Zaparcia u noworodków i niemowląt to problem, który niepokoi wielu rodziców. Jednak zanim sięgniemy po preparaty wspomagające wypróżnianie, warto zrozumieć, czym właściwie są zaparcia u tak małych dzieci. U noworodków i niemowląt zaparcia definiuje się nieco inaczej niż u dorosłych. Głównym wyznacznikiem nie jest sama częstotliwość wypróżnień, ale raczej konsystencja stolca i trudność w jego wydalaniu.¹ Twarda, sucha kupka w formie małych grudek lub kulek, którą dziecko wydala z trudem i bólem, to najważniejszy sygnał zaparć u maluszka.² Warto pamiętać, że u zdrowych noworodków częstotliwość wypróżnień może być bardzo różna. Niektóre dzieci karmione piersią mogą wypróżniać się po każdym karmieniu, podczas gdy inne mogą robić kupkę znacznie rzadziej. Dopóki stolec jest miękki i dziecko nie wykazuje dyskomfortu, taka różnorodność jest całkowicie normalna.² Jednak gdy noworodek nie może zrobić kupki, a jego stolec staje się twardy i suchy, możemy mówić o zaparciach wymagających interwencji.

Typowe objawy zaparć u noworodka i niemowlaka to: wypróżnianie rzadziej niż 3 razy w tygodniu, twarda kupka o dużej objętości lub w formie małych, twardych kulek, widoczny wysiłek i dyskomfort podczas wypróżniania, a także wzdęty, twardy brzuszek. Dziecko może być również bardziej kapryśne i mieć mniejszy apetyt.³ Czasem można zauważyć ślady krwi na stolcu, co może wskazywać na drobne pęknięcia w okolicy odbytu powstałe podczas wydalania twardego stolca.⁴ Ważne jest, aby odróżnić prawdziwe zaparcia od dyskezji niemowlęcej, która występuje głównie u dzieci poniżej 9. miesiąca życia. Przy dyskezji dziecko może napinać się, płakać i czerwienić przez nawet 10 minut przed wypróżnieniem, ale stolec ostatecznie jest miękki. Jest to spowodowane niedojrzałą koordynacją mięśni i zazwyczaj ustępuje samoistnie po 3-4 tygodniach. W przeciwieństwie do zaparć, dyskezja nie wymaga leczenia, a jedynie cierpliwości rodziców.⁵

U dzieci karmionych piersią zaparcia występują rzadziej niż u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Jeśli jednak dziecko karmione piersią nie wypróżnia się przez 24-48 godzin, może to oznaczać, że nie otrzymuje wystarczającej ilości mleka i warto skonsultować się z lekarzem lub doradcą laktacyjnym.³

Dlaczego noworodek ma problemy z wypróżnianiem? Przyczyny zaparć u najmłodszych

Zaparcia u noworodków i niemowląt mają zazwyczaj charakter czynnościowy, co oznacza, że nie są wynikiem poważnej choroby. W około 95% przypadków zaparć u dzieci powyżej 1. roku życia nie stwierdza się organicznej przyczyny problemu.⁵ Najczęstsze przyczyny zaparć u maluszków to zmiany w diecie, takie jak przejście z mleka matki na mleko modyfikowane lub wprowadzanie pokarmów stałych.¹ Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym częściej cierpią na zaparcia niż dzieci karmione piersią, ponieważ mleko modyfikowane jest trudniejsze do strawienia.² Badania pokazują, że wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia działa ochronnie przeciwko zaparciom, wpływając zarówno na konsystencję stolca, jak i na późniejsze mechanizmy trawienne.⁵

Inną częstą przyczyną zaparć jest niewystarczające nawodnienie. Jeśli dziecko nie przyjmuje wystarczającej ilości płynów, na przykład z powodu choroby, ząbkowania lub upałów, jego stolec może stać się twardszy i trudniejszy do wydalenia.¹ U starszych niemowląt, które zaczęły już przyjmować pokarmy stałe, zaparcia mogą być spowodowane dietą ubogą w błonnik.³ Warto też wiedzieć, że zaparcia mogą mieć wpływ nie tylko na układ pokarmowy, ale również na układ moczowy dziecka. Ze względu na bliskie anatomiczne położenie odbytnicy i dróg moczowych, przewlekłe zaparcia mogą prowadzić do problemów z oddawaniem moczu, a nawet do infekcji układu moczowego. Skuteczne leczenie zaparć często rozwiązuje również te dodatkowe problemy.⁵

Jak pomóc dziecku z zaparciami? Domowe sposoby przed sięgnięciem po leki

Zanim sięgniemy po preparaty na zaparcia, warto wypróbować kilka prostych domowych sposobów, które mogą pomóc maluchowi. W przypadku noworodków i małych niemowląt, delikatny masaż brzuszka wykonywany ruchami zgodnymi z ruchem wskazówek zegara może stymulować perystaltykę jelit i ułatwić wypróżnienie.¹ Można również wykonywać z dzieckiem tzw. “rowerek”, czyli delikatne ruchy nóżkami imitujące jazdę na rowerze, co pomaga rozluźnić mięśnie brzucha i pobudzić pracę jelit.¹ Aby prawidłowo wykonać masaż brzuszka, połóż dziecko na plecach i delikatnie masuj obszar poniżej pępka okrężnymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Nie naciskaj zbyt mocno – masaż powinien być przyjemny dla dziecka. Z kolei wykonując “rowerek”, trzymaj nóżki dziecka za kostki i delikatnie zginaj je naprzemiennie w kierunku brzuszka, jakby dziecko pedałowało. Te ćwiczenia najlepiej wykonywać podczas przewijania, gdy dziecko jest rozluźnione i zadowolone.¹

Ciepła kąpiel może pomóc zrelaksować mięśnie dziecka i złagodzić dyskomfort związany z zaparciami.¹ Dla niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym ważne jest prawidłowe przygotowanie mleka – zawsze najpierw odmierzamy wodę, a dopiero potem dodajemy proszek, aby zachować właściwe proporcje.⁶ Jeśli dziecko ma powyżej 6 miesięcy i już przyjmuje pokarmy stałe, można wprowadzić do jego diety więcej produktów bogatych w błonnik, takich jak przeciery z gruszek, brzoskwiń czy śliwek.⁴ W przypadku dzieci powyżej 1 miesiąca życia, które jeszcze nie jedzą pokarmów stałych, pediatra może zalecić podawanie niewielkich ilości soku owocowego (np. gruszkowego, śliwkowego lub jabłkowego), który zawiera sorbitol – naturalny środek przeczyszczający.⁴

Czopki glicerynowe to również bezpieczna opcja dla niemowląt z zaparciami. Działają one miejscowo, zmiękczając stolec i stymulując wypróżnienie. Aby prawidłowo zastosować czopek, połóż dziecko na plecach i delikatnie wsuń czopek do odbytu. Pamiętaj jednak, że czopki są przeznaczone do okazjonalnego użycia i nie powinny być stosowane regularnie bez konsultacji z lekarzem.⁷

Kiedy domowe sposoby nie wystarczają – preparaty na zaparcia dla najmłodszych

Jeśli domowe metody nie przynoszą ulgi, a dziecko nadal ma problemy z wypróżnianiem, może być konieczne zastosowanie preparatów wspomagających. Ważne jest, aby wybierać produkty odpowiednie dla wieku dziecka i zawsze konsultować ich stosowanie z lekarzem pediatrą lub farmaceutą. Preparaty na zaparcia dla noworodków i niemowląt można podzielić na kilka kategorii: mikrowlewki doodbytnicze, czopki, osmotyczne środki przeczyszczające, preparaty zmiękczające stolec oraz specjalistyczne mleka modyfikowane. Wybór odpowiedniego preparatu zależy od wieku dziecka, nasilenia zaparć oraz ich przyczyny. Dla noworodków i bardzo małych niemowląt najczęściej zaleca się delikatne preparaty, które działają miejscowo i nie obciążają układu pokarmowego. U starszych niemowląt można rozważyć preparaty doustne, które działają bardziej systemowo.⁵

Warto podkreślić, że według najnowszych badań i rekomendacji ekspertów, makrogol (PEG) jest uważany za najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy środek przeczyszczający dla dzieci. Charakteryzuje się on wysoką skutecznością, dobrym profilem bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowany przez dzieci. Preparaty zawierające makrogol, takie jak Dicopeg Junior czy Xenna Balance Junior, mogą być stosowane przez dłuższy czas bez obaw o uzależnienie czy poważne skutki uboczne.⁵ Ważne jest również, aby pamiętać, że niektóre preparaty, takie jak Pikopil (zawierający pikosiarczan sodu), nie są zalecane poniżej 4. roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Zawsze należy dokładnie sprawdzać, dla jakiej grupy wiekowej przeznaczony jest dany preparat.⁵

Jakie preparaty na zaparcia są bezpieczne dla noworodka?

Wybór preparatu na zaparcia dla noworodka powinien być zawsze konsultowany z lekarzem, ponieważ organizm tak małego dziecka jest bardzo wrażliwy. Najbezpieczniejsze dla noworodków są preparaty o naturalnym składzie, działające miejscowo i nieinwazyjnie. Poniżej przedstawiamy kilka opcji, które są najczęściej zalecane dla najmłodszych pacjentów.

Melilax Pediatric, mikrowlewka doodbytnicza

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• naturalny skład i szybkie działanie;
• zawiera kompleks Promelaxin (miód + polisacharydy z aloesu i ślazu dzikiego);
• można stosować od urodzenia;
• zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnienie;
• działa ochronnie i łagodząco na błonę śluzową odbytu;
• nie zawiera konserwantów i glutenu;
• opakowanie zawiera 6 jednorazowych mikrowlewek.

Humana Expert AC, mleko modyfikowane w proszku

O produkcie

• jest to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego;
• przeznaczony do postępowania dietetycznego w przypadku kolki i zaparć czynnościowych u niemowląt;
• odpowiedni od pierwszych dni życia;
• zawiera lekkostrawną formułę: częściowo hydrolizowane białko, obniżoną zawartość laktozy oraz unikalną mieszankę lipidową Lipomilk – składniki te wspierają niedojrzały układ pokarmowy, zmiękczają stolec, regulują pracę jelit i zmniejszają wzdęcia oraz objawy kolki;
• może być stosowany jako jedyne źródło pożywienia do 6. miesiąca życia;
• odpowiedni również dla wcześniaków (po konsultacji z lekarzem);
• należy stosować pod nadzorem lekarza;
• dostępny w opakowaniach po 300 g.

Lactulosum Polfarmex, syrop

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera laktulozę;
• stosowany w leczeniu przewlekłych zaparć u dzieci i dorosłych oraz encefalopatii wątrobowej u dorosłych;
• działa łagodnie – zmiękcza stolec, ułatwia jego przesuwanie i zwiększa zawartość wody w jelitach;
• zalecane dzienne dawkowanie dla niemowląt to do 5 ml na dobę;
• może być stosowany u noworodków, ale TYLKO po konsultacji z lekarzem, zwłaszcza u dzieci z niską masą urodzeniową (poniżej 2 kg);
• preparat dostępny w opakowaniach po 150 ml.

Co na zatwardzenie u niemowlaka powyżej 6. miesiąca życia?

Dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia dostępnych jest więcej opcji leczenia zaparć, ponieważ ich układ pokarmowy jest już nieco bardziej dojrzały. W tej grupie wiekowej, oprócz preparatów miejscowych, można rozważyć również środki doustne, które działają bardziej systemowo. Oto preparaty często zalecane dla niemowląt w tym wieku:

Dicopeg Junior, proszek do sporządzania roztworu doustnego

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• zawiera makrogol 3350;
• można stosować od 6. miesiąca życia;
• zmiękcza stolec bez powodowania nagłego parcia;
• nie podrażnia śluzówki;
• nie zawiera glutenu;
• skuteczność wyrobu nie zmniejsza się z upływem czasu;
• preparat dostępny w opakowaniach po 100 g oraz saszetkach z proszkiem po 14 lub 30 sztuk.

Xenna Balance Junior, proszek do sporządzania roztworu doustnego

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• zawiera makrogol 3350;
• można stosować od 6. miesiąca życia
• zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnienie;
• nie powoduje skurczów;
• nie zawiera glutenu;
• nie należy stosować dłużej niż 30 dni;
• ma smak pomarańczowy;
• dostępny w opakowaniach po 14 i 30 saszetek.

DulcoSoft, roztwór doustny

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• zawiera makrogol 4000;
• można stosować od 6. miesiąca życia;
• zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnienie;
• nie zawiera cukru;
• neutralny smak i wygodne dawkowanie;
• bezpieczny przy dłuższym stosowaniu – u dzieci produktu nie należy stosować dłużej niż 3 miesiące;
• preparat dostępny w opakowaniach po 250 ml.

Warto wiedzieć, że preparaty zawierające makrogol (PEG) mogą być bezpiecznie stosowane przez dłuższy czas – jednak w takich wypadkach zawsze należy to skonsultować z lekarzem. Według ekspertów, leczenie zaparć czynnościowych u dzieci powinno trwać co najmniej 2 miesiące, a po uzyskaniu regularnych wypróżnień dawkę należy stopniowo zmniejszać, a nie odstawiać nagle. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do nawrotu zaparć. Kontrola u lekarza zalecana jest po 2 miesiącach od zakończenia leczenia, aby wykryć ewentualne nawroty problemu.⁵

Kiedy udać się do lekarza, gdy noworodek nie może zrobić kupy?

Chociaż zaparcia u noworodków i niemowląt są zazwyczaj łagodnym i przejściowym problemem, w niektórych przypadkach mogą wymagać interwencji lekarskiej. Należy skonsultować się z pediatrą, jeśli domowe metody i preparaty dostępne bez recepty nie przynoszą ulgi w ciągu 24-48 godzin, a dziecko wydaje się być w dyskomforcie.¹

Natychmiastowej konsultacji lekarskiej wymagają sytuacje, gdy zaparciom towarzyszą niepokojące objawy, takie jak: krew w stolcu (niezwiązana z widocznymi pęknięciami w okolicy odbytu), wzdęty brzuch i wymioty, gorączka, znaczny spadek apetytu i aktywności dziecka.⁴ Szczególnie alarmujące jest, gdy noworodek nie oddał smółki (pierwszego stolca) w ciągu 48 godzin od urodzenia, co może wskazywać na poważniejsze problemy, takie jak choroba Hirschsprunga.⁶

Jeśli zaparcia pojawiają się od urodzenia lub w pierwszych tygodniach życia, stolce są wstążkowate lub bardzo cienkie, dziecko nie przybiera prawidłowo na wadze lub ma opóźniony rozwój, konieczna jest dokładna diagnostyka medyczna, aby wykluczyć organiczne przyczyny zaparć.⁵ W rzadkich przypadkach zaparcia mogą być objawem niedoczynności tarczycy, mukowiscydozy, celiakii lub problemów neurologicznych.

Podsumowanie

Zaparcia u noworodków i niemowląt to częsty, zazwyczaj łagodny problem, który najczęściej ma charakter czynnościowy i dobrze reaguje na domowe sposoby oraz odpowiednie preparaty. Ważne jest, by odróżnić prawdziwe zaparcia — czyli twardy, suchy stolec i trudności w wypróżnianiu — od naturalnie rzadszych wypróżnień. Wybór metody leczenia zależy od wieku dziecka, nasilenia objawów i ewentualnych dolegliwości towarzyszących. U najmłodszych zaleca się łagodne środki, a u starszych niemowląt także odpowiednią dietę i nawodnienie. Leczenie wymaga cierpliwości i konsekwencji, a w razie braku poprawy – konsultacji z pediatrą.

W początkowych stadiach rozwoju choroba hemoroidalna leczona jest przede wszystkim objawowo, przy pomocy leków (w różnej postaci) o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i ściągającym. Jeśli istnieją wskazania, lekarz przepisuje antybiotyki czy glikokortykosteroidy. Dodatkowo może zalecić środki zmiękczające stolec, a także zwiększające szczelność naczyń żylnych. Celem leczenia hemoroidów jest: złagodzenie krwawienia, zmniejszenie uczucia swędzenia, pieczenia oraz dyskomfortu i bólu. Można stosować także niefarmakologiczne metody leczenia hemoroidów, wśród których wyróżniamy kąpiele w letniej wodzie, nasiadówki w naparze z kory dębu czy chłodne okłady. Jakie są najlepsze leki na hemoroidy? W dalszej części artykułu omawiamy wybrane preparaty.

Jakie leki na hemoroidy stosuje się w leczeniu?

Leczenie choroby hemoroidowej obejmuje zarówno leczenie miejscowe (maści, kremy, czopki), jak i doustne. Celem leczenie miejscowego jest przede wszystkim łagodzenie objawów, podczas gdy preparaty ogólnoustrojowe odgrywają również ważną rolę w profilaktyce. Większość tych preparatów jest dostępna bez recepty. Na początku omówmy krótko najlepsze leki na hemoroidy, a potem przedstawimy wybrane preparaty do leczenia hemoroidów: 

• preparaty doustne — ich stosowanie zalecane jest zarówno w leczeniu jak i w profilaktyce choroby. Ich działanie polega na poprawie ciśnienia żylnego, zmniejszeniu zastoju krwi w mikrokrążeniu, zmniejszeniu lepkości krwi. W grupie preparatów doustnych wyróżniamy preparaty naturalne, syntetyczne i półsyntetyczne: flawonoidy (diosmina, rutyna, trokserutyna, hesperydyna) i saponiny (escyna czy wyciąg z kasztanowca). Jeśli chodzi o leki syntetyczne, zastosowanie mają przede wszystkim tribenozyd oraz dobesylan wapnia — korzystne wydaje się również łączenie dobesylanu wapnia z suplementami diety zawierającymi błonnik. Taka terapia skojarzona przynosi skuteczną ulgę w bólu towarzyszącym krwawieniom oraz zmniejsza reakcję zapalną;
• preparaty miejscowe — to przede wszystkim dostępne bez recepty czopki i kremy doodbytnicze, których zadaniem jest łagodzenie objawów. Jeśli chodzi o skład takich preparatów, jest on zazwyczaj złożony. Preparaty takie zawierają substancje przeciwzapalne, ściągające (tlenek cynku, związki bizmutu, garbniki), przeciwbólowe, miejscowo znieczulające (lidokaina, benzokaina, tetrakaina), uszczelniające naczynia (wyciąg z kasztanowca, ruszczyka, tribenozyd), przeciwobrzękowe, odkażające i nawilżające [1,2].

Leki na hemoroidy bez recepty – co wybrać?

W aptekach znajdziecie wiele leków na hemoroidy bez recepty. Czasami nie wiadomo, co wybrać. Tabletki, maści a może czopki? Czasami najlepiej połączyć wszystkie opcje, aby szybko wyleczyć problem. Poniżej omawiamy wybrane leki na hemoroidy.

Hemorol, czopki

O produkcie

• zawierają znieczulającą miejscowo benzokainę oraz składniki roślinne: wyciąg z rumianku, pokrzyku, żarnowca, kasztanowca, pięciornika;
• składniki preparatu odpowiedzialne są za działanie przeciwbólowe, ściągające, przeciwzapalne, a także rozkurczowe;
• przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych. Występuje ryzyko alergii krzyżowej.

Procto-Glyvenol, czopki

O produkcie

• te czopki nie zawierają składników roślinnych;
• w składzie znajduje się lidokaina — substancja znieczulająca miejscowo;
• dodatkiem jest tribenozyd — substancja wspierająca naczynia krwionośne i ich funkcjonowanie, a dodatkowo wykazuje działanie przeciwzapalne i zmniejsza odczuwanie bólu;
• czopki mogą być stosowane przez kobiety od 2. trymestru ciąży oraz przez kobiety karmiące piersią;
• preparat dostępny również w postaci kremu: Procto-Glyvenol krem.

Proctomina, czopki

O produkcie

• preparat pozbawiony jest substancji znieczulających miejscowo;
• substancjami zawartymi w czopkach są zasadowy galusan bizmutu, tlenek cynku i tanina, które odpowiadają za działanie przeciwzapalne i ściągające;
• Preparatem o takim samym składzie są czopki Procto-Hemolan Protect.

Proktis-M, czopki

O produkcie

• to wyrób medyczny zawierający kwas hialuronowy (hialuronian sodu — sól sodowa kwasu hialuronowego);
• czopki te wykazują działanie nawilżające, co jest pomocne w stanach zapalnych i podrażnieniu okolic odbytu czy przy pieczeniu;
• preparat może być stosowany przez kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią.

Cyclo 3 Fort, kapsułki twarde

O produkcie

• lek ten zawiera w składzie wyciąg z ruszczyku, hesperydynę i witaminę C;
• w przypadku hemoroidów zalecana dawka to 4-5 kapsułki na dobę w dawkach podzielonych (2 kapsułki rano i 2 kapsułki wieczorem lub 3 kapsułki rano i 2 kapsułki wieczorem);
• nie można stosować leku jeśli pacjent ma zaburzenia gospodarki żelazowej (w leku obecny jest kwas askorbowy);
• lek nie powinien być przyjmowany podczas karmienia piersią.

Diosminex, tabletki powlekane

O produkcie

• 1 tabletka powlekana zawiera 500 mg diosminy (dostępny jest również preparat Diosminex Max, zawierający 1000 mg diosminy w tabletce);
• diosmina zmniejsza przepuszczalność naczyń, zwiększa napięcie ściany naczyniowej, zmniejsza zastój żylny;
• zalecana dawka: 1 tabletka rano i 1 tabletka wieczorem;
• innymi lekami o takim składzie jest Diohespan, Diohespan Max, Procto-Hemolan control.

Co jest lepsze na hemoroidy — czopki czy maści lub kremy?

Odpowiedź na to pytanie zależna jest od tego z jakim (w rozumieniu jego lokalizacji) hemoroidem mamy do czynienia. Na hemoroidy wewnętrzne zwykle lepsze okazują się czopki. Maść i kremy na żylaki odbytu są skuteczniejsze i zwykle zalecane przy ich zewnętrznej postaci.

Podsumowanie

Leczenie hemoroidów powinno obejmować nie tylko farmakoterapię, ale również modyfikacje dietetyczne, które będą minimalizowały ryzyko wystąpienia bolesnych zaparć (między innymi poprzez stosowanie błonnikowych suplementów diety). W doraźnym łagodzeniu objawów pomocne będą przede wszystkim czopki i maści doodbytnicze, będące w większości preparatami złożonymi, zawierającymi substancje przeciwzapalne, ściągające, przeciwbólowe, miejscowo znieczulające, uszczelniające naczynia, przeciwobrzękowe, odkażające i nawilżające. Ważną rolę, przede wszystkim w profilaktyce choroby hemoroidalnej są wspomniane wyżej doustne leki z diosminą lub wyciągami roślinnymi.

Obydwie substancje są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi I generacji, dzięki temu wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe. Ze względu na wysoką skuteczność tych substancji oraz stosunkowe bezpieczeństwo stosowania, można je spotkać w wielu preparatach bez recepty (chociaż są dostępne również na receptę) [1,2].

Jak działa ibuprofen i diklofenak?

Diklofenak i ibuprofen mają analogiczny mechanizm działania jak inne leki należące do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Polega on na hamowaniu aktywności cyklooksygenaz COX-1 (odpowiada m.in. za syntezę prostaglandyn, czyli hormonów oddziaływujących na wiele ważnych procesów biologicznych) oraz COX-2 (ma udział w syntezie prostaglandyn prozapalnych). Warto zaznaczyć, że ibuprofen wykazuje mniejsze powinowactwo COX-1 niż diklofenak. Oznacza to, że hamuje słabiej aktywność COX-1 w porównaniu do diklofenaku. Dzięki temu występują różnice w działaniu tych dwóch substancji. Dodatkowo, oba leki hamują agregację płytek krwi, co odróżnia je od NLPZ-ów nowszej generacji. Nie mają one jednak tak silnego działania przeciwpłytkowego jak stosowany w tym celu (w małych dawkach) kwas acetylosalicylowy [1,2]. 

Jakie skutki uboczne ma diklofenak i ibuprofen?

Obydwa leki mogą wywoływać różnego rodzaju działania niepożądane. Ibuprofen dla przykładu, może podrażniać żołądek, co znacznie zwiększa ryzyko wrzodów czy krwawień. Może on również powodować bóle i zawroty głowy, problemy z widzeniem czy zwiększać ryzyko zawału serca albo udaru. Z drugiej strony diklofenak może powodować podobne skutki uboczne jak wrzody żołądka czy krwawienia. W jego przypadku częściej mogą wystąpić reakcje skórne, takie jak wysypka lub świąd. Diklofenak również może prowadzić do uszkodzenia wątroby podczas długotrwałego stosowania. W przypadku tych leków ważne jest, aby używać ich doraźnie, co znacznie zmniejsza szansę wystąpienia skutków ubocznych [1,2]. 

Kiedy stosuje się obie substancje?

Obydwie substancje są stosowane w bólach różnego rodzaju o słabym lub umiarkowanym nasileniu. Mogą to być m.in. bóle głowy, mięśni, stawów, kości czy zębów. Są one również wskazane w zbijaniu gorączki, infekcjach czy reumatoidalnym zapaleniu stawów. Pomimo zbliżonych wskazań, diklofenak częściej jest polecany w przypadku bólów mięśniowo-stawowych czy zapaleniu stawów. Z kolei ibuprofen jest częstym wyborem przy bólach głowy, miesiączkowych czy infekcjach [1,2].

Jak stosować diklofenak i ibuprofen?

W przypadku leków z grupy NLPZ powinno się je stosować doraźnie, w jak najmniejszych dawkach i najkrótszym czasie. Dawki tych dwóch substancji mogą się różnić w zależności od jednostki chorobowej oraz postaci leku jaką się stosuje. 

Przy podaniu doustnym dorośli najczęściej powinni przyjmować od 1200 do 1800 mg ibuprofenu na dobę (nie więcej niż 2400 mg). Dawka dla dzieci wynosi 20 mg/kg masy ciała (40 mg/kg w reumatoidalnym zapaleniu stawów) na dobę. W podaniu na skórę nie powinno się przekraczać 600 mg ibuprofenu  dziennie (przeliczając jego stężenie i ilość użytego leku). Zalecana dawka czopków z ibuprofenem wynosi najczęściej 20–30 mg/kg masy ciała na dobę w 3 lub 4 dawkach podzielonych [1].

Diklofenak podawany doustnie stosuje się najczęściej w dawkach podzielonych w ilości od 25 do 150 mg na dobę. Można go stosować powyżej 14. roku życia. W ciężkich przypadkach, takich jak chociażby napad bólu kolanowego, można maksymalnie zastosować w podzielonych dawkach 150 mg diklofenaku. Analogicznie stosuje się 75 mg lub 150 mg diklofenaku na dobę w podaniu doodbytniczym. Plastry z reguły można stosować 2 razy na dobę, jako roztwór do płukania gardła do 3 razy na dobę, a jako preparaty na skórę nawet 4 razy dziennie [2].

Porównanie profilów bezpieczeństwa diklofenaku i ibuprofenu

Istnieją pewne ograniczenia w stosowaniu diklofenaku i ibuprofenu u niektórych grup pacjentów. Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Ciąża i karmienie piersią

Ibuprofen nie powinien być pod żadnym pozorem stosowany w I trymestrze ciąży, gdyż może znacznie zwiększać ryzyko poronienia. Brak jest dostatecznych danych na jego bezpieczeństwo w II trymestrze ciąży, więc warto rozważyć zastosowanie bezpieczniejszych substancji przeciwbólowych jak np. paracetamol. Nie powinien on być jednocześnie stosowany w III trymestrze ciąży, gdyż może doprowadzić do przedwczesnego zamknięcia się przewodu Botalla w sercu dziecka. Może on być za to stosowany podczas karmienia piersią [1]. 

Diklofenak może mieć niekorzystny wpływ na płodność kobiet, dlatego nie powinien być stosowany przez kobiety starające się o dziecko. Nie powinien być również stosowany w ciąży, ponieważ może np. zwiększać ryzyko poronienia lub prowadzić do wad rozwojowych płodu. Przenika on do mleka matek karmiących, dlatego jest również przeciwwskazany dla kobiet karmiących piersią [2]. 

Prowadzenie pojazdów

Podczas stosowania ibuprofenu lub diklofenaku mogą wystąpić zaburzenia równowagi, senność, zawroty głowy lub inne zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego. W przypadku ich wystąpienia nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych [1,2]. 

Interakcje z alkoholem

Nie wolno łączyć niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak ibuprofen czy diklofenak, z alkoholem. Leki te, podobnie jak alkohol, zwiększają ryzyko choroby wrzodowej. Połączenie ich z alkoholem zwiększa w szczególności ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, mogące prowadzić do groźnych powikłań [1,2]. 

Stosowanie u seniorów, przy zaburzeniach czynności nerek, lub wątroby

Wystąpienie działań niepożądanych niesteroidowych leków przeciwzapalnych jest szczególnie istotne u osób w podeszłym wieku. Z tego względu zalecane jest w ich przypadku stosowanie jak najmniejszej możliwej dawki. Obydwa leki są przeciwwskazane w przypadku pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, ponieważ mogą pogorszyć stan pacjenta [1,2].

Drogi podania i zamienniki diklofenaku

Diklofenak, jako jeden z popularniejszych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, występuje pod wieloma postaciami, nie tylko doustnymi, ale również jako czopki, zastrzyki czy żele. Część preparatów jest dostępna bez recepty, np.:

• kapsułki: Voltaren Express Forte; 
• tabletki powlekane: Voltaren Acti Forte, Diclomax;
• żel: Voltaren Max, Dicloziaja, Diklofenak Perrigo, Olfen Max; 
• płyn do płukania jamy ustnej: Glimbax, Diclostim;
• aerozol: Diky 4%;
• plastry: Itami, Flector Patch; 
• z dodatkiem escyny i tribenozydu: Venogel.

Niektóre preparaty z diklofenakiem wymagają jednak recepty od lekarza. Są to m.in. czopki, krople do oczu czy iniekcje. Również część tabletek czy kapsułek wymaga przepisu lekarza:

• kapsułki: DicloDuo, Dicloberl Retard, Olfen Uno;
• tabletki: Olfen 75 SR, Majamil Prolongatum, Voltaren SR 75;
• czopki: Diclac 100, Dicloberl 50, Diklofenac GSK;
• żel: Solacutan, Solaraze;
• krople do oczu: Dicloabak; Difadiol 0,1%, Naclof;
• innekcja: Olfen 75, Naklofen;
• z dodatkiem omeprazolu: DicloDuo Combi.

Drogi podania i zamienniki ibuprofenu

Preparaty zawierające ibuprofen mogą być dostępne zarówno bez recepty, jak i z przepisu lekarza. Co ciekawe, ibuprofen występuje w licznych postaciach leku oraz z dodatkiem różnych substancji. Przykładowe leki dostępne bez recepty:

• kapsułki: Ibum Supermax, Nurofen Express Forte, Ibum Forte, Ibufen Junior;
• tabletki: Ibuprom, Ibupar Forte, MiG, Iburapid;
• zawiesina: Nurofen dla dzieci Forte, Ibum Forte, Kidofen Max;
• żele: Dip Rilif, Ibuprom Effect żel, Ibum żel, Ibument;
• kremy: Dolgit;
• aerozol: Ibuprom Sport spray;
• plastry: Nurofen Mięśnie i Stawy,
• czopki: Ibufen czopki, Nurofen czopki;
• z dodatkiem paracetamolu: Metafen tabletki, Apap intense tabletki;
• z dodatkiem fenylefryny: Ibuprom Zatoki Tabs;
• z dodatkiem kodeiny: Nurofen Plus;
• z dodatkiem pseudoefedryny: Ibum Zatoki, Metafen Zatoki, Nurofen Zatoki, Ibuprom Zatoki Max.

Zdecydowanie rzadsze są preparaty zawierające w składzie ibuprofen i będące na receptę. Są to m.in.:

• kapsułki: Ibuprofen Hasco; 
• drażetki: Ibuprofen-Pabi, Ibuprofen AFL;
• tabletki powlekane: Brufen, Ibuprofen Polfarmex;
• zawiesina: Kidofen Duo (z dodatkiem paracetamolu).

Podsumowanie

Ibuprofen i diklofenak należą do jednych z najczęściej wykorzystywanych substancji przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Swoją popularność zawdzięczają wysokiej skuteczności działania oraz dostępności w wielu różnych postaciach leku. Należy jednak pamiętać, że powinny być one używane jedynie doraźnie i nie powinno się ich nadużywać, może to prowadzić do wielu nieprzyjemnych działań niepożądanych. 

Tak naprawdę ból pojawiający się u dziecka może mieć wiele różnych przyczyn. Im dziecko jest młodsze, tym trudniej jednoznacznie określić źródło bólu, a tym samym podjąć odpowiednie kroki do jego eliminacji. Bóle brzucha należą do najczęstszych przyczyn zgłaszania się dzieci na pediatryczne oddziały ratunkowe, a także do przychodni POZ.

U dziecka zgłaszającego się do lekarza rodzinnego z bólem brzucha, który pojawił się nagle, bardzo istotne jest wykluczenie „ostrego brzucha”. Należy pamiętać, że u dzieci powyżej 12. roku życia najczęstszą przyczyną ostrego bólu brzucha jest zapalenie wyrostka robaczkowego. Dziecko w wieku przedszkolnym na pytanie o ból wskazuje intuicyjnie okolicę pępka, nie potrafi go dokładnie zlokalizować. Dopiero dziecko w wieku szkolnym podaje rodzicom i lekarzowi dokładne informacje dotyczące lokalizacji i charakteru bólu brzucha [1]. 

Czy u dziecka można stosować przeciwbólowe leki opioidowe?

Tak, ale według ściśle określonych zasad, dotyczących między innymi dawkowania. Kiedyś funkcjonowało przekonanie, że nie powinno się leczyć bólu u dzieci opioidami. Uważano tak z kilku powodów. Pierwszym z nich było przekonanie, że dzieci są bardziej wrażliwe na działanie tego rodzaju leków przeciwbólowych. Dziś uważa się, że różnica między dorosłymi a dziećmi powinna dotyczyć jedynie dawkowania tych samych środków. Dzieci były uważane za znacznie bardziej podatne na uzależnienia od opioidów niż dorośli. Badania jednak pokazują, że problem ten dotyczy mniej niż 1% stosujących opioidy. Ostatnim argumentem przeciwko stosowaniu opioidów u dzieci miało być większe prawdopodobieństwo wystąpienia depresji oddechowej w tej grupy wiekowej. Do tej pory również i to twierdzenie nie znalazło potwierdzenia w badaniach naukowych [2]. 

Jakie są niefarmakologiczne metody leczenia bólu u dziecka?

W przypadku dzieci szczególnie skuteczne w uwalnianiu od bólu jest zastosowanie przeróżnych bodźców: przedmiotów, dźwięków czy też sytuacji, które odciągają ich uwagę od negatywnych sygnałów – czyli sygnałów bólowych.  Po zastosowaniu tej metody dziecko prawdopodobnie nie przestanie odczuwać bólu, ale na chwilę o nim „zapomni”.

Czy można stosować aspirynę u dziecka?

Aspiryny, czyli kwasu acetylosalicylowego nie należy stosować u dzieci poniżej 12. roku życia. To lek o dość licznych działaniach niepożądanych i skutkach ubocznych, do których zaliczyć można między innymi: poaspirynową astmę oskrzelową (o bardzo ciężkim przebiegu, która polega na tym, że zażycie leku zawierającego kwas acetylosalicylowy wywołuje napady kaszlu i duszności.) oraz zespół Reya (choroba o bardzo ciężkim przebiegu i dużej śmiertelności spowodowana zaburzeniami w funkcjonowaniu wątroby i układu nerwowego, dotykająca dzieci między 4. a 12. rokiem życia). W celu uniknięcia wyżej opisanych sytuacji, najlepiej wstrzymać się z podawaniem kwasu acetylosalicylowego do 15 roku życia.

Jak leczyć ból u dziecka?

Leczenie farmakologiczne bólu u dzieci jest zdecydowanie bardziej skomplikowane niż leczenie bólu u dorosłych. Dzieje się tak dlatego, że większość leków przeciwbólowych nie ma ustalonego dawkowania dla dzieci poniżej 12. roku życia. Najbezpieczniejszymi środkami przeciwbólowymi dla dzieci będą te, które w składzie zawierają paracetamol lub ibuprofen.  Preparaty przeciwbólowe dla niemowląt dostępne są bez recepty w formie kropli, syropu lub czopków. Efekt pojawi się szybciej po zażyciu formy doustnej. Starszym dzieciom, które nie mają problemu z połykaniem tabletek, można podać właśnie taką formę leku. Dawki preparatów na ból u dzieci dostosowywane są do ich wagi, a nie wieku. Paracetamol w środkach przeciwbólowych dla dzieci stosowany jest w dawce 10-15 mg/kg masy ciała. Można ją powtórzyć najwcześniej po 6-8 godzinach. Jednorazowa dawka ibuprofenu dla dziecka to natomiast 10 mg/kg masy ciała. Dawki tej nie należy podawać częściej niż co 8 godzin.

Pedicetamol, roztwór doustny

Apap dla dzieci forte, zawiesina doustna

Efferalgan, czopki

Ibuprom dla Dzieci Forte, zawiesina doustna

Ibum Forte, zawiesina doustna

MIG dla dzieci Forte, zawiesina doustna

Podsumowanie

Przyczyn występowania bólu jest wiele. Ważna jest obserwacja dziecka i ocena czy oprócz bólu występują jakieś inne objawy, które mogłyby ten ból tłumaczyć. Zawsze warto rozważyć wizytę u pediatry, szczególnie wtedy kiedy ból zbiega się równoczasowo z wysoką gorączką. 

Czopki podawane są doodbytniczo, poprzez ich delikatne wprowadzenie zaokrągloną końcówką do odbytu. Ponieważ w odbycie panuje wyższa temperatura i obecna jest wydzielina, czopek stopniowo rozpuszcza się, uwalniając substancję przeciwbólową, która wchłania się do krwioobiegu. W tym podaniu działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol) jest zdecydowanie szybsze niż przy podaniu doustnym. Dodatkowo niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, mają dodatkowo działanie przeciwzapalne [1]. 

Czy czopki przeciwbólowe są bezpieczne?

Jeżeli tylko pacjent nie ma przeciwwskazań do użycia danego preparatu, to jak najbardziej czopki przeciwbólowe można uznać za bezpieczną alternatywę dla chociażby tabletek. Podanie doodbytnicze pozwala ominąć układ pokarmowy, przez co leki przeciwbólowe nie podrażniają żołądka. Działają jednocześnie znacznie szybciej niż tabletki oraz można je podać pacjentom, którzy np. wymiotują i w ich przypadku podanie doustne nie jest możliwe [1,2]. 

Czopki przeciwbólowe dla dzieci – przegląd preparatów 

Na rynku jest wiele czopków przeciwbólowych w różnych dawkach i wyprodukowanych przez różne firmy farmaceutyczne. Pomimo tej różnorodności, bez recepty dostępne są jedynie działający przeciwbólowo i przeciwgorączkowo paracetamol oraz działający dodatkowo przeciwzapalnie ibuprofen. W przypadku bólów spowodowanych skurczem mięśni gładkich dochodzą jeszcze czopki zawierające butylobromek hioscyny [1,3]. 

Paracetamol Farmina, czopki dla niemowląt

Paracetamol Hasco, czopki

Efferalgan, czopki doodbytnicze

Nurofen dla dzieci, czopki

Ibum dla dzieci, czopki

Ibufen, czopki

Scopolan, czopki doodbytnicze

Czopki przeciwbólowe dla dorosłych – przegląd preparatów 

W przypadku osób dorosłych stosowane są te same czopki, które zostały wymienione wyżej. W przypadku dorosłych należy jednak przyjmować ich najwyższe dawki. W razie konieczności lekarz może zapisać znacznie silniejsze czopki dostępne na receptę. 

Paracetamol Hasco, czopki

Jakie są najsilniejsze czopki przeciwbólowe?

Bez wątpienia, najsilniejsze czopki przeciwbólowe to preparaty zawierające substancję czynną diklofenak np. Diclac czy Dicloberl. Są one jednak dostępne wyłącznie na receptę i przeznaczone tylko dla osób dorosłych, co znacznie ogranicza ich popularność. Diklofenak, podobnie jak ibuprofen, należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. 

Podsumowanie 

Czopki przeciwbólowe dostępne bez recepty mogą być dobrą alternatywą dla postaci leków podawanych doustnie. Dzięki omijaniu chociażby żołądka, unika się najczęściej występujących działań niepożądanych, np. jego podrażnień. Dodatkowo można je podawać już niemowlętom (ale i dorosłym), dzięki występowania na rynku dużej ilości dawek. Nie ma za to zbyt wielkiego wyboru, jeśli chodzi o substancje czynne. Dostępne są jedynie czopki z paracetamolem, ibuprofenem oraz diklofenakiem (tylko na receptę).

Około 30% przypadków gorączki ma nieznaną przyczynę. W wielu sytuacjach, szczególnie u noworodków i niemowląt, może być to jedyny objaw chorobowy. Warto również zaznaczyć, że gorączka jest wskazaniem do hospitalizacji u wszystkich noworodków do 7. dnia życia oraz noworodków, które urodziły się przedwcześnie. Natomiast jeśli chodzi o dzieci w wieku od 3. miesiąca życia do 3 lat gorączka ma niejednokrotnie charakter samoograniczający się. Jednak konieczna jest baczna obserwacja i jeśli zajdzie taka potrzeba – konsultacja z lekarzem pediatrą.

Gorączka u dzieci poniżej 5. roku życia może wynikać z infekcji układu oddechowego, pokarmowego, moczowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Niekiedy przyczyn poszukuje się również w czynnikach nieinfekcyjnych, m.in. w chorobach tkanki łącznej, układu odpornościowego czy stanach zapalnych jelit. 

Podwyższenie ciepłoty ciała jest reakcją obronną organizmu na pojawienie się w organizmie pewnego czynnika (np. patogenu), która rozpoznawany jest jako obcy. Aby zwalczyć ten czynnik, dochodzi do podniesienia temperatury ciała, co nasila tym samym aktywność makrofagów i neutrofili, które niszczą obce cząstki. Gorączka jest więc zjawiskiem fizjologicznym, wspomagającym walkę z patogenami i nie zawsze wymaga natychmiastowej interwencji [1,2].

Jak mierzyć temperaturę ciała u dzieci?

Uważa się, że miejscem, które pozwala uzyskać optymalny pomiar ciepłoty ciała jest ucho zewnętrzne. Choć sam pomiar trwa bardzo krótko, na jego dokładność może wpływać m.in. obecność korka woskowinowego. Czynność tę przeprowadzamy za pomocą termometru z czujnikiem podczerwieni (klasyczny termometr jest w tym przypadku niezalecany ze względu na konieczność umieszczenia go głęboko w uchu dziecka).

Odpowiednią techniką jest również mierzenie ciepłoty ciała w jamie ustnej, a właściwie podjęzykowo. To właśnie w tym miejscu dochodzi do najszybszych zmian temperatury wewnętrznej. Jednak jak nietrudno się domyśleć, pomiar może być niemożliwy do wykonania u dzieci najmłodszych i niewspółpracujących. Kolejnym rozwiązaniem jest klasyczny pomiar temperatury ciała w okolicy pachowej. Ten sposób rekomenduje się nie tylko u starszych dzieci, ale również w okresie noworodkowym. Wadą jest długość pomiaru oraz możliwość przesunięcia się termometru [1,3]. Staraj się mierzyć temperaturę ciała w tych samych miejscach i o jednakowych porach. To pomoże śledzić jakiekolwiek odchylenia od normy. Tego typu informacje zapisuj, aby mieć właściwy ogląd sytuacji. 

Od jakiej temperatury trzeba zbijać gorączkę u dzieci?

Prawidłowa ciepłota ciała mieści się w granicach 36,6-37°C, natomiast powyżej 37°C do maksymalnie 38°C mamy do czynienia ze stanem podgorączkowym. W takiej sytuacji często nie ma potrzeby podawania leków – zwłaszcza wtedy, gdy w zachowaniu dziecka nie zauważamy niczego niepokojącego, a maluch nie skarży się na gorsze samopoczucie i dolegliwości bólowe. Konieczna jest oczywiście baczna obserwacja dziecka.

Leki można podać wtedy, gdy ciepłota ciała przekracza 38°C, a dziecko jest apatyczne i widocznie osłabione. Mogą również pojawić się bóle głowy i bóle mięśniowe, dreszcze i uczucie zimna, a także przyspieszenie częstotliwości oddechów oraz pracy serca. Podanie leków można rozważyć również w sytuacji, gdy w przeszłości wystąpiły już drgawki gorączkowe, których ryzyko pojawienia się spędza sen z powiek wielu rodzicom.

Bardzo ważną kwestią jest nawadnianie dziecka. Gorączkujący maluch poci się, wilgoć odparowuje z powierzchni skóry, a to prowadzi do zwiększonej utraty płynów i soli mineralnych z organizmu. Co więcej, niejednokrotnie dochodzi do utraty apetytu, co również przyczynia się do odwodnienia organizmu. Wśród objawów odwodnienia wymienia się m.in. suchość w ustach, gęstą i lepką ślinę, obniżoną aktywność i apatię, a także zmianę koloru moczu na ciemniejszy. Niekiedy pojawia się również tzw. płacz bez łez [3,4].

Jakie leki podać w przypadku gorączki u dzieci?

Zanim sięgniesz po konkretny lek przeciwgorączkowy dla dzieci, dokładnie przeczytaj dołączoną ulotkę. Znajdziesz w niej instrukcję dotyczącą dawkowania preparatu. Podanie leków przeciwgorączkowych może wywołać pojawienie się wypieków na twarzy. Jest to fizjologiczne zjawisko spowodowane bardziej obfitym poceniem i stopniową utratą ciepła. Temperatura ciała ulega stabilizacji, dochodzi do poprawy samopoczucia dziecka i powrotu do codziennych aktywności.

Paracetamol

W przypadku gorączki u dzieci możesz sięgnąć po paracetamol, który działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Nie jest to natomiast lek przeciwzapalny. Paracetamol można stosować od pierwszych dni życia – uznawany jest za lek bezpieczny i niewchodzący w interakcje z antybiotykami czy lekami przeciwhistaminowymi. Występuje m.in. w postaci roztworów doustnych (np. Paracetamol Hasco, Pedicetamol, Panadol dla dzieci) oraz czopków (np. Efferalgan). Po podaniu doustnym wchłania się w 85-95%, natomiast po podaniu doodbytniczym w 50-60%. 

Zanim podasz paracetamol, przelicz dawkę na kilogram masy ciała. W przypadku roztworów doustnych nie przekraczaj dawki 10-15 mg/kg m.c. co 4-6 godzin (maksymalna dawka dobowa wynosi maksymalnie 90 mg/kg m.c.). Jeśli chodzi o podanie doodbytnicze, zaleca się stosowanie 25-30 mg/kg m.c. w przeliczeniu na jedną dawkę. 

Ibuprofen

U dzieci od 3. miesiąca życia można stosować ibuprofen (zaleca się, aby przed podaniem leku niemowlęciu poniżej 6. m. ż. zasięgnąć porady lekarza). Oprócz działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, ibuprofen wykazuje również efekt przeciwzapalny, jednak w dawkach pediatrycznych jest on raczej łagodny. Zalecana dawka dobowa ibuprofenu wynosi od 20 do 30 mg/kg m.c. w dawkach podzielonych, podawanych co 6-8 godzin. 

Ibuprofen jest dostępny w postaci zawiesin doustnych (np. Nurofen dla dzieci Forte, Ibuprom dla dzieci, Axoprofen Forte, Ibufen dla dzieci Forte) oraz czopków (np. Nurofen dla dzieci). Dostępność obu postaci nie różni się znacząco – obie formy zapewniają porównywalne działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Warto podkreślić, że ibuprofen nie jest zalecany w przebiegu ospy, ponieważ może wywoływać nadkażenia paciorkowcowe skóry. 

Uwaga! Nie podawaj kwasu acetylosalicylowego (np. Polopiryna S, Aspirin, Aspirin C) dzieciom do 12. roku życia (niektóre źródła podają, że nawet do 15. roku życia). Jest to obarczone ryzykiem wystąpienia zespołu Reye’a, który polega na uszkodzeniu mózgu oraz wątroby [1,3-5].

Podsumowanie

Pojawienie się gorączki (38°C i wyższej) u noworodków oraz niemowląt skonsultuj z lekarzem – nawet wtedy, gdy nie występują żadne inne objawy. Do specjalisty udaj się również wtedy, gdy pomimo podania leków gorączka nie spada lub trwa dłużej niż jeden dzień, a maluch jest wyraźnie osłabiony i rozdrażniony [4,5].

Wśród pacjentów dorosłych choroba hemoroidalna (żylaki odbytu) jest najczęściej występującą chorobą proktologiczną, dodatkowo częstość jej występowania rośnie wraz z wiekiem. Do najczęściej występujących objawów choroby hemoroidalnej należą: pieczenie w okolicy odbytu, świąd, dyskomfort, krwawienie z odbytu czy wypadanie guzków krwawniczych. Od czego biorą się hemoroidy? Powodów jest wiele, np. siedzący tryb życia, zaparcia lub brak aktywności fizycznej. Czasami dochodzi do zaburzeń w naczyniach krwionośnych. Jak leczyć hemoroidy? W początkowym etapie dobre będą domowe sposoby na hemoroidy. W artykule przedstawiamy jak robić i co to są ciepłe nasiadówki na hemoroidy [1].

Ciepłe nasiadówki na hemoroidy – domowe sposoby

Domowe metody leczenie hemoroidów sprowadzają się przede wszystkim do leczenia miejscowego, które nie jest działaniem przyczynowym, a jedynie zmniejszającym objawy, takie jak pieczenie, dyskomfort czy świąd. Najczęściej wykorzystywane są leki w postaci żelu, kremów (np. Procto-Glyvenol, Procto-Hemolan), maści (np. Proktosedon) lub czopków. Do łagodzenia dolegliwości stosuje się m.in. lidokainę czy anestezynę działające przeciwbólowo, a także ściągającą taninę i substancje roślinne, takie jak olejek rumiankowy lub eskulinę. Jedną z najbardziej powszechnych metod stosowanych w warunkach domowych są 5–15 minutowe ciepłe nasiadówki na hemoroidy. Oprócz nasiadówek zalecane są także ciepłe kąpiele z dodatkiem naparu z nagietka i olejków eterycznych (w tym lawendowego, rozmarynowego, z drzewa herbacianego i innych), by uśmierzyć ból i zadziałać antybakteryjnie. Jak zrobić nasiadówkę, np. z kory dębu na hemoroidy? Czy potrzeba posiadać specjalną miskę do nasiadówek? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dalszej części artykułu [2].

Co to jest nasiadówka na hemoroidy?

Ciepłe nasiadówki na hemoroidy, to jeden z najstarszych sposobów radzenia sobie z guzkami krwawniczymi, polecany pacjentom, zwłaszcza w początkowym stadium choroby hemoroidalnej, w której objawy odczuwane są jedynie od czasu do czasu. Takie zabiegi można stosować też na inne problemy i np. wspomniana nasiadówka z kory dębu będzie dobra na szczelinę odbytu. Kąpiele nasiadowe polegają na zanurzeniu partii ciała, obejmującego obszar od górnej części ud do pępka, w specjalnym brodziku, zapewniającym oparcie dla pleców lub po prostu w wannie. Należy pamiętać, że nasiadówka to NIE jest moczenie całego ciała w wodzie. Alternatywnie można wykorzystać dużą miskę do nasiadówek, tak aby można było w niej bezpiecznie siedzieć.

Z czego robi się nasiadówki na hemoroidy?

Wśród ziół używanych do przygotowywania nasiadówek króluje oczywiście kora dębu. Poza nią możemy przygotować także nasiadówkę z rumianku, szałwii, krwawnika, nadmanganianu potasu czy nasiadówkę z sody oczyszczonej. Wszystkie wymienione powyżej zioła i substancje mają właściwości ściągające i gojące — pomagają obkurczać naczynia krwionośne, łagodzą ból, swędzenie i podrażnienie. Jak zrobić nasiadówkę z kory dębu na hemoroidy?

Jak przygotować nasiadówkę na hemoroidy?

Żeby przygotować nasiadówkę, należy z wyprzedzeniem przygotować odwar z ziół (około 1 litra). Następnie do wanny lub miski trzeba nalać wodę o odpowiedniej temperaturze: 15-20⁰C przy nasiadówkach zimnych, 34-35 ⁰C przy nasiadówkach obojętnych, 36-37 ⁰C przy nasiadówkach ciepłych (gorących). Czas trwania nasiadówki – w zależności od rodzaju kąpieli – waha się od kilkudziesięciu sekund (przy kąpielach zimnych) do nawet pół godziny (przy kąpielach obojętnych). Ważne jest, aby przed zabiegiem opróżnić pęcherz, a po zakończeniu nasiadówki powinno się osuszyć ciało, założyć czystą bieliznę i najlepiej położyć się do łóżka.

Czy nasiadówka z kory dębu pomoże na szczelinę odbytu?

W niektórych przypadkach pacjenci mogą mylić żylaki odbytu ze szczeliną odbytu. Zdarza się to szczególnie wtedy, kiedy pacjent nie doświadcza guzków krwawniczych na zewnątrz. Są to dwie różne choroby, ale objawy bywają zbliżone. Pojawia się świąd, pieczenie, ból, a także obecność krwi po wypróżnieniu. Ciepłe nasiadówki z kory dębu będą tutaj pomocne, gdyż garbniki zawarte w korze tej rośliny działają ściągająco, co redukuje uporczywe problemy. Jeśli cierpisz na szczelinę odbytu, to warto robić nasiadówki z kory dębu.

Czy nasiadówki zawsze pomagają na hemoroidy?

Zdecydowanie nie. Co wtedy zrobić? Należy zgłosić się do proktologa — lekarza, który zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem choroby hemoroidalnej. Do lekarza tej specjalności należy zgłosić się zawsze wtedy, gdy wymienione powyżej, domowe sposoby na hemoroidy nie przynoszą rezultatu, a pacjent doświadcza pogorszenia objawów. Mowa tu o coraz silniejszym krwawieniu z odbytu, bólu uniemożliwiającym siedzenie czy chodzenie oraz o dyskomforcie utrudniającym po prostu normalne funkcjonowanie. Dodatkowo wskazaniem do umówienia się do lekarza powinno być wychodzenie guzków krwawniczych na zewnątrz odbytu — wyczuwalne podczas defekacji czy oczyszczania miejsc intymnych po oddaniu stolca.

Podsumowanie

Choroba hemoroidalna to powszechna dolegliwość, której objawy obejmują pieczenie, świąd, ból, krwawienie oraz wypadanie guzków krwawniczych. Jednym z popularniejszych domowych sposobów łagodzenia tych objawów są ciepłe nasiadówki na hemoroidy, które pomagają zmniejszyć dyskomfort i obrzęk. Często stosowaną rośliną do przygotowania nasiadówek jest kora dębu, która ma właściwości ściągające i gojące, a także jest pomocna w leczeniu szczeliny odbytu. Nasiadówka z kory dębu na hemoroidy może być łatwa do przygotowania w misce do nasiadówek lub w wannie, stosując odpowiednią temperaturę wody. Ważne jest, aby stosować nasiadówki regularnie, ale pamiętać, że nie zawsze przynoszą one pełną ulgę. W przypadku braku poprawy lub nasilających się objawów konieczna może być konsultacja z proktologiem. Pamiętajmy, że odpowiednia higiena i stosowanie naturalnych metod mogą być pomocne, ale nie zastąpią profesjonalnej opieki medycznej.

Każdy człowiek posiada hemoroidy (zwane również guzkami krwawniczymi). Pełnią one ważną rolę, kontrolując proces wydalania oraz uszczelniają kanał odbytu. Powszechnie hemoroidy kojarzą się jednak z czymś negatywnym, bólem i dyskomfortem. Problemy z nimi pojawiają się w przypadku, gdy za bardzo się rozciągają oraz wypełniają krwią, której nie są w stanie się pozbyć. W efekcie mogą pojawić się nawet krwawiące hemoroidy.

Pojawia się wówczas stan zapalny guzków krwawniczych oraz pobliskich tkanek. W przypadku łagodniejszych stadiów choroby krwawienie pojawia się sporadycznie, w przypadku bardziej zaawansowanych stadiów hemoroidy mogą być widoczne w okolicach odbytu i wypadać podczas parcia. Oprócz tego mogą pojawić się takie objawy jak świąd, pieczenie, czy poczucie niepełnego wypróżnienia. Jak radzić sobie z żylakami odbytu? Jakie są skuteczne leki na krwawiące hemoroidy? Czy można kupić najsilniejsze czopki na hemoroidy bez recepty [1]?

Czy krwawiące hemoroidy są groźne?

Problemy z hemoroidami nie są same w sobie groźne dla życia, ale nieleczone mogą prowadzić do nieprzyjemnych powikłań. Może dojść do m.in. zakrzepicy żylaków odbytu, które wymagają szybkiej interwencji chirurga. Oprócz tego w zaawansowanych stadiach schorzenia, kiedy krwawiące hemoroidy nie wracają już samodzielnie do odbytu, pojawia się silny ból, czy problemy z nietrzymaniem stolca [2].

Czy istnieją domowe sposoby na krwawiące hemoroidy?

Domowe sposoby na hemoroidy mogą okazać się skuteczne w przypadku pierwszych objawów schorzenia (świąd w okolicy odbytu). W przypadku, gdy pojawią się już nawet niewielkie krwawienia z odbytu, powinien to być sygnał, że trzeba udać się do lekarza. Wtedy należy stosować skuteczne leki na krwawiące hemoroidy, które przedstawiamy w dalszej części artykułu. Do domowych sposobów walki z hemoroidami odbytu należą m.in:

• nasiadówki (ziołowe kąpiele) – należy do wanny o maksymalnej temperaturze wody 40°C dodać napar z rumianku, kasztanowca lub kory dębu;
• przemywanie wacikiem nasączonym ziołowym naparem, analogicznym jak w nasiadówkach, miejsce dotknięte przez schorzenie;
• pomocne mogą być również okłady z zawiniętej w chusteczkę kostki lodu lub wilgotnej torebki herbaty przyłożonej do odbytu [1,2].

Czy dieta pomoże na guzki krwawnicze?

Oprócz leków czy domowych sposobów przedstawionych powyżej niezwykle istotną rolę w radzeniu sobie z problemem krwawiących hemoroidów pełni odpowiednia dieta. Przede wszystkim powinna być ona bogata w błonnik, który będzie zapobiegał zaparciom. Z tego względu w diecie powinny znaleźć się m.in. pełnoziarniste produkty zbożowe, maślanka, kefiry oraz świeże owoce i warzywa. Trzeba również pić od 1,5 do 2 litrów wody dziennie. Jednocześnie należy wystrzegać się takich produktów, jak mocna herbata, kawa, ostre przyprawy, kakao, rośliny strączkowe czy banany. Pomocne za to mogą być herbatki z pokrzywy, czarnego bzu czy piołunu. Jednak co zrobić, jeśli żadne domowe sposoby nie przyniosły rezultatu? Warto kupić maści, tabletki lub czopki na hemoroidy, które znajdziemy w aptekach [2].

Jakie są leki na krwawiące hemoroidy?

W aptece można znaleźć wiele preparatów (bez recepty lub na receptę) mających pomóc w przypadku żylaków odbytu (hemoroidów). Do najczęstszych postaci leku, jakie są używane w tym schorzeniu, należą czopki, maści i kremy. Preparaty te mogą zawierać m.in.:

• wyciąg z kasztanowca (właściwości przeciwzapalne, ściągające i przeciwbakteryjne) wraz z lidokainą (działa miejscowo znieczulająco) w preparatach Aesculan maść czy Neo-Aesculan żel;
• tribenozyd (działa przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo, przeciwbólowo i przeciwświądowo) i lidokaina (wykazuje efekt znieczulający) w preparatach Procto-Glyvenol czy Procto-Hemolan (czopki i krem);
• benzokaina (działa miejscowo znieczulająco) wraz z mieszanką składników roślinnych działających ściągająco, przeciwzapalnie i rozkurczająco w preparacie Hemorol czopki;
• wyciąg z kasztanowca i olej z kurkumy (efekt przeciwzapalny i ściągający) w czopkach Procto-Zac Relief;
• natomiast najsilniejsze czopki na hemoroidy bez recepty zawierają hydrokortyzon o działaniu przeciwzapalnym, cynchokainę do miejscowe znieczulenia i neomycynę, czyli antybiotyk o szerokim spektrum działania – taką kompozycję spotkamy w preparacie Proktosedon (czopki i maść) [1,2].

Ciekawym lekiem jest dostępny bez recepty preparat Posterisan (czopki i maść), mający w składzie martwe bakterie Escherichia coli. Pobudzają one układ odpornościowy, co uśmierza świąd i pieczenia. Wersja tego leku, zawierająca dodatkowo działający silnie przeciwzapalne hydrokortyzon, jest dostępny z kolei na receptę (Posterisan H).

Najsilniejsze czopki na hemoroidy bez recepty – przegląd

Czopki na hemoroidy to jedne z lepszych preparatów na żylaki odbytu. Aplikuje się minimum raz dziennie, a najlepiej rano i wieczorem. Wiele z nich posiada składniki o działaniu znieczulającym i przeciwzapalnym (np. Procto-Glyvenol, Procto-Hemolan, Posterisan). Dobrze pokrywają błonę odbytnicy, przez co wzmacniają naczynia i redukują świąd oraz ból. Są też łatwe w aplikacji. Najsilniejsze czopki na hemoroidy bez recepty, np. Proktosedon mają w swoim składzie silne składniki przeciwzapalne i antybiotyk, dlatego nie ma potrzeby szukania antybiotyków na hemoroidy na receptę. Można je stosować maksymalnie przez kilka dni, a jeśli problem nie przechodzi to należy udać się do lekarza. Produkty opartce na tribenozydzie i lidokainie, tak jak wspomniany wcześniej Procto-Glyvenol lub Procto-Hemolan wykazują również dobre i silne działanie, a możemy stosować je dłużej.

Procto-Glyvenol, czopki

O produkcie

• czopki działają uszczelniająco na naczynia włosowate, przeciwzapalnie, znieczulająco i redukujące obrzęk;
• czopki mają status leku, co gwarantuje ich wysoką jakość;
• produktu nie wolno stosować doustnie;
• brak danych na temat stosowania tych czopków u dzieci i młodzieży;
• leku nie wolno stosować w pierwszym trymestrze ciąży;
• czopki mogą być stosowane od 4. miesiąca ciąży oraz podczas karmienia piersią;
• lek nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów.

Proktosedon, czopki doodbytnicze

O produkcie

• lek ma działanie: przeciwzapalne, przeciwuczuleniowe, przeciwobrzękowe, przeciwświądowe, przeciwbakteryjne oraz znieczulające;
• czopki mają status leku;
• nie zaleca się podawania czopków osobom poniżej 12 roku życia;
• nie należy stosować leku w okresie szczepień lub leczenia immunizacyjnego;
• nie zaleca się podawania leku w ciąży ze względu na działanie teratogenne i embriotoksyczne;
• nie zaleca się stosowania leku w trakcie karmienia piersią, gdyż lek może hamować wzrost dziecka.

Hemorol, czopki doodbytnicze

O produkcie

• czopki działają ściągająco, rozkurczająco, przeciwzapalnie oraz znieczulająco;
• leku nie należy przyjmować doustnie;
• produkt nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
• hemorol nie powinien być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią;
• to produkt o statusie leku.

Maści i kremy – równie skuteczne leki na hemoroidy

Maści i kremy to kolejna grupa produktów na żylaki odbytu. Najczęściej stosuje się je łącznie z czopkami. Najlepiej najpierw zaaplikować maść, a po pewnym czasie czopek. Maści i kremy to dobre leki na hemoroidy, ale zwykle mają mniejsze stężenie substancji czynnych. Najsilniejszą maścią na hemoroidy będzie Proktosedon, który zawiera antybiotyki i substancje sterydowe. Jednak nie jest to produkt dla każdego. Inne kremy, które działają również całkiem dobrze, a bazują na lidokainie i tribenozydzie, a więc wykazują działanie przeciwzapalne i znieczulające to Procto-Glyvenol i Procto-Hemolan. Warto wspomnieć, że Procto-Glyvenol można stosować nawet w ciąży (od 4. miesiąca) i podczas karmienia piersią. Zdecydowanym plusem wszystkich maści i kremów na hemoroidy jest to, że można je łatwo aplikować na zewnątrz i wewnątrz odbytu.

Procto-Glyvenol, krem doodbytniczy

O produkcie

• zawiera uszczelniający naczynia krwionośne tribenozyd oraz znieczulającą lidokainę. Dzięki połączeniu dwóch substancji objawy szybko ustępują, dzięki temu nie odczuwamy swędzenia i nie pocieramy dodatkowo okolic odbytu;
• preparat można dostać bez recepty;
• można stosować u kobiet w ciąży od 4. miesiąca i podczas karmienia piersią;
• nie można stosować w I trymestrze ciąży;
• do opakowania dołączono aplikator doodbytniczy, który ułatwia dawkowanie.

Posterisan, maść doodbytnicza

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• maść może powodować miejscowe reakcje skórne np. kontaktowe zapalenie skóry;
• kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed użyciem preparatu;
• posiada aplikator do dawkowania.

Aesculan, maść doodbytnicza

O produkcie

• wyciąg z kasztanowca zawiera eskulinę, która ma właściwości uszczelniające oraz znieczulającą lidokainę;
• jeśli powodem świądu nie są hemoroidy może zaślepić występowanie problemu przez znieczulenie miejscowe;
• kasztanowiec może uczulać;
• zarejestrowany jako lek;
• nie jest przeźroczysty, może brudzić bieliznę;
• produkt jest przeznaczony dla osób dorosłych.

Najlepsze tabletki na hemoroidy – czy istnieją?

Tabletki na krwawiące hemoroidy z diosminą (np. Diosminex, Diosminex Max, Diohespan max, DIH, Phlebodia, DiosMax, Procto-Glyvenol Complex) to skuteczna pomoc zarówno w leczeniu, jak i prewencji hemoroidów wewnętrznych. Diosmina poprawia elastyczność naczyń krwionośnych, uszczelnia ich ściany oraz wspomaga mikrokrążenie, co zmniejsza ryzyko powstawania krwawiących hemoroidów, łagodzi ból, obrzęk i krwawienie. W porównaniu do innych leków diosmina działa systemowo, dzięki czemu jest wygodna w stosowaniu, szczególnie w przewlekłych przypadkach.

W przypadku ostrych stanów stosuje się nawet 3 razy dziennie po 1000 mg diosminy przez 4 dni, a następnie schodzi się stopniowo do 1000 mg. W leczeniu przewlekłych dolegliwości hemoroidów stosuje się mniejsze dawki (1000 mg dziennie) przez dłuższy czas. Najlepsze tabletki na hemoroidy z diosminą są dostępne bez recepty, ale przed długotrwałym stosowaniem warto skonsultować się z lekarzem. Działają one prewencyjnie, poprawiając stan naczyń krwionośnych i zapobiegając nawrotom hemoroidów.

Diosminex Max, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza.
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn.
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• występuje także w mniejszej dawce 500 mg (Diosminex).

Podsumowanie

Hemoroidy to powszechny problem, który może powodować dyskomfort, ból, a w niektórych przypadkach krwawienie. Chociaż nie stanowią zagrożenia dla życia, nieleczone mogą prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak zakrzepica czy problemy z nietrzymaniem stolca. W przypadku hemoroidów warto skorzystać z odpowiednich metod leczenia, zarówno farmakologicznych, jak i domowych, w zależności od nasilenia objawów. Skuteczne leki na krwawiące hemoroidy, takie jak czopki czy tabletki z diosminą, pomagają w redukcji bólu, obrzęku i krwawienia. Diosmina, dostępna w formie tabletek, działa systemowo, poprawiając stan naczyń krwionośnych i zapobiegając nawrotom problemów z hemoroidami. Dodatkowo, odpowiednia dieta bogata w błonnik i unikanie zaparć odgrywają kluczową rolę w leczeniu i zapobieganiu hemoroidom. Warto pamiętać, że w przypadku zaawansowanych stadiów choroby, kiedy domowe metody leczenia nie przynoszą ulgi, konieczna może być konsultacja z lekarzem i zastosowanie bardziej zaawansowanych terapii.

Hemoroidy (guzki krwawnicze) tak naprawdę ma każdy z nas — są to bowiem struktury wewnętrzne i zewnętrzne wypełnione krwią, a ich główna funkcja polega na uszczelnieniu odbytu. W nieprawidłowych warunkach dochodzi do przekrwienia guzków krwawniczych oraz zwiększenia ich rozmiarów. Towarzyszą temu objawy, takie jak np. świąd i pieczenie odbytu, obecność śluzu, wypadanie struktur wewnętrznych na zewnątrz odbytu oraz uczucie niepełnego wypróżnienia. Powiększone hemoroidy stosunkowo łatwo ulegają uszkodzeniom, co może wywołać pojawienie się świeżej, intensywnie czerwonej krwi widocznej w misce sedesowej, na papierze toaletowym lub w stolcu. W przypadku intensywnych krwawień istnieje ryzyko rozwoju niedokrwistości [1]. 

Dlaczego dochodzi do przekrwienia guzków krwawniczych? Otóż nie pomagają zarówno siedzący tryb życia, jak i niektóre intensywne ćwiczenia fizyczne (m.in. podnoszenie ciężarów). Rozwojowi dolegliwości może również sprzyjać ciąża, a także zaburzenia jelitowe, np. biegunki czy zaparcia. Co więcej, ryzyko wystąpienia hemoroidów wzrasta u osób zmagających się z chorobami przewlekłymi, m.in. marskością wątroby. Jak w takim razie leczyć guzki krwawnicze? Które doustne tabletki na hemoroidy bez recepty warto kupić w aptece [1]?

Jak leczyć hemoroidy? 

Wszelkie niepokojące objawy powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Choć na rynku są dostępne tabletki bez recepty na hemoroidy to, zanim zdecydujemy się na samoleczenie, skierujmy się do specjalisty (proktologa), który oceni, czy na pewno mamy do czynienia z chorobą hemoroidalną.  W leczeniu farmakologicznym hemoroidów stosuje się preparaty działające miejscowo (maści, czopki) oraz doustnie, w tym tabletki na hemoroidy. Celem terapii jest kontrola objawów ostrych, dzięki czemu złagodzimy dolegliwości bólowe i ograniczymy lub wyeliminujemy krwawienie. Jakie doustne tabletki na hemoroidy wybrać? [1].

Jakie są tabletki na hemoroidy bez recepty?

Tabletki na hemoroidy bez recepty zawierają głównie substancje flebotropowe, czyli takie, które wzmacniają ściany naczyń krwionośnych, poprawiają ich elastyczność, usprawniają krążenie krwi oraz redukują obrzęki. Preparaty flebotropowe mogą okazać się pomocne w przypadku hemoroidów I i II stopnia. Jeśli natomiast objawy są bardziej nasilone (np. hemoroidy wypadają poza kanał odbytu i nie cofają się samoistnie), konieczne może okazać się wdrożenie dodatkowych metod terapeutycznych.  Leki flebotropowe stosuje się najczęściej w trakcie lub po posiłku, ponieważ zapobiega to wystąpieniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych, które są z reguły łagodne i szybko przemijające. O jakich substancjach tutaj mówimy? Dobrym lekiem jest diosmina na hemoroidy, którą można kupić w tabletkach bez recepty. Inne preparaty omawiamy poniżej [1].

Czy warto stosować diosminę na hemoroidy?

Diosmina (np. tabletki Procto-Hemolan control) jest substancją zaliczaną do bioflawonoidów — składników poprawiających odporność i elastyczność naczyń krwionośnych. Związek może być również stosowany z innymi bioflawonoidami. Wykazano, że połączenie diosminy, trokserutyny i hesperydyny może zmniejszać krwawienie oraz ograniczać ból towarzyszący chorobie hemoroidalnej. To z kolei pozwala zredukować ilość przyjmowanych środków przeciwbólowych, np. paracetamolu.

Procto-Hemolan control, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 1000 mg diosminy;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza.
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn.
• małe opakowanie.

Na rynku dostępne są również preparaty z diosminą na hemoroidy w formie zmikronizowanej (tabletki, takie jak Diosminex Max, DIH max, Diohespan max) – różniącą się od postaci standardowej wielkością cząsteczek. Uważa się, że taka forma leku jest łatwiej rozpuszczalna oraz szybciej wchłanialna, co z założenia powinno przełożyć się na wyższą skuteczność.

Diosminex Max, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy;
• nie zawiera laktozy;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza.
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn.
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• występuje także w mniejszej dawce 500 mg (Diosminex).

Diohespan max, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy;
• nie zawiera laktozy;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza.
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn.
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny również w formie proszku.

Tabletki na hemoroidy z trokserutyną i okserutyną

Trokserutyna to, podobnie jak diosmina, związek zaliczany do bioflawonoidów. Działa przeciwzapalnie, zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych oraz usprawnia przepływ krwi. Trokseturynę (np. tabletki Venotrex) można stosować zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi bioflawonoidami, m.in. diosminą, rutyną, kwercetyną oraz hesperydyną. Wykazano, że takie połączenie jest skuteczne w przypadku krwawień towarzyszących chorobie hemoroidalnej, przy czym ilość działań niepożądanych jest ograniczona do minimum. Okserutyna (np. Venoruton, Venoruton Forte), określana również mianem rutynianu oksyetylu, może być z powodzeniem stosowana w chorobie hemoroidalnej. Działa ochronnie na naczynia krwionośne, wykazuje również właściwości antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne [4].

Venoruton forte, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 500 mg okserutyny;
• nie zawiera laktozy;
• dawkowanie od 1 do 2 tabletek na dobę;
• duże opakowanie.

Venotrex, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 300 mg trokserutyny;
• zawiera laktozę.

Inne substancje w tabletkach na żylaki odbytu

W doustnych tabletkach na hemoroidy bez recepty znajdziemy też dobesylan wapnia (tabletki, takie jak: Dobenox, Dobenox forte, Rostil, Rostil max) wpływa korzystnie na krążenie obwodowe. Jego mechanizm działania polega m.in. na zmniejszaniu przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych, redukowaniu lepkości krwi, a także ograniczaniu obrzęków. Wskazaniem do stosowania dobesylanu wapnia jest nie tylko choroba hemoroidalna, ale również leczenie mikroangiopatii cukrzycowych, zapalenia żył powierzchownych czy zespołu pozakrzepowego.

Dobenox Forte, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza;
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn;
• dobesylan wapnia poprawia wytrzymałość naczyń krwionośnych;
• nie zawiera laktozy;
• występuje w opakowaniach o różnych dawkach;
• dostepny także w niższej dawce (Dobenox);
• podobny preparat to Rostil Max.

Kolejny ważny, roślinny składnik w tabletkach na hemoroidy to kłącze ruszczyka kolczastego zawiera saponiny steroidowe, które wykazują właściwości obkurczające ściany naczyń krwionośnych. Ponadto ekstrakt zmniejsza kruchość kapilar oraz działa przeciwzapalnie. Wyciąg z ruszczyka kolczastego jest łączony z witaminą C oraz hesperydyną (np. Cyclo 3 Fort), co nasila efekt uszczelniający naczynia krwionośne.

Cyclo 3 Fort, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera kompozycję składników o działaniu uszczelniającym naczynia;
• nie zawiera laktozy;
• wymaga stosowania 5 kapsułek na dobę.

Na samym końcu dobroczynnych substancji na guzki krwawnicze jest escyna (np. Aescin). To związek naturalnie występującym w nasionach kasztanowca. Substancja poprawia elastyczność ścian naczyń krwionośnych, redukuje obrzęk oraz usprawnia krążenie obwodowe.

Aescin, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 20 mg escyny;
• uszczelnia naczynia krwionośne, redukuje obrzęki i siniaki;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny także w formie żelu (jedynie do stosowania na skórę).

Venoruton forte czy Diosminex – co wybrać?

Leków na guzki krwawnicze jest dość sporo. Co dobre dla pacjenta doustne tabletki na hemoroidy są dostępne bez recepty, co ułatwia terapię. Który lek wybrać, aby efekt był najlepszy i najszybszy? Lepiej kupić Venoruton forte czy Diosminex? A może lepszy będzie Venotrex albo Cyclo 3 Fort? Bazując na badaniach przedstawionych wcześniej warto stosować połączenie diosminy, rutyny, kwercetyny i hesperydyny, dlatego łączenia Venorutonu forte i Diosminexu jest jak najbardziej polecane. Należy pamiętać również o stosowaniu leków doodbytniczych jak kremy i czopki na hemoroidy. Kompleksowa terapia przyspieszy wyzdrowienie [4].

Podsumowanie

Hemoroidy to powiększone guzki krwawnicze, które mogą powodować ból, świąd, pieczenie oraz krwawienie. Ich występowanie może być związane z siedzącym trybem życia, ciążą, zaparciami czy intensywnym wysiłkiem fizycznym. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie maści, czopków oraz doustnych tabletek na hemoroidy, które poprawiają krążenie i wzmacniają naczynia krwionośne. Preparaty zawierające diosminę na hemoroidy, trokserutynę czy okserutynę mogą pomóc w złagodzeniu objawów, zwłaszcza w przypadku hemoroidów I i II stopnia. W przypadku silniejszych objawów warto połączyć terapię doustną z leczeniem miejscowym. Konsultacja z lekarzem jest kluczowa, by dobrać odpowiednią metodę leczenia, szczególnie jeśli tabletki na hemoroidy doustne nie przynoszą ulgi.

Hemoroidy zewnętrzne, czyli żylaki odbytu to przypadłość znana od dawna i dość powszechna w społeczeństwie. Zwykle zewnętrzne żylaki odbytu nie są groźne i określa się je jako łagodne zmiany, ale bardzo skutecznie mogą zmniejszyć jakość codziennego życia.

Uważa się, że hemoroidy powstają w momencie zaburzeń przepływu żylnego odbytu. Prowadzi to do rozszerzenia splotu żylnego i przerostu tkanki łącznej, co w efekcie objawia się chorobą hemoroidalną. Co ciekawe dokładna przyczyna problemu nie jest do końca poznana. Najczęściej żylaki odbytu kojarzymy z siedzącym trybem życia, ale pamiętajmy, że mogą one dotknąć każdego. Jeśli chodzi o hemoroidy wewnętrzne to są najczęściej bezbolesne i w rzeczywistości dużo osób nie wie o ich istnieniu. Zewnętrzne żylaki odbytu bywają bolesne, jeśli ulegną obrzękowi. Często dochodzi wtedy do ich pękania, co można obserwować, np. jako ślady krwi na papierze toaletowym po wypróżnieniu [1,2].

Czy hemoroidy są twarde?

Czy hemoroidy są twarde? Żylaku odbytu mogą stać się twarde, zwłaszcza w bardziej zaawansowanej fazie choroby. Początkowo zazwyczaj są miękkie, ale jeśli pojawi się zakrzep lub stan zapalny, mogą stwardnieć, co wiąże się z bólem i dyskomfortem. Twarde hemoroidy często powodują silniejszy ból, a także mogą pękać lub krwawić.

Co sprzyja rozwojowi hemoroidów?

Hemoroidy zewnętrzne najczęściej występują u ludzi w wieku 45 do 65 lat. Uważa się, że jedną z przyczyn ich pojawienia się jest nadmierne ciśnienie w hemoroidalnym splocie żylnym, które może być generowane przez np. nadmierne parcie podczas wypróżniania. Inne czynniki ryzyka to otyłość, ciąża, przewlekłe biegunki i zaparcia, dysfunkcje dna miednicy, seks analny lub marskość wątroby. Jak usunąć hemoroidy zewnętrzne? Czy jedyna opcja to gumkowanie hemoroidów, czy istnieją również dobre leki [1]?

Leczenie hemoroidów zewnętrznych domowymi sposobami

Leczenie hemoroidów zewnętrznych domowymi sposobami wymaga przede wszystkim zmiany diety, bogatej w błonnik, oraz utrzymania prawidłowej higieny. Hemoroidy zewnętrzne można złagodzić stosując pianki do mycia, takie jak Hemorol czy Proctomina, które łagodzą świąd i pieczenie. Warto również przeciwdziałać zaparciom, dostarczając błonnik z naturalnych źródeł lub preparatów, takich jak Jeliton. Jeśli hemoroidy zewnętrzne nie znikają, a objawy się nasilają, warto rozważyć konsultację z lekarzem, który może zaproponować zabieg, taki jak gumkowanie hemoroidów zewnętrznych. Jednak zabiegi chirurgiczne są ostatecznością. Warto więc poznać dobre leki na hemoroidy, które prezentujemy poniżej.

Jakie są leki na hemoroidy zewnętrzne?

Jeśli zmiana diety nie pomaga lub żylaki odbytu są duże, bolące lub krwawiące to należy zastosować leki na hemoroidy zewnętrzne. Mamy tutaj do dyspozycji maści (np. Proktis-M, Proktosedon, Procto-Glyvenol, Procto-Hemolan), czopki, a nawet tabletki. Maści i kremy na żylaki odbytu najczęściej działają poprzez różne mechanizmy. Zawierają substancje, które wzmacniają ściany naczyń krwionośnych (tribenozyd), działają przeciwobrzękowo i przeciwświądowo (hydrokortyzon), a także redukują ból (lidokaina, cynchokaina) i stan zapalny. Wymienione wcześniej kremy działają silnie, ale na hemoroidy zewnętrzne o mniejszej intensywności można zastosować preparaty bazujące na naturalnych składnikach, np. roślinnych (Aesculan, NeoFitorid, Apirectal, Anusir) o działaniu łagodzącym i wspomagającym. Poniżej przedstawiamy wybrane preparaty, które warto zastosować w chorobie hemoroidalnej. Wszystkie kremy można stosować doodbytniczo, jak i na hemoroidy zewnętrzne. Produkty warto aplikować również doodbytniczo, bo hemoroid zewnętrzny ma swój początek wewnątrz odbytu.

Procto-Glyvenol, krem doodbytniczy

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dobrze działające i bezpieczne substancje o działaniu znieczulającym i wzmacniającym naczynia krwionośne;
• posiada aplikator, który ułatwia dawkowanie doodbytnicze;
• może być stosowany od 4. miesiąca ciąży i przez kobiety karmiące piersią;
• można stosować wewnętrznie oraz zewnętrznie;
• występuje również jako czopki.

Procto-Hemolan, krem doodbytniczy

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dobrze działające i bezpieczne substancje o działaniu znieczulającym i wzmacniającym naczynia krwionośne;
• posiada aplikator, który ułatwia dawkowanie doodbytnicze;
• może być stosowany od 4. miesiąca ciąży i przez kobiety karmiące piersią;
• można stosować wewnętrznie oraz zewnętrznie;
• występuje również jako czopki.

Proktosedon, maść

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• hydrokortyzon wykazuje działanie przeciwzapalne, cynchokaina działa znieczulająco, neomycyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania a eskulina działa ściągająco i przeciwzapalnie;
• jedyny preparat w formie leku OTC o tak bogatym składzie;
• do stosowania maksymalnie 6 dni;
• do stosowania od 12. roku życia;
• występuje również jako czopki.

Proktis-M, maść doodbytnicza

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera kwas hialuronowy, który działają nawilżająco i regenerująco;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• zawiera aplikator, który ułatwia dawkowanie doodbytnicze;
• występuje również jako czopki.

Aesculan, maść doodbytnicza

O produkcie

• wyciąg z kasztanowca zawiera eskulinę, która ma właściwości uszczelniające oraz znieczulającą lidokainę;
• jeśli powodem świądu nie są hemoroidy może zaślepić występowanie problemu przez znieczulenie miejscowe;
• kasztanowiec może uczulać;
• zarejestrowany jako lek;
• nie jest przeźroczysty, może brudzić bieliznę;
• produkt jest przeznaczony dla osób dorosłych.

NeoFitorid, maść doodbytnicza

O produkcie 

• maść zawiera liofilizowane ekstrakty z kwiatostanu kocanki i korzenia ruszczyka, odwodniony żel z liści aloesu zwyczajnego, wyciąg olejowy z kwiatostanu dziurawca zwyczajnego, olej jojoba, masło karite, olejki eteryczne z drzewa herbacianego, cyprysu i mięty pieprzowej.
• wyrób medyczny może być stosowany przez dzieci, kobiety w ciąży oraz karmiące piersią;
• jest wskazany w przypadku dolegliwość hemoroidalnych oraz szczelin odbytu;
• maść może być stosowana nawet 4 razy dziennie przez dłuższy czas.

Anusir, maść doodbytnicza

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera kwas hialuronowy, który działają nawilżająco i regenerująco oraz składniki, które w małym stopniu uszczelniają naczynia;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• dobry skład, bez dodatku wielu substancji pomocniczych;
• zawiera aplikator, który ułatwia dawkowanie doodbytnicze.

Apirectal, maść doodbytnicza

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera kwas hialuronowy, który działają nawilżająco i regenerująco oraz propolis o niewielkim działaniu przeciwzapalnym;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• dobry skład, bez dodatku wielu substancji pomocniczych;
• nie stosować w przypadku uczulenia na produkty pszczele;
• zawiera aplikator, który ułatwia dawkowanie doodbytnicze.

Leczenie guzków krwawniczych czopkami

Leczenie hemoroidów za pomocą czopków jest jedną z popularnych metod, szczególnie w przypadku hemoroidów wewnętrznych. Czopki mają podobne działanie do maści i kremów, ale różnią się sposobem aplikacji. Większość kremów i maści na hemoroidy ma swoje odpowiedniki w formie czopków, a wybór między tymi formami zależy od preferencji pacjenta oraz lokalizacji zmian. Maści i kremy mają zwykle więcej substancji czynnych dostarczanych jednorazowo, a ich dłuższy kontakt z błonami odbytu może przynieść lepsze efekty. Z tego powodu, warto stosować krem lub maść najpierw, a po pewnym czasie (np. godzinie) zastosować czopki, by uzyskać pełniejsze działanie terapeutyczne. Maści i kremy mają dodatkowy plus, ponieważ mogą być stosowane zarówno do leczenia hemoroidów zewnętrznych, jak i wewnętrznych, co czyni je bardzo wszechstronnymi.

Jakie są tabletki na hemoroidy?

Tabletki na hemoroidy to dobra opcja wspomagająca leczenie, ale nie powinny zastępować maści czy czopków. Działają one głównie prewencyjnie lub dodatkowo, wspomagając efekty terapii miejscowej. Substancje zawarte w tabletkach, takie jak diosmina (Diosminex Max, DIH, Diohespan), pochodne rutyny (Venotrex, Venoruton forte), wyciąg z ruszczyka (Cyclo 3 Fort) czy dobesylan wapnia (Rostil, Dobenox forte), poprawiają krążenie krwi, wzmacniają ściany naczyń krwionośnych i redukują obrzęki, co może przyczynić się do szybszej regeneracji. Jednak ich działanie jest wolniejsze i mniej bezpośrednie niż w przypadku leków stosowanych miejscowo. Aby osiągnąć trwałe efekty, warto stosować tabletki przez dłuższy czas, np. przez miesiąc lub dwa, co pomoże utrzymać poprawę i zapobiec nawrotom dolegliwości. Warto pamiętać, że najlepsze rezultaty uzyskuje się, łącząc leczenie doustne z preparatami do stosowania bezpośrednio na zmiany skórne.

Venoruton forte, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 500 mg okserutyny;
• nie zawiera laktozy;
• dawkowanie od 1 do 2 tabletek na dobę;
• duże opakowanie.

Diohespan max, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera 1000 mg zmikronizowanej diosminy;
• nie zawiera laktozy;
• jeśli po tygodniu stosowania nie widać efektów, to należy udać się do lekarza.
• lek można stosować również pomocniczo w innych problemach naczyniowych, np. żylaki kończyn.
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny również w formie proszku.

Jak usunąć hemoroidy zewnętrzne – gumkowanie

Opuchnięte zewnętrzne żylaki odbytu bywają bardzo bolesne. Czy hemoroidy zewnętrzne pękają? Niestety tak się może zdarzyć. Jest to szczególnie prawdopodobne, jeśli pacjent dalej ma zaparcia. Do pękania zewnętrznych żylaków odbytu może przyczyniać się także nadmierne podcieranie po wypróżnieniu. Czy hemoroidy zewnętrzne mogą zniknąć? Jak najbardziej. Czasami pomaga jedynie zmiana diety, ale najczęściej objawy żylaków mijają po terapii z zastosowaniem maści i czopków. Natomiast jak usunąć hemoroidy zewnętrzne trwale?

W usuwaniu hemoroidów zewnętrznych stosuje się zabiegi chirurgiczne. Jeśli cierpisz na takie problemy, to warto wybrać się albo do lekarza pierwszego kontaktu lub do poradni proktologicznej. Często korzysta się z zabiegu gumkowania hemoroidów zewnętrznych. Gumkowanie przeprowadza się z użyciem ligatora. To urządzenie, które nakłada gumkę na hemoroid. Blokuje to dopływ krwi, co w efekcie powoduje odpadnięcie żylaka odbytu. Trwa to około 2 tygodnie. Jest to stosunkowo prosty, szybki i bezpieczny zabieg. Rekonwalescencja trwa około 2 miesiące. Pacjent najczęściej nie musi zostawać na oddziale i po kilku chwilach wraca do domu [1].

Podsumowanie

Hemoroidy zewnętrzne, czyli żylaki odbytu, to powszechna dolegliwość, która może znacząco obniżyć komfort życia. Do ich rozwoju przyczyniają się czynniki takie jak zaparcia, otyłość, ciąża czy przewlekłe biegunki. Leczenie hemoroidów zewnętrznych opiera się na zmianie diety, utrzymaniu higieny oraz stosowaniu leków, takich jak maści, czopki czy tabletki, które łagodzą objawy i wspomagają regenerację tkanek. Leki miejscowe, takie jak kremy i czopki, dostarczają substancji aktywnych bezpośrednio do zmienionych miejsc, co pozwala na szybsze działanie. Tabletki, choć nie zastąpią leczenia miejscowego, mogą stanowić cenne wsparcie, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania. W bardziej zaawansowanych przypadkach, jeśli objawy nie ustępują, rozważyć można zabieg gumkowania hemoroidów, który skutecznie usuwa żylaki. Regularne stosowanie odpowiednich preparatów oraz zmiana stylu życia to kluczowe elementy w leczeniu hemoroidów zewnętrznych.