Tasiemiec to długi, płaski i segmentowany pasożyt, który może żyć i odżywiać się w jelitach swojego żywiciela, takiego jak człowiek.

Jeśli chodzi o najczęściej spotykane ludzkie pasożyty, to możemy wyróżnić kilka gatunków, takich jak:

1. Tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata).
2. Tasiemiec uzbrojony (Taenia solium).
3. Tasiemiec azjatycki (Taenia asiatica) [1].

Jak wygląda tasiemiec?

Jak wygląda tasiemiec? Jego wygląd bardzo dobrze oddaje nazwa. Ma kształt tasiemki – ciało jest płaskie i długie. Ciało tasiemca ma budowę segmentową i jest podzielone na mniejsze części, tzw. proglotydy. Z każdego segmentu mogą powstać nowe tasiemce, gdyż zachodzi tam produkcja jaj. Poszczególne typy tasiemców różnią się długością, ilością segmentów i zawartością jaj w segmentach, co przedstawia Tabela 1.

Tabela 1. Porównanie tasiemców [2,3].

Najdłuższy z tasiemców jest nieuzbrojony. Tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony są podobne do siebie. Oprócz tego, że tasiemiec uzbrojony jest krótszy niż nieuzbrojony, to posiada również na przedniej części ciała, tzw. skoleksie, haczyki i przyssawki, dzięki którym może przyczepić się, np. do ściany jelita. Co ciekawe, mimo że nazwa tasiemiec nieuzbrojony świadczyłaby o braku jakichkolwiek elementów czepnych, to posiada też 4 przyssawki [2].

Jak zarazić się tasiemcem? Poznaj jego cykl rozwojowy

W cyklu rozwojowym tasiemców wyróżnia się żywicieli pośrednich i ostatecznych. Żywicielem ostatecznym są ludzie. W przypadku tasiemca nieuzbrojonego żywicielem pośrednim jest bydło, a tasiemca uzbrojonego – świnie. Najłatwiej złapać tasiemca poprzez zjedzenie zainfekowanego i surowego bądź niedogotowanego mięsa lub wypicie skażonej wody. Można się nimi także zarazić poprzez kontakty fekalno-oralne [2,3].

Przyjmijmy człowieka jako punkt zerowy. Jak wygląda wydalanie tasiemca z organizmu? Proglotydy pełne jaj zostają wydalone z organizmu wraz z kałem. Jaja mogą przetrwać nawet miesiące w niesprzyjających warunkach otoczenia! Jeśli świnie lub bydło zjedzą pokarm zanieczyszczony jajami, to dochodzi w ich organizmie do rozwoju larw – onkosfer – które deponują się w mięśniach. Po zjedzeniu mięsa z larwami przez człowieka cykl się powtarza [4].

Po czym poznać, że mam tasiemca? Objawy tasiemczycy u dzieci i dorosłych

Choroby pasożytnicze nie kojarzą się dobrze, jednak objawy tasiemczycy czasami mogą być nawet niezauważalne dla pacjenta. Najczęściej chorzy skarżą się na problemy żołądkowe,  np.:

• ból brzucha,
• utrata apetytu,
• nagły spadek wagi.

Może się też tak zdarzyć, że dojdzie do wydalenia tasiemca z organizmu. Najczęściej w postaci segmentów, które widoczne są w kale, jednak w niektórych przypadkach może dojść do wydalenia większej części tasiemca [5].

W przypadku tasiemca nieuzbrojonego objawy mogą być poważniejsze, gdyż zwykle jest on dłuższy. Natomiast tasiemiec uzbrojony może przedostać się nawet do mózgu lub oka. Taka choroba nosi miano wągrzycy. Jej efektem może być uszkodzenie mięśni, oczu lub drgawki [3,5].

Czy można zauważyć człony lub jaja tasiemca w kale?

Jaja lub człony tasiemca mogą być widoczne w kale, gdy są wydalane wraz z wypróżnieniem. W szczególności można zauważyć głowę tasiemca, która ma przyssawki i hakowate struktury służące do przyczepiania się do jelit.

Jak diagnozuje się tasiemczycę?

Tasiemczyca jest diagnozowana poprzez połączenie objawów klinicznych i badań laboratoryjnych. Pierwsze podejrzenie tasiemczycy może wynikać z wywiadu medycznego oraz występujących symptomów. Aby potwierdzić diagnozę, pobiera się próbki kału, które następnie analizuje się pod kątem obecności jaj lub segmentów tasiemca. Dodatkowe badania diagnostyczne, takie jak badanie krwi, badania obrazowe takie jak ultrasonografia lub zdjęcia rentgenowskie, czy też endoskopia, mogą również być stosowane do wykrycia i zidentyfikowania konkretnego gatunku tasiemca. Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w celu prawidłowego postawienia diagnozy oraz wyboru odpowiedniego leczenia.

Jak pozbyć się tasiemca? Leczenie

Jak skutecznie pozbyć się tasiemca? Niezbędna będzie farmakoterapia. Do leczenia tasiemczycy stosuje się 3 substancje chemiczne:

1. Niklozamid.
2. Prazykwantel.
3. Albendazol [1].

Dwa pierwsze leki nie są dostępne w Polsce w formie preparatów dla ludzi. Istnieją jedynie leki dla zwierząt, które oprócz nich zawierają dodatek innych substancji wspomagających pozbycie się tasiemca.

W Polsce dostępny jest albendazol (Zentel). W innych krajach dostępne są leki z niklozamidem lub prazykwantelem, dlatego przedstawiamy ich dawkowanie w Tabeli 2.

Tabela 2. Dawkowanie leków na tasiemca [1,3,6].

W przypadku terapii albendazolem, jeśli nie doszło do całkowitego wyleczenia, to lek na tasiemca podaje się ponownie po 3 tygodniach [6].

Czego nie lubi tasiemiec?

Niektórzy twierdzą, że istnieją pewne składniki pokarmowe, których tasiemiec nie lubi. Według tego ich spożywanie może pomóc w wydaleniu tasiemca z organizmu. Z drugiej strony powinny też istnieć składniki, które tasiemiec lubi.

Uważa się, że dieta bogata w słodycze, słodziki i cukry – głównie proste – oraz składniki wysokoprzetworzone sprzyja bytowaniu tasiemców.

Czego nie lubi tasiemiec? Przeciwnych smaków, czyli potraw pikantnych i kwaśnych. Jednak pamiętajmy o tym, że zmiana diety nie pomoże nam pozbyć się pasożytów. Jedynym składnikiem, którego faktycznie nie lubią tasiemce są leki, i to na nich powinniśmy bazować w leczeniu tasiemczycy.

Jakie są domowe sposoby na tasiemca?

Domowe sposoby na pozbycie się tasiemca nie są zalecane, ponieważ mogą być nieskuteczne i potencjalnie niebezpieczne. Najskuteczniejszym sposobem na pozbycie się tasiemca jest skonsultowanie się z lekarzem, który może przepisać odpowiednie leki dostosowane do konkretnego rodzaju zakażenia tasiemcem.

Jakie mogą być powikłania tasiemczycy?

Tasiemczycę wywołaną przez ludzką postać tasiemca jest trudno zdiagnozować, ponieważ jej objawy są niespecyficzne i mogą być mylone z innymi chorobami. Jednakże, zaniedbanie leczenia lub brak leczenia tasiemczycy może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

1. Wysiękowe zapalenie opon mózgowych — pasożyty z narządów wewnętrznych przenikają do mózgu i powodują stan zapalny opon mózgowych.
2. Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe skutkujące uszkodzeniem nerwu wzrokowego, co prowadzi do utraty widzenia.
3. Hepatomegalia – powiększenie wątroby, może być spowodowane tasiemczycą wątroby lub składowiskiem jaj tasiemca w narządzie wewnętrznym.
4. Obecność torbieli w różnych narządach, co jest wynikiem przechodzenia larw przez tkanki organizmu, np. wątroby, płuc, mózgu.

Jak zapobiegać zakażeniu tasiemcem?

Aby zapobiec zakażeniu tasiemcem, powinno się przestrzegać pewnych zasad higieny. Oto kilka sposobów, które mogą pomóc w zapobieganiu zakażeniu tasiemcem:

1. Należy dokładnie myć ręce mydłem i ciepłą wodą przed jedzeniem oraz po toalecie, zmianie pieluchy lub pracy w ogrodzie;
2. Należy spożywać mięso, ryby i owoce morza tylko po odpowiednim ugotowaniu lub przypieczeniu, aby zabić larwy tasiemca;
3. Należy myć owoce i warzywa przed spożyciem, aby usunąć bakterie i insekty, które mogą przenosić jaja tasiemca;
4. Jeśli masz zwierzęta domowe, zadbaj o ich higienę i regularne leczenie przeciwko pasożytom, ponieważ one również mogą przenosić tasiemce. Należy unikać karmienia ich surowym mięsem lub odpadkami spożywczymi [7-9].

Należy jednak pamiętać, że te środki ostrożności mogą pomóc w zapobieganiu zakażeniu tasiemcem, ale nie gwarantują całkowitej ochrony.

Zdecydowana większość zachorowań to raki gruczołowe żołądka. Dzieli się je dodatkowo ze względu na umieszczenie w konkretnej części żołądka. W związku z tym mówimy o raku wpustu żołądka, raka pozawpustowego oraz raka połączenia przełykowo-żołądkowego.

We wczesnym stadium jest możliwość endoskopowego usunięcia nowotworu, jednak ze względu na to, że jego wykrycie tak wcześnie zwykle bywa przypadkowe, ponieważ nie daje właściwie żadnych objawów, to zazwyczaj choroba wykrywana jest na tyle późno, że chorego czeka radykalna operacja [1].

Jak wygląda standardowe leczenie raka żołądka?

Z powodu zwykle późnej diagnozy i braku efektywnych terapii najczęściej leczeniu ulegają zaawansowane stadia raka żołądka. Obecnie podstawa standardów terapii jest leczenie chirurgiczne na pierwszym w miejscu, następnie chemio- i radioterapia [1].

Jakie są nowoczesne leki na raka żołądka?

W nowoczesnej medycynie wykorzystujemy układ immunologiczny do zwalczania komórek nowotworowych. Poniżej możliwości, jakie wykorzystujemy w dzisiejszej medycynie:

Hamowanie punktów kontrolnych

Obecnie, co jest bardzo pocieszające, pojawiają się w klinikach leki wskazane w celowanym leczeniu raka żołądka takie jak: niwolumab oraz trastuzumab. Należą one do nowoczesnych, celowanych leków, które działają bezpośrednio na punkty kontrolne procesów, w jakich uczestniczą komórki nowotworowe. Są to leki biologiczne, a ich celem są:

• Receptory programowanej śmierci komórki (PD-1)

Takie działanie ma przeciwciało monoklonalne niwolumab. PD-1 to receptory, które powodują hamowanie aktywacji układu odpornościowego. Blokada ich działania uruchamia naszą naturalną obronę [1].

• Hamowanie PD-L1

PD-L1 jest substancją, która łącząc się z omówionym powyżej receptorem, powoduje jego uruchomienie. Nowotwory zoladka często wykazują silną ekspresję PD-L1, w związku z tym zahamowanie ich powoduje hamowanie rozwoju nowotworu [1].

• Hamowanie CTLA-4

Jest to białko, które hamuje działanie limfocytów-T, czyli naszych komórek odpornościowych. Takie działanie wykazuje ipilimumab, który jest obecnie wprowadzony do terapii najczęściej w połączeniu z przeciwciałem monoklonalnym przeciwko PD-1 [1].

Leki biologiczne hamujące tworzenie naczyń krwionośnych

Rozwój nowotworu jest warunkowany tworzeniem przez niego naczyń krwionośnych, które będą przekazywać mu składniki odżywcze tak jak każdej innej komórce w organizmie ludzkim. Ten proces nazywamy angiogenezą. W celu zahamowania tworzenia osobnego krążenia stosujemy leki biologiczne hamujące aktywność śródbłonkowego czynnika wzrostu naczyń VEGFA. Leki o takim działaniu to bevacizumab, atezolizumab [1].

Szczepionka przeciwko nowotworom

Obecnie trwa wprowadzanie szczepionek typu mRNA, które po aplikacji do organizmu powodują produkcję białek skierowanych przeciwko komórkom nowotworowym. Nasz organizm samodzielnie nie wytwarza takich białek, ponieważ nie ma takich możliwości, a na dodatek nowotwór posiada szereg mechanizmów wyciszających naszą naturalną odpowiedź immunologiczną [1].

Terapia limfocytami CAR-T

Terapia polega na podawaniu zmodyfikowanych limfocytów typu T, które potrafią zidentyfikować komórki nowotworowe i je niszczyć. Są o wiele bardziej skuteczne niż te obecne w naszym organizmie, a sama terapia jest bardzo dobrze tolerowana przez pacjentów [1].

Zabieg PIPAC

W Polsce innowacja leczenia dotyczy nie tylko samych leków, ale także metod ich podawania. W centrach onkologicznych przeprowadza się podawanie chemioterapeutyków metodą PIPAC, która polega na rozprowadzeniu leku w postaci aerozolu bezpośrednio do jamy otrzewnowej. Dzięki temu chorego czeka mniej działań niepożądanych. Zabieg ten wykorzystuje się w leczeniu raka żołądka z przerzutami do otrzewnej [2].

Bakterie Helicobacter pylori bytują w organizmie człowieka i to właśnie ludzie między sobą przekazują je sobie. W około 20 % przypadków ich obecność może prowadzić do rozwoju groźnych dla zdrowia chorób. Miejscem bytowania bakterii jest nabłonek żołądka, okryte warstwą śluzu. Takie środowisko stwarza im idealne warunki do życia. Najczęściej testy na obecność mikroorganizmów przeprowadzane są kiedy występują objawy chorobowe, a potwierdzenie obecności Helicobacter pylori pozwoli na wskazanie kierunku prowadzenia terapii. Do wskazań w jakich warto przeprowadzić testy na Helicobacter należą:

• Choroba wrzodowa żołądka
• Zapalenie żołądka
• Chłoniak lub rak żołądka
• Rak żołądka u bliskich krewnych
• Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej, lub NLPZ
• Plamica Małopłytkowa
• Niedobór witaminy B12
• Niedokrwistość z niedoboru żelaza [1]

Jakie badanie na Helicobacter wybrać?

Istnieją różne rodzaje badań na Helicobacter pylori. Główny podział dzieli testy na inwazyjne i nieinwazyjne. Do metod inwazyjnych należy endoskopowe badanie, w którym dochodzi do pobrania wycinka nabłonka żołądka i poddaniu go analizie na obecność bakterii. Metody nieinwazyjne to między innymi testy dostępne w aptekach do samodzielnego wykonania. Są to:

Test na Helicobacter z kału

Istnieją dwa testy na Helicobacter pylori z kału. Jeden z nich opiera się o wykrywanie antygenów z pomocą przeciwciał monoklonalnych. Test jest wykorzystywany do badania przesiewowego. Wykazuje się dużą (ok. 90%) czułością. Kolejna metoda wykorzystuje chromatografię. Ma ona nieco niższą skuteczność, aczkolwiek ze względu na cenę i szybkość przeprowadzenia testu jest wykorzystywana w diagnostyce [1].

 Jak wykonać test z kału?

Test na Helicobacter z kału nie może być wykonywany podczas stosowania antybiotyków, inhibitorów pompy protonowej i soli bizmutu. Wszystkie te substancje zaburzą wyniki testu. 1. W celu jego wykonania należy pobrać próbkę kału do jałowego pojemnika.

2. Następnie za pomocą dołączonego do zestawu aplikatora, pobrać próbkę. W tym celu należy aplikator włożyć do próbki kału w 3 różnych miejscach i przekręcić parę razy (jak śrubokrętem). Na aplikatorze nie powinno być dużo kału.
3. Aplikator umieszczamy w roztworze i zakręcamy.
4. Potrząsamy fiolką.
5. Wyjmujemy płytkę testową zabezpieczoną folią.
6. Ilość określoną przez producenta kropel umieszczamy na płytce w polu testowym.
7. Czekamy tak długo jak wskazał producent.
8. Odczytujemy wynik.

Pozytywny wynik testu oznacza obecność toczącego się zakażenia Helicobacter pylori.

Test na Helicobacter z krwi

Test wykorzystujący jako próbkę krew polega na wykrywaniu przeciwciał przeciwko Helicobacter pylori. Test ma czułość w okolicy 80%. Obecność przeciwciał nie wskazuje na obecność zakażenia, tylko na to, że było ono obecne w przeszłości. W związku z tym test jest wykorzystywany jedynie jako badanie przesiewowe [1].

Jak wykonać test z krwi?

1. Z zestawu wyciągamy płytkę testową i nakłuwacz.
2. Myjemy dokładnie ręce wodą z mydłem i suszymy.
3. Odkażamy miejsce nakłucia (palec).
4. Nakłuwamy nakłuwaczem.
5. Krople pobieramy za pomocą dołączonej do zestawu probówki.
6. Umieszczamy krople na płytce testowej w wyznaczonym miejscu.
7. Dodajemy odczynnik.
8. Czekamy czas określony przez producenta.

Oddechowy test na Helicobacter

Test oddechowy mylnie nazywany przez niektórych jako test na Helicobacter ze śliny, stanowi złoty standard diagnozowania obecności bakterii. Ma bardzo wysoką skuteczność 90-95%. Test wykonuje się w laboratorium diagnostycznym. Pacjent połyka dawkę mocznika znaczonego izotopem. Następnie bakterie Helicobacter pylori w żołądku rozkładają mocznik do amoniaku i dwutlenku węgla. Po 15-30 minutach oznacza się ilość znakowanego dwutlenku węgla, jaki wydycha pacjent. Na tej podstawie można określić czy aktualnie w żołądku pacjenta są bakterie Helicobacter pylori [1].

Czy warto robić domowe testy na Helicobacter pylorii?

Domowe testy na Helicobacter wiodą prym wśród reszty metod diagnostycznych. Dzieje się to za sprawą ich ceny i szybkości przeprowadzenia testu. Jeśli celem wykonania badania jest potwierdzenie obecnego zakażenia, powinniśmy sięgnąć po test z kału. Jedynie on określa obecność antygenów, które warunkują toczące się zakażenie. Test z krwi może być wykonywany jedynie w celu sprawdzenia, czy zakażenie takie było.

Zapalnie żołądka to tak naprawdę stan zapalny jego błony śluzowej. Przyczyny choroby są dobrze znane. Twojemu żołądkowi szkodzi.

• stres;
• nadużywanie alkoholu;
• leki niesteroidowe, przeciwzapalne;
• napromieniowanie w trakcie leczenia onkologicznego;
• niewłaściwa dieta;
• palenie tytoniu;
• Zakażenie Helicobacter pylori.

Za zapalnie żołądka odpowiada bakteria Helicobacter pylori. Na szczęście objawy zakażenia nie są groźne, często przechodzą same lub po krótkim leczeniu [1].

Jakie są objawy zapalenia żołądka?

Jeśli pewnego dnia poczujesz silny ból w nadbrzuszu, pomyślisz, co mogło Ci zaszkodzić? Przecież wszyscy jedli to samo, tylko Ciebie boli. Być może cierpisz na zapalenie żołądka. Oto jego objawy.

• Uczucie pełności w nadbrzuszu,
• Ból żołądka o różnym nasileniu.
• Wymioty i utrata łaknienia.

Nie lekceważ tych objawów i zgłoś się do lekarza. Dlaczego to takie ważne? Im wcześniej zareagujesz, tym szybciej wyleczysz zapalenie żołądka. Najpierw dostaniesz skierowanie na badanie endoskopowe, następnie lekarz postawi diagnozę i włączy odpowiednie leczenie [1].

Jak diagnozuje się zapalenie żołądka?

Zapalenie żołądka może być zdiagnozowane za pomocą różnych metod. W przypadku podejrzenia zapalenia żołądka lekarz może przeprowadzić badanie fizykalne, zbadać pacjenta pod kątem objawów i zapytać o historię rodziny. Istnieją jednak również badania specjalistyczne, które mogą pomóc w postawieniu diagnozy. Wśród nich znajduje się gastroskopia, która polega na wprowadzeniu cienkiego, giętkiego wziernika przez gardło do żołądka w celu bezpośredniego obejrzenia błony śluzowej żołądka. Endoskopia może być również wykorzystana do pobrania próbek tkanki żołądkowej do dalszej analizy laboratoryjnej.

Dodatkowo, w przypadku podejrzenia infekcji bakterią Helicobacter pylori, mogą być przeprowadzone testy potwierdzające obecność tej bakterii. Mogą to być testy oddechowe, testy na obecność antygenu w kale, testy ureazowe lub ocena mikroskopowa pobranych próbek (w trakcie endoskopii).

Ile trwa zapalenie żołądka?

Odpowiedź na pytanie, ile trwa, zapalenie żołądka zależy, kiedy rozpoczniesz leczenie. Oczywiście im szybciej, tym lepiej. Najgorzej, jeśli latami ignorujesz objawy. Gdy poczujesz ból, zgłoś się do lekarza, wtedy szybko wyleczysz zapalanie żołądka. Jeśli się spóźnisz, zapalenie żołądka przejdzie w stan przewlekły, a nawet rozwinie się nowotwór [1].

Czy zapalenie błony śluzowej żołądka jest wyleczalne?

Zapalenie żołądka jest wyleczalne. Jeśli przyczyną choroby jest bakteria Helicobacter pylori, zazwyczaj organizm samodzielnie radzi sobie z zakażeniem. Na wszelki wypadek lekarz przepisze Ci leki. Jednak, aby poznać dokładnie przyczynę zapalenia żołądka, zrób badanie endoskopowe, czyli gastroskopie. Z wynikiem badania zgłoś się do lekarza po wskazówki do leczenia [2].

Jak zlikwidować zapalenie żołądka?

Jak zlikwidować zapalenie błony śluzowej żołądka? To zależy od stanu błony śluzowej, a to oceni lekarz na podstawie badania endoskopowego. Zapalenie żołądka jest wyleczalne, pod warunkiem że jak najszybciej zgłosisz się na leczenie. Tymczasem możesz wspomóc się dietą i ziołami.

Dieta i niektóre leki pomogą na zapalenie żołądka. Najważniejsze, abyś wyeliminował złe nawyki. Po pierwsze zrezygnuj z alkoholu, palenia tytoniu i stosuj zalecenia lekarza. Na pewno zaleci Ci lekkostrawną dietę. Na czym polega?

Dieta na zapalenie żołądka

Dieta lekkostrawna pomaga w leczeniu zapalenia żołądka. Wystarczy, że wprowadzisz zasady.

• Jedz tylko to, po czym nie masz dolegliwości.
• Wybieraj jedzenie nieprzetworzone, na przykład twaróg a zrezygnuj z żółtego sera.
• Przed połknięciem dobrze rozdrabiaj kęsy jedzenia albo wybieraj potrawy półpłynne np. zupy kremy.
• Pij dużo wody, unikaj kawy, soków, przede wszystkim alkoholu.

I najważniejsze. Dym z papierosów jest głównym winowajcą zapalenia żołądka, dlatego bezwzględnie rzuć palenie [2].

Jakie leki na zapalenie żołądka bez recepty będą pomocne?

W aptece jest dużo leków na zapalnie żołądka bez recepty. Unikaj niesprawdzonych suplementów diety, szczególnie z internetu. Nawet jeśli na opakowaniu jest napisane, że pomagają w zapaleniu żołądka. Porozmawiaj o tym z farmaceutą w aptece. Ja przedstawiam kilka leków na zapalenie żołądka bez recepty. Wspomagają leczenie.

Napar z siemienia lnianego

Siemię lniane to tradycyjny produkt roślinny. Nasiona zawierają specjalny śluz, który powleka przełyk i ścianę żołądka. Dzięki temu chroni błonę śluzową przed drażniącym działaniem kwasów. Siemię lniane pomaga w zapaleniu żołądka. Z siemienia lnianego wykonaj napar, czyli 2-3 łyżki nasion lnu zalej szklanką gorącej wody i podgrzewaj, ale nie doprowadzaj do wrzenia. Odstaw na 15 minut i pij kilka razy dziennie.

Zioła Gastrosan

To ziołowa herbatka ekspresowa. Pomaga w stanach skurczowych, we wzdęciach. Pomocniczo w stanach zapalnych przewodu pokarmowego. W składzie znajdziesz koszyczek rumianku, korzeń prawoślazu, liść mięty pieprzowej.

Iberogast

Iberogast to krople z 9 ziół. Pomaga w niestrawności, eliminuje uczucie pełności i ból przewodu pokarmowego. Dzięki temu wspomaga leczenie zapalenia żołądka. Iberogast to lek na zapalenie żołądka bez recepty Jeśli lekarz nie zaleci inaczej Iberogast stosuj 3 razy dziennie po 20 kropli.

Avilin gastro

Avilin gastro to wyrób medyczny. Spełnia funkcję opatrunku adhezyjnego, czyli tworzy ochronną warstwę. Dzięki temu błona śluzowa żołądka się goi i zapalenie żołądka ustępuje. Avilin gastro stosuj 1 łyżkę stołową wieczorem na pusty żołądek.

Ostrzeżenie: Zaleca się przyjmować nie wcześniej niż po upływie 5 godzin od ostatniego posiłku. I nie dłużej niż 28 dni.

Leki neutralizujące kwaśny sok żołądkowy

Są to leki zawierające związki magnezu lub glinu. Obydwa wiążą i neutralizują kwas solny. Zastosuj, wtedy gdy dokucza Ci kwaśność w żołądku. Dzięki temu poczujesz ulgę. Oto kilka propozycji leków na zapalenie żołądka bez recepty.

• Alugastrin;
• Gaviscon;
• Maalox;
• Ranigast Zgaga.

Ostrzeżenie: Preparaty magnezu i glinu reagują z innymi lekami, dlatego nie połykaj ze swoimi lekami. Poza tym stosuj je doraźnie, bo działają niekorzystnie na jelita. Jeśli cierpisz na zapalenie żołądka, skontaktuj się z lekarzem [3].

Leki hamujące wydzielanie soku żołądkowego

Leczenie zapalenie żołądka wspomagaj lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasów żołądkowych. Dostaniesz je bez recepty, ale najlepiej skonsultuj się z lekarzem. Do tej grupy należą.

• Noplaza;
• Bioprazol Max;
• Controlol Control;
• Polprazaol Max.

Tabletkę zażywaj raz dziennie, rano [3].

Leki rozkurczowe

Z kolei w razie silnego bólu sięgnij po leki rozkurczowe. Do wyboru jest kilka preparatów bez recepty. Proponuję zastosować.

• No-spa;
• Buscopan;
• Scopalan.

Leki działają wspomagająco. Likwidują bolesność przy stanie zapalnym żołądka.

Leczenie domowe zapalenia żołądka. Co warto wdrożyć?

Zapalenie żołądka może być leczone domowymi metodami. Oto kilka domowych sposobów, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów zapalenia żołądka:

1. Dieta: Jednym z najważniejszych kroków w leczeniu zapalenia żołądka to dostosowanie diety. Należy unikać pikantnych, tłustych i kwasowych pokarmów, które mogą podrażniać błonę śluzową żołądka. Zaleca się spożywanie lekkich, łatwostrawnych posiłków, takich jak gotowane warzywa, gotowane chude mięso, ryby, chleb pełnoziarnisty i jogurt naturalny. Ważne jest także unikanie alkoholu i napojów gazowanych;
2. Regularne posiłki: Spożywanie regularnych posiłków i unikanie długich okresów głodzenia może pomóc w utrzymaniu równowagi w żołądku i zmniejszeniu podrażnienia;
3. Napoje łagodzące: Niektóre napoje, takie jak rumiankowa i miętowa herbata, mogą łagodzić podrażniony żołądek i promować zdrowie układu pokarmowego;
4. Unikanie drażniących substancji: Należy unikać napojów zawierających kofeinę;
5. Odpoczynek i zmniejszenie stresu: Odpoczynek i redukcja stresu mogą mieć pozytywny wpływ na zdrowie żołądka. Regularny sen, unikanie stresujących sytuacji i praktykowanie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja lub joga, mogą pomóc w łagodzeniu objawów zapalenia żołądka.

Kisiel na zapalenie żołądka — czy rzeczywiście może pomóc?

Kisiel jest półpłynnym, galaretowatym deserem, który można przygotować na bazie owoców, skrobi ziemniaczanej lub mąki, cukru i wody. Ma właściwości łagodzące i osłaniające, co może pomóc w zmniejszeniu podrażnienia błony śluzowej żołądka i złagodzeniu pewnych objawów zapalenia, takich jak lekki ból brzucha czy zgaga. Nie leczy on jednak przyczyny choroby.

W przypadku zapalenia żołądka ważne jest jednak, aby skonsultować się z lekarzem w celu dokładnej diagnozy i zalecenia odpowiedniego leczenia. Lekarz może zalecić odpowiednią dietę, leki przeciwbólowe lub leki zmniejszające kwasowość żołądka, w zależności od przyczyny i nasilenia zapalenia.

Jakie mogą być skutki nieleczonego zapalenia żołądka?

Profilaktyka zapalenia żołądka. Poznaj 5 zasad, aby uniknąć choroby

Oto kilka zasad profilaktycznych, które pomagają zapobiegać zapaleniu żołądka:

1. Unikaj palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu, które mogą podrażniać i uszkadzać błonę śluzową żołądka oraz sprzyjać rozwojowi chorób żołądka.
2. Zwróć uwagę na swoją dietę. Unikaj tłustych i ciężkostrawnych potraw, aby zredukować ryzyko podrażnienia żołądka. W swojej diecie warto też uwzględnić produkty, które mogą przyspieszyć proces gojenia, takie jak: sfermentowane produkty mleczne, chude mięso, ryby, warzywa i owoce.
3. Stosuj zasady higieny, w tym regularne mycie rąk, aby uniknąć zakażeń żołądkowo-jelitowych.
4. Unikaj stresu, gdyż może on wpływać na zaburzenia pracy trawienia i zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych.
5. Unikaj też niewłaściwego stosowania leków, na przykład niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) i aspiryny, które mogą uszkadzać błonę śluzową żołądka.

Twardzina układowa (łac. scleroderma) jest przewlekłą układową chorobą tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Choroba prowadzi do postępującego włóknienia skóry i narządów wewnętrznych, co powoduje upośledzenie ich funkcjonowania. Podobnie jak w przypadku innych chorób o podłożu autoimmunologicznym, tak i w tym przypadku układ odpornościowy niszczy własne komórki i tkanki organizmu. Twardzina układowa rozwija się w różnym tempie u różnych pacjentów i prowadzi do zróżnicowanych powikłań, dlatego rokowania mogą być inne u różnych osób.

Niestety sama choroba należy na ten moment do chorób nieuleczalnych. Może doprowadzić do włóknienia skóry, naczyń krwionośnych oraz narządów wewnętrznych, takich jak nerki, płuca, serce czy przewód pokarmowy, wskutek spadku dopływu do nich krwi. Skutkiem tego są odczuwane przez pacjentów silne dolegliwości bólowe stawów i mięśni, w szczególności rąk oraz stawów kolanowych. Inne dolegliwości pojawiają się w zależności, które narządy wewnętrzne zostały dotknięte przez chorobę. Pomimo że jest to choroba zaliczana do rzadkich, to co roku na świecie choruje na nią ok. 4-12 osób przeliczając na milion. W Polsce jest ok. 10 tysięcy chorych, ponad 80% z nich to kobiety, większość w wieku 30-50 lat [1,2].

Rodzaje twardziny układowej 

Twardzina układowa ograniczona 

• rozwija się powoli;
• pierwszym objawem często jest objaw Raynauda (napadowy skurcz naczyń krwionośnych palców dłoni, wywoływany przez zimno lub stres);
• w kolejnym powstają zmiany skórne, stwardnienia tkanki łącznej, skóry, tkanki podskórnej i tkanek głębokich,
• w tej postaci twardziny nie są  atakowane narządy wewnętrzne;
• pacjenci najczęściej odczuwają przykurcze i ból w stawach oraz mają osłabioną siłę mięśniową;
• co więcej, często towarzyszy im niedokrwienie palców, drętwienie i uczucie mrowienia, a także ból stawów;
• wyżej wymienione objawy mogą być mylone z reumatoidalnym zapaleniem stawów, podczas gdy obie choroby mogą występować równocześnie lub niezależnie od siebie;
• w dłuższej perspektywie mogą pojawić się problemy z przełykiem, nadciśnieniem płucnym czy może dojść nawet do marskości wątroby [1,3].

Twardzina układowa uogólniona 

• zdecydowanie bardziej intensywny i gwałtowny przebieg;
• zmiany skórne rozwijają się bardzo szybko i obejmują dłonie, ramiona, uda oraz tułów;
• również tutaj obserwowany jest objaw Raynauda;
• w przeciwieństwie do twardziny układowej ograniczonej postać uogólniona atakuje również narządy wewnętrzne takie jak płuca, serce, nerki czy przewód pokarmowy [1,2].

Twardzina układowa bez zmian skórnych występuje bardzo rzadko, zwłóknienie obejmuje wtedy wyłącznie narządy wewnętrzne. Czasami do objawów twardziny układowej nakładają  się objawy innej choroby tkanki łącznej. Mogą to być m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe czy toczeń rumieniowato-układowy [1].

Przyczyny i diagnostyka twardziny układowej 

Nie określono przyczyny twardziny układowej, występują jedynie podejrzenia, że znaczenie mają czynniki genetyczne. Jest to związane z faktem, że choroba ta dotyka częściej osób, u których w rodzinie występują już choroby autoimmunologiczne. Drugim czynnikiem mogą być hormony, ponieważ znacznie częściej występuje u kobiet. Niewykluczony jest również wpływ czynników środowiskowych. Zmiany skórne w twardzinie układowej mogą zostać wywołane przez substancje szkodliwe takie jak benzen, ksylen, chlorek winylu, silikon czy toluen. Obserwowano również podobne objawy po długotrwałej ekspozycji na krzem [3].

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek podejrzanych objawów należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. W rozpoznaniu twardziny układowej najbardziej charakterystyczne są zmiany skórne i to na ich podstawie rozpoczyna się diagnozę choroby. Na ich podstawie, oraz po przeprowadzeniu wywiadu, lekarz stara się określić możliwą diagnozę. Często zleca pomiar poziomu przeciwciał ANA, ACA i Scl-70 we krwi oraz ogólne badania laboratoryjne takie jak morfologia, CRP, itd. Reumatolodzy często zlecają bardziej szczegółowe badania takie jak np. badanie kapilaroskopowe, RTG rąk, przełyku, badanie elektromiograficzne (badanie czynności mięśni) czy histopatologiczną ocenę wycinka mięśniowego. Rzadziej zlecane są endoskopia, spirometria czy tomografia komputerowa klatki piersiowej [2].

Twardzina układowa leczenie 

• zmiany spowodowane przez chorobę oraz sama choroba na dzień dzisiejszy jest niestety nieuleczalna;
• leczenie polega na złagodzeniu objawów choroby i zapobieganiu występowania jej powikłań;
• leczenie jest ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta w zależności od objawów;
• za proces leczenia z reguły odpowiada reumatolog, dlatego najlepiej jak najszybciej udać się do niego w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów;
• warto stosować fizykoterapię i ćwiczenia;
• bezwzględnie należy wyeliminować lub przynajmniej ograniczyć czynniki powodujące skurcze naczyń takie jak papierosy, zimno czy stres;
• u pacjentów ze zmianami ze strony przewodu pokarmowego należy stosować dietę zawierającą pokarm bardziej rozdrobniony, z dużą ilością płynów;
• dodatkowo taki pacjent powinien przyjmować posiłki wyłącznie w pozycji siedzącej i powinien powstrzymać się od spożywania posiłków co najmniej 2 godziny przed położeniem się spać;
• w przypadku objawów skórnych najczęściej lekarz zaleca preparaty miejscowe, takie jak kortykosteroidy czy glikokortykosteroidy, antybiotyki np. penicylinę prokainową, naświetlanie lub leki immunosupresyjne;
• zaleca się również ciepłe kąpiele, które poprawiają ukrwienie tkanek i zmniejszają przykurcze mięśniowe;
• skórę należy również chronić przed zbyt długą ekspozycją na słońce;
• w przypadku twardziny układowej uogólnionej lekarz, w zależności od objawów, może przypisać np. blokery kanałów wapniowych, inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (przy objawie Raynauda), inhibitory konwertazy angiotensyny, dożylne immunoglobuliny i leki immunosupresyjne [2,3].

Twardzina układowa należy do chorób nieuleczalnych, co nie oznacza, że jest wyrokiem. Chociaż dzisiejsza medycyna pozwala jedynie na leczenie objawowe i wygaszanie pewnych objawów, to pozwala pacjentom na prowadzenie w miarę normalnego życia. Kluczowa jest kontrola lekarza i, w zależności od objawów, podjęcie odpowiedniego leczenia. Być może w przyszłości lepsze poznanie mechanizmu choroby pozwoli na jej skuteczniejsze leczenie, dlatego warto zadbać o jak najdłuższe hamowanie postępu  choroby.

Dlaczego warto korzystać z e-skierowania?

1. Można je otrzymać podczas teleporady i nie ma już potrzeby, aby zgłaszać się po nie do przychodni osobiście.
2. Zniwelowano problem nieczytelności dokumentu — dane personalne pobiorą się automatycznie.
3. Zawsze można śledzić historię swojego leczenia na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) i w razie zagubienia kodu dostępowego (tzw.“pinu”), omyłkowego skasowania SMS z kodem, można zalogować się na IKP i sprawdzić potrzebne dane e-dokumentu.
4. Istnieje możliwość zapisania się na wizytę, której dotyczy e-skierowanie, zdalnie – czy to korzystając z telefonu czy elektronicznej rejestracji.
5. Uprawnia ono do zarejestrowania się tylko do jednej placówki – pozwoli to na oszacowanie realnych potrzeb w dostępie do lekarzy specjalistów oraz poprawi dostępność do świadczeń (brak blokowania terminów przez jedną osobę zarejestrowaną w kilku placówkach jednocześnie)
6. Aktywowane Internetowe Konto Pacjenta sprawi, że e-skierowanie za pomocą SMS pojawia się w kilka sekund po wystawieniu go przez lekarza i tak naprawdę od razu możemy z niego skorzystać.

Jak działa e-skierowanie i jak z niego korzystać?

Podczas konsultacji lekarskiej (bezpośredniej lub teleporadzie), lekarz wystawia dokument na podobnych zasadach, jak e-receptę, korzystając z systemu gabinetowego. To właśnie system nadaje e-skierowaniu czterocyfrowy kod dostępu.

Pacjent otrzymuje unikatowy kod na swój telefon komórkowy (otrzymuje SMS) lub na adres poczty elektronicznej (e-mail), bądź otrzymuje wydruk informacyjny, na którym znajdują się wszystkie niezbędne informacje, łącznie z kodem dostępowym (Rys.1)

Jak wykorzystać wystawione e-skierowanie?

Aby zarejestrować się w wybranej placówce medycznej, pacjent:

1. okazuje wydruk informacyjny osobiście lub telefonicznie podaje odczytany z niego 4-cyfrowy kod dostępowy oraz swój numer PESEL,
2. okazuje na ekranie swojego telefonu dokument otrzymany na swoją pocztę elektroniczną bądź telefonicznie podaje odczytany z niego 4-cyfrowy kod dostępowy oraz swój numer PESEL,
3. przekazuje czterocyfrowy kod e-skierowania otrzymany za pomocą SMS oraz swój numer PESEL.

Pracownik medyczny, rejestrując pacjenta na konkretny dzień i godzinę, zmienia status nadany e-skierowaniu “wystawione” na “zarejestrowane”, tym samym blokując możliwość wykorzystania go w innej placówce. Po realizacji wizyty/badania, status e-skierowania zmienia się na “zrealizowane”.

Aby otrzymywać kod dostępu e-skierowania, e-recepty oraz informację np. o pojawieniu wyniku testu w systemie na pocztę elektroniczną lub SMS, należy aktywować Internetowe Konto Pacjenta. O tym więcej tutaj: IKP – Twoja historia leczenia dostępna od ręki.

Na co można wypisać e-skierowanie?

E-skierowanie można wystawić na:

• leczenie szpitalne,
• rezonans magnetyczny
• badanie endoskopowe przewodu pokarmowego
• badanie EKG płodu,
• leczenie oraz inne świadczenia w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
• szczepienie przeciwko COVID-19

Na jakie świadczenia lekarz nie może wystawić e-skierowania?

E-skierowanie nie można wystawić na:

• pobyt w sanatorium, leczenie uzdrowiskowe
• leczenie w szpitalu psychiatrycznym,
• rehabilitację,
• program lekowy,
• świadczenie w ramach poradni logopedycznej.

W wyżej wymienionych przypadkach lekarz wystawia papierowe skierowanie!

Kiedy e-skierowanie nie jest obowiązkowe?

Skierowanie nie jest wymagane, jeśli planujemy wizytę u:

• ginekologa i położnika,
• onkologa,
• psychiatry,
• wenerologa,
• dentysty,
• a także w poradni dla pacjentów chorych na gruźlicę i zakażonych wirusem HIV.

Jak sprawdzić e-skierowanie?

Aby sprawdzić e-skierowanie, wykonaj następujące kroki:

1. Zaloguj się na swoje Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub korzystaj z aplikacji “mojeIKP”.
2. Znajdź informacje dotyczące e-skierowania w swoim IKP lub aplikacji.
3. Wyszukaj laboratorium, w którym zostaną wykonane badania, korzystając z udostępnionych informacji.
4. Przygotuj się do wizyty w laboratorium, zabierając ze sobą dowód osobisty.

To proste i wygodne rozwiązanie, które pozwala sprawdzić i przygotować się do badań medycznych bez konieczności fizycznego odbierania papierowego skierowania.

Skierowanie na szczepienie przeciwko COVID-19

E-skierowanie na szczepienie przeciwko COVID-19 zostaje wystawione automatycznie, zgodnie z harmonogramem Narodowego Programu Szczepień i jest ważne 60 dni. Od standardowego e-skierowania różni się tym, że nie posiada kodu dostępowego, co jest widoczne na Internetowym Koncie Pacjenta (otrzymuje kod 0000). Daje to natychmiastową możliwość umówienia się na termin szczepienia. Aby tego dokonać, należy wypełnić formularz i korzystając z e-rejestracji – wybrać dogodne miejsce i dostępny termin szczepienia przeciwko COVID-19. Na zakończenie e-rejestracji, otrzymasz SMS zwrotny z potwierdzonym miejscem oraz terminem szczepienia.

Dla pacjentów, którzy nie mają aktywnego IKP, istnieją inne możliwości zarejestrowania się na szczepienie przeciwko COVID-19:

Bezpłatna całodobowa infolinia NFZ – 989

Aby umówić się na termin szczepienia, należy zadzwonić na infolinię w terminie zgodnym dla danego etapu ustalonego w Narodowym Programie Szczepień. W celu rejestracji niezbędne jest podanie numeru PESEL oraz numeru telefonu komórkowego. Możliwe jest dokonanie rejestracji za bliską osobę, a osoby starsze, nieposiadające telefonów komórkowych, mogą podać numer telefonu komórkowego członka rodziny, opiekuna. Po dokonaniu rejestracji, na wskazany numer telefonu komórkowego wysłany zostanie SMS z potwierdzeniem zapisu, datą oraz miejscem. SMS o podobnej treści zostanie również wysłany na dzień przed terminem szczepienia.

Osoby z zagranicy oraz abonenci operatorów nieobsługujących numerów specjalnych, mogą skorzystać z pomocy, dzwoniąc na infolinię  (22) 62 62 989.

Konsultanci udzielają informacji również w języku angielskim, ukraińskim oraz rosyjskim.

Tutaj także, jeśli ze względów zdrowotnych nie możesz stawić się osobiście w punkcie szczepień, informację na temat  mobilnych zespoły szczepiących.

Rejestracja podczas bezpośredniej wizyty u lekarza, bądź teleporady

Aby umówić się na termin szczepienia, należy skontaktować się z przychodnią POZ.

Podczas rejestracji, po podaniu swojego numeru PESEL oraz numeru telefonu komórkowego, wybierzesz dokładny termin szczepienia. Następnie otrzymasz SMS z potwierdzeniem umówienia wizyty. SMS o podobnej treści zostanie również wysłany na dzień przed terminem szczepienia. Takiej rejestracji może dokonać również za pacjenta, upoważniona do tego bliska osoba, opiekun.

Rejestracja telefoniczna w wybranym punkcie szczepień

Jeśli termin szczepienia w najbliższej okolicy jest trudny do oszacowania, możliwa jest telefoniczna rejestracja na szczepienie w wybranym punkcie szczepień. Po wyszukaniu danej placówki na mapie należy skontaktować się telefonicznie z placówką, podać swój numeru PESEL (bądź numer PESEL bliskiej osoby, niemogącej dokonać rejestracji samodzielnie) oraz numer telefonu komórkowego i wybrać wskazany przez rejestratorkę termin szczepienia przeciwko COVID-19. Na potwierdzenie rejestracji, terminu oraz miejsca, wysłany zostanie SMS. Podobnie, jak w przypadku wyboru innych dróg rejestracji, na wskazany numer telefonu komórkowego zostanie wygenerowany SMS na dzień przed terminem szczepienia.

E-skierowanie – “nie takie straszne, jak go malują”

W obecnej sytuacji epidemiologicznej e-skierowanie jest ogromnym ułatwieniem w funkcjonowaniu szeroko pojętej ochrony zdrowia. Takie rozwiązanie może przynieść realne i wymierne oszczędności, chociażby ze względu na zablokowanie tworzenia sztucznych kolejek w poradniach specjalistycznych. Czas pokaże, jakiego rzędu będą to oszczędności oraz czy skrócą się kolejki w oczekiwaniu na wizytę u specjalisty. Niemniej jednak kolejny e-dokument to z pewnością krok milowy w kierunku cyfryzacji ochrony zdrowia.

Amidotryzoinian megluminy i amidotryzoinian sodu – co je łączy?

Amidotryzoinian megluminy oraz amidotryzoinian sodu to substancje czynne należące do grupy środków kontrastowych wykorzystywanych w badaniach radiologicznych przewodu pokarmowego¹. Są to rozpuszczalne w wodzie, nefrotropowe, wysokoosmolarne środki kontrastowe, które zawierają jod – pierwiastek pochłaniający promieniowanie rentgenowskie, dzięki czemu pozwalają uwidocznić struktury układu pokarmowego podczas badań RTG czy tomografii komputerowej². Najczęściej stosuje się je w formie roztworu do podania doustnego lub doodbytniczego¹. Obie substancje bardzo często występują razem w jednym preparacie, wzajemnie się uzupełniając i zwiększając skuteczność diagnostyczną.

Wskazania do stosowania – kiedy używa się tych środków?

Zarówno amidotryzoinian megluminy, jak i amidotryzoinian sodu, wykorzystywane są do obrazowania przewodu pokarmowego w przypadkach, gdy tradycyjne środki kontrastowe, takie jak siarczan baru, są nieskuteczne lub przeciwwskazane³. Główne wskazania obejmują:

• Radiologiczne badania przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy podejrzeniu perforacji, nieszczelności zespolenia, czy niedrożności jelit³.
• Obrazowanie ostrych stanów wymagających pilnej interwencji chirurgicznej³.
• Obrazowanie przed endoskopią, np. w celu wykrycia ciał obcych lub guzów³.
• Tomografia komputerowa narządów jamy brzusznej, szczególnie w diagnostyce w obrębie miednicy mniejszej⁴.
• Leczenie niepowikłanej niedrożności smółkowej u noworodków i niemowląt⁴.

Obie substancje są wykorzystywane w tych samych sytuacjach klinicznych, najczęściej w postaci roztworu doustnego lub doodbytniczego. Nie stosuje się ich do badania zapalenia jelit⁴.

Warto podkreślić, że zarówno amidotryzoinian megluminy, jak i amidotryzoinian sodu można stosować u dorosłych i dzieci, jednak dawkowanie oraz stopień rozcieńczenia roztworu musi być dostosowany do wieku pacjenta i rodzaju badania⁵.

Jak działają amidotryzoinian megluminy i amidotryzoinian sodu?

Obie substancje zawierają jod, który jest odpowiedzialny za kontrastowanie w badaniach radiologicznych². Jod pochłania promieniowanie rentgenowskie, dzięki czemu pozwala na wyraźne zobrazowanie przewodu pokarmowego na zdjęciach RTG lub w tomografii komputerowej. Pod względem działania farmakologicznego i farmakokinetyki, amidotryzoinian megluminy i sodu są bardzo podobne – po podaniu doustnym wchłania się jedynie niewielka ilość substancji (około 3%), a reszta wydalana jest z organizmu⁷. W przypadku perforacji jelit, substancje te mogą dostać się do jamy brzusznej i zostać wydalone z moczem⁷.

Oba środki charakteryzują się wysoką osmolalnością, co oznacza, że mogą przyciągać wodę z otaczających tkanek do światła jelita. Ta cecha wykorzystywana jest m.in. w leczeniu niedrożności smółkowej, gdzie płyny pomagają rozpuścić zagęszczoną treść jelitową⁸.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – różnice i podobieństwa

Przeciwwskazania do stosowania amidotryzoinianu megluminy i sodu są niemal identyczne, ponieważ oba środki bardzo często stosowane są razem w jednym preparacie. Wspólne przeciwwskazania obejmują:

• Nie wolno podawać nierozcieńczonego preparatu u noworodków, niemowląt, dzieci oraz pacjentów odwodnionych ze względu na ryzyko powikłań związanych z hipowolemią⁹.
• Nie stosować u pacjentów z dużym ryzykiem zachłyśnięcia się środkiem kontrastowym lub podejrzeniem przetoki tchawiczo-przełykowej – grozi to poważnymi powikłaniami oddechowymi⁹.
• Nadwrażliwość na substancje czynne lub inne składniki preparatu¹⁰.

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą, alergiami, zaburzeniami czynności tarczycy oraz u osób w bardzo ciężkim stanie zdrowia¹¹¹². Zarówno amidotryzoinian megluminy, jak i sodu mogą wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktoidalne, które pojawiają się rzadko, ale mogą być poważne¹¹.

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i innych grup szczególnego ryzyka

Oba środki kontrastowe można stosować u dzieci, jednak szczególnie u najmłodszych pacjentów (noworodki, niemowlęta, małe dzieci) należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i rozcieńczania preparatu⁶. Wysoka osmolalność tych środków zwiększa ryzyko zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia, dlatego u noworodków i niemowląt preferowane są środki kontrastowe o niższej osmolalności⁶.

W przypadku kobiet w ciąży, nie ma jednoznacznych danych potwierdzających szkodliwy wpływ na rozwój płodu, jednak ze względu na ryzyko związane z promieniowaniem rentgenowskim, badania radiologiczne należy wykonywać tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne¹³. Karmienie piersią jest prawdopodobnie bezpieczne, ponieważ tylko niewielka ilość środka kontrastowego wchłania się do organizmu¹⁴.

Nie ma danych dotyczących wpływu tych środków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn¹⁵.

Porównanie amidotryzoinianu megluminy i sodu – tabela podsumowująca

Amidotryzoinian megluminy i amidotryzoinian sodu – zbliżone, ale nie identyczne

Podsumowując, amidotryzoinian megluminy oraz amidotryzoinian sodu to substancje czynne o bardzo zbliżonych właściwościach, wskazaniach i zasadach stosowania³⁴⁶⁹. Często występują razem w jednym preparacie i są wykorzystywane przede wszystkim do diagnostyki przewodu pokarmowego w przypadkach, gdzie inne środki kontrastowe są niewskazane. Zarówno bezpieczeństwo, jak i skuteczność tych środków zależą od odpowiedniego przygotowania pacjenta, właściwego dawkowania oraz przestrzegania przeciwwskazań. W przypadku dzieci i kobiet w ciąży konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i stosowanie środków o jak najniższym ryzyku działań niepożądanych.

Symetykon należy do grupy leków stosowanych w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego, zwanych silikonami¹²³. Jego głównym zadaniem jest zmniejszenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu obecnych w przewodzie pokarmowym, co powoduje ich pękanie i ułatwia usuwanie gazów z organizmu¹⁴. Symetykon nie wchodzi w reakcje chemiczne, jest fizjologicznie obojętny i nie wpływa na trawienie czy motorykę jelit². Dzięki temu jest dobrze tolerowany przez większość pacjentów i działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym³.

Wskazania do stosowania symetykonu

U dorosłych

Symetykon jest szeroko wykorzystywany w leczeniu objawowym różnych dolegliwości przewodu pokarmowego, zwłaszcza tych związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów. W zależności od postaci leku oraz obecności innych substancji czynnych, zakres wskazań może się różnić. Poniżej przedstawiono główne zastosowania symetykonu u dorosłych:

• Leczenie wzdęć, uczucia pełności i bębnicy – objawów spowodowanych nadmiarem gazów w jelitach i żołądku^5678910.
• Łagodzenie bólu brzucha oraz objawów towarzyszących wzdęciom, takich jak burczenie, odbijanie czy uczucie ucisku⁵¹¹.
• Pomocniczo w przygotowaniu do badań diagnostycznych jamy brzusznej (badania radiologiczne, ultrasonograficzne, gastroskopia, endoskopia) – symetykon ułatwia usunięcie gazów i poprawia jakość obrazu diagnostycznego^58121079.
• Leczenie objawowe zgagi oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zwłaszcza w przypadku zaburzeń takich jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, nadkwaśność czy przepuklina rozworu przełykowego (w połączeniu z innymi substancjami, np. wodorotlenkiem magnezu i glinu)¹¹.
• Objawowe leczenie ostrych biegunek, szczególnie tych związanych z zespołem jelita drażliwego, gdy towarzyszą im wzdęcia i skurcze (w połączeniu z loperamidem)¹³.
• Leczenie stanów skurczowych mięśni gładkich przewodu pokarmowego, zwłaszcza jeśli współistnieją wzdęcia (w połączeniu z alweryną)¹⁴.
• Zmniejszanie pienienia w zatruciach środkami powierzchniowo czynnymi⁸.

U dzieci

Wskazania do stosowania symetykonu u dzieci zależą od wieku oraz postaci leku. Preparaty symetykonu są dostępne w formie kropli doustnych, emulsji oraz kapsułek i tabletek, jednak nie wszystkie są przeznaczone dla najmłodszych.

• Niemowlęta powyżej 1. miesiąca życia: Łagodzenie dolegliwości bólowych (kolki, wzdęcia) związanych z nagromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, spowodowanych m.in. połykaniem powietrza⁸¹⁵. Krople lub zawiesiny doustne są najczęściej stosowane w tej grupie wiekowej.
• Dzieci od 6 lat i młodzież: Leczenie objawowe wzdęć, uczucia pełności, bębnicy oraz pomocniczo przed badaniami diagnostycznymi (np. radiologicznymi, USG, endoskopią)⁵. Kapsułki i tabletki mogą być stosowane od 6. roku życia, w zależności od postaci produktu.
• Dzieci powyżej 12 lat: Większość postaci symetykonu dostępna jest dla tej grupy wiekowej. Wskazania obejmują leczenie objawowe dolegliwości żołądkowo-jelitowych oraz przygotowanie do badań diagnostycznych¹².
• Dzieci poniżej 6 lat: Nie wszystkie leki z symetykonem są przeznaczone dla dzieci w tym wieku. Niektóre preparaty są przeciwwskazane u dzieci poniżej 6 lat lub niemowląt poniżej 1. miesiąca życia¹⁶¹⁷¹⁸.

Połączenia symetykonu z innymi substancjami czynnymi

Symetykon występuje nie tylko jako samodzielna substancja czynna, ale także w połączeniu z innymi lekami. Przykłady takich połączeń obejmują:

• Loperamid + symetykon: Wskazany w objawowym leczeniu ostrej biegunki z towarzyszącymi wzdęciami i skurczami, zwłaszcza u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat¹³.
• Alweryna + symetykon: Stosowany w leczeniu objawowym stanów skurczowych przewodu pokarmowego, zwłaszcza jeśli współistnieją wzdęcia (np. w zespole jelita drażliwego)¹⁴.
• Wodorotlenek magnezu i glinu + symetykon: Umożliwia leczenie zgagi, wzdęć oraz bólu brzucha towarzyszącego zaburzeniom górnego odcinka przewodu pokarmowego¹¹.

Wskazania w wybranych grupach pacjentów

W przypadku osób starszych, kobiet w ciąży czy pacjentów z zaburzeniami pracy nerek, informacje dotyczące stosowania symetykonu w danym wskazaniu powinny być zawsze sprawdzane w ulotce produktu, gdyż mogą występować różnice w zależności od preparatu. W niektórych przypadkach leki z symetykonem są wolne od sodu, co może być istotne dla osób z ograniczeniami sodu w diecie¹⁷¹⁹.

Tabela – wskazania symetykonu w różnych grupach pacjentów

Symetykon – skuteczna pomoc w łagodzeniu wzdęć i przygotowaniu do badań

Symetykon jest cenioną substancją stosowaną w leczeniu objawowym dolegliwości związanych z nagromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, takich jak wzdęcia, uczucie pełności czy bóle brzucha⁵¹⁰. Może być bezpiecznie stosowany u dorosłych, dzieci oraz niemowląt (z ograniczeniami wiekowymi zależnymi od postaci leku)⁸¹²¹⁵. Występuje w różnych formach, co pozwala na dostosowanie leczenia do potrzeb pacjenta. Ponadto, symetykon bywa wykorzystywany pomocniczo przed badaniami diagnostycznymi jamy brzusznej, poprawiając ich skuteczność i komfort. Połączenia symetykonu z innymi substancjami czynnymi pozwalają rozszerzyć zakres wskazań, zwłaszcza w leczeniu zgagi, ostrych biegunek czy stanów skurczowych przewodu pokarmowego¹³¹¹¹⁴.

Somatostatyna to naturalnie występujący hormon, który reguluje różne funkcje przewodu pokarmowego. Syntetyczna somatostatyna stosowana w lecznictwie działa poprzez hamowanie wydzielania i ruchów przewodu pokarmowego, a także zmniejszanie przepływu krwi w jego obrębie. Działa także na inne hormony żołądkowo-jelitowe i pomaga kontrolować procesy wydzielnicze oraz perystaltykę, czyli ruchy jelit¹².

Podawana w odpowiednich dawkach może powodować szybkie obniżenie ciśnienia krwi w żylakach przełyku oraz wspomagać regulację hemostazy, czyli procesów odpowiedzialnych za zatrzymanie krwawienia³⁴.

Wskazania do stosowania u dorosłych

Somatostatyna jest wykorzystywana przede wszystkim w leczeniu szpitalnym. Jej zastosowanie obejmuje różne poważne stany, głównie związane z ostrymi problemami w obrębie przewodu pokarmowego⁵⁶.

• Leczenie ostrego krwotoku z przewodu pokarmowego – stosowana, gdy przyczyną krwawienia jest wrzód żołądka lub dwunastnicy, krwotoczne zapalenie błony śluzowej żołądka albo krwawiące żylaki przełyku. Może być używana zarówno przy podejrzeniu, jak i po potwierdzeniu tych problemów podczas badania endoskopowego⁵⁶.
• Leczenie przetok jelitowych i trzustkowych – przetoki to nieprawidłowe połączenia, które mogą powstać np. po operacjach lub w wyniku chorób. Somatostatyna pomaga w ich leczeniu poprzez ograniczenie wydzielania soków trawiennych i wspomaganie gojenia⁵⁶.
• Leczenie objawowe nadmiernej sekrecji przez guzy endokrynne przewodu pokarmowego – niektóre guzy wydzielają nadmiar hormonów, co prowadzi do różnych dolegliwości. Somatostatyna łagodzi te objawy⁵⁶.
• Zapobieganie powikłaniom po operacjach trzustki lub po zabiegach endoskopowych – po niektórych zabiegach, takich jak endoskopowa cholangiopankreatografia (ERCP), somatostatyna może zmniejszać ryzyko powikłań, takich jak przetoki czy krwawienia⁵⁶.

Wskazania do stosowania u dzieci

W dokumentacji dotyczącej somatostatyny nie ma informacji o dopuszczeniu jej do stosowania u dzieci. Wszystkie wskazania opisane w charakterystykach produktów dotyczą wyłącznie dorosłych pacjentów⁵⁶.

• Somatostatyna nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci.

Specjalne grupy pacjentów

Somatostatyna może być stosowana u osób z niewydolnością nerek, jednak w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) zaleca się podawanie połowy standardowej dawki. W czasie leczenia wskazane jest regularne monitorowanie czynności nerek oraz poziomu elektrolitów i glukozy we krwi⁷⁹.

Nie ma odrębnych wskazań dotyczących stosowania somatostatyny u osób starszych ani kobiet w ciąży w dostępnych źródłach.

Przegląd zastosowań somatostatyny – tabela

Somatostatyna – skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w ostrych stanach przewodu pokarmowego

Somatostatyna jest wykorzystywana przede wszystkim w ostrych sytuacjach, takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego czy przetoki, a także w celu zapobiegania powikłaniom po zabiegach na trzustce. Lek ten nie jest stosowany u dzieci, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek dawka musi być zmniejszona. Wskazania do stosowania są jasno określone i ograniczają się do poważnych przypadków wymagających leczenia szpitalnego. Regularne monitorowanie stanu pacjenta podczas terapii jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa leczenia⁵⁷⁶⁹.

Somatostatyna (Somatostatinum) to substancja czynna podawana głównie w warunkach szpitalnych. Wykorzystywana jest w formie proszku do sporządzania roztworu, który podaje się dożylnie, najczęściej w postaci ciągłego wlewu. Taka forma podania wynika z bardzo krótkiego czasu działania somatostatyny w organizmie – jej okres półtrwania wynosi zaledwie 1–2 minuty, dlatego dla uzyskania skuteczności konieczne jest podawanie leku w sposób nieprzerwany¹².

Standardowe dawkowanie u dorosłych

• Zalecana dawka wynosi 3,5 mikrograma (μg) na każdy kilogram masy ciała na godzinę.
• Przykładowo, dla osoby ważącej 75 kg dawka dobowa wynosi zazwyczaj 6 mg (czyli 250 μg na godzinę)
• Podanie odbywa się w postaci ciągłego wlewu dożylnego
• Czas trwania wlewu zależy od wskazania – zazwyczaj podaje się lek przez 12 do 24 godzin, ale w niektórych sytuacjach, np. przy ostrych krwotokach z przewodu pokarmowego, zaleca się kontynuację przez 5 dni, z minimalnym okresem 48 godzin¹².

Dostępne postacie i drogi podania

• Somatostatyna występuje jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.
• Podawana jest wyłącznie dożylnie – w formie wlewu lub powolnego wstrzyknięcia (bolusa).
• Stężenie końcowe po rozpuszczeniu wynosi 0,25 mg/ml lub 3 mg/ml, w zależności od wariantu opakowania³⁴.

Dawkowanie somatostatyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Somatostatyna nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży.
• Brak odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej, dlatego lek jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 roku życia¹².

Pacjenci w podeszłym wieku

• W przypadku osób starszych zwykle stosuje się takie samo dawkowanie jak u dorosłych.
• Jeśli jednak u pacjenta występuje ciężka niewydolność nerek, dawkę należy odpowiednio zmniejszyć (patrz sekcja o niewydolności nerek)¹².

Pacjenci z niewydolnością nerek

• U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki do połowy standardowej, czyli do 1,75 μg/kg masy ciała na godzinę.
• Zmniejszenie dawki dotyczy zarówno wlewu ciągłego, jak i podania bolusa (bezpośredniego wstrzyknięcia dożylnego).
• W trakcie leczenia zaleca się regularną kontrolę czynności nerek oraz poziomu elektrolitów we krwi⁸⁵⁹⁷.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby.
• Po zakończeniu leczenia zaleca się ścisłą obserwację pacjenta⁸⁹.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

• Somatostatyna nie jest przeznaczona do stosowania u kobiet w ciąży ani karmiących piersią.
• Nie przeprowadzano badań dotyczących wpływu na procesy rozrodcze u ludzi¹⁰¹¹.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

• W przypadku ostrych krwotoków z przewodu pokarmowego leczenie powinno rozpocząć się jak najszybciej, jeszcze przed wykonaniem endoskopii, i kontynuować przez 5 dni (minimalnie 48 godzin).
• Na początku leczenia podaje się bolus (jednorazowe wstrzyknięcie dożylne) w dawce 3,5 μg/kg masy ciała, a następnie rozpoczyna się wlew ciągły.
• Przed zabiegiem endoskopowym podaje się dodatkową dawkę bolusa, a po zabiegu można podać kolejne dawki, jeśli występują objawy krwawienia.
• W przypadku leczenia przetok lub nadmiernej sekrecji przez guzy endokrynne bolus nie jest wymagany, a czas leczenia wynosi zwykle 7–14 dni.
• Po wygojeniu przetoki zaleca się przez 48 godzin podawanie połowy dawki, aby zapobiec efektowi odbicia⁹¹³.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

• Standardowa maksymalna dawka dobowa wynosi 6 mg dla pacjenta o masie ciała 75 kg.
• W przypadku przedawkowania najczęściej obserwuje się nasilenie działań niepożądanych, dlatego konieczne jest monitorowanie poziomu glukozy, parametrów krążeniowych, czynności nerek i stężenia elektrolitów.
• Nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie – postępowanie polega na leczeniu objawowym i przerwaniu podawania leku¹⁴¹⁵.

Somatostatyna – dawkowanie w praktyce klinicznej