Świat medycyny nie stoi w miejscu – każdego miesiąca na rynek wprowadzane są nowe leki, które mają na celu poprawę jakości życia pacjentów. Niektóre z tych preparatów to nowoczesne terapie dla osób zmagających się z ciężkimi chorobami, inne – to wsparcie w codziennych dolegliwościach. Przygotowaliśmy dla Ciebie opowieść o lekach, które mogą zmienić podejście do leczenia. Poznajcie grudniowe nowości.

Kiedy ciało walczy ze sobą – leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Grudzień 2024 to miesiąc, w którym zarejestrowano kilka leków na choroby autoimmunologiczne. Schorzenia takie jak łuszczyca czy choroba Behçeta, często przypominają walkę organizmu przeciwko samemu sobie. Na pomoc przychodzą leki, które uspokajają ten „wewnętrzny konflikt”. Apremilast Polpharma i Ozlam zmniejszają stany zapalne, łagodzą ból stawów i zmiany skórne, pozwalając pacjentom cieszyć się codziennym życiem bez dyskomfortu.

Z kolei nowotwory wymagają bardziej zdecydowanego podejścia. Oxaliplatin Fosun Pharma, lek podawany w formie infuzji, skutecznie blokuje rozwój komórek nowotworowych w raku okrężnicy i odbytnicy. To broń, która w połączeniu z innymi lekami pomaga pacjentom pokonać chorobę lub zapobiega jej nawrotom.

Bezpieczna podróż krwi – leki na krew i układ krwiotwórczy

W grudniu 2024 nie zabrakło też klasycznych substancji od nowych producentów. Zakrzepy mogą działać jak przeszkody na drodze życia – blokują przepływ krwi, prowadząc do zawałów i udarów. Leki takie jak Apixaban Gedeon Richter, Apixaban Reddy i Prubdaq to „strażnicy” zapobiegający powstawaniu skrzepów po operacjach biodra lub kolana. Chronią również przed udarami u osób z zaburzeniami rytmu serca.

Dla osób, które przeszły operacje lub zmagają się z zakrzepicą, stworzono Dabigatran etexilate G.L. – kapsułki pomagające chronić zarówno dorosłych, jak i dzieci. Dovequa i Rivaroxaban Orion dodatkowo zmniejszają ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami naczyniowymi i po przebytych zawałach.

Nie można zapominać o sile współpracy – Ticagrelor Holsten i Ticagrelor Medical Valley w duecie z aspiryną pomagają zapobiegać kolejnym zawałom u osób z grupy wysokiego ryzyka.

Zakażenia – gdy organizm potrzebuje dodatkowej ochrony

Ciężkie infekcje, zwłaszcza te szpitalne, wymagają silnej broni. Piperacillin + Tazobactam Accord to lek dożylny stosowany w leczeniu poważnych zakażeń, takich jak zapalenie płuc związane z wentylacją. W przypadku rzadkich chorób skóry, takich jak trąd, czy chorób związanych z osłabioną odpornością, np. AIDS, skuteczny jest Dusalm, który działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Choroby przewlekłe – codzienna walka o równowagę

Czy grudzień 2024 to rok, w którym zarejestrowano jakieś nowości na nadciśnienie? Dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, którzy szukają skutecznej terapii, powstał Aldan Combo – lek obniżający ciśnienie krwi dzięki połączeniu dwóch substancji – peryndoprylu i amlodypiny.

Osoby z cukrzycą typu 2 mogą sięgnąć po Raskal – lek łączący działanie dapagliflozyny i metforminy, lub Tingapla (linagliptyna)– preparat wspomagający wydzielanie insuliny, który pomaga utrzymać stabilny poziom cukru we krwi.

Zdrowie psychiczne i neurologiczne – balans dla umysłu i ciała

Schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa to choroby, które zakłócają codzienną równowagę emocjonalną. Egolanza pomaga stabilizować nastrój i redukować objawy psychotyczne, natomiast Lurasidone Teva B.V. to lek, który można stosować nawet u młodzieży od 13. roku życia.

Dla pacjentów z przewlekłym bólem stworzono Trabumag – lek łączący działanie tramadolu i magnezu, który wspomaga osoby cierpiące na ból związany z niedoborami magnezu.

Inne leki i szczepionki – kompleksowa ochrona

Problemy z erekcją mogą znacząco wpływać na jakość życia. Akyris zawiera tadalafil – substancję zwiększającą przepływ krwi, co pozwala na osiągnięcie i utrzymanie wzwodu.

Dna moczanowa to choroba związana z nadmiarem kwasu moczowego. Adnamil (allopurinol) pomaga obniżyć jego poziom, zapobiegając bolesnym atakom choroby.

Ból jest często nieproszonym gościem w naszym życiu. Dla pacjentów z przewlekłymi bólami stawów stworzono ESONALGEN, który nie tylko łagodzi stan zapalny, ale także chroni żołądek przed podrażnieniami. Jeśli ból pojawia się miejscowo, np. po urazie, warto sięgnąć po Medulan – żel z diklofenakiem, który szybko zmniejsza obrzęk i daje uczucie ulgi. A dla osób z chorobami reumatycznymi jest MEL MED – rozpuszczalne tabletki z meloksykamem, które są wygodne dla osób mających trudności z połykaniem.

Levofloxacin PF RAFARM to krople do oczu skuteczne w walce z bakteryjnym zapaleniem spojówek. Vaxigrip to szczepionka chroniąca przed grypą – zalecana szczególnie przed sezonem jesienno-zimowym.

W leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy pomaga Clobetasol Propionate Belupo w formie szamponu, który łagodzi świąd i zmniejsza zmiany skórne. Natomiast osoby z astmą mogą odetchnąć pełną piersią dzięki Aerox – wziewnemu lekowi, który redukuje stan zapalny i rozszerza drogi oddechowe.

Leki stosowane w szpitalach – wsparcie w najtrudniejszych chwilach

W ostrych stanach niewydolności serca, gdy konwencjonalne terapie zawodzą, stosuje się Levosimendan Waymade – lek podawany dożylnie, który wspomaga pracę serca, poprawiając jego wydolność.

Bez recepty, ale skutecznie

Na ból gardła i podrażnienia podczas infekcji warto sięgnąć po pastylki Synosept APTEO MED – ich składniki działają odkażająco i łagodzą ból, pomagając szybciej odzyskać komfort.

Podsumowanie

Nowe leki to nie tylko kolejne nazwy na opakowaniach – to realne wsparcie dla pacjentów w walce o lepsze zdrowie i codzienny komfort. Co prawda w grudniu 2024 pojawiły się zamienniki popularnych leków, ale dzięki różnorodności form i zastosowań każdy pacjent może znaleźć terapię dopasowaną do swoich potrzeb. Niezależnie od rodzaju leczenia, pamiętaj, aby zawsze stosować leki zgodnie z zaleceniami lekarza i farmaceuty – to klucz do bezpiecznego i skutecznego leczenia.

Wrzesień przyniósł kilka nowych preparatów bez recepty, które mogą pomóc pacjentom radzić sobie z różnymi codziennymi dolegliwościami. Jednym z nich jest Fexofenadine Aurovitas – tabletki zawierające 120 mg feksofenadyny, które skutecznie łagodzą objawy alergii, np. katar, zatkany nos lub łzawienie oczu.

Dla osób borykających się z chrypką i suchym kaszlem pojawiły się pastylki Strepsils Natur kaszel suchy i chrypka. Dzięki wyciągowi z ziela stuliszu lekarskiego produkt ten łagodzi suchość w gardle i wspomaga walkę z uporczywym kaszlem, co jest szczególnie przydatne w sezonie jesienno-zimowym.

W przypadku bólu gardła warto sięgnąć po nowy Tantum Verde Protect w aerozolu. Preparat ten, zawierający benzydaminę i chlorek cetylopirydyniowy, działa przeciwbólowo i przeciwbakteryjnie, pomagając ukoić ból i podrażnienia gardła. Aerozolowa forma leku jest łatwa w użyciu i idealnie nadaje się do szybkiego działania.

Na problemy trawienne i wzdęcia, które mogą powodować dyskomfort, dostępny jest Simeticon Clinres Farmacija w opakowaniach po 20 lub 40 kapsułek. Zawarty w nich symetykon pomaga rozbijać pęcherzyki gazu w jelitach, przynosząc ulgę przy uczuciu pełności i zmniejszając napięcie w brzuchu.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ nerwowy

Wrześniowe nowości na rynku farmaceutycznym obejmują również leki dostępne na receptę, które działają na układ nerwowy i mają zastosowanie w leczeniu poważnych schorzeń. Jednym z nich jest Irsamla, zawierający wortioksetynę, dostępny w tabletkach powlekanych o różnych dawkach: 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Jest to lek przeznaczony do leczenia dużych epizodów depresji, który pomaga stabilizować nastrój i poprawia jakość życia pacjentów zmagających się z objawami depresji.

Kolejną opcją jest Mirtazapine Bluefish, zawierający mirtazapinę w tabletkach powlekanych o dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg. Ten lek również znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów dużej depresji u dorosłych, działając uspokajająco i poprawiając nastrój. Mirtazapina jest często stosowana u pacjentów, którzy potrzebują wsparcia przy problemach ze snem, co stanowi dodatkową zaletę w walce z depresją.

Dla młodszych pacjentów z ADHD dostępny jest Tentin, który zawiera deksamfetaminy siarczan i występuje w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg. Przeznaczony dla dzieci od 6. do 17. roku życia, Tentin pomaga w regulacji uwagi i zmniejszeniu objawów nadpobudliwości, co znacząco poprawia funkcjonowanie dzieci z ADHD.

Nowością na rynku jest także Lydagriks – roztwór do wstrzykiwań zawierający lidokainę, stosowany do miejscowego znieczulenia. Jest to lek, który znajduje zastosowanie nie tylko w zabiegach medycznych, ale również w łagodzeniu bólu, co zwiększa komfort pacjenta podczas procedur.

Leki na układ krwionośny

Wśród nowych leków na układ krwionośny pojawiły się preparaty, które wspierają profilaktykę i leczenie schorzeń związanych z zakrzepicą oraz małopłytkowością. Clopidogrel + Acetylsalicylic acid MSN to preparat łączący klopidogrel i kwas acetylosalicylowy, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 75 mg + 75 mg. Lek ten stosuje się w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych u dorosłych pacjentów z miażdżycą. Dzięki działaniu przeciwpłytkowemu zmniejsza ryzyko zakrzepów, co jest szczególnie istotne dla pacjentów po przebytych epizodach zakrzepowych.

Dla osób zmagających się z pierwotną małopłytkowością immunologiczną dostępny jest nowy Eltrombopag Zentiva. Ten lek w formie tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg (opakowania po 28 sztuk), jest przeznaczony dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły odpowiedniej poprawy. Eltrombopag wspiera produkcję płytek krwi, co pomaga w redukcji objawów małopłytkowości i zmniejsza ryzyko krwawień.

Leki stosowane w leczeniu zakażeń

We wrześniu na rynku pojawiły się również nowe leki stosowane w leczeniu zakażeń różnego pochodzenia, od infekcji grzybiczych po wirusowe. Micafungin Pharmazac to preparat zawierający mikafunginę, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 50 mg i 100 mg. Lek ten jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych wywołanych przez komórki grzybów i drożdżaków z rodzaju Candida, pomagając w walce z trudnymi infekcjami grzybiczymi u pacjentów.

Kolejną propozycją jest Aciclovir Accord, tabletki zawierające acyklowir, dostępne w dawkach 200 mg, 400 mg i 800 mg. Ten lek przeciwwirusowy stosuje się w leczeniu oraz profilaktyce takich infekcji jak ospa wietrzna, półpasiec oraz opryszczka pospolita, co czyni go wszechstronnym środkiem pomocnym przy różnych rodzajach zakażeń wirusowych.

Nowością jest również Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Tillomed, preparat łączący emtrycytabinę i tenofowiru dizoproksyl, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg + 245 mg. Jest to lek stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV, który dzięki działaniu przeciwwirusowemu wspiera pacjentów w kontrolowaniu przebiegu choroby.

Leki przeciwalergiczne

Pojawiły się też nowości w leczeniu alergii, które mogą przynieść ulgę pacjentom zmagającym się z sezonowymi oraz całorocznymi objawami alergicznymi. Biflown, Motesin, Dazlaris oraz Solafid to aerozole do nosa, zawierające połączenie azelastyny i flutikazonu. Preparaty te są skuteczne w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Dzięki temu połączeniu leków aerozole te pomagają w łagodzeniu uporczywego kataru, kichania oraz uczucia zatkanego nosa, co jest szczególnie przydatne dla osób z długotrwałymi objawami alergicznymi.

Dla pacjentów szukających preparatu w formie tabletki dostępny jest Fexofenadine Aurovitas, zawierający feksofenadynę w dawce 180 mg. Lek ten skutecznie łagodzi objawy alergii, takie jak katar, kichanie, zatkany nos i łzawienie oczu, przynosząc ulgę nawet przy nasilonych reakcjach alergicznych.

Nowe leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Wrześniowe nowości obejmują także zaawansowane leki przeciwnowotworowe oraz immunomodulujące, które oferują wsparcie dla pacjentów zmagających się z nowotworami opornymi na standardowe metody leczenia. Enzalutamide Accord oraz Enzalutamide Sandoz to preparaty stosowane w leczeniu raka prostaty, który nie reaguje na tradycyjne terapie hormonalne lub chirurgiczne. Enzalutamide Accord jest dostępny w formie kapsułek (40 mg) a Enzulatamide Sandoz w formie tabletek powlekanych (40 mg i 80 mg), umożliwiając elastyczność w doborze dawki i formy przyjmowania.

Innym ważnym lekiem w tej kategorii jest Nilotinib Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg i 200 mg, przeznaczony do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Dzięki ukierunkowanemu działaniu nilotynib wspiera terapię pacjentów z przewlekłą białaczką, poprawiając ich szanse na kontrolowanie przebiegu choroby.

W leczeniu zaawansowanego raka nerki oraz określonych postaci mięsaka tkanek miękkich stosowany jest Pazopanib Glenmark. Lek ten, należący do inhibitorów kinazy białkowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg i 400 mg, działa poprzez blokowanie mechanizmów odpowiedzialnych za wzrost komórek nowotworowych, co spowalnia rozwój choroby.

W terapii szpiczaka mnogiego pojawiły się nowe opcje: Pomalidomide Glenmark oraz Pomalidomide PPH. Oba leki są dostępne w kapsułkach twardych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg. Pomalidomid wspomaga układ odpornościowy pacjentów, pomagając w walce z komórkami nowotworowymi u osób, które nie reagują na inne terapie.

Inne nowe leki

Pojawiły się również różnorodne leki z różnych kategorii terapeutycznych, wspomagające leczenie bólu, stanu zapalnego, oraz przygotowania do zabiegów chirurgicznych. Aceklik to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), zawierający aceklofenak, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 100 mg. Lek ten stosuje się w łagodzeniu bólu i stanów zapalnych związanych z chorobami stawów, co może przynieść ulgę pacjentom cierpiącym na przewlekłe dolegliwości stawowe. Opakowania zawierają 20 lub 60 tabletek, pozwalając na dopasowanie leczenia do potrzeb pacjenta.

Na potrzeby intensywnej opieki medycznej i sal operacyjnych wprowadzono Rocuronium Aguettant – roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, zawierający bromek rokuroniowy. Ten lek stosuje się jako środek zwiotczający mięśnie, co jest istotne podczas zabiegów chirurgicznych i w intensywnej terapii, ułatwiając przeprowadzenie operacji i poprawiając bezpieczeństwo pacjenta.

Dla osób zmagających się z trądzikiem nowością jest Duocutan, żel zawierający klindamycynę i nadtlenek benzoilu, dostępny w tubach o pojemności 30 g i 60 g. Substancje działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie, co pomaga w walce z trądzikiem o podłożu bakteryjnym.

Leki stosowane w lecznictwie zamkniętym (Lz)

Wrzesień wprowadził także nowe leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego (Lz), które są stosowane wyłącznie w warunkach szpitalnych lub w intensywnej opiece medycznej. Mivacurium Kalceks to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji zawierający miwakurium, dostępny w stężeniu 2 mg/ml. Ten środek zwiotczający mięśnie znajduje zastosowanie w medycynie podczas zabiegów chirurgicznych, umożliwiając kontrolowane rozluźnienie mięśni pacjenta, co jest istotne w przeprowadzaniu operacji i zapewnieniu bezpieczeństwa podczas zabiegów.

Kolejnym lekiem dostępnym w tej kategorii jest Midazolamum Aguettant, roztwór do wstrzykiwań dostępny w ampułko-strzykawce o stężeniu 1 mg/ml. Midazolam stosuje się do płytkiej sedacji, znieczulenia ogólnego, a także jako premedykację przed zabiegami chirurgicznymi. Jest także przydatny w sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej, wspierając kontrolę nad poziomem świadomości pacjenta i zapewniając większy komfort w trakcie leczenia.

Podsumowanie

Wrzesień 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny wiele nowości, które odpowiadają na szeroki zakres potrzeb zdrowotnych pacjentów. Od leków dostępnych bez recepty na codzienne dolegliwości, przez preparaty stosowane w leczeniu poważnych chorób, aż po specjalistyczne leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego – nowości te zapewniają skuteczniejsze i bardziej zróżnicowane możliwości terapeutyczne. Dzięki nowym rozwiązaniom pacjenci mogą liczyć na wsparcie w walce z alergiami, zakażeniami, chorobami przewlekłymi, a także w terapii przeciwnowotworowej i leczeniu schorzeń układu nerwowego.

Jak działa tamoksyfen, a jak letrozol?

Tamoksyfen możemy zaliczyć do leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i antyestrogenowych. W jaki sposób działa ten związek? Pewne tkanki, np. wspomniany gruczoł piersiowy, mają receptory swoiste dla estrogenów. Po połączeniu esstrogenów dochodzi do zwiększenia podziałów komórkowych. Czasami mogą zajść pewne problemy, które prowadzą do powstania komórek nowotworowych. Tamoksyfen poprzez połączenie się z tym receptorem, blokuje jego dostępność dla estrogenów, więc proces namnażania się złych komórek zostaje ograniczony. Efektywność leczenia tym związkiem jest zależna od ilości receptorów estrogenowych w komórkach nowotworowych, bo wartość ta nie jest stała. Warto zaznaczyć, że tamoksyfen nie działa tylko w obrębie gruczołu piersiowego. W kościach znajdują się receptory dla estrogenów, które tamoksyfen stymuluje, co wykorzystuje się w leczeniu osteoporozy [1,2].

Letrozol to inhibitor aromatazy. Co to znaczy? Wykorzystuje się go również do zahamowania rozrostu guza nowotworowego zależnego od estrogenów. Jednym z mechanizmów powstawania estrogenów u kobiet po menopauzie jest przekształcanie hormonów nadnerczowych (testosteron, androstendion) w estrogeny przez enzym aromatazę. Letrozol blokuje ten proces, przez co zmniejsza ilość estrogenów i zmniejsza intensywność rozrostu guza stymulowanego przez estrogeny. Ze względu na mechanizm działania lek ten wykorzystuje się głównie u kobiet po menopauzie [3].

Jakie są skutki uboczne letrozolu i tamoksyfenu?

Do najczęściej występujących skutków ubocznych letrozolu należą uderzenia gorąca, nadpotliwość, uczucie zmęczenia, nudności, wzrost cholesterolu i bóle stawów. Leczenie letrozolem zmniejsza gęstość kości, co powoduje częstsze występowanie osteoporozy. Badania pokazują także zwiększoną częstotliwość występowania epizodów zakrzepowych. Pacjenci często skarżą się także na ból głowy i zawroty, wzrost apetytu, kołatanie serca oraz pogorszenie nastroju. Większość tych skutków ubocznych letrozolu występuje na początku terapii i po kilku tygodniach ustępuje [3].

Jakie są skutki uboczne tamoksyfenu? Niektóre z nich są bardzo poważne, gdyż przy stosowaniu tamoksyfenu zwiększa się ryzyko wystąpienia incydentów zakrzepowo-zatorowych, np. niedokrwienia mózgu, zakrzepicy i udaru. Może dojść do podniesienia poziomu enzymów wątrobowych i nawet martwicy. Notuje się też zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów macicy i endometrium. U pacjentów z przerzutami do kości może dojść do podwyższenia poziomu wapnia we krwi. Są to poważne skutki uboczne, ale korzyści ze stosowania leku i tak przewyższają te działania niepożądane. Oprócz tego pacjenci skarżyli się na inne, mniej groźne powikłania, np. uderzenia gorąca, obrzęki, wysypki, nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, osłabienie, zapalenie i ból stawów, powiększenie węzłów chłonnych, depresję i nadciśnienie [1,2].

Kiedy stosować tamoksyfen, a kiedy letrozol?

Główne i zarejestrowane przez FDA wskazania do stosowania tamoksyfenu dotyczą leczenia raka piersi u kobiet i mężczyzn – jako leczenie I rzutu, ale także uzupełniające po innych zabiegach. Oprócz tego tamoksyfen wykorzystuje się w ogromnej liczbie wskazań off-label, np.:

• leczenie pierwotnej i wtórnej ginekomastii z bólem piersi;
• leczeniu niepłodności w celu indukcji owulacji;
• terapii zbyt małej ilości plemników mężczyzn w połączeniu z testosteronem;
• farmakoterapii raka jajnika, pęcherza moczowego lub płuc;
• leczeniu przedwczesnego dojrzewania u kobiet z zespołem McCune’a-Albrighta;
• leczeniu łagodnej dysplazji sutka;
• leczeniu czerniaka [1,2].

Letrozol wykorzystuje się w leczeniu raka piersi wczesnego stadium lub zaawansowanego u kobiet po menopauzie – jako terapia I rzutu lub uzupełniająca. Letrozol podaje się głównie pacjentkom ze stwierdzonym rakiem piersi estrogenozależnym, gdyż w przeciwnym wypadku terapia będzie nieskuteczna. Lek ten wykorzystuje się także w leczeniu niepłodności do indukcji owulacji i zmniejszenia poziomu estrogenów. Inne wskazania obejmują leczenie męskiej ginekomastii. Zalecenia off-label obejmują leczenie męskiego raka piersi, prostaty. Letrozol można podawać do leczenia hipogonadyzmu i niedoboru androgenów. Związek ten wykorzystuje się w leczeniu opóźnionego dojrzewania u chłopców z niskim wzrostem [3-5].

Dawkowanie i czas działania leków

Najczęściej stosowaną dawką tamoksyfenu w leczeniu raka piersi jest 20 mg 1 raz na dobę, ale spotyka się stosowanie wyższych dawek (do 40 mg), chociaż ich skuteczność nie znajduje potwierdzenia w badaniach. Tamoksyfen wykorzystuje się także w profilaktyce, czyli leczeniu uzupełniającym u pacjentów z hormonozależnym rakiem piersi po chemioterapii. Wtedy podaje się 20 mg raz na dobę, a leczenie trwa zwykle od 5 do 10 lat! W leczeniu niepłodności, w celu indukcji owulacji stosuje się od 5 mg do 40 mg w dawce jednorazowej na dobę przez 4 dni. Dla dziewczynek z zespołem McCune’a-Albrighta (przedwczesne dojrzewanie) w wieku od 2. do 10. roku życia podaje się 20 mg leku dziennie. Maksymalne stężenie tamoksyfenu w organizmie zostaje osiągnięte już po około 6 godzinach. Natomiast całkowite efekty zostają osiągnięte dopiero po około 4 tygodniach terapii [1,2].

W leczeniu raka piersi letrozol podaje się zwykle w dawce 2,5 mg raz na dobę. Należy zaznaczyć, że leczenie jest długie. W zależności od typu nowotworu powinno trwać od 4 miesięcy do nawet 5 lat. W przypadku leczenia niepłodności letrozol podaje się w dawce od 2,5 mg do 7,5 mg raz na dobę od 3. do 7. dnia cyklu. Letrozol natomiast dość szybko działa na spadek estrogenów we krwi. Po podaniu dawki 2,5 mg osiąga się około 70-80% spadek po dwóch lub trzech dobach [3,5].

Profile bezpieczeństwa letrozolu i tamoksyfenu

Tamoksyfenu nie można stosować podczas ciąży. Przed rozpoczęciem terapii należy się upewnić, że kobieta nie jest w ciąży. Zajście w ciążę nawet 2 miesiące po zakończonej terapii może być bardzo niebezpieczne (a nawet zabójcze) dla płodu. Letrozolu nie można stosować w czasie ciąży, bo powoduje wystąpienie wad płodu [1-4].

Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia tamoksyfenem i letrozolem. W przypadku tamoksyfenu należy zachować 3-miesięczną przerwę po przerwaniu leczenia, a w przypadku letrozolu powinno to być minimum 3 tygodnie [1-4].

W przypadku obu leków nie ma typowych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, ale mogą wystąpić epizody osłabienia i zawrotów głowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność [1-4].

Nie wykazano typowych interakcji pomiędzy letrozolem i tamoksyfenem a alkoholem, jednak w trakcie leczenia przeciwnowotworowego powinno się zrezygnować z picia alkoholu [1-4].

Wiek nie ma wpływu na leczenie tamoksyfenem i letrozolem, dlatego nie ma wymogu modyfikacji dawek [1-4].

Letrozol można stosować bezpiecznie u pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku zaawansowanej niewydolności nerek może dojść do nieco większego nagromadzenia leku w organizmie i opóźnionego wydalania, dlatego można rozważyć modyfikację dawek. W przypadku tamoksyfenu nie ma konieczności modyfikacji terapii przy niewydolności nerek lub wątroby [1-4].

Dostępność leków i drogi podania

Tamoksyfen występuje w formie tabletek lub tabletek powlekanych do podawania doustnego. To jedyne formy dostępne do aplikacji. Dostępne dawki to 10 mg i 20 mg.

Letrozol również występuje jedynie jako lek do podawania doustnego w formie tabletek powlekanych. Jedyna dostępna dawka to 2,5 mg.

Zamienniki

W Tabeli 1. prezentujemy wszystkie dostępne zamienniki tamoksyfenu dostępne w aptekach.

W Tabeli 2. prezentujemy wszystkie dostępne zamienniki letrozolu dostępne w aptekach.

Podsumowanie

Tamoksyfen i letrozol to substancje chemiczne wykorzystywane głównie w leczeniu hormonozależnego nowotworu piersi. Pomimo tego stosuje się je w wielu innych wskazaniach off-label. Lepszy jest tamoksyfen czy letrozol? Nie da się odpowiedzieć na to pytanie, bo wskazania i grupa docelowa pacjentów różnią się. Oba leki są skuteczne, jednak letrozol i tamoksyfen mają pewne skutki uboczne. W niektórych przypadkach działania niepożądane brzmią groźne, ale zwykle korzyści stosowania przewyższają ryzyko braku stosowania leku. Czy tamoksyfen to chemia? Ogólnie pojęcie “chemia” bywa używane do leków stosowanych w leczeniu nowotworów, które niszczą komórki nowotworowe bądź hamują ich podziały. W tym przypadku letrozol i tamoksyfen można zaliczyć do takiej grupy.

Jagoda kamczacka (wiciokrzew kamczacki, łac. Empetrum nigrum) jest krzewem pochodzącym z północno-wschodniej Azji. W XVIII wieku została opisana przez rosyjskich przyrodników, którzy przybyli na Kamczatkę, jako nibyjagoda. Określenie to dobrze nazywa tę roślinę, której owoce przypominają popularną borówkę czarną. Na wyspie Hokkaido owoce tej rośliny są nazywane wręcz eliksirem życia [1]. 

Jakie właściwości ma jagoda kamczacka?

Cudowne właściwości prozdrowotne tej rośliny były już opisywane w starożytnych tekstach pochodzących z Chin czy Japonii. Do najważniejszych właściwości należą m.in.:

• działanie przeciwzapalne – ze względu na zawartość polifenoli wykazuje silne właściwości przeciwzapalne, wykorzystywane m.in. w zapaleniach dziąseł;
• przeciwcukrzycowe – antocyjany poprawiają wrażliwość tkankową na insulinę, wspomagają rozkład cukrów i poprawiają metabolizm;
• poprawia pracę mózgu – jagoda kamczacka stymuluje neurony odpowiedzialne za funkcje poznawcze;
• działanie przeciwnowotworowe – duża zawartość antyoksydantów zapobiega rozwojowi komórek nowotworowych;
• poprawia wzrok – wysoka zawartość witaminy A korzystnie wpływa na wzrok, owoce jagody kamczackiej są dobre w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej czy zaćmy;
• wpływa korzystnie na ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu;
• właściwości moczopędne i bakteriobójcze – w szczególności jest to istotne w przypadku infekcji dróg moczowych;
• zawiera wiele cennych składników mineralnych, witamin oraz błonnik [1,2].

Czy warto jeść jagodę kamczacką?

Jak najbardziej warto spożywać jagodę kamczacką. Poza kilkoma grupami pacjentów, które powinny zachować ostrożność, spożywanie tych owoców jest całkowicie bezpieczne. A warto, ponieważ liczne badania naukowe potwierdziły wiele prozdrowotnych właściwości tej rośliny. Są to m.in. właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, antynowotworowe, neuroprotekcyjne, kardioprotekcyjne, antyseptyczne, antywirusowe, przeciwdrobnoustrojowe oraz przeciwcukrzycowe. W przypadku problemów z dostępnością świeżych owoców, warto poszukać preparatów dostępnych na rynku jako suplementy diety [1,2]. 

Jakie są przeciwwskazania do spożywania jagody kamczackiej?

Podobnie jak inne owoce, tak samo jagoda kamczacka należy do bezpiecznych produktów spożywczych. Nie mniej jednak, nie powinny ich spożywać osoby będące uczulone na owoce jagodowate. Może wystąpić wtedy alergia objawiająca się m.in. swędzeniem, pokrzywką, obrzękiem ust, gardła, języka. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do duszności [2]. 

Z lekarzem przed spożyciem tych owoców powinni się skonsultować pacjenci cierpiący na choroby autoimmunologiczne (np. choroba Hashimoto, toczeń czy reumatoidalne zapalenie stawów). Jest to związane z zawartością w tych jagodach substancji wpływających na pracę układu immunologicznego. Uważać powinni również pacjenci cierpiący na cukrzycę. Owoce jagody kamczackiej są bogate w cukry, przez co w przypadku spożycia ich dużej ilości może dojść do niebezpiecznego podniesienie poziomu cukru we krwi. Brak jest wiarygodnych badań nad wpływem tych jagód na ciążę i laktację, dlatego kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią nie powinny spożywać nadmiernych ilości tych owoców [1]. 

Przykładowe preparaty z jagodą kamczacką

Jagoda kamczacka nie należy w Polsce do najpopularniejszych owoców. Posiada jednak bardzo dużo korzystnych właściwości prozdrowotnych, z tego względu warto zainteresować się preparatami ją zawierającymi. Przykładowe opisano poniżej.

Yango jagoda kamczacka, kapsułki

O produkcie

• zarejestrowany jako suplement diety;
• zawiera 360 mg ekstraktu z owoców jagody kamczackiej (Lonicera caerulea var. Kamtschatica) 10:1 – brak standaryzacji;
• prosty skład kapsułki, zawiera jedynie ekstrakt oraz celulozę roślinną;
• może być odpowiedni dla wegetarian;
• tylko 1 kapsułka na dobę [3].

Powerbiotic Vision Jagoda Kamczacka, kapsułki 

O produkcie

• jest to suplement diety;
• preparat nie zawiera GMO, glutenu ani laktozy;
• zawiera 100% liofilizowanego soku z jagody kamczackiej- brak dokładnych danych o składzie;
• stosuje się 2 kapsułki dziennie, najlepiej po 1 kapsułce po posiłku [4].

Liofilzat Bio na bazie soku z ekologicznej jagody kamczackiej SajSad, kapsułki

O produkcie

• produkt jest suplementem diety;
• zawiera liofilizowany sok z jagody kamczackiej;
• zaleca się spożycie 2 kapsułek na dobę;
• preparat zawiera certyfikat Bio [5].

Podsumowanie

W Polsce jagoda kamczacka nie jest zbyt popularna, pomimo swoich wielu doskonałych właściwości prozdrowotnych. Zdobycie świeżych owoców może nie być najłatwiejszym zadaniem, ale na szczęście na rynku występują suszone owoce, soki czy nawet kapsułki zawierające ekstrakt lub liofilizowany sok z jagody kamczackiej. Warto dokładnie przyjrzeć się tym preparatom.

Maślan sodu, to sól sodowa kwasu masłowego. Sól ta łatwo dysocjuje do kwasu masłowego – substancji o nieprzyjemnym zapachu zjełczałego masła i oleistej, ciekłej konsystencji. Maślan sodu w porównaniu do kwasu masłowego ma stały stan skupienia i mniej nieprzyjemny zapach, a dodatkowo jego cząsteczki wykazują większą stabilność. Jednak kwestie chemiczne za dużo nam nie mówią. Nadal niezbyt wiemy, co to jest maślan sodu. W celu poznania jego właściwości oraz tego, na co pomaga maślan sodu, zachęcamy do przeczytania dalszej części artykułu [1].

Na co pomaga maślan sodu?

Na co pomaga maślan sodu i kiedy powinniśmy go stosowć? Maślan sodu, a właściwie kwas masłowy, do którego się przekształca pełni bardzo ważną funkcję dla prawidłowego funkcjonowania jelit. Jest obecnie najlepiej zbadanym krótkołańcuchowym kwasem tłuszczowym. Istotne właściwości kwasu masłowego, dla zdrowia jelit to:

• działanie przeciwzapalne;
• działanie odżywcze i regenerujące na komórki nabłonka jelit (tzw. kolonocyty);
• hamowanie  rozwoju komórek nowotworowych w jelicie grubym;
• poprawa motoryki jelit;
• poprawa wzrostu kosmków jelitowych.

Brzmi to bardzo fajnie. Wydaje się, że preparaty z maślanem sodu mogą pomóc rozwiązać wiele problemów zdrowotnych. W takim razie kiedy powinniśmy sięgać po leki z maślanem sodu? Można o nim pomyśleć w poniższych przypadkach:

• chorobach zapalne jelit (w tym choroba Leśniowskiego Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
• zespole jelita drażliwego (IBS);
• zapaleniu jelit jako skutek po radio- i chemioterapii;
• zaburzeniach mikroflory jelitowej np. po antybiotykoterapii;
• niedoborach pokarmowych (w tym przede wszystkim przy diecie ubogoresztkowej i ubogiej w błonnik).

Ale czy istnieją leki z maślanem sodu? Zanim przejdziemy do omówienia produktów dostępnych w aptekach, dowiedzmy się, gdzie występuje naturalnie i jak go pozyskać. Naturalnym źródłem kwasu masłowego dla człowieka, jest proces fermentacji bakteryjnej składników pokarmu, który odbywa się w jelitach. Składniki pokarmu, które pomagają podnieść naturalną produkcję kwasu masłowego to przede wszystkim te bogate w błonnik, a także skrobię oporną (np. otręby, razowe makarony i pieczywo). W przypadku kiedy produkcja kwasu masłowego w jelitach przebiega z niewystarczającą wydajnością, mogą pojawić się problemy w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego [1,4].

Probiotyki, które zwiększają poziom kwasu masłowego w jelitach

Zanim sięgniemy po konkretny preparat z maślanem sodu, warto wiedzieć, że istnieją również inne rozwiązania wspierające poziom kwasu masłowego w jelitach – bez dostarczania go wprost. Chodzi o wybrane probiotyki, czyli „dobre bakterie”, które wspomagają naturalną produkcję kwasu masłowego przez mikroflorę jelitową. Choć nie zawierają one maślanu sodu w składzie, mogą zwiększać jego obecność w organizmie poprzez wpływ na bakterie jelitowe odpowiedzialne za jego wytwarzanie. W praktyce – efekt może być bardzo podobny, ponieważ zarówno maślan sodu, jak i kwas masłowy oddziałują korzystnie na stan jelit, wspomagając regenerację błony śluzowej i zmniejszając stany zapalne.

Do produktów wspierających naturalny poziom kwasu masłowego należy probiotyk Symbiosys Alflorex, który zawiera unikalny szczep Bifidobacterium longum (infantis) 35624®. Został wyizolowany z przewodu pokarmowego zdrowej osoby i posiada dowody na to, że zwiększa poziom kwasu masłowego w jelitach, który wspomaga barierę jelitową i przyczynia się do lepszej równowagi mikrobiologicznej.

Podobny, pośredni wpływ na poziom kwasu masłowego mogą wywierać także inne szczepy z rodzajów Bifidobacterium i Lactobacillus. Bakterie te w trakcie fermentacji błonnika wytwarzają octan i mleczan, które inne bakterie jelitowe przekształcają w kwas masłowy. Takie działanie wykazuje np. szczep Lactobacillus plantarum, obecny w preparatach takich jak Multilac Synbiotyk lub Sanprobi Super Formula. Działanie poszczególnych preparatów zależy jednak od konkretnego szczepu bakterii [5-8].

Na rynku dostępne są również produkty łączące probiotyki z prebiotykiem i samym maślanem sodu – przykładem jest Tributron, który zawiera szczepy z rodzajów Bifidobacterium i Lactobacillus, fruktooligosacharydy (FOS) oraz maślan sodu. Szczepy probiotyczne mogą wspierać organizm poprzez:

• regulację pracy jelit;
• zmniejszenie dolegliwości bólowych;
• wspomaganie produkcji kwasu masłowego;
• poprawę szczelności bariery jelitowej.

Tributron, kapsułki

O produkcie

• kompleksowy preparat składający się z maślanu sodu, probiotyku i prebiotyku;
• maślan sodu to źródło energii dla komórek jelita;
• 5 wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego zasiedlających jelito cienkie i grube; 
• Actilight® (fruktooligosacharydy) – pożywka niezbędna do wzrostu bakterii probiotycznych (prebiotyk);
• zastosowana technologia chroni bakterie kwasu mlekowego przed tlenem, temperaturą, wilgocią i pH żołądka;
• składniki pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt polecany jest podczas i w trakcie antybiotykoterapii, dla osób z wrażliwymi jelitami i stosujących dietę lekkostrawną i ubogobłonnikową;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Sanprobi Super Formula, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• synbiotyk – połączenie probiotyku i prebiotyku;
• zawiera 7 bakterii probiotycznych, w tym bakterie szczepów Bifidobacterium i Lactobacillus;
• zawiera 2 prebiotyki – inulinę i fruktooligosacharydy;
• do stosowania już u dzieci od 3. roku życia;
• należy przyjmować 1-2 kapsułki dziennie (dzieci 3-12 lat) lub 2-4 kapsułki dziennie (dorośli i dzieci >12 lat);
• nie zawiera glutenu;
• nie trzeba przechowywać w lodówce;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• dostępny w opakowaniach po 40 kapsułek.

Multilac Synbiotyk, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• synbiotyk;
• zawiera 9 bakterii probiotycznych, w tym bakterie szczepów Bifidobacterium i Lactobacillus;
• prebiotykiem preparatu są fruktooligosacharydy;
• technologia MURE zwiększa odporność bakterii prebiotycznych na działanie soku żołądkowego;
• może być stosowany u dorosłych oraz dzieci, które mogą połknąć kapsułkę;
• dawkowanie to 1 kapsułka raz na dobę;
• nie trzeba przechowywać w lodówce;
• nie zawiera laktozy ani kazeiny;
• dostępny w opakowaniach po 10, 20 i 50 kapsułek.

Wybór powyższych probiotyków może być szczególnie korzystny dla osób, które nie chcą przyjmować dodatkowych suplementów, a zamiast tego chcą wspierać swoje jelita naturalnie – poprzez stymulację ich własnych zdolności do produkcji korzystnych substancji. Natomiast teraz przejdźmy do omówienia produktów, które posiadają maślan sodu w składzie.

Preparaty z maślanem sodu – który wybrać?

Preparaty z maślanem sodu występują jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (np. Debutir, Ibesan maślan, Maślan sodu Protego, Rebutestin, Rebutestin Forte, Intesta Max, Intesta), a także jako suplementy diety (np. SFD maślan sodu, Yango maślan sodu, Gastrobutin IBS). Nie ma niestety leków z maślanem sodu. Dobrze sięgać po preparaty, gdzie producent deklaruje przeprowadzenie badań w kierunku skuteczności ich działania (np. Debutir, Debutir Forte). Warto także zwrócić uwagę na produkty łączące maślan sodu z probiotykami, takie jak wcześniej wspomniany Tributron. Poniżej przedstawiamy i omawiamy wybrane preparaty z maślanem sodu.

Ibesan maślan, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• producent specjalizujący się w IBS;
• stosunkowo wysoka cena;
• niska zawartość maślanu sodu;
• trzeba przyjmować sporo kapsułek dziennie;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 7. roku życia;
• u dorosłych dawkowanie to nawet do 4. kapsułek na dobę;
• stosować przez 3. miesiące.

Debutir, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 7. roku życia;
• występuje również w wersji Debutir Forte z większą zawartością maślanu sodu.

Rebutestin Forte, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 7. roku życia;
• duża zawartość maślanu sodu w 1 kapsułce – 340 mg.

Intesta Max, saszetki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
• nie zawiera laktozy;
• forma do rozpuszczenia w wodzie;
• żurawinowy smak;
• zawiera słodzik
• 750 mg maślanu sodu w 1 saszetce – bardzo duża ilość.

Gastrobutin IBS, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• nie zawiera laktozy;
• preparat w formie tabletek, co jest dość wyjątkowe.

Maślan sodu – skutki uboczne. Co może powodować?

Jakie są skutki uboczne maślanu sodu? Czy można go przedawkować? Maślan sodu uznawany jest za substancję bezpieczną. Po przyjęciu suplementu diety zawierającego maślan sodu przekształca się on do kwasu masłowego, który jest substancją naturalnie występującą i produkowaną w jelitach człowieka. Zawsze należy przyjmować preparat zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania, nie przekraczając ilości zalecanych do spożycia porcji produktu [4].

O czym jeszcze warto wiedzieć, stosując maślan sodu?

Często pojawiają się pytania, jak długo stosować preparaty z maślanem sodu. Nie wystarczy tutaj jednorazowa dawka. Aby osiągnąć zamierzone efekty trzeba stosować produkt regularnie, czyli najczęściej przez 3 miesiące. Po tym czasie można przerwać stosowanie i zobaczyć, jak nasze jelita radzą sobie bez tego związku dostarczanego z zewnątrz. A kiedy stosować maślan sodu? Przed czy po jedzeniu? Najlepiej kapsułki lub tabletki przyjmować w trakcie posiłku.

Pacjenci z przewlekłymi problemami jelitowymi, szczególnie chorobami zapalnymi, mają utrudnione wchłanianie składników odżywczych. Często robią wszystko, aby zwiększyć masę ciała. Jak to wygląda w kwestii maślanu sodu a tycia? Wpływ maślanu sodu na masę ciała nie jest do końca jasny i zbadany. Ze względu na poprawę perystaltyki jelit i lepsze  przyswajanie składników odżywczych, a także działanie na wzrost kosmków jelitowych, istnieje teoria dotycząca wzrostu masy ciała po maślanie sodu.

Czy preparaty z maślanem sodu można przyjmować w niektórych chorobach? Jak to wygląda względem maślanu sodu a tarczycy, a dokładniej jej chorób? U osób z chorobami tarczycy (zarówno nadczynność jak i niedoczynność) bardzo często występują problemy z prawidłowym funkcjonowaniem jelit. Dlatego też suplementacja maślanu sodu może być w tym przypadku korzystna. Skoro wiemy, że ten związek dobrze wpływa na jelita i ogólnie układ pokarmowy, to czy można stosować maślan sodu na refluks? Maślan sodu mogą suplementować również osoby zmagające się z refluksem żołądkowo-przełykowym. Pod wpływem czynników stresowych, które mogą nasilać i wyzwalać refluks, flora jelitowa może zostać zaburzona. W tym przypadku korzystne może okazać się przyjmowanie maślanu sodu.

Podsumowanie

Maślan sodu to kluczowy związek dla zdrowia jelit, wspierający regenerację nabłonka, poprawę motoryki i redukcję stanów zapalnych. Może być pomocny w zespole jelita drażliwego (IBS), chorobach zapalnych jelit, po antybiotykoterapii oraz w problemach trawiennych. Warto wiedzieć, kiedy stosować maślan sodu – przed czy po jedzeniu – najlepiej przyjmować go podczas posiłku. Jeśli zastanawiasz się, który preparat z maślanem sodu wybrać, sięgnij po sprawdzone produkty, takie jak Tributron, Debutir Forte, Rebutestin Forte czy Ibesan Maślan. Maślan sodu na refluks również może przynieść korzyści, wspierając mikroflorę jelitową i łagodząc objawy. Choć jest bezpieczny, warto znać skutki uboczne maślanu sodu i stosować go zgodnie z zaleceniami.

Pod nazwą bylica znajdziemy około 400 gatunków roślin. W Polsce możemy obserwować wzrost około 7 z nich. Najczęściej kojarzone są jako chwasty, które wypleniamy z ogródków. Ponadto w okresie lipca i sierpnia mają swój okres pylenia, co alergicy mogą odczuć przez zaostrzenie objawów. Bylice, które znajdują najczęstsze zastosowanie w medycynie to Bylica piołun (Artemisia absinthium), bylica pospolita (Artemisia vulgaris), bylica roczna (Artemisia annua) oraz bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum). W wierzeniach ludowych bylicom nadawało się właściwości magiczne. Miały chronić domy przed złymi duchami, mężczyźni wykorzystywali piołun na potencję. W dzisiejszych ze względu na znajomość składu chemicznego roślin straciły one swoje magiczne właściwości, zyskały jednak spore zastosowanie w medycynie [1,2].

Jakie związki chemiczne posiada bylica?

Bylice wykorzystywane w lecznictwie w swoich olejkach eterycznych posiadają substancje chemiczne o zbliżonym składzie jakościowym, ale innym ilościowym. Najczęściej wykorzystywana jest bylica piołun, której olejek eteryczny jest wytwarzany z suszonych pędów i liści. Zawiera on w składzie goryczowe laktony seskwiterpenowe takie jak absyntyna i anabsyntyna, które pod wpływem destylacji przekształcają się w azulen i chamazulen. Ponadto zawiera azuleny, tujon, garbniki, flawonoidy i lignany [1,3].

Piołun — właściwości

Bylice należą do roślin o właściwościach goryczowych, co oznacza, że pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, poprzez wywołanie odruchu w naszym organizmie. Sam olejek eteryczny powoduje takie działanie poprzez drażnienie receptorów węchowych. Ponadto roślina ma działanie:

• rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.
• przyspiesza wytwarzanie żółci
• pobudza apetyt

<a href=”/poradnik/napar-odwar-macerat-postacie-lekow-z-surowcow-roslinnych/”>Surowiec działa przeciwbakteryjnie, przeciwpasożytniczo, a wyciągi do stosowania zewnętrznego są wykorzystywane w leczeniu świerzbu, wszawicy i owsików.

Bylica roczna ponad wyżej wymienione związki posiada artemizynę. Zatem artemizyna, na co pomaga? Badania dowodzą, że związek ten ma działanie antyoksydacyjne oraz potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Potencjalny mechanizm działania opiera się o hamowanie cyklu komórkowego komórek nowotworowych [1,3,4,5].

Piołun — działania uboczne

Preparaty z piołunu posiadają w składzie toksyczny dla ośrodkowego układu nerwowego tujon. Ze względu na jego obecność bardzo ważne jest przestrzeganie dokładnego dawkowania i nieprzekraczanie zalecanych porcji. Ponadto roślina nie nadaje się do stosowania dla osób krwawiących z przewodu pokarmowego np. przy hemoroidach oraz w przypadku uszkodzeń błony śluzowej żołądka. Zażywanie preparatów z piołunem jedynie pogorszy stan zdrowia chorego [1,3].

Jakie preparaty z piołunem znajdziemy w aptece?

W aptece bez recepty można dostać preparaty zawierające wyciąg, nalewkę z piołunu, lub zakupić suszone ziele i samemu wykonać swój własny preparat.

Jak stosować piołun na pasożyty?

W leczeniu pasożytów skóry głowy takich jak wszy można posłużyć się preparatem Artemisol, który posiada nalewkę piołunowo-wrotyczową. Preparat należy nałożyć na skórę głowy, zawinąć włosy na przykład ręcznikiem i pozostawić na 2h. Po tym czasie powinno się umyć włosy i rozczesać je grzebieniem z drobnymi oczkami.

W celu wykonania samodzielnego naparu należy 1 łyżkę ziela zalać szklanką wrzątku i odstawić na 20 min. Z takiego naparu można przygotować wlewki doodbytnicze, które służą w celu wytępienia owsików. Napar można także stosować do oczyszczania skóry w przypadku świerzbu [6].

Jak stosować piołun na trawienie?

Samodzielnie wykonanego naparu z bylicy piołun nie należy pić ze względu na obecność toksycznego tujonu. W celu używania rośliny na trawienie warto sięgnąć po preparat Tinctura Absinthii, który posiada standaryzowaną ilość składników czynnych. W aptece można kupić suszone ziele bylicy pospolitej, która jest bezpieczniejsza w stosowaniu [7].

Zdecydowana większość zachorowań to raki gruczołowe żołądka. Dzieli się je dodatkowo ze względu na umieszczenie w konkretnej części żołądka. W związku z tym mówimy o raku wpustu żołądka, raka pozawpustowego oraz raka połączenia przełykowo-żołądkowego.

We wczesnym stadium jest możliwość endoskopowego usunięcia nowotworu, jednak ze względu na to, że jego wykrycie tak wcześnie zwykle bywa przypadkowe, ponieważ nie daje właściwie żadnych objawów, to zazwyczaj choroba wykrywana jest na tyle późno, że chorego czeka radykalna operacja [1].

Jak wygląda standardowe leczenie raka żołądka?

Z powodu zwykle późnej diagnozy i braku efektywnych terapii najczęściej leczeniu ulegają zaawansowane stadia raka żołądka. Obecnie podstawa standardów terapii jest leczenie chirurgiczne na pierwszym w miejscu, następnie chemio- i radioterapia [1].

Jakie są nowoczesne leki na raka żołądka?

W nowoczesnej medycynie wykorzystujemy układ immunologiczny do zwalczania komórek nowotworowych. Poniżej możliwości, jakie wykorzystujemy w dzisiejszej medycynie:

Hamowanie punktów kontrolnych

Obecnie, co jest bardzo pocieszające, pojawiają się w klinikach leki wskazane w celowanym leczeniu raka żołądka takie jak: niwolumab oraz trastuzumab. Należą one do nowoczesnych, celowanych leków, które działają bezpośrednio na punkty kontrolne procesów, w jakich uczestniczą komórki nowotworowe. Są to leki biologiczne, a ich celem są:

• Receptory programowanej śmierci komórki (PD-1)

Takie działanie ma przeciwciało monoklonalne niwolumab. PD-1 to receptory, które powodują hamowanie aktywacji układu odpornościowego. Blokada ich działania uruchamia naszą naturalną obronę [1].

• Hamowanie PD-L1

PD-L1 jest substancją, która łącząc się z omówionym powyżej receptorem, powoduje jego uruchomienie. Nowotwory zoladka często wykazują silną ekspresję PD-L1, w związku z tym zahamowanie ich powoduje hamowanie rozwoju nowotworu [1].

• Hamowanie CTLA-4

Jest to białko, które hamuje działanie limfocytów-T, czyli naszych komórek odpornościowych. Takie działanie wykazuje ipilimumab, który jest obecnie wprowadzony do terapii najczęściej w połączeniu z przeciwciałem monoklonalnym przeciwko PD-1 [1].

Leki biologiczne hamujące tworzenie naczyń krwionośnych

Rozwój nowotworu jest warunkowany tworzeniem przez niego naczyń krwionośnych, które będą przekazywać mu składniki odżywcze tak jak każdej innej komórce w organizmie ludzkim. Ten proces nazywamy angiogenezą. W celu zahamowania tworzenia osobnego krążenia stosujemy leki biologiczne hamujące aktywność śródbłonkowego czynnika wzrostu naczyń VEGFA. Leki o takim działaniu to bevacizumab, atezolizumab [1].

Szczepionka przeciwko nowotworom

Obecnie trwa wprowadzanie szczepionek typu mRNA, które po aplikacji do organizmu powodują produkcję białek skierowanych przeciwko komórkom nowotworowym. Nasz organizm samodzielnie nie wytwarza takich białek, ponieważ nie ma takich możliwości, a na dodatek nowotwór posiada szereg mechanizmów wyciszających naszą naturalną odpowiedź immunologiczną [1].

Terapia limfocytami CAR-T

Terapia polega na podawaniu zmodyfikowanych limfocytów typu T, które potrafią zidentyfikować komórki nowotworowe i je niszczyć. Są o wiele bardziej skuteczne niż te obecne w naszym organizmie, a sama terapia jest bardzo dobrze tolerowana przez pacjentów [1].

Zabieg PIPAC

W Polsce innowacja leczenia dotyczy nie tylko samych leków, ale także metod ich podawania. W centrach onkologicznych przeprowadza się podawanie chemioterapeutyków metodą PIPAC, która polega na rozprowadzeniu leku w postaci aerozolu bezpośrednio do jamy otrzewnowej. Dzięki temu chorego czeka mniej działań niepożądanych. Zabieg ten wykorzystuje się w leczeniu raka żołądka z przerzutami do otrzewnej [2].

Leki cytostatyczne stosowane są w terapii nowotworów. Ich mechanizm działania opiera się o uszkodzenie DNA komórek nowotworowych. Dzięki temu w zależności od cytostatyku można osiągnąć różne efekty:

• blokowanie syntezy DNA, co powoduje hamowanie rozwoju komórek nowotworowych. Dzięki temu zapobiegamy rozwojowi nowotworu oraz występowaniu możliwych przerzutów.
• hamowanie funkcji enzymów, które uczestniczą w replikacji DNA
• zaburzenie podziału komórki nowotworowej przez hamowanie aktywności wrzeciona podziałowego
• bezpośrednie uszkodzenie struktury DNA.

Cytostatyki w niskich dawkach są wykorzystywane również jako leki immunosupresyjne, czyli takie, które hamują aktywność układu odpornościowego. To działanie jest wykorzystywane po przeszczepach w celu prewencji odrzucenia nowego organu oraz w terapii chorób autoimmunologicznych takich jak na przykład reumatoidalne zapalenie stawów [1].

Jakie są powikłania leczenia cytostatykami?

Niestety cytostatyki są lekami wysoce toksycznymi, co jest wskazane w kontekście walki z komórkami nowotworowymi, ale nie jeśli chodzi o zdrowe komórki naszego organizmu. Powikłania leczenia cytostatykami obejmują:

• reakcje alergiczne
• nudności i wymioty
• wypadanie włosów
• uszkodzenia szpiku (mielosupresja)
• uszkodzenia błon śluzowych przewodu pokarmowego
• uszkodzenia narządów, w tym nerek, wątroby
• utrudnione gojenie się ran

Ponadto konkretne preparaty mogą charakteryzować się specyficznymi dla siebie działaniami niepożądanymi. Na przykład leki z grupy antracyklin powodują uszkodzenie komórek serca, a oksaliplatyna komórek układu nerwowego [1].

Jakie leki zaliczamy do cytostatyków?

Leki cytostatyczne stanowią bardzo liczną i zróżnicowaną pod względem budowy i działania grupą. Zaliczamy do nich:

• leki alkilujące (chlormetyna, cyklofosfamid, chlorambucyl, cisplatyna, busulfan i wiele innych)
• antymetabolity (metotreksat, merkaptopuryna, fluorouracyl i inne)
• antybiotyki przeciwnowotworowe (antracykliny, daktynomycyna)
• pochodne epipodofilotoksyny (etopozyd, tenipozyd)
• pochodne barwinka różyczkowego (winkrystyna, winblastyna)
• taksany (paklitaksel, docetaksel)
• pochodne kamptotecyny (topotekan, irynotekan) [1]

Jak stosuje się cytostatyki?

Dobór leku cytostatycznego jest w pełni uzależniony od rodzaju występującego nowotworu, stopnia jego zaawansowania oraz chorób współistniejących. Często korzysta się z polichemioterapii, która obejmuje stosowanie 2, lub 3 preparatów przeciwnowotworowych, co znacznie podnosi skuteczność leczenia.

Ze względu na bardzo duże obciążenie zdrowych komórek organizmu leki podaje się w blokach, które dzieli 2-3 tygodniowa przerwa na regenerację. Leczenie nowotworów wymaga wielokrotnego podawania cytostatyków.

Stosowanie leków cytotoksycznych nie zawsze oznacza klasyczne dożylne podawanie złożonych preparatów. Niektóre guzy można usunąć chirurgicznie, a cytostatyki podawane są jako leczenie adjuwantowe, które ma na celu ograniczenie powstawania mikroprzerzutów. W niektórych przypadkach leki podawane są indukcyjnie, czyli bezpośrednio przed zabiegiem operacyjnym, aby zmniejszyć objętość guza i ułatwić zabieg [1].

Jak zapobiec działaniom niepożądanym cytostatyków?

W przypadku występowania działań niepożądanych stosujemy środki, które mają na celu ich złagodzenie. Jest to terapia towarzysząca głównemu leczeniu, mająca na celu poprawę funkcjonowania chorego w możliwie jak największym stopniu. Przykładowo najczęściej występujące nudności i wymioty są redukowane przez leki przeciwwymiotne należące do glikokortykosteroidów, antagonistów receptora 5-HT3, czy antagonistów receptora dopaminowego. Uszkodzenie szpiku kostnego wymaga podania leków stymulujących powstawanie białych i czerwonych krwinek. W celu zapobiegania wypadania włosów można stosować zimny czepek, który ogranicza przepływ krwi, zapobiegając uszkodzeniu mieszków włosowych. Niestety metody tej nie można stosować w przypadku nowotworów, które mogą dawać przerzuty do głowy [1].

Nowotwór jest nieprawidłową tkanką, która powstaje na skutek niekontrolowanego namnażania się komórek nowotworowych. Dzieje się tak w przeciwieństwie do komórek zdrowych, które dzielą się w sposób kontrolowany. Z kolei „rakiem” określa się w medycynie jedynie złośliwe nowotwory nabłonkowe. Postępujący nowotwór złośliwy prowadzi do wyniszczenia organizmu pacjenta, dodatkowo pogłębia je zmniejszony apetyt pacjenta i stosowanie chemioterapii [1].

Dlaczego pacjenci nowotworowi mają obniżony apetyt?

W trakcie leczenia nowotworu, pacjenci często skarżą się na obniżony apetyt z kilku powodów:

• nowotwór zaburza wydzielanie peptydów, które w normalnych warunkach zwiększają apetyt;
• dodatkowo tkanki nowotworowe wytwarzają ketony i mleczany, a organizm wytwarza duże ilości cytokin prozapalnych, które również obniżają apetyt;
• chorzy najczęściej mają zaburzone zmysły węchu i smaku, co niejednokrotnie prowadzi do jadłowstrętu;
• cytostatyki często prowadzą do wielu problemów związanych z układem pokarmowym, co znacznie hamuje łaknienie [1,2].

Jak długo regeneruje się organizm po chemioterapii?

Cytostatyki niestety mają bardzo szerokie spektrum działania. Niszczą nie tylko zmienione chorobowo komórki nowotworowe, ale również zdrowe komórki organizmu. Najczęściej najgorszy wpływ mają na szpik kostny pacjenta, dlatego bardzo ważne jest, aby podjąć wszelkie działania, które mogą pomóc wzmocnić organizm pacjenta i przyspieszyć jego regenerację. Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile czasu potrzebuje organizm na regenerację po chemioterapii. Zmęczenie po przyjęciu chemioterapii trwa najczęściej maksymalnie kilka dni, włosy, w zależności od długości, odrosną w przeciągu kilku miesięcy, ale sprawność organizmu może powracać znacznie dłużej [1,3].

Preparaty wzmacniające po chemioterapii. Co kupisz w aptece?

Bardzo ważne jest zachowanie odpowiedniej diety, bogatej w składniki odżywcze i witaminy, które pomogą zregenerować wyniszczony przez chemioterapię organizm. W przypadku problemów z ułożeniem takiej diety, po pomoc można udać się do dietetyka. Są jednak przypadki, gdy pacjent nie jest w stanie sam przyjmować posiłków lub spożywa ich na tyle mało, że potrzebna jest suplementacja. W takich przypadkach najlepiej sprawdzi się specjalna żywność dostępna w aptekach.

Jej przykładowe preparaty to:

Nutridrink Protein płyn 4 x 125 ml

• jest dostępny w 8 smakach: neutralnym, owoców tropikalnych i imbiru, czerwonych owoców, owoców leśnych, waniliowym, truskawkowym, mokki oraz brzoskwinia-mango;
• zaleca się stosowanie 2 butelek produktu dziennie przez co najmniej 14 dni;
• butelkę powinno się pić stopniowo przez ok. 30 minut, można ją również dodawać bezpośrednio do potraw;
• 1 butelka Nutridrink Protein to ok. 300 kcal, dostarcza dużej ilości energii i składników odżywczych [4].

Resource Protein płyn 4 x 200 ml

• w ofercie jest 5 smaków: czekoladowy, morelowy, truskawkowy, owoce leśne i wanilia;
• jako uzupełnienie diety stosuje się od 1 do 3 butelek dziennie;
• może być stosowany od 3 roku życia;
• butelka dostarcza ok. 250 kcal, w tym 18,8 g białka [5].

Supportan Drink płyn 4 x 200 ml

• można nabyć następujące smaki: owoce tropikalne, cappuccino, czekolada, ananas-kokos;
• w celu żywienia uzupełniającego stosuje się 2 butelki dziennie, a  w żywieniu całkowitym: < 5 butelek na dobę;
• 1 butelka zawiera ok 300 kcal i jest stosowana jako kompletna, wysokoenergetyczna dieta specjalistyczna, bogata w białko i tłuszcze [6].

Kiedy powinno się wprowadzić tego typu produkty żywieniowe?

Standardy żywienia pozajelitowego i dojelitowego z 2018 roku wskazują warunki, kiedy należy rozważyć wprowadzenie dodatkowego żywienia pacjenta;

• wskaźnik masy ciała (BMI) jest nie większy niż 18,5 kg/m2 (18-65 lat) lub 20 kg/m2 65+ lat);
• jeżeli pacjent niezamierzenie utracił więcej niż 6 kg (co stanowi ponad 10% masy ciała) w ciągu ostatnich 6 miesięcy lub więcej niż 3 kg (stanowiące ponad 5% masy ciała) w ciągu ostatnich 3 miesięcy;
• jeśli nie przyjmuje on pożywienia przez 3 dni lub je zdecydowanie mniej przez ostatnie 10 dni;
• w skali SGA pacjent ma stopień B lub wyższy niż 3 punkty (wynik w skali NRS 2002) [3].

Jakie witaminy po chemioterapii?

Trzeba pamiętać, że nadmiar witamin i mikroelementów może być szkodliwy dla organizmu. Nawet przedawkowanie powszechnie uważanej za niegroźną witaminy C (niektórzy uważają, że jej duże dawki mogą leczyć raka, a w rzeczywistości może zaszkodzić) może doprowadzić do kamicy układu moczowego. Z kolei przedawkowanie witaminy A może uszkodzić wątrobę. Dlatego w przypadku osłabionych pacjentów onkologicznych nie warto samemu eksperymentować z suplementacją witamin, bez konsultacji z lekarzem.

Onkolog będzie najlepiej wiedział, których witamin potrzebuje pacjent w danym momencie. Oczywiście w większości przypadków, po chemioterapii występują niedobory witamin i warto wspomóc organizm. Najczęściej brakuje witamin A, B, C, D oraz E. Często zaburzone są również poziomy żelaza, magnezu czy potasu. Nie powinno się jednak samemu wybierać preparatów, bo może to przynieść więcej szkody, niż pożytku, dlatego najlepiej zacząć od spożywania ich w diecie. Szczególnie bogatymi w witaminy i minerały produktami są m.in. buraki, marchew, pietruszka, pomidory, dynia, jarmuż, szpinak czy natka pietruszki [2].

Podsumowanie

Chemioterapia, wraz z chorobami nowotworowymi, często doprowadza do osłabienia lub wręcz wyniszczenia organizmu chorego. Z tego względu wielu pacjentów oraz ich rodziny chciałoby zrobić wszystko, aby wzmocnić takiego pacjenta. Niestety nie powstał cudowny środek, który będzie w stanie natychmiast podreperować zdrowie pacjenta.

Łykanie witamin i minerałów bez sprawdzenia, które są potrzebne, może mieć wręcz odwrotny skutek i zaszkodzić choremu. Z tego względu warto skonsultować się z lekarzem, który może wykonać badania i określić, których składników brakuje.

Warto jednak zadbać o te niedobory wprowadzając jednocześnie odpowiednią dietę. Sytuacja ma się nieco inaczej w przypadku preparatów odżywczych. Pacjenci onkologiczni często mają zmniejszone łaknienie i nie dostarczają organizmowi potrzebnych składników wraz z dietą. Warto sięgnąć wtedy po preparaty typu Nutridrink. Oczywiście również i tutaj warto porozmawiać z lekarzem, aby pacjent miał jak najlepiej zbilansowaną dietę, bogatą we wszystkie niezbędne witaminy i składniki mineralne.

Czym są senolityki?

Senolityki to związki, których działanie polega na selektywnym eliminowaniu starzejących się komórek. Pierwszymi lekami senolitycznymi były dazatynib oraz kwercetyna — zainicjowały one proces poszukiwania substancji o podobnym działaniu. Kolejno odkryto „odmładzające” właściwości teoflawin z czarnej herbaty, fisetyny, kurkuminy, resweratrolu i glikozydów nasercowych. Przyjrzyjmy się im bliżej [1]. (Czytaj także: Odchudzanie – fakty i mity)

Pierwsze senolityki — dazatynib i kwercetyna

Wszelkie odkrycia leków senolitycznych opierały się o tezę, jakoby komórki starzejące się były komórkami rakowymi bez zdolności do podziału. Badacze pod kierownictwem Kirklanda zapoczątkowali poszukiwania takich związków, które były stosowane jako leki przeciwnowotworowe, wierząc, że znajdą zastosowanie również jako senolityki [2].

Pierwszym ze znalezionych przez nich senolityków był dazatynib — inhibitor kinazy tyrozynowej, skuteczny w leczeniu białaczki szpikowej i limfoblastycznej [3,4]. Druga z kolei była zaś kwercetyna. Jest to flawonoid naturalnie występujący w warzywach i owocach, głównie z czarnej porzeczce, borówkach, brokułach i kapuście. Kwercetyna poza silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi i przeciwzapalnymi, poprawia także markery procesu starzenia się oraz zapobiega dysfunkcjom związanym z wiekiem [5-8].

Wpływ połączenia dazatynibu i kwercetyny badano na kulturach komórkowych. Okazało się, że oba środki stosowane jednocześnie selektywnie uśmiercały stare komórki. Co więcej, w badaniach na zwierzętach połączenie obu związków poprawiło także pracę układu krążenia, zmniejszyło osteoporozę oraz poprawiło kondycję. Dzięki pozbyciu się starych i szkodliwych komórek senolityki wydłużyły życie badanych zwierząt aż o 36% [9].

Teaflawiny z czarnej herbaty

Odkrycie przeciwstarzeniowych właściwości kwercetyny i dazatynibu zainicjowało proces poszukiwania związków o podobnym działaniu. Odkryto, że teaflawiny zawarte w czarnej herbacie mogą działać w zbliżony sposób do powyższych senolityków. Koktajl senolityczny, składający się z kwercetyny i teaflawiny, w badaniu na myszach spowodował usunięcie starzejących się komórek, a nawet regresję blaszki miażdżycowej! Taka właściwość może okazać się istotnym krokiem w zapobieganiu chorób układu krążenia [10]. (Czytaj także: Czy beta-karoten rzeczywiście wspomaga opalanie?)

Odmładzająca siła truskawek — fisetyna

Fisetyna to przeciwutleniacz, występujący naturalnie w truskawkach, winogronach, cebuli i ogórkach. Ma zdolność pobudzającą wzrost i rozwój komórek nerwowych, zwiększając ich ogólną liczbę i stymulując tworzenie nowych połączeń nerwowych. Co więcej, fisetyna powoduje także poprawę funkcji kognitywnych, takich jak uczenie się, koncentracja i zapamiętywanie. Senolityk ten wykazuje również aktywność przeciwnowotworową, hamując namnażanie się komórek rakowych. Badania na myszach wykazały, że fisetyna wydłużyła życie zwierząt średnio o 10% [11,12].

Glikozydy nasercowe

Strofantyna to związek należący do glikozydów nasercowych, tuż obok powszechnie stosowanej digoksyny. Ta grupa związków stosowana jest w leczeniu chorób układu krążenia, takich jak zaburzenia rytmu serca czy migotanie przedsionków. Strofantyna poza takim działaniem posiada również zdolność ochrony organizmu przed niedoborem tlenu, a także ułatwia oddychanie, zwiększa możliwości fizyczne oraz poprawia samopoczucie u pacjentów po zawale. Badania naukowe dowiodły, że strofantyna może selektywnie zabijać starzejące się komórki. Stała się ona tym samym kolejnym potencjalnym kandydatem do stosowania jako lek senolityczny [13].

Kurkumina

Kurkumina to związek pozyskiwany z korzenia kurkumy. Chociaż od tysięcy lat jest używana w tradycyjnej medycynie chińskiej i indyjskiej, to dopiero od niedawna stała się obiektem zainteresowań współczesnych naukowców, zwłaszcza tych poszukujących nowych leków na raka. Badania na zwierzętach wykazały, że kurkumina działa przeciwutleniająco, przeciwzapalnie oraz przeciwnowotworowo, zmniejszając częstość przerzutów.  Wpływa ona na szlaki metaboliczne, bierze udział w usuwaniu uszkodzonych komórek, dzięki czemu może okazać się skutecznym senolitykiem [14].

Skórki winogron i resweratrol

Działanie „anty-aging”, polegające na usuwaniu szkodliwych komórek z organizmu, można także przypisać składnikowi skórek z winogron — resweratrolowi. Posiada on zdolność zapobiegania i odwracania zmian biologicznych, zachodzących w wyniku starzenia się organizmu. Co więcej, związek ten może modulować czynniki zapoczątkowujące wiele chorób serca, nowotwory, cukrzycę i choroby neurodegeneracyjne [15]. (Czytaj także: Cukrzyca – jak kontrolować masę ciała?)

Obecnie senolityki nie są lekami wykorzystywanymi w konkretnej jednostce chorobowej. Aby do tego doszło, muszą one uzyskać rejestrację w danym wskazaniu. Badania nad senolitykami wciąż trwają, więc na ich oficjalne zatwierdzenie i wprowadzenie na rynek będziemy musieli jeszcze poczekać. Niemniej, przeprowadzone dotyczących testy wyraźnie wskazują, że senolityki mogą skutecznie złagodzić wiele objawów charakterystycznych dla procesu starzenia się.