Zanim jednak wybierzesz się do apteki po szampon przeciwłupieżowy dla dziecka, warto upewnić się, że masz do czynienia właśnie z łupieżem. U dzieci często mylony jest on z ciemieniuchą, choć są to dwa różne schorzenia wymagające odmiennego podejścia i innych produktów pielęgnacyjnych. Dobrze dobrany szampon przeciwłupieżowy dla dzieci dostępny w aptece powinien zawierać składniki aktywne zwalczające przyczynę problemu, jednocześnie będąc delikatnym dla wrażliwej skóry głowy [1,2].

Łupież u dzieci objawia się białymi, suchymi łuskami, które łatwo odpadają od skóry głowy i często są widoczne na ubraniach. Zwykle towarzyszy mu swędzenie, a czasem również zaczerwienienie skóry głowy. Problem ten najczęściej dotyczy starszych dzieci w wieku szkolnym, choć może pojawić się również u młodszych. Przyczyny łupieżu mogą być różnorodne: sucha skóra głowy, podrażnienie, nadmierna produkcja sebum, reakcje alergiczne na kosmetyki lub infekcja grzybicza wywołana przez drożdżaki Malassezia [1,2].

Ciemieniucha natomiast występuje głównie u niemowląt do 12. miesiąca życia i ma zupełnie inny charakter. Charakteryzuje się żółtawymi, tłustymi łuskami, które mocno przylegają do skóry głowy, tworząc rodzaj skorupy. Mogą one pojawiać się także na brwiach, za uszami czy w fałdach skórnych. Co ważne, ciemieniucha zazwyczaj nie powoduje swędzenia ani bólu, więc dziecko nie wykazuje dyskomfortu. Jej przyczyną są najprawdopodobniej hormony matki, które podczas ciąży przeniknęły przez łożysko do dziecka. Pobudzają one gruczoły łojowe dziecka, powodując nadprodukcję sebum [2,4,5].

Kiedy sięgnąć po szampon przeciwłupieżowy dla dziecka z apteki?

Obserwacja skóry głowy dziecka jest kluczowa w podjęciu decyzji o zastosowaniu specjalistycznego szamponu przeciwłupieżowego dostępnego w aptece. Warto rozważyć jego zakup, gdy zwykły szampon dziecięcy nie radzi sobie z problemem, a łupież utrzymuje się mimo regularnego mycia włosów przez kilka tygodni. Jeśli dziecko skarży się na swędzenie skóry głowy, a Ty zauważasz widoczne płaty łusek lub zaczerwienienie, to sygnał, że potrzebny jest produkt o ukierunkowanym działaniu przeciwłupieżowym [2,3].

Dotychczasowa pielęgnacja skóry głowy może okazać się niewystarczająca, dlatego warto sięgnąć po specjalistyczny szampon przeciwłupieżowy z apteki, który będzie bezpieczny dla Twojego dziecka. Pamiętaj jednak, że kluczowa jest regularność i delikatność podczas mycia włosów dziecka. Zbyt agresywne szampony mogą nasilać problem, podobnie jak zbyt rzadkie mycie. Jeśli mimo stosowania szamponu przeciwłupieżowego przez 2-4 tygodnie nie widzisz poprawy lub objawy się nasilają, konieczna będzie konsultacja z dermatologiem lub pediatrą [2,8].

Na co zwrócić uwagę wybierając szampon przeciwłupieżowy dla dziecka w aptece?

Wybór odpowiedniego szamponu przeciwłupieżowego dla dziecka w aptece może być wyzwaniem, zwłaszcza że skóra głowy maluchów jest znacznie delikatniejsza niż u dorosłych. Podstawą dobrego szamponu przeciwłupieżowego bezpiecznego dla dziecka jest łagodna baza myjąca. Szukaj produktów, które są wolne lub zawierają jak najmniej agresywnych detergentów, takich jak SLS (Sodium Lauryl Sulfate) czy SLES (Sodium Laureth Sulfate). Te składniki mogą nadmiernie wysuszać skórę głowy i nasilać problem łupieżu, zamiast go rozwiązywać [1,9].

Warto również zwrócić uwagę na obecność parabenów, sztucznych barwników i zapachów w szamponie przeciwłupieżowym dla dziecka. Składniki te mogą wywoływać podrażnienia i reakcje alergiczne u dzieci o wrażliwej skórze. Najlepszym wyborem będą szampony z formułą hipoalergiczną, które minimalizują ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji. Pamiętaj, że podstawa szamponu jest równie ważna jak jego składniki aktywne – zbyt agresywna baza może zniszczyć naturalną barierę ochronną skóry głowy, co prowadzi do nasilenia problemu zamiast jego rozwiązania [1,9].

Składniki aktywne w szamponach przeciwłupieżowych dla dzieci

W szamponach przeciwłupieżowych bezpiecznych dla dzieci znajdziesz różne substancje aktywne, które działają na przyczynę problemu. Pirokton olaminy to jeden z najczęściej stosowanych składników, który działa przeciwgrzybiczo, hamując rozwój drożdżaków Malassezia. Dodatkowo łagodzi stan zapalny skóry głowy, przynosząc ulgę w świądzie. Jest on względnie bezpieczny dla młodszych dzieci (zazwyczaj od 3-6 r.ż.) i często stanowi główny składnik aktywny w szamponach przeciwłupieżowych dostępnych w aptekach [3,10].

Kwas salicylowy i mleczany działają złuszczająco, pomagając usunąć martwe komórki naskórka i łuski. Są stosunkowo łagodne, dlatego szampony przeciwłupieżowe z tymi składnikami mogą być używane u dzieci. Naturalne wyciągi roślinne, takie jak rumianek, aloes, owies czy olej kokosowy, stanowią cenne uzupełnienie składników przeciwłupieżowych, ponieważ łagodzą podrażnienia, nawilżają skórę głowy i wspierają jej regenerację. Ketokonazol to silny lek przeciwgrzybiczy, który jest rekomendowany głównie dla dzieci i młodzieży powyżej 12. roku życia przy cięższych przypadkach łupieżu – może być zbyt mocny dla młodszych dzieci [1,3,8,10].

Jak prawidłowo stosować szampon przeciwłupieżowy u dziecka?

Nawet najlepszy szampon przeciwłupieżowy dla dziecka z apteki nie przyniesie oczekiwanych efektów, jeśli nie będzie właściwie stosowany. Zacznij od dokładnego zmoczenia włosów letnią wodą – zbyt gorąca woda może podrażniać skórę głowy i nasilać problem łupieżu. Następnie delikatnie wmasuj szampon w skórę głowy, zwracając szczególną uwagę na miejsca, gdzie występują łuski. Nie używaj paznokci, aby nie podrażnić skóry – masuj opuszkami palców wykonując koliste ruchy [8,11].

Kluczowym krokiem jest pozostawienie szamponu na skórze głowy przez 2-3 minuty (lub zgodnie z instrukcją producenta), aby składniki aktywne miały czas zadziałać. Po upływie zalecanego czasu dokładnie spłucz szampon, upewniając się, że nie pozostały żadne resztki produktu na skórze głowy, które mogłyby powodować podrażnienia. Pamiętaj, aby unikać kontaktu szamponu z oczami dziecka – w przypadku dostania się produktu do oczu, natychmiast przemyj je dużą ilością czystej wody [8,11].

Najlepsze szampony przeciwłupieżowe dla dzieci dostępne w aptece

Na rynku dostępnych jest wiele szamponów przeciwłupieżowych dla dzieci. Oto przegląd najpopularniejszych produktów, także na ciemieniuchę, które można znaleźć w polskich aptekach:

Mustela Bebe-Enfant, szampon w piance

O produkcie

• dla niemowląt od 1. dnia życia;
• 99% składników pochodzenia naturalnego;
• głównym składnikiem są polifenole z awokado;
• przeznaczony do stosowania w przypadku ciemieniuchy oraz zapobiegania jej nawrotom;
• bez SLS/SLES, parabenów, barwników, mydła, substancji zapachowych;
• hipoalergiczny, testowany dermatologicznie;
• nie szczypie w oczy.

Oillan Derm+, szampon keratolityczny

O produkcie

• dla dzieci od 1. dnia życia (oraz dorosłych);
• aktywne składniki: mocznik, kwas salicylowy, pantenol oraz gliceryna – wspierają złuszczanie, nawilżają i łagodzą;
• normalizuje proces złuszczania naskórka i reguluje wydzielanie sebum, dzięki czemu zmniejsza przetłuszczanie się włosów i skóry głowy;
• przeznaczony do pielęgnacji skóry z ciemieniuchą oraz przy łuszczącym się, nadmiernie rogowaciejącym naskórku;
• łagodnie oczyszcza, przynosząc ulgę i ochronę już od pierwszego użycia;
• testowany dermatologicznie (także u osób z alergicznymi chorobami skóry) i pediatrycznie – odpowiedni dla skóry wrażliwej.

Amaderm, szampon przeciwłupieżowy nawilżająco-łagodzący

O produkcie

• dla dzieci od 6. roku życia (oraz dorosłych);
• kluczowy składnik – pirokton olaminy – działa przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie;
• wśród pozostałych składników aktywnych można wyróżnić mocznik 3%, bio-siarkę, kwas bursztynowy, prebiotyk Biolin P, pantenol i glicerynę; 
• wspólnie nawilżają, delikatnie złuszczają, regulują sebum i wspierają naturalny mikrobiom skóry głowy;
• produkt redukuje zarówno łupież suchy, jak i tłusty oraz zapobiega jego nawrotom;
• zmniejsza świąd, pieczenie i zaczerwienienie skóry głowy;
• delikatna baza myjąca jest odpowiednia dla wrażliwej, dziecięcej skóry głowy.

Pirolam, szampon przeciwłupieżowy

O produkcie

• dla dzieci od 4. roku życia (oraz dorosłych);
• kluczowy składnik – 1% cyklopiroksolamina – działa przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie;
• wśród pozostałych składników aktywnych można wyróżnić klimbazol, Hydrolite 5, proteiny pszenicy, glicerynę i kompleks witamin A + E;
• wspólnie nawilżają i wzmacniają włosy, chronią mikrobiom skóry głowy i ułatwiają rozczesywanie;
• zwalcza łupież suchy i tłusty, łagodzi świąd oraz podrażnienia, zapobiegając nawrotom;
• polecany również przy wrażliwej, podrażnionej skórze głowy oraz nadmiernym przetłuszczaniu się włosów.

Nizoral, szampon leczniczy

O produkcie

• jest to lek;
• dla młodzieży od 12. roku życia i dorosłych;
• kluczowy składnik – 2% ketokonazol – silnie przeciwgrzybiczy, usuwa drożdżaki Malassezia będące główną przyczyną łupieżu;
• zwalcza łupież suchy i tłusty oraz łojotokowe zapalenie skóry, zapobiegając nawrotom przy profilaktycznym stosowaniu;
• wskazany również w leczeniu łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor) na skórze tułowia;
• krótki kontakt (piana pozostawiona 3-5 min) i łagodne pH sprawiają, że preparat jest dobrze tolerowany przez wrażliwą skórę głowy.

W aptekach czeka dziś cała paleta szamponów dostosowanych do wieku i wrażliwości dziecięcej skóry – od ultradelikatnych emolientów po formuły z mocniejszymi substancjami przeciwgrzybiczymi. Najmłodsze maluchy z charakterystycznymi żółtawymi łuskami ciemieniuchy – czyli fizjologicznym, niemowlęcym rogowaceniem, a nie prawdziwym łupieżem – skorzystają na łagodnych preparatach w rodzaju pianki Mustela z polifenolami z awokado czy keratolitycznego Oillan Derm+ z mocznikiem i kwasem salicylowym. Oba produkty zmiękczają łuski, wzmacniają barierę hydrolipidową i nawilżają, nie naruszając delikatnej skóry głowy.

Gdy u starszego dziecka pojawia się już klasyczny łupież (białe, sypkie łuski, swędzenie), warto sięgnąć po szampony aktywne: Amaderm z piroktonem olaminy (6+ lat) lub Pirolam z cyklopiroksolaminą (4+ lat), które hamują rozwój drożdżaków Malassezia i koją stan zapalny. W przypadkach uporczywych lub nawracających, zwłaszcza u nastolatków, warto sięgnąć po szampon leczniczy Nizoral z ketokonazolem (12+ lat). Stopniowanie siły działania – od emolientów dla ciemieniuchy po leki dla silnego łupieżu – pozwala precyzyjnie dobrać produkt do wieku dziecka i nasilenia objawów, jednocześnie minimalizując ryzyko podrażnień.

Podsumowanie

Wybierając szampon przeciwłupieżowy dla dziecka w aptece, zwróć szczególną uwagę na wiek, dla którego przeznaczony jest produkt. Większość specjalistycznych szamponów przeciwłupieżowych jest odpowiednia dla młodszych dzieci, a te zawierające silniejsze składniki aktywne, jak ketokonazol, dopiero od 12 lat. Pamiętaj o wyborze produktów z delikatną bazą myjącą, bez lub z jak najmniejszą ilością SLS/SLES, parabenów i barwników, które mogłyby podrażnić wrażliwą skórę głowy dziecka. Zawsze sprawdzaj, czy produkt jest hipoalergiczny i testowany dermatologicznie lub pediatrycznie. Jeśli mimo stosowania odpowiedniego szamponu przeciwłupieżowego przez 2-4 tygodnie nie widzisz poprawy lub objawy się nasilają, nie zwlekaj z konsultacją lekarską.

Łuszczenie się skóry, rogowacenie, zaczerwienienie i dość silny świąd to cechy charakterystyczne dla łojotokowego zapalenia skóry. Obszary zmienione chorobowo występują najczęściej w obrębie głowy, twarzy, klatki piersiowej i pleców oraz w okolicach pach i pachwin (miejsca bogate w gruczoły łojowe). Choroba ta może pojawić się w każdym wieku. U dzieci łuski są najczęściej żółte lub białe, tłuste i grube – występują na skórze głowy i często same zanikają. U młodzieży i starszych ŁZS rozpoczyna się od tłustych i rumieniowych zmian na skórze głowy. ŁZS może przypominać zmiany łuszczycowe, ale są to odrębne jednostki. U podstawy ŁZS leży przewlekły stan zapalny oraz obecność grzybów z rodzaju Malassezia. Najczęstsze obszary, których dotyka łojotokowe zapalenie skóry to głowa i strefa T, tj. czoło, brwi, okolice oczu, nos i policzki oraz okolice ust. Jak dbać o taką skórę? Czym myć twarz przy łojotokowym zapaleniu skóry. Który szampon wybrać [1]?

Ważne składniki przy łojotokowym zapaleniu skóry

Główne problemy skóry z ŁZS to nadprodukcja sebum, świąd i łuszczenie się. Wybierając dermokosmetyki, będziemy szukać składników, które zredukują wspomniane problemy. Częstym składnikiem szamponów i żeli do twarzy na łojotokowe zapalenie skóry jest kwas salicylowy. Jego celem jest złuszczenie powstającej łuski. Działa też przy tym przeciwzapalnie, przeciwświądowo i redukuje zaczerwienienie. Dobrym składnikiem jest również mocznik. Formulacje o niższym stężeniu działają głównie nawilżająco, ale wyższe stężenia dobrze poradzą sobie z usuwaniem zrogowaciałego naskórka i łusek [2]

Ważnym trio w dermokosmetykach na łojotokowe zapalenie skóry jest dziegieć, ichtiol i siarka. Dziegieć sosnowy działa przeciwzapalnie i zmniejsza nadmierne łuszczenie się skóry. Podobnie działa ichtiol i siarka strącona. Efektem obecności tych składników w szamponach na łojotokowe zapalenie skóry jest zmniejszenie świądu, redukcja zaczerwienienia i usunięcie powstałej łuski [3].

U podstawy łojotokowego zapalenia skóry leży obecność grzybów z rodziny Malassezia. Z tego powodu dobrze, aby dermokosmetyki, np. szampony na ŁZS miały dodatek środków przeciwgrzybiczych. W szamponach na łojotokowe zapalenie skóry spotyka się najczęściej dodatek klimbazolu i pirokton olaminy, które wykazują też działanie przeciwbakteryjne [4].

Ważne są także żele do mycia twarzy przy łojotokowym zapaleniu skóry. Z pozoru pacjent z ŁZS może mieć tłustą cerę, ale to wynik zaburzonej bariery hydrolipidowej naskórka i nieprawidłowego nawilżenia. Powinniśmy wybierać dermokosmetyki z substancjami nawilżającymi i regenerującymi, np. gliceryną, kwasem hialuronowym, pantenolem, alantoiną, betainą lub witaminami, np. E [5].

Łojotokowe zapalenie skóry i żele do mycia twarzy

Znamy już cechy skóry z ŁZS i wiemy, jakich składników szukać. Zapoznajmy się teraz z dermokosmetykami polecanymi przy tym schorzeniu. Jeśli chodzi o żele do mycia twarzy przy łojotokowym zapaleniu skóry, to jest dość mało takich preparatów. Natomiast wiele dermokosmetyków przeznaczonych do cery tłustej i trądzików będzie spełniać tutaj swoją rolę. Ciekawą propozycją jest pianka Mediket Ictafoam. Można ją stosować do mycia twarzy, ale również włosów lub ciała. Zawiera składniki, które redukują świąd, stan zapalny i pomagają w usunięciu łuski, np. ichtiol jasny. Pianka ma neutralne pH i lekko myje skórę. Nie powoduje podrażnień i nie narusza bariery hydrolipidowej naskórka.

Mediket Ictafoam, pianka

O produkcie:

• dermokosmetyk;
• uniwersalny preparat do mycia twarzy, ciała i włosów;
• zawiera składniki o działaniu przeciwzapalnym, redukującym świąd i złuszczającym;
• ma neutralne pH – nie podrażnia;
• nie narusza bariery hydrolipidowej naskórka.

Ducray Keracnyl to kolejna propozycja żelu do mycia twarzy z ŁZS. Preparat przeznaczony jest głównie do cery trądzikowej i tłustej, ale zawiera składniki o działaniu nawilżającym i łagodzącym. Dobrze sprawdzi się w codziennej pielęgnacji skóry wrażliwej, tłustej i skłonnej do podrażnień.

Ducray Keracnyl, żel

• dermokosmetyk;
• zapewnia łagodne mycie i nawilżenie skóry;
• nie zawiera mydła;
• testowany dermatologicznie;
• duże, ekonomiczne opakowanie;
• pompka ułatwia aplikację.

Szampony na łojotokowe zapalenie skóry

Zaczerwienie, świąd, przetłuszczanie się włosów i łuski na skórze głowy to nic przyjemnego. Szampony na łojotokowe zapalenie skóry zawierają składniki, które redukują te problemy. Przy intensywnych objawach ze strony ŁZS warto wybrać silnie działające dermokosmetyki, np. szampon ExoTar. Zawiera on dziegieć sosnowy, siarkę, ichtiol, mocznik i glicerynę. Składniki te zapewniają szybką ulgę, redukcję stanu zapalnego i pomagają w usuwaniu łusek ze skóry głowy. Dla dobrego efektu należy potrzymać szampon kilka minut na skórze głowy. Z racji silnego działania zaleca się jego stosowanie maksymalnie dwa razy w tygodniu.

ExoTar, szampon

O produkcie:

• zawiera silne składniki o działaniu złuszczającym, przeciwzapalnym i redukującym świąd;
• dodatek gliceryny zapewnia nawilżenie;
• szampon działa silnie, dlatego zaleca się go stosować maksymalnie dwa razy na tydzień, aby uniknąć podrażnień.

Dobrym preparat do częstszego stosowania będzie szampon Oliprox. Nie zawiera on w swoim składzie tak agresywnych związków, za to bazuje na preparatach o działaniu przeciwgrzybiczym, takich jak pirokton olaminy i klimbazol. Oprócz tego zawiera składniki nawilżające, które będą redukowały podrażnienia skóry.

Oliprox, szampon

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawiera skuteczne składniki przeciwgrzybicze, co może pomóc w zwalczaniu przyczyny problemu;
• nadaje się do częstego stosowania;
• zapewnia optymalne nawilżenie skóry głowy.

Propozycją do częstego i codziennego stosowania jest szampon AMADERM. Wykazuje on działanie nawilżające i przeciwłupieżowe. Ogranicza świąd, chroni mikroflorę skóry głowy, delikatnie myje i dobrze nawilża. Zawiera też dodatek piroktonu olaminy. Inne składniki to, np. gliceryna, pantenol i 3% mocznik.

AMADERM szampon nawilżająco-przeciwłupieżowy, szampon

O produkcie:

• do codziennego stosowania;
• 3% mocznik zapewnia delikatne nawilżenie;
• pirokton olaminy odpowiada za działanie przeciwgrzybicze;
• normalizuje mikroflorę skóry głowy;
• redukuje podrażnienia i działa przeciwłupieżowo;
• do stosowania od 6. roku życia.

Podsumowanie

Podstawą terapii łojotokowego zapalenia skóry są leki dostępne bez recepty, np. kremy i szampony z ketokonazolem o działaniu przeciwgrzybiczym lub dostępne na receptę leki sterydowe. Natomiast o skórę z ŁZS należy dbać codziennie specjalistycznymi dermokosmetykami. Warto zwrócić uwagę na składniki o działaniu złuszczającym i przeciwzapalnym, np. dziegieć, siarkę i ichtiol. Ze względu na silne działanie nie powinny być stosowanie często. Do codziennej pielęgnacji idealny będzie mocznik, kwas salicylowy, gliceryna lub pantenol. Warto wybierać sprawdzone żele do mycia twarzy i szampony na łojotokowe zapalenie skóry.

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji dotykającą przeważnie ludzi w podeszłym wieku (powyżej 65 r.ż.) i staje się obecnie jednym z głównych problemów zdrowia publicznego na świecie. Schorzenie obejmuje trudności w mówieniu, zaburzenia pamięci, trudności w rozumieniu, wykonywaniu podstawowych czynności, skupieniu uwagi, niezdolność do rozpoznania oczywistych dla otoczenia przedmiotów lub zdarzeń. Przyczyną choroby Alzheimera jest uszkodzenie i zanik pewnych komórek nerwowych mózgu, co powoduje utrudnienie w przesyłaniu informacji za pomocą impulsów nerwowych [1,2].

Jakie działanie ma rywastygmina i donepezil?

Przez kilka dekad badano różne strategie terapeutyczne, jednak nadal nie opracowano skutecznego leczenia choroby Alzheimera. Priorytetem jest zapobieganie wystąpienia schorzenia i jego rozwoju. Terapia w chorobie Alzheimera wiąże się głównie z nasileniem przekazywania sygnałów w mózgu za pomocą ważnego neuroprzekaźnika – acetylocholiny. Rywastygmina i donepezil należą do tej samej grupy leków pod względem sposobu działania i zwiększają stężenie acetylocholiny w mózgu poprzez spowalnianie jej rozkładu. Tym samym poprawiają przepływ informacji między komórkami mózgowymi, opóźniają postęp choroby i poprawiają codzienne funkcjonowanie pacjentów [3-5].

Historia donepezilu i rywastygminy

Donepezil, został zsyntezowany w 1983 roku w Japonii, jako pochodna pierwszego leku na chorobę Alzheimera badanego klinicznie na dużą skalę – takryny. Rywastygmina powstała jako syntetyczny związek na bazie naturalnego alkaloidu fizostygminy w 1985 roku. Oba leki zostały zatwierdzone w Stanach Zjednoczonych w 1996 roku, a w Europie w roku 1997 w leczeniu łagodnej do umiarkowanej choroby Alzheimera (w roku 2000 rywastygmina została centralnie zatwierdzona w całej Unii Europejskiej) [6-8]. 

Porównanie skuteczności leków

Rywastygmina (6 do 12 mg dziennie doustnie lub 9,5 mg dziennie w postaci plastra) wykazuje korzyści w leczeniu pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. W badaniach zaobserwowano wolniejsze tempo pogarszania się funkcji poznawczych i wykonywania codziennych czynności u pacjentów przyjmujących rywastygminę w porównaniu z placebo [3].

Badania naukowe potwierdzają, że osoby z łagodną, umiarkowaną lub ciężką demencją spowodowaną chorobą Alzheimera leczone przez 12 lub 24 tygodnie donepezilem doświadczają korzyści w zakresie funkcji poznawczych, czynności życia codziennego i ogólnego stanu zdrowia [4]. 

Zgodnie z badaniami, leczenie lekami takimi jak donepezil czy rywastygmina może oferować korzyści terapeutyczne u pacjentów z łagodną i umiarkowaną postacią choroby Alzheimera. Chociaż oba leki działają podobnie na funkcje poznawcze i zachowanie, rywastygmina wydaje się zapewniać większe korzyści w zdolności do wykonywania codziennych czynności przez pacjenta i ogólnym funkcjonowaniu [9]. Z drugiej strony, zainteresowanie donepezilem w świecie naukowym wydaje się być większe, gdyż około dwukrotnie więcej publikacji, obejmujących również badania kliniczne jest dostępne dla donepezilu, co może świadczyć o upatrywaniu w nim większych szans na terapię w chorobie Alzheimera.

Jakie skutki uboczne ma donepezil i rywastygmina?

Rywastygmina i donepezil, jako należące do tej samej grupy farmakoterapeutycznej leków są zwykle dobrze tolerowane przez pacjentów [10].

Rywastygmina – skutki uboczne

Do najczęściej występujących działań niepożądanych rywastygminy należą zaburzenia żołądka i jelit, w tym nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie w okresie ustalania dawki. Wśród częstych działań niepożądanych są ponadto: 

• Bardzo często (1 lub więcej na 10 przypadków): brak łaknienia (anoreksja), zawroty głowy
• Często (1 lub więcej na 100): koszmary senne, pobudzenie, lęk, splątanie, senność, drżenie, nadmierne pocenie, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie [11,12].

Donepezil – skutki uboczne

W przypadku donepezilu, stosowanie dawki 5 mg dziennie niesie za sobą istotne ryzyko zawrotów i bólu głowy. Natomiast dawka dobowa 10 mg najczęściej może wiązać się z wystąpieniem nudności, wymiotów, biegunki i anoreksji. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi donepezilu są: 

• Bardzo często (1 lub więcej na 10 przypadków): biegunka, nudności, ból głowy
• Często (1 lub więcej na 100): przeziębienie, jadłowstręt, skurcze mięśni, omamy, pobudzenie, agresywne zachowanie, nietypowe sny, koszmary senne, omdlenia, zawroty głowy, wysypkę, świąd, bezsenność, wymioty, zaburzenia żołądkowe, nietrzymanie moczu, zmęczenie [13,14].

W przeglądzie systematycznym obejmującym badania dotyczących najczęściej stosowanych leków w chorobie Alzheimera, czyli donepezilu, rywastygminy, galantaminy i memantyny, częstotliwość zgłaszania zdarzeń niepożądanych była ogólnie najniższa w przypadku donepezilu i najwyższa w przypadku rywastygminy. Dlatego można wnioskować, że efekty uboczne częściej zdarzają się w przypadku stosowania rywastygminy niż donepezilu, szczególnie w fazie dobierania odpowiedniej dawki [9,15].

Kiedy stosuje się oba leki?

Wskazaniami do stosowania rywastygminy są:

• Leczenie objawowe łagodnej do średniozaawansowanej postaci otępienia typu alzheimerowskiego
• Leczenie objawowe łagodnej do średniozaawansowanej postaci otępienia u pacjentów z chorobą Parkinsona o nieznanym podłożu [11,12].

Wskazania do stosowania donepezilu to objawowe leczenie łagodnej do średnio ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera [13,14].

Dawkowanie i czas działania

Omawiane substancje różnią się między sobą czasem działania w organizmie, a co za tym idzie – sposobem dawkowania.

Rywastygmina – dawkowanie

Leczenie rywastygminą można rozpocząć jedynie wtedy, gdy możliwe jest zapewnienie opieki osoby odpowiedzialnej za regularne przyjmowanie produktu leczniczego przez pacjenta. Rywastygmina jest bardzo szybko rozkładana przez nasz organizm. Jej tzw. biologiczny czas półtrwania, czyli czas, po którym ilość leku w naszym organizmie zmniejsza się o połowę, wynosi 1,5 h. Dlatego należy ją przyjmować dwa razy na dobę – z porannym i wieczornym posiłkiem, aby zapewnić odpowiednie stężenie leku w organizmie. Dawką początkową jest 1,5 mg. Dawkę optymalną ustala się poprzez zwiększanie jednorazowej dawki po co najmniej dwóch tygodniach do 3 mg, 4,5 mg, a następnie 6 mg. Dawka podtrzymująca to 3 mg do 6 mg dwa razy dziennie. Maksymalna dawka rywastygminy to 6 mg dwa razy na dobę. [11,12].

Donepezil – dawkowanie

Donepezil długo utrzymuje się w naszym organizmie, jego czas półtrwania to aż 70 godzin, dlatego można go przyjmować raz na dobę. Wydaje się to być dużym atutem donepezilu, gdyż łatwiej zachować systematyczność przyjmowaniu leku raz na dobę. Zwłaszcza istotne jest to u pacjentów, którzy mogą mieć problem z pamięcią, co charakterystyczne w chorobie Alzheimera oraz bardziej dogodne dla opiekunów. Dawka początkowa donepezilu wynosi 5 mg. Dawkę tę powinno się utrzymywać przez okres co najmniej jednego miesiąca, co pozwala na wystarczającą ocenę skuteczności leczenia przez lekarza. Dzienna dawka leku może być zwiększona do maksymalnej zalecanej – 10 mg [13,14].

Porównanie bezpieczeństwa rywastygminy i donepezilu 

Stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią 

Rywastygminy nie wolno stosować w okresie ciąży oraz karmienia piersią, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Nie wiadomo, czy rywastygmina przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego, jednak dzieje się tak u zwierząt [11,12]. 

Stosowanie donepezilu podczas ciąży jest przeciwwskazane. Kobiety stosujące donepezil nie powinny karmić piersią, ze względu na brak badań potwierdzających bezpieczeństwo noworodka [13,14].

Prowadzenie pojazdów 

Sam donepezil czy rywastygmina wywierają niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn, choć mogą powodować zmęczenie, zawroty głowy i skurcze mięśni (donepezil) lub zawroty głowy i senność (rywastygmina) szczególnie na początku leczenia lub w trakcie zmiany dawki. Jednak otępienie w chorobie Alzheimera może powodować zaburzenie zdolności prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Dlatego lekarz prowadzący powinien regularnie oceniać możliwość dalszego prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn przez pacjentów leczonych donepezilem lub rywastygminą [11-14].

Interakcje z alkoholem 

Ogólnie nigdy nie powinno się przyjmować leków alkoholem. Nie ma jednak danych potwierdzających występowanie szczególnych interakcji rywastygminy z etanolem.

Alkohol może zmniejszać stężenie donepezilu. Dlatego w czasie stosowania leku nie powinno się spożywać alkoholu [13,14].

Stosowanie u seniorów 

Badania przeprowadzone u pacjentów z chorobą Alzheimera w wieku od 50 do 92 lat nie wykazały związanych z wiekiem zmian przyswajalności rywastygminy, choć u zdrowych ochotników w podeszłym wieku przyswajalność leku jest większa niż u młodych osób. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u seniorów [11].

Donepezil jest przeznaczony do stosowania dla osób dorosłych i w podeszłym wieku, zatem jest bezpieczny dla seniorów i nie trzeba dostosowywać dawki leku ze względu na wiek pacjenta [13].

Stosowanie przy zaburzeniach czynności nerek 

Nie ma konieczności dostosowywania dawki rywastygminy u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek. Jednak należy starannie dobrać wielkość dawki, w zależności od indywidualnej tolerancji leku, ponieważ u pacjentów z istotnymi zaburzeniami czynności nerek może wystąpić więcej działań niepożądanych [12].

W przypadku donepezilu niewydolność nerek nie wpływa na wydalanie leku przez nerki. Należy zatem stosować ten sam schemat dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jak u pacjentów z prawidłową funkcją tych narządów [13,14].

Stosowanie przy zaburzeniach czynności wątroby

Nie ma konieczności dostosowywania dawki rywastygminy u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby. Jednak należy starannie dobrać wielkość dawki, w zależności od tolerancji leku przez pacjenta, ponieważ w przypadku istotnych zaburzeń czynności wątroby może wystąpić więcej działań niepożądanych zależnych od ilości przyjętego leku. Nie przeprowadzono badań u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, jednakże kapsułki z rywastygminą mogą być stosowane w tej populacji pacjentów pod warunkiem ścisłego monitorowania [12].

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, dawka donepezilu powinna być zwiększana w zależności od indywidualnej tolerancji i odpowiedzi pacjenta na lek. Nie ma danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby [13,14].

Interakcje z innymi lekami

Rywastygmina wykazuje potencjalnie mniej interakcji z innymi lekami, gdyż nie jest metabolizowana w wątrobie. Warto jednak zachować ostrożność podczas stosowania leku z lekami znieczulającymi, lekami na pęcherz nadreaktywny (oksybutynina, tolterodyna) czy lekami stosowanymi w nadciśnieniu i niewydolności serca (tzw. beta-blokerami, np. atenolol) [7,8,12].

Donepezil jest metabolizowany w wątrobie przez te same enzymy co wiele leków, dlatego może wchodzić w interakcje:

• z lekami zwiększającymi stężenie donepezilu, np. ketokonazol, chinidyna, itrakonazol, erytromycyna, fluoksetyna
• z lekami zmniejszającymi stężenie donepezilu, m.in. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina
• z lekami powodującymi w połączeniu arytmię serca, np. chinidyna, amiodaron, sotalol, citalopram, escitalopram, amitryptylina, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna [13].

Dostępne postaci leków

Rywastygmina jest dostępna w lekach w takich postaciach jak: system transdermalny, plaster, roztwór doustny (stosowane w lecznictwie zamkniętym, czyli w szpitalach, np. Rivastigmine Hexal, 2 mg/ml), kapsułki twarde, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej (w lecznictwie zamkniętym, np. Nimvastid). W stosowanych dawkach plaster transdermalny może mieć mniej skutków ubocznych niż kapsułki, przy zachowaniu porównywalnej skuteczności [3].

Donepezil jest zarejestrowany w Polsce w postaci tabletek powlekanych i tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.

Zamienniki i preparaty

W polskich aptekach dostępne jest kilka zamienników zarówno dla rywastygminy jak i donepezilu, w różnych postaciach farmaceutycznych.

Rywastygmina – zamienniki 

Zamiennikami rywastygminy w postaci kapsułek do połykania są np.:

• Rivaldo, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6,0 mg, kapsułki twarde
• Ristidic, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6,0 mg, kapsułki twarde
• Rivastigmin NeuroPharma, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6 mg, kapsułki twarde
• Rivastigmin Orion, 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg, 6 mg,  kapsułki twarde.

Rywastygmina w postaci plastrów, gdzie substancja uwalnia się przez skórę do krwi w kontrolowanym, wolniejszym tempie, występuje w lekach, będących swoimi odpowiednikami, takich jak np.:

• Atmina, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h
• Evertas, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h
• Rivastigmine Mylan, 4,6 mg/24 h, 9,5 mg/24 h.

Donepezil – zamienniki

Donepezil w postaci tabletek jest dostępny w wielu produktach będących swoimi odpowiednikami, m.in.:

• Apo-Doperil, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Aricept, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Cogiton, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Donecept, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane
• Donectil, 5 mg, 10 mg, tabletki powlekane.

Donepezil w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest zarejestrowany w lekach:

• Cogiton ODT, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Donectil ODT 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Ricordo, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
• Yasnal Q-Tab, 5 mg, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej.

Podsumowanie

Do tej pory nie wykryto substancji w pełni zatrzymujących czy leczących chorobę Alzheimera. Zarówno donepezil, jak i rywastygmina to leki stosowane objawowo, opóźniające postęp tej choroby. Oba leki mają udokumentowaną skuteczność względem placebo, ich profil bezpieczeństwa jest znany i badany od dziesięcioleci. W postaci doustnej nieco większą częstością działań niepożądanych w badaniach charakteryzowała się rywastygmina. Jest ona szybko rozkładana przez nasz organizm, dlatego dawkuje się ją dwa razy na dobę lub stosuje w postaci plastrów transdermalnych. Donepezil można stosować raz na dobę, ze względu na dłuższy czas utrzymywania się w organizmie. Decyzja, który lek będzie lepszy dla konkretnego pacjenta, zależy od lekarza i odpowiedzi chorego na dobrane leczenie.

Leiszmanioza jest wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania, które co prawda w Polsce nie występują, ale mogą występować przypadki tej choroby przywleczone z zagranicy. Po zakażeniu organizmu tymi pierwotniakami  zarażają one białe krwinki (makrofagi), przez co dochodzi do rozsiewu patogenu do kluczowych organów, takich jak wątroba, śledziona czy szpik kostny [1].

Leiszmanioza u ludzi. Czy leiszmanioza jest zaraźliwa?

Wektorem tej choroby są komary, a ludzi czy zwierzęta są jedynie jej rezerwuarem. Dlatego do zakażenia człowieka najczęściej poprzez ukąszenie zakażonego komara lub zgniecenia i wtarcia go do rany. Zakażenie bez tego wektoru możliwe jest jedynie poprzez transfuzję krwi lub narkotyków dożylne oraz mogą być przekazane z matki na płód [2].

Leiszmanioza — objawy. Po czym rozpoznać chorobę?

Należy pamiętać, że okres inkubacji choroby jest długi i może wynosić od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Dlatego objawy mogą się pojawić nawet długo po np. powrocie z egzotycznej wycieczki, gdzie nastąpiło do ugryzienia przez zainfekowanego komara. Jakie są jednakże objawy tej choroby [3]?

Leiszmanioza skórna

W przypadku odmiany leiszmaniozy skórnej (owrzodzenie z Aleppo) po kilku tygodniach zaczynają pojawiać się zmiany skórne. Najczęściej dotyczą one odsłoniętych części kończyn oraz twarzy. Z reguły pierwszym objawem jest pojawienie się czerwonej grudki (o średnicy ok 2 cm), która następnie przyjmuje postać owrzodzenia z uniesionymi brzegami, wysiękiem surowiczym albo centralną martwicą czy strupami. Powiększone są również węzły chłonne. Zmiany skórne najczęściej samoistnie się goją w przeciągu kilku miesięcy, ale mogą pozostawić blizny [1,3].

Leiszmanioza skórno-śluzówkowa

W postaci skórno-śluzówkowej również początkowo obserwuje się zmiany skórne. Jednak po pewnym czasie, nawet po wielu latach, mogą zajść zmiany zapalno-wrzodziejące błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Objawia się to niedrożnością i krwawieniem z nosa, która przechodzi w bolesne owrzodzenia błon śluzowych oraz zniszczeniem tkanek krtani, warg czy nosa. W konsekwencji może to doprowadzić nawet do kalectwa, dlatego nigdy nie można lekceważyć zakażenia leiszmaniozą [2,3].

Leiszmanioza trzewna

Zdecydowanie najgroźniejszą postacią leiszmaniozy jest jednak jej odmiana trzewna. Jej okres inkubacji wynosi od 3 do 6 miesięcy, ale objawy mogą nie występować nawet latami. Zdarzają się jednak również przypadki, gdzie objawy występują dosyć szybko po zakażeniu i są bardzo ostre. Do najczęściej występujących objawów należą gorączka, biegunka, znaczne osłabienie, a nawet wyniszczenie organizmu oraz pojawiający się ciemniejszy odcień skóry. Może wystąpić m.in. powiększenie węzłów chłonnych, śledziony, wątroby, mogą pojawić się obrzęki czy płyn w jamie brzusznej. Co ważne, nieleczona leiszmanioza trzewna prowadzi do zgonu nawet 95% pacjentów w ciągu 2 lat, dlatego warto rozpocząć leczenie niezwłocznie, aby zwiększyć jak najbardziej szanse na wyzdrowienie [1,2].

Profilaktyka leiszmaniozy. Jak uniknąć zachorowania?

Ponieważ leczenie leiszmaniozy jest niezwykle skomplikowane, a objawy zagrażają życiu, warto zastosować działania profilaktyczne w przypadku podróży do regionów zagrożonych występowaniem tego pasożyta. Profilaktyka polega głównie na ochronie przeciw komarom:

• odpowiednia odzież z długimi rękawami, chroniąca jak największą powierzchnię ciała;
• moskitiery w oknach czy nad łóżkiem;
• repelenty zawierające DEET lub ikarydynę np. Muga;
• unikanie miejsc powszechnego występowania komarów (zbiorniki wodne, podmokłe tereny, itd) szczególnie od zmierzchu do świtu [1,3].

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie leiszmaniozy?

Leczenie leiszmaniozy  powoduje jedynie remisję jej objawów. Jego skuteczność zależy jednak od postaci choroby. W najłagodniejszej odmianie skórnej w ciągu roku nawet u 90% pacjentów dochodzi do wygojenia się powstałych ran. W przypadku zajęcia błon śluzowych, mimo leczenia, u wielu pacjentów może dojść do oszpecenia i kalectwa.

Z kolei najtrudniejsza w leczeniu leiszmanioza trzewna, niestety prowadzi do zgonów większości pacjentów. Ponieważ u pacjentów, u których występują niedobory odporności często dochodzi do reaktywacji objawów leiszmaniozy, najprawdopodobniej nie jest ona usuwana całkowicie z organizmu [1,3].

Leiszmanioza — leczenie. Jak wygląda terapia?

Leiszmanioza jest chorobą pasożytniczą rzadko rozpoznawaną w Polsce, a co gorsze, jej obraz kliniczny bywa bardzo zróżnicowany. Lekarze pierwszego kontaktu, do których najczęściej zwracają się zaniepokojeni pacjenci, muszą pamiętać, by uwzględniać ją u chorych obciążającym wywiadem dotyczącym podróży w tropikalne regiony. Lekarze POZ mogą nie znać zalecanych schematów leczenia, dlatego powinni jak najszybciej skierować takich pacjentów do poradni medycyny tropikalnej. Leczenie odbywa się zawsze pod kontrolą specjalistycznych poradni chorób tropikalnych, za pomocą silnych leków dostępnych na receptę. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza, które mogą różnić się w zależności od zdiagnozowanego typu leiszmaniozy. W tym celu mogą być stosowane m.in.:

• dożylnie stiboglukonian sodu np. Pentostam;
• ketokonazol w postaci tabletek np. Oronazol;
• itrakonazol w kapsułkach np. Orungal;
• flukonazol w kapsułkach np. Flucofast;
• dapson w tabletkach np. Disulone;
• liposomalna amfoterycyna B w zastrzykach np. Ambisome [4].

Podsumowanie

Leiszmanioza stanowi duży problem dla pacjentów, jak i lekarzy na całym świecie. Jej prawidłowa diagnoza i skuteczne leczenie jest niezwykle trudne. Jej całkowite wyleczenie, a w szczególności postaci trzewnej, jest w chwili obecnej, dla większości pacjentów, niemożliwe. Jednakże coraz lepsze poznanie tej choroby i poszukiwanie coraz to nowszych leków daje nadzieję na więcej rozwiązań w przyszłości. Póki co jednak, warto w szczególności pamiętać o znaczeniu profilaktyki i edukacji, które pełnią kluczową rolę w zapobieganiu rozprzestrzeniania się leiszmaniozy.

Potas jest bardzo ważnym pierwiastkiem, koniecznym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, mięśni i serca. Potas do organizmu jest dostarczany wraz z pożywieniem i pokarmami, a jego prawidłowe stężenie we krwi jest regulowane przez nerki. Prawidłowe stężenie potasu we krwi powinno znajdować się w zakresie 3,5–5,5 mmol/l. O  łagodnej hiperkaliemia można mówić przy stężeniu potasu 5,6–6,5 mmol/l, 6,6–7,5 mmol/l oznacza umiarkowaną hiperkaliemię, a ciężka to stężenie potasu powyżej 7,5 mmol/l [1].

Co powoduje nadmiar potasu?

• upośledzone wydalanie potasu przez nerki z moczem np. w przebiegu uszkodzenia nerek, niedoczynności nadnerczy lub w sytuacji stosowania leków, które zmniejszają wydalanie potasu przez nerki, takich jak inhibitory konwertazy angiotensyny np. enalapryl czy kaptopryl, blokery receptora angiotensynowego np. losartan czy walsartan, diuretyki oszczędzające potas, takie jak np. spironolakton czy amiloryd, niesteroidowe leki przeciwzapalne np. diklofenak czy ibuprofen, leki immunosupresyjne np. cyklosporyna i leki przeciwdrobnoustrojowe np. ketokonazol;
• zbyt duża podaż potasu z pokarmu lub suplementów diety, ale połączona z niewydolnością nerek lub przyjmowaniem leków, które hamują wydalanie potasu z moczem;
• może być spowodowany uwolnieniem dużych ilości potasu z komórek, chociażby w przypadku rozpadu guza nowotworowego, hemolizy, rozpadu dużych krwiaków czy kwasicy cukrzycowej lub metabolicznej [2].

Jakie są objawy hiperkaliemii?

Objawy hiperkaliemii najczęściej dają o sobie znać, gdy stężenie potasu we krwi zaczyna się szybko zwiększać. Z reguły łagodna hiperkaliemia przebiega bezobjawowo. Najczęściej występującymi objawami są:

• osłabienie mięśni, które może objawiać się nawet problemami ze wstawaniem z pozycji siedzącej czy wchodzeniem po schodach;
• porażeniem mięśni, szczególnie w kończynach dolnych;
• osłabieniem organizmu i szybkim męczeniem się (osłabione mięśnie oddechowe);
• duszności;
• bradykardia (wolne tętno);
• zdezorientowanie;
• mrowienie;
• w skrajnych przypadkach zatrzymanie pracy serca i nagłego zgonu [1,2].

Jak wygląda leczenie niewielkiego nadmiaru potasu?

Najważniejsze w leczeniu hiperkaliemii jest usunięcie przyczyny jej wystąpienia. Oprócz znalezienia i wyeliminowania przyczyny podaży zbyt dużej ilości potasu ważne jest również usunięcie jego nadmiaru, który stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadkach łagodnej hiperkaliemii lekarz z reguły zmienia leki lub ich dawkowanie, jeśli to one spowodowały jej wystąpienie oraz zaleca unikanie produktów spożywczych bogatych w potas, takich jak ziemniaki, pomidory, owoce itd. Nie podaje się również płynów dożylnych zawierających potas ani leków zawierających potas [2,3].

Zaawansowana hiperkaliemia — jak wygląda leczenie?

• gdy w przebiegu hiperkaliemii stwierdza się zmiany w EKG lub stanowi zagrożenie dla pacjenta, konieczna jest hospitalizacja;
• usunąć potas z organizmu można przy pomocy żywic jonowymiennych podawanych doustnie lub doodbytniczo;
• u pacjentów z groźnymi uszkodzeniami nerek najskuteczniejszą metodą usunięcia potasu z organizmu są dializy, najczęściej stosuje się hemodializę;
• stosuje się również leki wymienione w kolejnym akapicie;
• podczas leczenia regularnie kontroluje się stężenie potasu we krwi, aby ocenić skuteczność leczenia i odpowiednio go pokierować [2,3].

Jakie leki stosować na obniżenie potasu?

• w nagłych przypadkach stosuje się dożylny wlew glukozy i insuliny, dzięki czemu potas z krwi zostaje przetransportowany do komórek, co, mimo że nie prowadzi do zmniejszenia jego ilości w organizmie, zmniejsza ryzyko zatrzymania akcji serca;
• salbutamol podawany w nebulizacji np. Aspulmo czy Ventolin ma działanie zbliżone do wlewu glukozy, czy insuliny, transportując nadmiar potasu z krwi do komórek;
• wapń podawany w formie dożylnej np. Calcium chloratum WZF 10% nie zmniejsza stężenia potasu we krwi, ale chroni serce i znacznie zmniejsza ryzyko jego zatrzymania;
• przydatne są leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu z moczem jak, chociażby furosemid (np. Furosemidum Polpharma czy Furosemidum Polfarmex) lub torasemid (np. Diuver czy Toramide) [2,3].

Podsumowanie

Hiperkaliemia najczęściej jest spowodowana zaburzeniami czynności nerek lub stosowaniem leków. W większości przypadków, gdy nerki pracują prawidłowo. Hiperkaliemia, jeśli występuje, to nie daje żadnych objawów i nie wymaga hospitalizacji. Jednak w przypadku, gdy jest zaawansowana i można zauważyć zmiany w odczycie EKG, to może stanowić nawet stan zagrożenia życia i wymaga hospitalizacji. Leczenie polega na eliminacji jej przyczyny oraz zmniejszenia podaży potasu. Jako leki sprawdzają się m.in. leki moczopędne czy salbutamol w postaci wziewów. Stosowane są również wlewy dożylne glukozy, insuliny lub zawierające jony wapnia. W każdym przypadku, jeżeli występuje podejrzenie hiperkaliemii, warto zbadać poziom potasu we krwi i udać się do lekarza.

Zajady to potoczne określenie na pękające kąciki ust (ang. angular cheilitis). To dosyć popularna przypadłość, która bywa bardzo irytująca i niekomfortowa dla pacjenta. Dochodzi w niej do pojawienia się popękanej skóry w okolicach kątów warg, co powoduje ból, dyskomfort, pieczenie, a czasami nawet krwawienie. Popękana skóra tworzy rany, które mogą być trudne w gojeniu się. Kąciki ust są też narażone na ciągły ruch (np. w trakcie mówienia i jedzenia), co dodatkowo utrudnia proces.

Jakie są przyczyny pękających kącików ust?

Jednak jakie są przyczyny pękających kącików ust? Co powoduje pękanie skóry i powstawanie ran? Przyczyn jest wiele i może to być:

• Ślinienie się w nocy.
• Zmarszczki, które biegną od ust do podbródka (zmarszczki marionetkowe), szczególnie u ludzi starszych.
• Ostre warunki atmosferyczne, np. zimno i wiatr oraz przesuszona skóra.
• Różne zabiegi stomatologiczne i ortodontyczne.
• Nieprawidłowo dobrana proteza oraz brak jej higieny.
• Niedobory witamin, głównie B2, kwasu foliowego, B12, ale również cynku czy żelaza.
• Zakażenia grzybicze i inne infekcje [1].

Jakich witamin brakuje przy pękających kącikach ust?

Pękające kąciki ust mogą być spowodowane różnymi czynnikami, ale brak witamin z grupy B oraz żelaza może być jednym z głównych powodów. Brak tych witamin może prowadzić do infekcji bakteryjnych lub grzybiczych, które powodują pęknięcia w kącikach ust. Ważne witaminy z grupy B, które mogą mieć wpływ na kondycję skóry wokół ust, to przede wszystkim witamina B2 (ryboflawina). Witamina B2 odpowiada za prawidłowy stan błon śluzowych, a jej niedobór może prowadzić do występowania pękających kącików ust. Jednakże, ważne jest zrozumienie, że niedobór witamin nie zawsze jest jedyną przyczyną pękających kącików ust

Czy zajadami można się zarazić?

Czasami zajady bywają mylone z opryszczką warg, jednak to dwa odrębne schorzenia. Jeśli zajady nie mają podłoża bakteryjnego lub grzybiczego, to nie można się nimi zarazić.

Co na pękające kąciki ust?

Jak zostało wyżej zaprezentowane, przyczyn zajadów jest sporo. Mogą to być czynniki infekcyjne lub nieinfekcyjne. W codziennej diagnostyce nie wykonuje się, np. wymazów z okolic zajadów, aby stwierdzić podłoże stanu zapalnego. Zwykle stosuje się maści na zajady oraz witaminy. W poważniejszych przypadkach można zastosować leki, np. przeciwgrzybicze.

Wyeliminuj złe nawyki!

Jedną z częstszych przyczyn pękających kącików ust jest palenie papierosów. Ograniczenie, a najlepiej wyeliminowanie tego nałogu, może poprawić kondycję skóry [1].

Dbaj o nawilżenie skóry

Kolejną częstą przyczyną powstawania zajadów jest nadmiernie wysuszona skóry. W tym celu możesz stosować pomadki nawilżające i ochronne, np. Tisane Classic, Blistex, Oeparol Everyday, Regenerum.

Pamiętaj o tym szczególnie w okresie jesienno-zimowym, kiedy warunki atmosferyczne nie sprzyjają nawilżeniu skóry. Silny wiatr, mróz i promieniowanie słoneczne wpływają negatywnie na stan skóry. Jeśli wiesz, że twoje usta będą narażone na promieniowanie UV, to pomyśl o kupnie pomadki z filtrem UV.

Maść na pękające kąciki ust

W aptekach znajdziesz także specjalistyczne maści na pękające kąciki ust, czyli zajady. Należą do nich, np.:

• Zajadex;
• Maść B2 hec, na zajady;
• Lipskin;
• Cimmerin Plus;
• Actisoftin;
• Candi.

Większość z nich zawiera witaminę B2, której niedobór powoduje powstawanie zajadów. Takie preparaty to np. Zajadex i Maść B2 hec. Znajdziemy tam też ekstrakt z szałwii lekarskiej, która działa przeciwzapalnie i łagodzi podrażnienia.

Tabletki na zajady

Przyczyną pękających kącików ust są niedobory witamin. W tym celu można stosować tabletki na zajady, które w swoim składzie mają, np. witaminę B2. Będą to takie preparaty, jak:

• Zajavit;
• Vitaminum B2 hec;
• Zajatek APTEO;
• Vitaminum B2 TEVA;
• Kompleksy z witaminami z grupy B.

Leki na zajady

Czasami preparaty dostępne bez recepty mogą być niewystarczające, szczególnie wtedy, kiedy zajady mają podłoże bakteryjne lub grzybicze.

Podłoże grzybicze

Najczęściej stosuje się nystatynę w formie zawiesiny (np. Nystatyna Teva, Nystatin TZF, Nystapol). Nystatynę na zmiany skórne należy zwykle aplikować dwa razy na dobę [1].

Maści na pękające kąciki ust o podłożu grzybiczym dostępne są także bez recepty. Mamy tu do wyboru dwie substancje:

• Klotrimazol (Clotrimazolum Aflofarm/GSK/Hasco/Ziaja) – stosujemy trzy razy na dobę.
• Ketokonazol (Nizoral) – stosowanie trzy razy na dobę.

Terapia powinna potrwać około 2 tygodnie [1].

Podłoże bakteryjne

Przy infekcjach bakteryjnych stosuje się leki, takie jak:

• Mupirocyna (Bactroban, Mupirox, Taconal).
• Kwas fusydowy (Fucidin, Fusacid).

Oba preparaty podaje się 4 razy na dobę [1].

Jeśli przyczyną zajadów jest poważna infekcja grzybicza lub bakteryjna, to czasami wymagane jest doustne podawanie antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych [1].

Jakie są domowe sposoby na pękające kąciki ust?

Jeśli zajady nie są bardzo intensywne, to można pomyśleć o domowych sposobach na pękające kąciki ust. Co w takim razie można zrobić?

Zawsze dobrym pomysłem jest dbanie o odpowiednie nawilżenie skóry warg. Dobrze może nadać się do tego oliwa z oliwek. Dobrym sposobem będzie zastosowanie najzwyklejszych maści nawilżających jak np. te z witaminą A (Retimax) albo zwykłej wazeliny.

Przyczyną pękających kącików ust są niedobory witamin. Warto włączyć do swojej diety więcej warzyw i owoców, które są naturalnym źródłem witamin i minerałów.

Wiele osób poleca również miejscowe nakładanie miodu lub propolisu. Miód ma właściwości przeciwzapalne. Będzie również odżywiał i nawilżał zmienioną chorobowo skórę, dlatego można pomyśleć o jego zastosowaniu.

Co jeść na pękające kąciki ust?

Aby wspomóc leczenie pękających kącików ust, warto skupić się na odpowiedniej diecie, bogatej w składniki odżywcze. Oto kilka pokarmów, które mogą pomóc w łagodzeniu problemu:

1. Żywność bogata w witaminę B2: Możesz spożywać produkty takie jak mleko i produkty mleczne, jaja, ryby, mięso, orzechy, zielone warzywa liściaste oraz pełnoziarniste produkty zbożowe;
2. Żywność bogata w witaminę C:  Możesz sięgnąć po cytrusy, paprykę, truskawki, kiwi, szpinak i brokuły, które są bogate w tę witaminę;
3. Żywność bogata w witaminę E: Witamina E jest znana z właściwości nawilżających i ochronnych dla skóry. Możesz spożywać produkty takie jak orzechy, nasiona słonecznika, oleje roślinne (np. olej rzepakowy, olej z pestek winogron), avokado i szpinak, aby dostarczyć organizmowi witaminy E;
4. Żywność bogata w cynk: Cynk jest pierwiastkiem śladowym, który odgrywa istotną rolę w procesach gojenia się skóry. Możesz spożywać produkty takie jak wołowina, jagnięcina, nasiona dyni, orzechy nerkowca, nasiona słonecznika i ostrygi, które są bogate w cynk.

Co jest przyczyną grzybicy skóry?

Grzybica najczęściej może wystąpić w trakcie lub po antybiotykoterapii, sterydoterapii, w osłabieniu odporności czy w wyniku zmian hormonalnych. Może być następstwem cukrzycy, nowotworów czy choroby AIDS. Dotyczy wielu narządów i układów w organizmie. Może pojawić się w jamie ustnej, na języku, w gałce ocznej, a także na skórze, błonach śluzowych czy owłosionej skórze głowy. Dotyczyć może także paznokci. Poważną chorobą, wymagającą pilnej konsultacji lekarskiej i długiego leczenia jest grzybica układowa (np. zajęcie przewodu pokarmowego). A skąd ona się bierze? Grzybicę wywołują najczęściej grzyby z rodzaju Candida lub Aspergillus. Należy pamiętać, że jest ona chorobą zakaźną i podczas leczenia należy przestrzegać bezwzględnie zasad higieny (używać osobnego ręcznika, szczoteczki do zębów, dezynfekować sanitariaty). Wiemy już, co wywołuję grzybicę, ale jak z nią walczyć? Poznajmy maści na grzybicę skóry bez recepty. Dowiedzmy się też, co będzie lepsze: Daktarin czy Clotrimazolum a może terbinafina czy Clotrimazolum?

Jakie maści i kremy na grzybicę skóry są najskuteczniejsze?

Maści i kremy na grzybicę skóry to popularne i skuteczne środki do walki z infekcjami grzybiczymi. Są łatwo dostępne w aptekach i oferują różnorodne składniki aktywne, które pomagają zwalczyć różne rodzaje grzybów. Dzięki swojej wygodzie i skuteczności stanowią pierwszą linię obrony przed objawami grzybicy, takimi jak swędzenie, zaczerwienienie i łuszczenie się skóry. Najlepsza maść na grzybicę skóry powinna zawierać substancje takie jak klotrimazol, cyklopiroks z olaminą, mikonazol czy terbinafina.

Czy maść na grzybicę z klotrimazolem jest skuteczna?

Klotrimazol to dostępny obecnie także bez recepty lek przeciwgrzybiczy działający na grzyby z rodzaju Candida. Należy do grupy leków przeciwgrzybiczych, pochodnych imidazolu. Występuje w formie płynu na skórę, kremu na skórę i błony śluzowe oraz w postaci tabletek i kapsułek dopochwowych. Wskazania dotyczące stosowania maści na grzybicę z klotrimazolem obejmują skórę dotkniętą grzybicą w okolicy pachwin, pach, dłoni, stóp, grzybicy międzypalcowej oraz w łupieżu pstrym. Skuteczne jest stosowanie go w kandydozie skóry i błon śluzowych zewnętrznych narządów płciowych. Leczenie trwa zwykle od kilku dni do kilku tygodni i zależy od wielkości zmian chorobowych i ich umiejscowienia. Po ustąpieniu objawów należy jeszcze stosować miejscową terapię przeciwgrzybiczą przez cztery tygodnie. Maści i kremy z klotrimazolem na grzybicę to m.in. Clotrimazolum Hasło, Clotrimazolum GSK, Clotrimazolum Ziaja. Można je dostać bez recepty lekarskiej, co czyni je łatwo dostępną opcją dla pacjentów szukających maści przeciwgrzybiczej bez recepty. Warto także wspomnieć, że prócz grzybicy skóry, klotrimazol stosowany jest również w leczeniu grzybiczych zakażeń pochwy i sromu (np. tabletka dopochwowa Pirolam Intima Vag), co pozwala na skuteczne miejscowe leczenie kandydozy intymnej.

Clotrimazolum GSK, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera klotrimazol, który działa przeciwgrzybicznie;
• do stosowania zewnętrznego na skórę i błony śluzowe;
• po konsultacji lekarskiej może być stosowany u dzieci.

Clotrimazolum Aflofarm, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja kremu zapewnia dość szybkie wchłonięcie leku i nie pozostawia tłustych plam.
• najtańszy preparat na rynku;
• do stosowania od 11. roku życia (młodsze dzieci po konsultacji lekarskiej);
• może być stosowany u kobiet w ciąży po I trymestrze i karmiących piersią;
• po otwarciu zużyć w ciągu 28 dni.

Kiedy warto stosować cyklopiroks z olaminą?

Cyklopiroks z olaminą to sprawdzony lek przeciwgrzybiczy, stosowany od kilkudziesięciu lat w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych. Jego największą zaletą jest szerokie spektrum działania – zwalcza dermatofity, grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida, a także grzyby z rodzaju Malassezia, odpowiedzialne za łupież i łojotokowe zapalenie skóry. Co więcej, wykazuje również działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, dzięki czemu może pomagać nie tylko w walce z grzybem, ale też łagodzić towarzyszące zakażeniu zaczerwienienie i swędzenie. Ważną zaletą kliniczną jest fakt, że przez kilkadziesiąt lat stosowania nie odnotowano przypadków oporności grzybów na tę substancję, co wyróżnia ją korzystnie na tle wielu innych leków przeciwgrzybiczych.

W przypadku zakażeń skóry cyklopiroks z olaminą dostępny jest w wielu postaciach, takich jak żel, krem, płyn czy zawiesina (np. seria preparatów Pirolam), a stosuje się go zazwyczaj dwa razy na dobę przez kilka tygodni. Poza preparatami dermatologicznymi substancja ta występuje również w szamponach (stosowanych przy łupieżu i łojotokowym zapaleniu skóry głowy), lakierach do paznokci (w leczeniu grzybicy paznokci) oraz kremach i globulkach dopochwowych (przy kandydozie pochwy). Działania niepożądane są rzadkie i mają zazwyczaj łagodny, miejscowy charakter – mogą pojawić się pieczenie, świąd lub zaczerwienienie w miejscu aplikacji.

Pirolam, żel

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera cyklopiroks z olaminą, który działa przeciwgrzybiczo, przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie;
• do stosowania zewnętrznego na skórę;
• stosuje się 2 razy na dobę;
• nie stosować u niemowląt i dzieci poniżej 6. roku życia;
• okres ważności po pierwszym otwarciu tuby wynosi 3 miesiące.

Jaki krem na grzybicę zawierający mikonazol wybrać?

Wśród postaci leków występujących w formie kremu i maści na rynku aptecznym funkcjonuje mikonazol. Jest to lek zarejestrowany do leczenia grzybicy międzypalcowej i grzybicy obrębnej pachwin. Leczenie po ustąpieniu objawów świądu i łuszczenia skóry należy kontynuować jeszcze przez tydzień. Lek stosowany jest miejscowo i w niewielkim stopniu wchłania się do krążenia ogólnego.

Szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe-warfarynę, może dochodzić bowiem do zwiększania ryzyka krwawień podczas jednoczesnego stosowania. Mikonazol występuje w lekach bez recepty, takich jak Daktarin krem lub Miconal żel. Można go dostać także na receptę pod nazwą Mycosolon maść. Wielu pacjentów zastanawia się: Daktarin czy Clotrimazolum – co wybrać? Wybór zależy od rodzaju grzybicy i indywidualnych preferencji pacjenta, ale oba preparaty są skuteczne w leczeniu większości infekcji grzybiczych skóry.

Daktarin, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja kremu zapewnia dość szybkie wchłonięcie leku i nie pozostawia tłustych plam.
• działa na grzyby i niektóre bakterie;
• należy stosować jeszcze tydzień po ustąpieniu objawów;
• stosuje się 2 razy na dobę.

Terbinafina czy Clotrimazolum – które lepsze na grzybicę skóry?

Terbinafina jest bardzo skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu syntezy steroli w komórkach grzyba i zakłócaniu oddychania komórkowego. Stosowany w grzybicy stóp, skóry gładkiej, fałdów skórnych, drożdżycy skóry i łupieżu pstrym. Ma szerokie spektrum działania. Już w niedużych dawkach działa grzybobójczo na dermatofity, pleśnie i niektóre grzyby dimorficzne. Terbinafina nie wpływa na metabolizm innych leków, dlatego też jej stosowanie nie wiąże się z ryzykiem interakcji. Przenika do mleka kobiecego, dlatego też nie zaleca się jej w okresie karmienia piersią. Czas leczenia zależny jest od nasilenia zmiany i jej umiejscowienia. Zwykle leczenie trwa od jednego do dwóch tygodni.

Wybierając między terbinafiną a clotrimazolum, warto wiedzieć, że terbinafina wymaga jednej aplikacji na dobę, w odróżnieniu od clotrimazolum, który należy stosować 2-3 razy w ciągu doby. Terbinafinę do smarowania skóry można kupić bez recepty, pod następującymi nazwami: Myconafine krem, Tersilat krem, Terbilum krem, Undofen Max krem, Lamisilatt krem, Terbinafina Ziaja krem.

Terbinafina Ziaja, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja kremu zapewnia dość szybkie wchłonięcie leku i nie pozostawia tłustych plam.
• wystarczy stosować raz na dobę;
• dla osób od 12. roku życia;
• polski producent.

Tersilat, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja kremu zapewnia dość szybkie wchłonięcie leku i nie pozostawia tłustych plam.
• wystarczy stosować raz na dobę;
• dla osób od 12. roku życia.

Jakie inne maści przeciwgrzybicze bez recepty są dostępne?

Na sam koniec warto wspomnieć o substancji jaką jest ketokonazol, bo również występuje w formie kremu na grzybicę bez recepty. Ketokonazol to lek przeciwgrzybiczy stosowany obecnie najczęściej w grzybicy owłosionej skóry głowy wywołanej przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. Najczęściej występującym objawem zakażenia tym grzybem jest łupież owłosionej skóry głowy, łupież pstry oraz łojotokowe zapalenie skóry. Przemijającym działaniem niepożądanym leku może być podrażnienie skóry głowy, zaczerwienienie, świąd i zapalenie mieszków włosowych. Ketokonazol można spotkać pod następującymi nazwami handlowymi: Nizoral krem (lek bez recepty).

Nizoral, krem

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja kremu zapewnia dość szybkie wchłonięcie leku i nie pozostawia tłustych plam.
• do leczenia łupieżu pstrego, grzybicy ciała i łojotokowego zapalenia skóry.

Jak zapobiegać zakażeniom grzybiczym skóry?

Najwłaściwszą profilaktyką jest higiena osobista i nienarażanie się na zakażenie w miejscach publicznych (basen, łazienka publiczna, sauna). Warto pamiętać o klapkach na basen i przestrzeganiu higieny w miejscach, z których korzysta wiele osób. Podczas antybiotykoterapii czy innej kuracji przeciwbakteryjnej warto stosować probiotyki, które dbają o prawidłowy stan naszej mikroflory a tym samym odporności. Zdecydowanie nasze bakterie jelitowe mają wysoką zdolność niedopuszczania do rozwoju zakażeń grzybiczych.

Warto wiedzieć, że zakażenie grzybicze powodować może nadmierny rozrost patologicznej flory bakteryjnej w naszym organizmie. Przykładem może być tu niezwykle oporna na leczenie bakteria Clostridium difficile, która między innymi pojawia się podczas długotrwałej i inwazyjnej antybiotykoterapii. Początkowo podczas takiego leczenia dochodzi do wzrostu grzybów w przewodzie pokarmowym, a następnie te sprzyjające warunki powodują namnażanie się Clostridium i bardzo poważne następstwa w postaci zakażenia układu pokarmowego i silnej biegunki. Clostridium jest bakterią bardzo oporną na leczenie i daje bardzo wysokie ryzyko nawrotów.

Podsumowanie

W leczeniu grzybicy jest dostępnych wiele leków działających miejscowo. Zależnie od miejsca zakażenia i nasilenia zmian można dobrać odpowiedni produkt. Zmiany grzybicze zdecydowanie powinno się leczyć, by nie dopuścić do rozwoju zakażenia i przenoszenia choroby na zdrowe osoby z otoczenia. Najlepsza maść na grzybicę skóry to taka, która zawiera substancję aktywną odpowiednią dla konkretnego rodzaju grzybicy. Maści, kremy i żele na grzybicę skóry bez recepty, zawierające klotrimazol (np. Clotrimazolum GSK), mikonazol (np. Daktarin), cyklopiroks z olaminą (np. Pirolam) lub terbinafinę (np. Terbinafina Ziaja), będą dobrym wyborem dla większości pacjentów z powierzchownymi infekcjami grzybiczymi. Pacjent powinien przestrzegać zaleceń producenta różnych postaci leku, a także właściwie dawkować lek, mieć świadomość możliwych działań niepożądanych i ewentualnych interakcji z innymi lekami. Wszystkie te informacje może przekazać pacjentowi farmaceuta. Jego obowiązkiem jest również skierowanie pacjenta do lekarza, jeśli podejrzewa grzybicę układową, która wymaga specjalistycznego leczenia.

Jest to choroba wywołana przez grzyby Malassezia furfur i Malassezia globosa. Te drożdżopodobne grzyby są składnikiem mikroflory skóry u 50-80% populacji ludzkiej. Odżywiają się naszym naskórkiem i łojem. Łupież pstry znany jest również pod nazwą pityriasis versicolor. Występuje na całym świecie, jednakże zdecydowanie częściej chorują mieszkańcy obszarów tropikalnych (ok 40%). W Europie liczby te są znacznie mniejsze i oscylują w granicach 1-4%. Dotyczy głównie osób w wieku dojrzewania. Ma to związek ze wzmożoną aktywnością gruczołów łojowych w tym wieku [1].

Jak wygląda łupież pstry?

Charakterystyczne dla łupieżu pstrego są żółtawobrunatne, owalne i okrągłe plamy, które pojawiają się szczególnie na klatce piersiowej, dekolcie, szyi i ramionach. Łupież pstry może pojawić się także na twarzy, brzuchu lub pod pachami. Początkowo zmiany mogą przypominać pokrzywkę, będąc beżowe lub jasnoróżowe, lekko zaczerwienione, lecz z czasem barwa starszych wykwitów zmienia się, co w połączeniu z kolorem nowych plam nadaje skórze charakterystyczny “pstry” wygląd. Zmiany skórne nie opalają się, gdyż grzyby blokują syntezę melatoniny, co staje się wyraźnie widoczne na tle opalonej skóry. Ponieważ obserwowane są częste nawroty, ważne jest szybkie diagnozowanie tych zmian skórnych [2,3].

Łupież pstry – co jest przyczyną? Co go nasila?

Namnożenie obecnych na skórze grzybów Malassezia furfur i Malassezia globosa jest jedną z głównych przyczyn występowania łupieżu pstrego. Rozwój tych grzybów jest szczególnie intensywny w warunkach wilgotnej i ciepłej pogody. Do czynników sprzyjających łupieżowi pstremu należą także tłusta skóra, nadmierne pocenie się, zmiany hormonalne, obniżona odporność oraz niedożywienie. Ryzyko rozwinięcia się łupieżu pstrego wzrasta również w wyniku długotrwałego stosowania antybiotyków, kortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych.

Otyłość, intensywne pocenie się oraz fałdy skóry mogą dodatkowo sprzyjać namnażaniu się grzybów. Możliwe jest zarażenie się łupieżem pstrym poprzez kontakt z niezdezynfekowanymi narzędziami u fryzjera, kosmetyczki czy podczas wizyty w saunie czy na basenie, choć ryzyko jest mniejsze niż w przypadku grzybicy stóp czy paznokci. Korzystanie z tej samej szczotki do włosów, czapki czy ręczników co osoba zakażona oraz nieodpowiednia higiena również mogą przyczyniać się do rozwoju łupieżu pstrego [1,4].

Czy łupież pstry jest zaraźliwy?

Łupież pstry jest zaraźliwy, ponieważ jest wywoływany przez grzyby z rodzaju Malassezia, które naturalnie występują na skórze człowieka, ale w niektórych warunkach mogą nadmiernie się namnażać, prowadząc do infekcji. Zarażenie może nastąpić poprzez bezpośredni kontakt skóra do skóry z osobą zakażoną lub pośrednio, na przykład przez wspólne używanie ręczników, ubrań, szczotek do włosów czy przez kontakt z zainfekowanymi powierzchniami, takimi jak łóżka czy fotele w miejscach publicznych, np. w saunach czy na basenach. Warto jednak zaznaczyć, że zakażenie jest bardziej prawdopodobne, jeśli dana osoba ma obniżoną odporność lub inne czynniki sprzyjające rozwojowi grzybów.

Jak nie zarazić się łupieżem pstrym?

Skoro wiemy już, że łupież pstry jest zaraźliwy, należy poznać metody, aby jednak uniknąć zachorowania. Aby zapobiegać łupieżowi pstremu, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Warto zwrócić uwagę na te poniższe:

• dbaj o higienę, szczególnie w przypadku wizyty w takich miejscach jak sauny, baseny itd;
• unikaj łojotoku na skórze;
• jeżeli mieszkasz z osobą mająca łupież pstry, dezynfekuj wspólnie używane przedmioty oraz nie używaj tych samych ręczników, odzieży, szczotek do włosów itd;
• kup specjalny szampon zawierający selen np. Selsun Blue;
• często zmieniaj odzież (szczególnie w lecie kiedy częściej się pocisz);
• stosuj odpowiednią dietę, bogatą w cynk, żelazo, witaminę D i unikaj palenia papierosów (zwiększają ryzyko łupieżu pstrego) [1,3].

Jak leczyć łupież pstry?

Niestety łupież pstry jest chorobą przewlekłą, z częstymi nawrotami (nawet 60-80% chorych), dlatego bardzo ważna jest profilaktyka, a także cykliczne leczenie łupieżu pstrego. Dobór leczenia zależy od przebiegu choroby oraz jej przyczyn. Powinien to zrobić lekarz dermatolog. Najczęściej w pierwszej fazie leczenia łupieżu pstrego przypisuje on leki miejscowe, takie jak maści, żele, czy szampony.

Maść na łupież pstry

Najlepsze maści na łupież pstry mogą zawierać m.in. przeciwgrzybiczy ketokonal, klotrimazol, mikonazol. Mogą one zawierać także substancję czynną o nazwie cyklopiroks, który również jest lekiem przeciwgrzybiczym, który działa przez zakłócanie metabolizmu komórek grzybów, prowadząc do ich obumierania i eliminacji zakażenia. Poniżej przedstawiamy żele, kremy i maści na łupież pstry dostępne w aptekach bez recepty.

Pirolam, żel

O produkcie

• zawiera parahydroksybenzoesan metylu i propylu – może podrażniać skórę;
• zawiera substancje o działaniu przeciwgrzybiczym;
• po otwarciu można stosować tylko 3 miesiące;
• stosować tylko na skórę, nie na błony śluzowe.

Miconal, żel

O produkcie

• stosować tylko na skórę, nie na błony śluzowe;
• po zastosowaniu żelu, należy dokładnie umyć ręce wodą z mydłem.

Clotrimazolum GSK, krem

O produkcie

• nie należy stosować kremu jeżeli jest się uczulonym na którykolwiek z jego składników;
• nie powinno się przerywać stosowania leku nawet gdy objawy choroby ustąpiły (grozi to nawrotem zakażenia);
• krem wchodzi w interakcje ze środkami antykoncepcyjnymi wykonanymi z lateksu, takimi jak prezerwatywy i krążki domaciczne, dlatego w okresie leczenia lekiem i przez 5 dni po jego zakończeniu, należy stosować inne środki antykoncepcyjne;
• nie należy stosować leku w trakcie pierwszych trzech miesięcy ciąży, a po 3 miesiącu ciąży należy skonsultować się z lekarzem;
• nie powinno się stosować leku w trakcie karmienia piersią.

Nizoral, krem

O produkcie

• Ze względu na zawartość glikolu propylenowego lek może powodować podrażnienie skóry;
• Ze względu na zawartość alkoholu stearylowego i cetylowego lek może powodować miejscową reakcję skórną.

Szampon na łupież pstry

Szampony na łupież pstry mogą zawierać również substancje przeciwgrzybicze, w tym głównie ketokonazol (Zoxin-med, Nizoral), ale również dostępne są szampony z siarczkiem selenu.

Nizoral, szampon

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• stosowany do leczenia łupieżu, a także profilaktycznie u osób z tendencją do jego występowania;
• dla osób od 12. roku życia;
• nie dopuszczać do kontaktu z oczami;
• mocno wysusza włosy i skórę głowy;
• zawiera ketokonazol – substancję o działaniu przeciwłupieżowym;
• występuje w butelkach o różnej wielkości a także w saszetkach.

Zoxin-med, szampon leczniczy

O produkcie

• zawiera czerwień koszenilową – może powodować reakcje alergiczne;
• może powodować zmianę koloru włosów.

Tabletki na łupież pstry

W przypadku łupieżu pstrego, kiedy miejscowe metody leczenia, takie jak maści i szampony na łupież pstry, nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczna może okazać się terapia ogólna. Zazwyczaj polega ona na stosowaniu doustnych tabletek przeciwgrzybiczych z itrakonazolem w dawce 200 mg przez okres 7 dni lub flukonazolem w dawce 150-300 mg, raz w tygodniu przez 2 do 4 tygodni. Niestety nie istnieją tabletki na łupież pstry bez recepty.

Mycosyst, kapsułki

O produkcie

• tylko na receptę;
• zawiera laktozę.

Itrax, kapsułki twarde

O produkcie

• tylko na receptę;
• stosować bezpośrednio po posiłku.

Jak dbać o skóre głowy podczas łupiezu pstrego?

Terapia łupieżu pstrego wymaga zastosowania leków, np. z ketokonazolem, które działają dobrze, ale niestety mocno wysuszają skórę głowy i włosy. Warto pomyśleć o pielęgnacji skóry głowy i włosów już podczas trwania terapii leczniczej. Idealnie nadadzą się do tego kosmetyki lub dermokosmetyki, które koją podrażnienia, redukują świąd, nawilżają skórę i odbudowują barierę hydrolipidową, np. La Roche-Posay Kerium, Pharmaceris H Purin, Vichy Dercos, Ducray Elution. Warto rozważyć też preparaty, które mają składniki przeciwgrzybicze (np. cyklopiroks w Ducray Kelual DS), ale działają łagodnie i kojąco – przeciwnie do leków na łupież. Takie dermokosmetyki można stosować nawet zamiast, np. Nizoralu, a szczególnie warto wdrożyć je do codziennej pielęgnacji skóry głowy skłonnej do łupieżu.

Podsumowanie

Podsumowując, skuteczne leczenie łupieżu pstrego wymaga odpowiedniej diagnozy i zastosowania właściwej terapii, która może obejmować zarówno leczenie miejscowe, jak i ogólne.Pamiętaj, że regularne wizyty u specjalisty i przestrzeganie jego zaleceń są kluczowe dla szybkiego powrotu do zdrowia i uniknięcia nawrotów choroby.

Cyklopiroks, ciclopirox a może cyklopiroksolamina. Pewnie często słyszycie te nazwy w kontekście preparatu przeciwgrzybiczego lub skutecznego lakieru na grzybicę paznokci. Ale co to tak właściwie jest? Pod względem chemicznym cyklopiroks należy do tzw. hydroksypirydonów, co oznacza, że nie jest w żaden sposób “spokrewniony” z powszechnie stosowanymi związkami azolowymi (np. klotrimazol, ketokonazol, flukonazol, mikonazol, ekonazol), pochodnymi alliloaminy (terbinafina) czy morfoliny (amorolfina). A na co działa cyklopiroks? Dzięki szerokiemu spektrum działania cyklopiroks jest skuteczny wobec większości istotnych klinicznie drożdżaków i pleśni, a także dermatofitów. Jednak na tym nie koniec, bowiem substancja lecznicza może być również stosowana w przypadku infekcji grzybiczych wywołanych przez niektóre gatunki Candida, które zwykle wykazują oporność na wymienione wyżej związki azolowe. Z tego wynika, że to szeroko działający preparat przeciwgrzybiczy. Jak w takim razie działa ten związek?

Na czym polega mechanizm działania ciclopiroxu? Aktywność przeciwdrobnoustrojowa opiera się w tym przypadku na dosyć wysokim powinowactwie tej substancji do kationów metali trójwartościowych (glinu, żelaza). W wyniku takiej interakcji powstają związki chelatowe, a to wpływa niekorzystnie na procesy oddychania komórkowego zachodzące w komórkach grzybów. Chelaty cyklopiroksu wiążą się m.in. ze ścianą i błoną komórkową, a także mitochondriami i rybosomami drobnoustrojów, a to hamuje dalszy dalszy rozwój patogenów [1,2].

Czym się różni cyklopiroks od cyklopiroksolaminy?

Cyklopiroks i cyklopiroksolamina to tak naprawdę dwa różne określenia tej samej substancji leczniczej, choć stosowane są w nieco innych kontekstach. Sama cyklopiroksolamina to forma soli – konkretnie etanoloaminowa sól cyklopiroksu – i to właśnie ona jest wykorzystywana w większości dostępnych na rynku preparatów przeciwgrzybiczych. Gdy mówimy o cyklopiroksie lakierze, czyli popularnym i skutecznym lakierze na grzybicę paznokci, mamy zazwyczaj na myśli produkty zawierające właśnie cyklopiroksolaminę. W praktyce dla pacjenta różnica między tymi nazwami nie jest aż tak istotna – obie formy działają przeciwgrzybiczo i zwalczają drożdżaki, pleśnie i dermatofity. Warto jednak wiedzieć, że w ulotce może być podana jedna z tych nazw – ciclopirox (nazwa międzynarodowa) lub cyklopiroksolamina – ale mechanizm działania i skuteczność leczenia pozostają takie same. Dzięki temu, niezależnie od nazewnictwa, pacjenci mogą mieć pewność, że sięgają po sprawdzony preparat przeciwgrzybiczy. Jeśli już znamy różnice między cyklopiroksem a cyklopiroksolaminą, to sprawdźmy, jakie są dostępne skuteczne lakiery na grzybicę z tym związkiem.

Jakie leki i lakiery z cyklopiroksem są dostępne w Polsce?

Cyklopiroks jest efektywny w stosunkowo wąskim, ale jednocześnie dość wysokim zakresie stężeń obejmującym przedział 10-100 mg/l. Co ważne, leki przeciwgrzybicze z cyklopiroksem występują w dwóch postaciach: zawierają “czysty” cyklopiroks (ciclopirox) lub sól tego związku z olaminą (ciclopirox olaminum). Wśród przykładowych preparatów z cyklopiroksem/cyklopiroksolaminą można wymienić Pirolam (lakier do paznokci, zawiesina na skórę lub szampon), Hascofungin (krem i płyn na skórę), Ciclolack (lakier do paznokci).

Pirolam, lakier na grzybice paznokci

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• wskazany do leczenia łagodnej i umiarkowanej grzybicy paznokci, gdy zajęte jest mniej niż 50% płytki paznokciej i nie więcej niż 4 paznokcie;
• aplikator z pędzelkiem pozwala dokładnie nałożyć warstwę lakieru;
• w 1. miesiącu lakier nakłada się co 2. dzień, w 2. miesiącu 2 razy w tygodniu, a w 3. miesiącu raz w tygodniu;
• produkt przeznaczony dla dorosłych.

Ciclolack, lakier na grzybice paznokci

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• wskazany do leczenia łagodnej i umiarkowanej grzybicy paznokci, gdy zajęte jest mniej niż 50% płytki paznokciej i nie więcej niż 4 paznokcie;
• zawiera komplet szpatułek, pilniczków i wacików;
• w 1. miesiącu lakier nakłada się co 2. dzień, w 2. miesiącu 2 razy w tygodniu, a w 3. miesiącu raz w tygodniu;
• produkt przeznaczony dla dorosłych;
• po pierwszym otwarciu zużyć w ciągu 6. miesięcy.

Pirolam, szampon

O produkcie

• oprócz cyklopiroksolaminy zawiera klimbazol (działanie przeciwgrzybicze) oraz kompleks witamin do wzmocnienia włosów;
• zwalcza łupież i łagodzi podrażnienia;
• pomocny także w zapobieganiu nawrotom łupieżu;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości oraz saszetkach jednodawkowych;
• bez barwników;
• przebadany dermatologicznie.

Pirolam, lakier na grzybice paznokci

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• wskazany do leczenia łagodnej i umiarkowanej grzybicy paznokci, gdy zajęte jest mniej niż 50% płytki paznokciej i nie więcej niż 4 paznokcie;
• aplikator z pędzelkiem pozwala dokładnie nałożyć warstwę lakieru;
• w 1. miesiącu lakier nakłada się co 2. dzień, w 2. miesiącu 2 razy w tygodniu, a w 3. miesiącu raz w tygodniu;
• produkt przeznaczony dla dorosłych.

Hascofungin, płyn do stosowania na skórę

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• wskazany do miejscowe leczenia grzybicy skóry i łupieżu pstrego;
• zawiera cyklopiroksolaminę.

Powyższe preparaty to produkty lecznicze dostępne bez recepty. Wskazaniami do ich stosowania są grzybice różnego pochodzenia występujące w okolicy stóp (na podeszwach i powierzchniach bocznych, między palcami), pod piersiami, pomiędzy fałdami skórnymi, na podudziach, a także na paznokciach. Co więcej, preparaty z cyklopiroksem są również skuteczne w przypadku leczenia łupieżu pstrego (żółtobrunatnych zmian chorobowych obejmujących skórę klatki piersiowej) oraz łojotokowego zapalenia owłosionej skóry głowy. W Polsce dostępne są również preparaty z cyklopiroksem na receptę, np. Batrafen (płyn na skórę), Stieprox (szampon – chociaż aktualnie nie jest dostępny w aptekach), Axopirox (lakier do paznokci z cyklopiroksem) oraz Polinail (lakier do paznokci).

Jak stosować preparaty z cyklopiroksem?

Stosowanie preparatów z cyklopiroksem różni się w zależności od dolegliwości, z jaką mamy do czynienia. W leczeniu grzybicy skóry owłosionej i gładkiej należy sięgnąć po zawiesinę, płyn do stosowania na skórę lub krem. Dawkowanie opiera się na aplikowaniu tego typu preparatów dwa razy na dobę do czasu ustąpienia symptomów (najczęściej przez 14 dni). Po tym czasie można zastosować leczenie podtrzymujące trwające od 7 do 14 dni (w celu zapobiegania nawrotom choroby) [3, 4].

Terapia grzybicy paznokci opiera się zaś na stosowaniu 8% lakieru leczniczego przez co najmniej trzy (w przypadku grzybicy paznokci dłoni) do sześciu miesięcy (w przypadku grzybicy paznokci stóp). Kuracja dzieli się na kilka etapów, spośród których każdy trwa 30 dni. W trakcie pierwszego miesiąca aplikujemy lakier co drugi dzień, kolejno dwukrotnie w ciągu tygodnia, a następnie raz w tygodniu. Jednocześnie należy pamiętać o dokładnym zmywaniu preparatu z płytki paznokciowej, a także regularnym piłowaniu paznokci jednorazowym pilnikiem. W zależności od indywidualnych uwarunkowań, całkowity czas trwania leczenia może wynosić nawet od 6 do 12 miesięcy. Co ważne, podczas stosowania lakieru leczniczego z cyklopiroksem nie należy używać preparatów kosmetycznych w postaci emalii [3,5].

Wskazaniem do stosowania cyklopiroksu jest również łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy oraz łupież. W takiej sytuacji skuteczny może okazać się 1,5% szampon leczniczy, który należy nanosić 2-3 razy w tygodniu. Maksymalny czas trwania terapii nie powinien przekroczyć 4 tygodni [6].

Podsumowanie

Cyklopiroks to skuteczny preparat przeciwgrzybiczy, który znajdziemy w różnych formach – od lakierów na grzybicę paznokci, przez szampony, aż po kremy i płyny na skórę. Niezależnie od tego, czy na opakowaniu widnieje nazwa cyklopiroks, ciclopirox czy cyklopiroksolamina, substancja działa w ten sam sposób – hamuje rozwój drożdżaków, pleśni i dermatofitów. Najczęściej stosowaną formą jest cyklopiroks lakier, który pomaga w leczeniu łagodnej i umiarkowanej grzybicy paznokci. Dostępne bez recepty preparaty, takie jak Pirolam czy Ciclolack, są wygodne w użyciu i dobrze tolerowane. Jeśli zmagasz się z problemem grzybicy skóry lub paznokci, warto sięgnąć po sprawdzony i szeroko stosowany cyklopiroks lakier lub inny produkt z tej grupy.

Łupież to bardzo powszechny problem, który dotyczy populacji w każdym wieku. Do typowych objawów łupieżu skóry głowy należą: swędząca i łuszcząca się skóra bez stanu zapalnego. Najczęściej u podstawy łupieżu, oprócz nadprodukcji łojotoku, leży kolonizacja skóry przez grzyby z rodzaju Malassezia, dlatego leczenie szamponem z ketokonazolem (czyli substancją przeciwgrzybiczą) jest dobrym krokiem terapeutycznym i metodą zwalczania łupieżu. Szacuje się, że sami tylko Amerykanie wydają około 300 milionów dolarów na preparaty przeciwłupieżowe [1]!

Czy łupież skóry głowy to zawsze “tylko” łupież?

Opisywane problemy skórne są przypadłością nawet połowy populacji, częściej występuje u mężczyzn. Pojawia się zatem pytanie, czy łupież to niewinna dolegliwość, nad którą nie warto się pochylać czy może stanowić poważniejszy problem? Łupież często może być mylony z łojotokowym zapaleniem skóry. Oba problemy mają podobne podłoże etiologiczne, jednak łojotokowe zapalenie skóry jest poważniejsze. W przebiegu tej choroby pojawia się stan zapalny skórny, a łuszczenie obejmuje nie tylko skórę głowy, ale także twarz (głównie brwi i okolice nosa oraz ust), okolice uszu i górną część klatki piersiowej. Leczenie łojotokowego zapalenia skóry jest bardziej skomplikowane i nie zawsze wystarczą tam tylko szampony przeciwłupieżowe z ketokonazolem [1].

Co powoduje łupież i co może go nasilać?

Łupież głowy to często występujący problem skórny, który może być nasilany przez różne czynniki. Oto niektóre z głównych czynników, które mogą przyczynić się do nasilenia łupieżu skóry głowy:

1. Infekcje grzybicze: Łupież może być spowodowany infekcjami grzybiczymi skóry głowy, takimi jak łupież pstry (pityriasis versicolor) lub łupież mokry (tinea capitis). Te infekcje mogą nasilać łuszczenie skóry i powodować zmiany na skórze głowy.
2. Sucha skóra: Nadmierne wysuszenie skóry głowy może prowadzić do łupieżu. Zimowe warunki atmosferyczne, częste mycie głowy gorącą wodą oraz stosowanie agresywnych szamponów mogą przyczyniać się do wysuszenia skóry i nasilenia łupieżu.
3. Nadmierna produkcja sebum: Zbyt duża produkcja łoju przez gruczoły łojowe na skórze głowy może sprzyjać rozwojowi łupieżu. Nadmiar sebum może tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi drobnoustrojów, które przyczyniają się do łupieżu.
4. Reakcje alergiczne lub podrażnienia: Niektóre składniki w kosmetykach do pielęgnacji włosów, szamponach lub odżywkach mogą powodować reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry głowy, co może nasilać łupież.
5. Stres: Stres może wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego i hormonów, co może wpływać na stan skóry, w tym na łupież skóry głowy.
6. Dieta: Niektóre badania sugerują, że dieta bogata w tłuszcze nasycone i uboga w składniki odżywcze, takie jak witaminy i minerały, może wpływać na rozwijanie się łupieżu. Jednak związek między dietą a łupieżem nie jest jeszcze w pełni zrozumiany.
7. Zaburzenia hormonalne: Niektóre zaburzenia hormonalne, takie jak choroby tarczycy, mogą wpływać na stan skóry głowy i prowadzić do łupieżu.
8. Częste używanie gorących urządzeń do stylizacji włosów: Częste używanie suszarek do włosów, lokówek lub prostownic może prowadzić do wysuszenia skóry głowy i nasilenia łupieżu.

Ketokonazol bez recepty w leczeniu łupieżu skóry głowy

Podstawowym krokiem i terapią I rzutu jest stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych. Przykładem jest ketokonazol. To substancja, która działa silnie przeciwgrzybiczo. Mechanizm polega na blokowaniu prawidłowej budowy błony komórkowej grzybów. W efekcie zwiększa się przepuszczalność błony, traci ona swoje właściwości ochronne, co powoduje zniszczenie grzyba [1,2].

Jakie są dobre szampony przeciwłupieżowe z ketokonazolem bez recepty?

Szampony lecznicze przeciwgrzybicze z ketokonazolem bez recepty to Nizoral oraz Zoxin-Med. Występują one najczęściej w następujących opakowaniach:

• Butelka 60 ml.
• Butelka 100 ml.
• Opakowanie z 6 saszetkami po 6 ml.

Wszystkie szampony przeciwłupieżowe z ketokonazolem to leki dostępne bez recepty (kategoria OTC).

Jak stosować szampony przeciwłupieżowe z ketokonazolem?

Tak jak wspomnieliśmy powyżej, wszystkie szampony przewciwgrzybicze z ketokonazolem dostępne są bez recepty. Zawartość ketokonazolu bez recepty w szamponie wynosi 20 mg/ml (2%), co jest wartością rekomendowaną według wytycznych [1,2]. Najczęściej szampony z ketokonazolem stosuje się dwuetapowo:

• W pierwszym etapie leczenia należy myć głowę szamponem przeciwgrzybiczym dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie.
• Następnie powinno się prewencyjnie myć głowę szamponem z ketokonazolem raz w tygodniu, gdyż łupież ma tendencję do nawracania [1].

Technika mycia ma znaczenie!

Warto pamiętać, że sposób mycia głowy szamponem leczniczym przeciwgrzybiczym ma ogromne znaczenie w kwestii powodzenia terapii. Najpierw należy zmoczyć włosy wodą, a następnie nałożyć na nie szampon. Odpowiednia ilość to garść szamponu lub 1 saszetka preparatu. Teraz należy dobrze wmasować preparat w skórę głowy, aż do pojawienia się piany, którą trzeba pozostawić na około 5 minut. Po tym czasie należy dokładnie spłukać szampon [2].

Zoxin Med czy Nizoral? Który szampon przeciwłupieżowy wybrać?

Który szampon z ketokonazolem wybrać? Zoxin Med czy Nizoral? Czy któryś z nich jest lepszy? To pewnie częste pytania, które pojawiają się podczas wyboru leku do leczenia łupieżu.

Zoxin Med i Nizoral to praktycznie tożsame preparaty. To leki, które zawierają 2% ketokonazol. Pod względem efektywności terapeutycznej powinny być podobne. Jeśli zastanawiasz się, który szampon z ketokonazolem wybrać, to w rzeczywistości oba preparaty powinny działać tak samo. Oba szampony są bezpieczne. Działania niepożądane występują rzadko i najczęściej dotyczą nadmiernego przesuszenia się włosów i skóry głowy oraz swędzenia lub pieczenia [1,2].

Jak zwalczyć łupież innymi sposobami?

Szampon z ketokonazolem jest najczęściej polecany na leczenie łupieżu, łojotokowego zapalenia skóry czy łupieżu pstrego. Jednak niektóre osoby mogą nie być z nich zadowolone ze względu na brak efektów terapeutycznych. Może się tak stać, gdyż czasami grzyby odpowiedzialne za łupież zyskują oporność na dany lek. Nawet jeśli dobrze reagujesz na ketokonazol bez recepty, to po pewnym czasie jego skuteczność może się zmniejszyć. Warto wtedy zastosować inny szampon przeciwgrzybiczy.

Inne lecznicze szampony przeciwgrzybicze zawierają substancje, takie jak cyklopiroksolamina, np. Pirolam.

Wysoką skuteczność wykazują także szampony z dziegciem, które polecane są nawet w przypadku łuszczycy. Dziegieć można znaleźć w takich szamponach, jak: Paraderm lub Paraderm Plus (dodatkowo piroktolamina).

Do niedawna popularnością cieszyły się szampony z pirytionianem cynku, jednak od 1 marca 2022 roku obrót nimi został zakazany, ze względu na zakwalifikowanie tej substancji do grupy rakotwórczych, mutagennych lub działających szkodliwie na rozrodczość [3].

Jakie są domowe sposoby na łupież?

Łupież skóry głowy to powszechny problem, który można próbować łagodzić za pomocą prostych metod. Poznaj domowe sposoby na łupież skóry głowy! Oto one:

1. Regularne mycie włosów: Ważne jest, aby regularnie myć włosy łagodnym szamponem, aby usunąć nadmiar łoju i martwego naskórka.
2. Olejowanie skóry głowy: Próbuj olejować skórę głowy naturalnymi olejami, takimi jak olej kokosowy, olej z oliwek lub olej z drzewa herbacianego. Oleje te mogą pomóc w nawilżeniu i łagodzeniu skóry głowy.
3. Płukanie octem jabłkowym: Rozcieńcz ocet jabłkowy wodą i użyj tego roztworu do płukania włosów po myciu szamponem. Ocet jabłkowy może pomóc w przywróceniu równowagi pH skóry głowy.
4. Unikanie stresu: Staraj się zarządzać stresem, ponieważ może on wpływać na stan skóry głowy i nasilać łupież.
5. Dieta bogata w składniki odżywcze: Dbaj o zdrową i zrównoważoną dietę, bogatą w witaminy i minerały, które mogą pomóc w utrzymaniu zdrowej skóry i włosów.
6. Unikanie gorących urządzeń do stylizacji włosów: Redukcja częstego używania gorących suszarek, lokówek i prostownic może pomóc w ochronie skóry głowy przed nadmiernym wysuszeniem.
7. Higiena osobista: Dbaj o higienę osobistą i unikaj współdzielenia rzeczy takich jak grzebienie czy czepek na basen, aby uniknąć potencjalnego przenoszenia infekcji.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza z łupieżem skóry głowy?

Warto skonsultować się z lekarzem w przypadku łupieżu głowy, gdy pojawią się pewne okoliczności. Po pierwsze, jeśli łupież nie ustępuje pomimo stosowania szamponów przeciwłupieżowych i innych domowych środków, jest to sygnał, że może być potrzebna bardziej zaawansowana forma leczenia lub diagnoza przez lekarza. Po drugie, jeśli towarzyszy mu silny świąd, zaczerwienienie, owrzodzenia lub inne niepokojące zmiany skórne, wówczas również warto zwrócić się o pomoc medyczną. Szczególnie w przypadku niemowląt, dzieci lub osób z istniejącymi schorzeniami skórnymi lub medycznymi, wizyta u lekarza jest zalecana.

Wreszcie, jeśli łupież wpływa negatywnie na codzienne życie lub jest bardzo uporczywy, warto skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania bardziej skoncentrowanego leczenia lub wsparcia w zarządzaniu problemem. Lekarz przeprowadzi diagnozę, zidentyfikuje przyczynę i zaleci odpowiednie leczenie, takie jak mocniejsze szampony przeciwłupieżowe, leki przeciwgrzybicze lub inne terapie, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Ważne jest, aby kontrolować i zapobiegać nawrotom łupieżu, niezależnie od jego przyczyny.