustny (stosowane w lecznictwie zamkniętym, czyli w szpitalach, np. Rivastigmine Hexal, 2 mg/ml), kapsułki twarde, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej (w lecznictwie zamkniętym, np. Nimvastid). W stosowanych dawkach plaster transdermalny może mieć mniej skutków ubocznych niż kapsułki, przy zachowaniu porównywalnej skuteczności [3].

Donepezil jest zarejestrowany w Polsce w postaci tabletek powlekanych i tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.

Zamienniki i preparaty

W polskich aptekach dostępne jest kilka zamienników zarówno dla rywastygminy jak i donepezilu, w różnych postaciach farmaceutycznych.

Rywastygmina – zamienniki 

Zamiennikami rywastygminy w postaci kapsułek do połykania są np.:

• Rivaldo, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6,0 mg, kapsułki twarde
• Ristidic, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6,0 mg, kapsułki twarde
• Rivastigmin NeuroPharma, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6 mg, kapsułki twarde
• Rivastigmin Orion, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6 mg,  kapsułki twarde.

Rywastygmina w postaci plastrów, gdzie substancja uwalnia się przez skórę do krwi w kontrolowanym, wolniejszym tempie, występuje w lekach, będących swoimi odpowiednikami, takich jak np.:

• Atmina, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h
• Evertas, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h
• Rivastigmine Mylan, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h.

Donepezil – zamienniki

Donepezil w postaci tabletek jest dostępny w wielu produktach będących swoimi odpowiednikami, m.in.:

• Apo-Doperil, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Aricept, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Cogiton, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Donecept, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Donectil, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane.

Donepezil w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest zarejestrowany w lekach:

• Cogiton ODT, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Donectil ODT 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Ricordo, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Yasnal Q-Tab, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej.

Podsumowanie

Do tej pory nie wykryto substancji w pełni zatrzymujących czy leczących chorobę Alzheimera. Zarówno donepezil, jak i rywastygmina to leki stosowane objawowo, opóźniające postęp tej choroby. Oba leki mają udokumentowaną skuteczność względem placebo, ich profil bezpieczeństwa jest znany i badany od dziesięcioleci. W postaci doustnej nieco większą częstością działań niepożądanych w badaniach charakteryzowała się rywastygmina. Jest ona szybko rozkładana przez nasz organizm, dlatego dawkuje się ją dwa razy na dobę lub stosuje w postaci plastrów transdermalnych. Donepezil można stosować raz na dobę, ze względu na dłuższy czas utrzymywania się w organizmie. Decyzja, który lek będzie lepszy dla konkretnego pacjenta, zależy od lekarza i odpowiedzi chorego na dobrane leczenie.

Organizm ludzki w fizjologicznym stanie traktuje niektóre związki neutralnie. Alergia objawia się tym, że te zwykle niewyrządzające krzywdy składniki, zostają odbierane przez nasz układ immunologiczny jako niebezpieczne. W takim momencie kontakt z nimi powoduje objawy alergii. Jednymi z alergenów, które w dużej ilości występują w naszym otoczeniu są pleśnie, grzyby i roztocza.

Pleśnie to organizmy grzybowe, które mogą występować wszędzie. Znajdujemy je na roślinach, pokarmach spożywczych, ścianach i w drewnie. W pomieszczeniach najczęściej manifestują się jako ciemne naloty np. w rogach ścian i szczególnie w miejscach wilgotnych i pozbawionych wentylacji. Alergenami pleśni są spory, które rozprzestrzeniają się podobnie jak alergeny traw razem z powietrzem, ale nawet wodą lub owadami. Istnieje wiele rodzajów grzybów, ale te, które najczęściej wywołują alergie to:

• Penicilium;
• Cladosporium;
• Aspergillus;
• Alternaria;
• Stachybotrys chartarum [1,2].

Roztocza to mikroorganizmy z rodziny pajęczaków, które bytują w kurzu domowym, stąd określa się je jako roztocza kurzu domowego. Te organizmy znajdujemy często w materacach, pościeli, dywanach, firanach i zasłonach. Alergenem nie jest tutaj sam pajęczak, ale jego odchody, które są silnym czynnikiem alergizującym [3].

Jakie są objawy alergii na roztocza i pleśnie?

Objawy alergii na pleśnie i roztocza są zależne od wrażliwości człowieka na dany alergen. Najczęściej symptomy są przewlekłe i uciążliwe, ale nie zagrażają życiu pacjenta. Sprawą problematyczną jest zdecydowanie wszechobecność tych czynników uczulających. Pacjenci cierpiący na uczulenie na pleśń i roztocze bardzo często doświadczają jej całorocznie. Jest to spowodowane faktem obecności alergenów w domach i mieszkaniach. Do najczęstszych objawów alergii należą:

• zatkany nos i zatoki;
• cieknący katar;
• kichanie;
• swędzący nos;
• łzawiące oczy;
• zaczerwienione oczy (często włącznie z alergicznym zapaleniem spojówek);
• kaszel, chrypka, drapanie w gardle;
• wysypka i zaczerwienienie skóry [1,3].

W przypadku alergii na roztocza objawy są zwykle największe w nocy i nad ranem. Wynika to z tego, że roztocza bytują, np. w pościeli. Panuje tam ciepłe i wilgotne środowisko, które jest idealne do rozwoju mikroorganizmów. Roztocza żywią się naszym naskórkiem i podczas bytowania na skórze wydalają odchody, które są silnym czynnikiem alergizującym [4].

Czy pleśnie, grzyby i roztocza mogą powodować inne choroby?

Alergeny pleśni i roztoczy są niebezpieczne dla zdrowia, gdyż mogą pogarszać objawy chorób oddechowych, na które cierpi pacjent. Jest to szczególnie niebezpieczne u astmatyków. Tam kontakt z alergen może spowodować duszności, ból w klatce piersiowej i świszczenie oddechu. Jeśli chodzi o alergeny pleśni, to istnieją dowody wskazujące, że długi kontakt (szczególnie w okresie dziecięcym) może być czynnikiem ryzyka rozwoju astmy oskrzelowej [1,4].

Jak diagnozuje się uczulenie na pleśń i roztocza?

Alergia zawsze jest związana z reakcją układu immunologicznego. Gdy pacjent ma typowe objawy alergii, musimy sprawdzić, który czynnik je wywołuje oraz jaki mechanizm immunologiczny jest za nie odpowiedzialny. Jest to niezbędne, by móc zastosować właściwe, skuteczne leczenie [5].

Diagnostyka krok po kroku

Prześledźmy etapy diagnostyki pacjenta z podejrzeniem alergii. 

Krok 1. Wywiad

Gdy pacjent z objawami wskazującymi na alergię zgłasza się do alergologa, ten przeprowadza staranny wywiad. Ocenia, czy objawy pacjenta można uznać za alergiczne i stara się ustalić, który alergen je wywoduje [5]. 

Krok 2. Badanie

Następnym etapem jest badanie pacjenta, w którym lekarz ocenia, czy występujące zmiany na skórze, w nosie, gardle lub oskrzelach i płucach mają podłoże alergiczne, czy może mają związek z innymi chorobami – jest to tzw. diagnostyka różnicowa [5]. 

Krok 3. Badania dodatkowe – laboratoryjne

Wyciągając wnioski z obserwacji, lekarz zleca badania dodatkowe, z których większość służy poszukiwaniu obecności swoistych IgE. Pełniące podstawową rolę w wywoływaniu objawów alergii sIgE mogą wskazać, na który alergen reaguje pacjent [5].

Krok 4. Wnioskowanie, ostateczna diagnoza i plan leczenia

Kolejnym etapem jest interpretacja wyników testów i zaproponowanie pacjentowi odpowiedniego leczenia [5]. 

Badania podstawowe

Podstawowymi badaniami w diagnostyce alergii są:

• testy skórne, które badają obecność sIgE na komórkach obecnych w skórze (tzw. komórkach tucznych);
• badania serologiczne oceniające obecność IgE w surowicy;
• testy płatkowe;
• testy prowokacji alergenowej [5].

Jak leczyć alergię na roztocza i pleśń?

W kwestii leczenia alergii mamy tutaj do dyspozycji kilka możliwości: farmakologicznych oraz niezwiązanych z lekami. Najpierw skupimy się na leczeniu objawów alergii za pomocą leków dostępnych na receptę jak i bez, a potem przejdziemy to bardziej zaawansowanych metod, tj. immunoterapii.

Jak zmniejszyć objawy alergii?

Podstawowymi lekami, które używa się do leczenia alergii na pleśnie i roztocza (oraz innych) są substancje przeciwhistaminowe. W skrócie można powiedzieć, że wygaszają one objawy alergii, gdyż blokują receptory odpowiedzialne za ich rozwijanie. Są to głównie substancje stosowane doustnie, takie jak:

• bilastyna (Clatra, Bilastyna Hitaxa, Allertec Effect);
• lewocetyryzyna (Contrahist Allergy, Lirra Gem, Levalergedd);
• <a href=”https://leki.pl/poradnik/cetyryzyna-czy-loratadyna-porownanie-klasycznych-lekow-na-alergie/”>cetyryzyna (Amertil Bio, Allertec WZF, Zyrtec UCB);
• loratadyna (Claritine Allergy, Flonidan Control);
• desloratadyna (Aleric Deslo Activ, Hitaxa Fast Junior, AlergoTeva);
• rupatadyna (dostępna na receptę; Rupurix, Rupaller);
• ebastyna (dostępna na receptę; Evastix).

Część substancji z tej grupy można stosować jako krople do oczu, co dobrze łagodzi objawy alergicznego zapalenia spojówek. Możemy tu wyróżnić olopatadynę (Oftahist, Starazolin Alergia), ketotifen (Zabak), azelastynę (Allergodil, Azelamed, Azelastin Comod). Do łagodzenia objawów alergicznego nieżytu nosa może służyć azelastyna w sprayu (Acatar Allergy, Azelastin POS).

Jeśli chodzi o stosowanie tych substancji, to zasady są proste. Tabletki doustne stosujemy raz na dobę, a krople lub spray dwa razy na dobę. Nie można łączyć kilku form stosowanych doustnie, ale można stosować jednocześnie preparat do nosa, oczu i doustny.

Druga grupa leków stosowana do leczenia alergii to donosowe glikokortykosteroidy. Są to bezpieczne i silne substancje. Są dostępne nawet bez recepty jako mometazon (Aleric Spray, Hitaxa-Metmin Spray, Momester Nasal, Nasometin Control). Przez pierwszy tydzień terapii należy stosować je rano i wieczorem po 1 aplikacji, a następnie dawkę zmniejsza się do 1 aplikacji dobowo. Sterydy donosowe mogą być łączone z donosowymi lekami przeciwhistaminowymi, ale bez recepty nie ma takiego preparatu.

Immunoterapia

Leki przeciwalergiczne wymienione wyżej zmniejszają (lub całkowicie eliminują) objawy alergii na pleśń i roztocza, ale nie leczą przyczyny choroby. To bardzo dobra metoda, jednak po odstawieniu leków problem powraca. Jego skutecznym rozwiązaniem jest zastosowanie immunoterapii alergenowej, która doprowadza do tolerowania danego alergenu przez nasz organizm. Jest to jedyna metoda leczenia przyczyny choroby.

Immunoterapie alergenową, czyli odczulanie możemy podzielić na dwie główne grupy. Obie obejmują ekstrakty alergenów, ale jedne preparaty podaje się podjęzykowo a drugie wstrzykuje podskórnie. Immunoterapia podskórna jest starszym rodzajem odczulania – mniej komfortowym dla pacjenta. Nowsze preparaty podaje się podjęzykowo [4].

Jeśli chodzi o immunoterapię podjęzykową na roztocze kurzu domowego to mamy tu do dyspozycji preparaty takie jak Actair, Staloral (refundowany od 1 kwietnia 2024 dla dzieci 12-18) i Acarizax (refundowany dla dzieci 12-18, od 1 lipca 2023). Wybierając odczulanie z zastosowaniem leków do podawania podskórnego możemy skorzystać z Novo-Helisen Depot, który również jest refundowany. Immunoterapia pleśni możliwa jest z użyciem preparatów do podawania podjęzykowego takich jak Staloral i Sublivac. 

Czy da się uniknąć alergii na roztocza i pleśń?

Nie da się całkowicie wyeliminować z otoczenia alergenów, na które jesteśmy uczuleni, ale można podjąć pewne kroki, aby zmniejszyć ich ilość. W przypadku roztoczy kurzu domowego powinniśmy zmniejszyć ilość kurzu. To ciężkie działanie, ale może w tym pomóc usunięcie z mieszkania dywanów i zasłon, które są siedliskiem roztoczy. Roztocza bytują w pościeli, więc warto kupić pościel antyroztoczową. Jeśli korzystamy ze zwykłej pościeli, to dobrze prać ją w wysokiej temperaturze (powyżej 60 stopni) i często zmieniać. Można korzystać ze specjalnych detergentów z akarycydami, które aplikuje się np. na materac. Są one bezpieczne dla zdrowia, a niszczą roztocza [3].

Jak zmniejszyć ekspozycję na alergeny pleśniowe? Warto zadbać o powietrze w mieszkaniu. Nie powinno być one nadmiernie zawilgocone. Warto korzystać z oczyszczaczy i osuszaczy powietrza i dbać o dobrą wentylację pomieszczeń. W pomieszczeniach narażonych na rozwój pleśni powinno utrzymywać się wilgotność powietrza na poziomie około 40%. Jeśli zauważysz ciemne naloty na ścianach, które mogą być oznaką rozwijającej się pleśni, to warto niezwłocznie ją usunąć, korzystając z właściwych środków chemicznych.

Gdzie szukać pomocy?

Istnieje wiele grup wsparcia dla osób z alergią. Jedną z nich jest Fundacja Centrum walki z alergią. Celem Fundacji jest połączenie sił w walce z alergią określaną dzisiaj jako „Epidemia XXI wieku”. Nieleczona alergia przyczynia się do rozwoju astmy alergicznej, którą zdecydowanie trudniej się leczy. W związku z coraz większą zachorowalnością na te schorzenia Fundacja w swoich działaniach dąży do edukowania społeczeństwa w zakresie profilaktyki, istniejących i pojawiających się możliwości diagnostycznych, leczenia objawowego i przyczynowego, jak również dąży do systemowych zmian mających poprawić dostęp polskich pacjentów do tych świadczeń.