Nowy rok to zawsze czas zmian – również w świecie medycyny. W styczniu 2025 roku na rynku pojawiło się wiele nowych leków, które mogą pomóc pacjentom lepiej kontrolować swoje choroby. Są to oczywiście zamienniki już dostępnych substancji, ale im większy wybór, tym lepiej. Pacjent i lekarz mają wtedy większe możliwości co do doboru konkretnego preparatu, np. pod względem ceny lub dostępności albo formy podania. Zaczniemy od leków dostępnych bez recepty, które kupisz w każdej aptece. Następnie zobaczymy co nowego słychać w kwestii leków stosowanych w chorobach sercowo-naczyniowych, urologicznych, oddechowych, a nawet tak poważnych schorzeniach jak stwardnienie rozsiane. Wspomnimy także o nowych preparatach dostępnych wyłącznie w szpitalach. Sprawdźmy, co nowego przyniósł początek roku!

Leki bez recepty – nowości, które warto znać

Na początek zacznijmy od styczniowych nowości bez recepty. Niektóre dolegliwości można leczyć samodzielnie, bez konieczności wizyty u lekarza. Jeśli szukasz czegoś na przeziębienie, bóle zatok lub chrypkę, warto sprawdzić nowe opcje dostępne bez recepty. Masz podrażnione gardło? Herbion Porost Islandzki (suchy wyciąg z porostu islandzkiego) pomoże złagodzić ból i chrypkę, przynosząc ulgę podczas infekcji. Zatkane zatoki? Ibunoven ZATOKI (ibuprofen + pseudoefedryna) łączy działanie przeciwbólowe i udrażniające nos, co ułatwia oddychanie i pomaga szybciej wrócić do formy. A jeśli potrzebujesz środka do odkażania ran, Symplisept (octenidyna + fenoksyetanol) to nowy preparat w formie żelu, który skutecznie dezynfekuje i przyspiesza gojenie drobnych urazów.

Zdrowe serce i lepsze krążenie – nowe leki dla pacjentów kardiologicznych

Nadciśnienie, zaburzenia lipidowe i inne choroby sercowo-naczyniowe to niestety plaga dzisiejszych czasów. Nazywa się je chorobami cywilizacyjnymi. Jednak pocieszający jest fakt, że lekarze dysponują szerokim wachlarzem możliwości leczenia tych schorzeń. Dla pacjentów z podwyższonym cholesterolem dostępne są nowe zamienniki klasycznych leków. Atorvastatin Teva B.V. (atorwastatyna) obniża poziom złego cholesterolu, pomagając chronić serce, natomiast Coatoris (ezetymib + atorwastatyna) łączy dwa składniki i działa na dwa sposoby – zmniejszając wchłanianie oraz produkcję cholesterolu. Osoby z nadciśnieniem mogą skorzystać z nowej terapii skojarzonej – Nesyrgy (nebiwolol + amlodypina), która skuteczniej obniża ciśnienie krwi. Dla pacjentów po zawale serca pojawił się także Tiscard (tikagrelor), zmniejszający ryzyko kolejnych problemów sercowo-naczyniowych.

Cukrzyca – nowe opcje dla lepszej kontroli

Kolejna choroba cywilizacyjna to cukrzyca. Niestety coraz częściej się ją diagnozuje. Po części wynika to z naszego stylu życia. Nie dbamy o siebie, jemy śmieciowe jedzenie, nie ćwiczymy. Oczywiście czasami nawet pomimo idealnego stylu życiu możemy zapaść na cukrzycę, ale warto pamiętać, że to jak żyjemy, ma ogromny wpływ na rozwój choroby. A co słychać w kwestii zamienników, które pojawiły się w styczniu 2025? Pacjenci z cukrzycą typu 2 mogą teraz sięgnąć po Diptivil (wildagliptyna), który wspiera naturalne mechanizmy regulujące poziom cukru we krwi. Alternatywą jest Jamesi Novum (sitagliptyna + metformina), które łączy dwie dobrze znane substancje, wspierając skuteczniejszą kontrolę glikemii.

Ulga w oddychaniu – nowe inhalatory dla astmatyków i pacjentów z POChP

Nie zabrakło także nowości związanych z leczeniem chorób układu oddechowego. Osoby z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc mają do dyspozycji nowe preparaty. Airiam (beklometazon + formoterol) otwiera drogi oddechowe i redukuje stan zapalny, natomiast Bromiduo (fenoterol + ipratropium) działa szybko, przynosząc ulgę w duszności. Długotrwałe wsparcie zapewnia Nuodil (tiotropium), który poprawia komfort oddychania przez cały dzień.

Problemy z pęcherzem i prostatą – nowe rozwiązania

Jakie nowości przyniósł styczeń w kwestiach urologicznych? Pacjenci cierpiący na nadreaktywny pęcherz mogą skorzystać z Mirabegron Teva (mirabegron), który pomaga kontrolować częstomocz i nagłe parcia na mocz. To dobrze, że pojawia się coraz więcej zamienników tej substancji, gdyż do tej pory nie było ich dużo. Niestety preparat oryginalny ma dość dużą cenę, co dla niektórych stanowiło poważną przeszkodę. Mężczyźni zmagający się z objawami powiększonej prostaty mogą natomiast sięgnąć po Tamsulosin Medical Valley (tamsulozyna), który ułatwia oddawanie moczu i łagodzi dolegliwości.

Zdrowie psychiczne – nowe leki na depresję, lęki i inne schorzenia

Choroby układu nerwowego to bardzo szeroka i skomplikowana dziedzina medycyny. Z tego też względu gama nowo wprowadzanych zamienników popularnych substancji rośnie z miesiąca na miesiąc. Dla osób z depresją dostępne są nowe preparaty, takie jak Abrix (wortioksetyna), który stosuje się w ciężkiej depresji z zaburzeniem koncentracji oraz Bucidar (bupropion), który ma podobne wskazania. W terapii stanów lękowych może pomóc Alprazolam Grindeks (alprazolam), który działa szybko, ale wymaga ostrożności, gdyż może uzależniać.

W kwestii zaburzeń układu nerwowego coraz częściej słyszy się o ADHD. Dotyka ona dzieci jak i dorosłych. Wzrost diagnozy tego schorzenia wynika pewnie z samoświadomości pacjentów i chęci uzyskania poprawnej diagnozy. Jednak niestety wpływa to na wzrost popytu na konkretne leki, za czym nie idzie wzrost podaży. Z tego powodu w aptekach coraz częściej można spotkać braki w lekach na ADHD. Dobrze, że pojawiają się nowe zamienniki. Dzieci powyżej 6. roku życia z ADHD mogą teraz skorzystać z preparatu Kamaptin (atomoksetyna), który poprawia koncentrację i zmniejsza nadpobudliwość, ułatwiając funkcjonowanie w codziennym życiu.

Pojawiły się także zamienniki dotyczące terapii u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Pacjenci z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS) mogą skorzystać z Dimethyl fumarate Sandoz (fumaran dimetylu), który zmniejsza częstość rzutów i spowalnia postęp choroby. Natomiast osoby z rzutowo-ustępującą postacią (RRMS) mogą sięgnąć po Teriflunomide Aurovitas (teryflunomid), który pomaga kontrolować chorobę.

Nowości dotyczące innych leków

Oprócz powyższych pojawiło się także sporo nowych leków z innych grup. Dla pacjentów z jaskrą pojawił się Dorzolamidum+Timololum Misom Labs (dorzolamid + tymolol), skutecznie obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe i chroniący nerw wzrokowy przed dalszym uszkodzeniem. Kobiety starające się o dziecko mogą teraz sięgnąć po Prolutex (progesteron), który wspiera organizm w terapii wspomaganego rozrodu, zwiększając szanse na powodzenie leczenia. Osoby cierpiące na alergie mogą wypróbować Bellix Allergy (bilastyna), który działa szybko i nie powoduje senności. Alternatywnie LECIX (lewocetyryzyna) sprawdzi się zarówno w alergiach sezonowych, jak i przewlekłych. Pacjenci cierpiący na neuropatię lub bóle nerwowe mogą teraz skorzystać z Invitaxon (benfotiamina + pirydoksyna + cyjanokobalamina), który wspiera układ nerwowy i pomaga łagodzić dolegliwości bólowe.

Nowe leki w szpitalach – skuteczniejsze leczenie w lecznictwie zamkniętym

Na sam koniec warto wspomnieć o preparatach stosowanych w sytuacjach krytycznych i wysoce zaawansowanej diagnostyce. Można je podawać jedynie w lecznictwie zamkniętym. W szpitalach pojawiły się dwa istotne nowe leki. Argipressin Farmak (argipresyna) jest stosowany w leczeniu ciężkiego niedociśnienia u pacjentów w stanie krytycznym, natomiast Radelumin 2000 MBq/ml (radioznacznik PSMA) wspiera diagnostykę nowotworów prostaty, umożliwiając precyzyjne obrazowanie zmian nowotworowych.

Podsumowanie

Początek roku przyniósł wiele nowości, które mogą znacząco wpłynąć na komfort życia pacjentów. Jeśli któryś z tych leków brzmi jak rozwiązanie dla Ciebie, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby dowiedzieć się, czy będzie odpowiedni. Nowe możliwości leczenia to krok w stronę lepszej kontroli zdrowia i większej wygody dla pacjentów!

Świat medycyny nie stoi w miejscu – każdego miesiąca na rynek wprowadzane są nowe leki, które mają na celu poprawę jakości życia pacjentów. Niektóre z tych preparatów to nowoczesne terapie dla osób zmagających się z ciężkimi chorobami, inne – to wsparcie w codziennych dolegliwościach. Przygotowaliśmy dla Ciebie opowieść o lekach, które mogą zmienić podejście do leczenia. Poznajcie grudniowe nowości.

Kiedy ciało walczy ze sobą – leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Grudzień 2024 to miesiąc, w którym zarejestrowano kilka leków na choroby autoimmunologiczne. Schorzenia takie jak łuszczyca czy choroba Behçeta, często przypominają walkę organizmu przeciwko samemu sobie. Na pomoc przychodzą leki, które uspokajają ten „wewnętrzny konflikt”. Apremilast Polpharma i Ozlam zmniejszają stany zapalne, łagodzą ból stawów i zmiany skórne, pozwalając pacjentom cieszyć się codziennym życiem bez dyskomfortu.

Z kolei nowotwory wymagają bardziej zdecydowanego podejścia. Oxaliplatin Fosun Pharma, lek podawany w formie infuzji, skutecznie blokuje rozwój komórek nowotworowych w raku okrężnicy i odbytnicy. To broń, która w połączeniu z innymi lekami pomaga pacjentom pokonać chorobę lub zapobiega jej nawrotom.

Bezpieczna podróż krwi – leki na krew i układ krwiotwórczy

W grudniu 2024 nie zabrakło też klasycznych substancji od nowych producentów. Zakrzepy mogą działać jak przeszkody na drodze życia – blokują przepływ krwi, prowadząc do zawałów i udarów. Leki takie jak Apixaban Gedeon Richter, Apixaban Reddy i Prubdaq to „strażnicy” zapobiegający powstawaniu skrzepów po operacjach biodra lub kolana. Chronią również przed udarami u osób z zaburzeniami rytmu serca.

Dla osób, które przeszły operacje lub zmagają się z zakrzepicą, stworzono Dabigatran etexilate G.L. – kapsułki pomagające chronić zarówno dorosłych, jak i dzieci. Dovequa i Rivaroxaban Orion dodatkowo zmniejszają ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami naczyniowymi i po przebytych zawałach.

Nie można zapominać o sile współpracy – Ticagrelor Holsten i Ticagrelor Medical Valley w duecie z aspiryną pomagają zapobiegać kolejnym zawałom u osób z grupy wysokiego ryzyka.

Zakażenia – gdy organizm potrzebuje dodatkowej ochrony

Ciężkie infekcje, zwłaszcza te szpitalne, wymagają silnej broni. Piperacillin + Tazobactam Accord to lek dożylny stosowany w leczeniu poważnych zakażeń, takich jak zapalenie płuc związane z wentylacją. W przypadku rzadkich chorób skóry, takich jak trąd, czy chorób związanych z osłabioną odpornością, np. AIDS, skuteczny jest Dusalm, który działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.

Choroby przewlekłe – codzienna walka o równowagę

Czy grudzień 2024 to rok, w którym zarejestrowano jakieś nowości na nadciśnienie? Dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, którzy szukają skutecznej terapii, powstał Aldan Combo – lek obniżający ciśnienie krwi dzięki połączeniu dwóch substancji – peryndoprylu i amlodypiny.

Osoby z cukrzycą typu 2 mogą sięgnąć po Raskal – lek łączący działanie dapagliflozyny i metforminy, lub Tingapla (linagliptyna)– preparat wspomagający wydzielanie insuliny, który pomaga utrzymać stabilny poziom cukru we krwi.

Zdrowie psychiczne i neurologiczne – balans dla umysłu i ciała

Schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa to choroby, które zakłócają codzienną równowagę emocjonalną. Egolanza pomaga stabilizować nastrój i redukować objawy psychotyczne, natomiast Lurasidone Teva B.V. to lek, który można stosować nawet u młodzieży od 13. roku życia.

Dla pacjentów z przewlekłym bólem stworzono Trabumag – lek łączący działanie tramadolu i magnezu, który wspomaga osoby cierpiące na ból związany z niedoborami magnezu.

Inne leki i szczepionki – kompleksowa ochrona

Problemy z erekcją mogą znacząco wpływać na jakość życia. Akyris zawiera tadalafil – substancję zwiększającą przepływ krwi, co pozwala na osiągnięcie i utrzymanie wzwodu.

Dna moczanowa to choroba związana z nadmiarem kwasu moczowego. Adnamil (allopurinol) pomaga obniżyć jego poziom, zapobiegając bolesnym atakom choroby.

Ból jest często nieproszonym gościem w naszym życiu. Dla pacjentów z przewlekłymi bólami stawów stworzono ESONALGEN, który nie tylko łagodzi stan zapalny, ale także chroni żołądek przed podrażnieniami. Jeśli ból pojawia się miejscowo, np. po urazie, warto sięgnąć po Medulan – żel z diklofenakiem, który szybko zmniejsza obrzęk i daje uczucie ulgi. A dla osób z chorobami reumatycznymi jest MEL MED – rozpuszczalne tabletki z meloksykamem, które są wygodne dla osób mających trudności z połykaniem.

Levofloxacin PF RAFARM to krople do oczu skuteczne w walce z bakteryjnym zapaleniem spojówek. Vaxigrip to szczepionka chroniąca przed grypą – zalecana szczególnie przed sezonem jesienno-zimowym.

W leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy pomaga Clobetasol Propionate Belupo w formie szamponu, który łagodzi świąd i zmniejsza zmiany skórne. Natomiast osoby z astmą mogą odetchnąć pełną piersią dzięki Aerox – wziewnemu lekowi, który redukuje stan zapalny i rozszerza drogi oddechowe.

Leki stosowane w szpitalach – wsparcie w najtrudniejszych chwilach

W ostrych stanach niewydolności serca, gdy konwencjonalne terapie zawodzą, stosuje się Levosimendan Waymade – lek podawany dożylnie, który wspomaga pracę serca, poprawiając jego wydolność.

Bez recepty, ale skutecznie

Na ból gardła i podrażnienia podczas infekcji warto sięgnąć po pastylki Synosept APTEO MED – ich składniki działają odkażająco i łagodzą ból, pomagając szybciej odzyskać komfort.

Podsumowanie

Nowe leki to nie tylko kolejne nazwy na opakowaniach – to realne wsparcie dla pacjentów w walce o lepsze zdrowie i codzienny komfort. Co prawda w grudniu 2024 pojawiły się zamienniki popularnych leków, ale dzięki różnorodności form i zastosowań każdy pacjent może znaleźć terapię dopasowaną do swoich potrzeb. Niezależnie od rodzaju leczenia, pamiętaj, aby zawsze stosować leki zgodnie z zaleceniami lekarza i farmaceuty – to klucz do bezpiecznego i skutecznego leczenia.

Choroby zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna, wymagają skutecznych rozwiązań. Bardzo dobrze, że na rynku pojawia się coraz więcej produktów ze skutecznymi substancjami leczniczymi od nowych producentów. Avoclod, zawierający apiksaban w dawkach 2,5 mg i 5 mg, jest doskonałym wyborem zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu tych powikłań. Lek pomaga również pacjentom z migotaniem przedsionków, zmniejszając ryzyko udarów.

Kolejna nowość jest wykorzystywana w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej ważnym przełomem jest Eltrombopag Krka, który wspiera produkcję płytek krwi i zmniejsza ryzyko krwawień. Dzięki dawkom 25 mg, 50 mg i 75 mg można precyzyjnie dostosować terapię do potrzeb pacjenta. Podobną skuteczność w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy wykazuje Rivaroxaban Polpharma, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg.

Nie można pominąć Ticagrelor Olpha, leku z tikagrelorem w dawkach 60 mg i 90 mg, który stosowany z kwasem acetylosalicylowym pomaga pacjentom po ostrym zespole wieńcowym lub zawale serca, zmniejszając ryzyko kolejnych zdarzeń sercowych.

Nowe leki w listopadzie w 2024 działające na układ nerwowy

Pacjenci zmagający się z depresją czy stanami lękowymi często potrzebują leków, które pomagają im wrócić do codziennej aktywności. Citalopram Medreg to sprawdzony preparat wykorzystywany w leczeniu depresji, który dzięki dawce 20 mg stabilizuje nastrój i łagodzi objawy lękowe. Z kolei osoby cierpiące na zaburzenia lękowe, fobie społeczne czy ciężką depresję mogą skorzystać z Sertraline Medical Valley, dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg i 150 mg. Nowe produkty z klasycznymi substancjami leczniczymi zwiększają dostępność preparatów dla pacjentów.

Jeśli chodzi o inne schorzenia, to listopad 2024 przyniósł nowy preparat stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego. To Dimethyl fumarate MSN, kapsułki dojelitowe w dawkach 120 mg i 240 mg, które zmniejszają nasilenie rzutów choroby i wspierają pacjentów w kontrolowaniu objawów. Z kolei Pregabalin Medreg, dostępny w dawkach 75 mg i 150 mg, pomaga osobom z bólem neuropatycznym, lękiem uogólnionym oraz padaczką.

Nowe możliwości w onkologii i immunologii

Leczenie zaawansowanego raka prostaty zyskało nowoczesne wsparcie w postaci Enzalutamide STADA, dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg. Lek ten stanowi przełom w terapii nowotworów opornych na tradycyjne metody i w ostatnich miesiącach coraz więcej producentów decyduje się na poszerzenia swojego portfolio o ten lek.

W przewlekłej białaczce szpikowej z chromosomem Philadelphia zastosowanie znalazł Nilotinib Viatris, kapsułki w dawkach 50 mg, 150 mg i 200 mg, które pomagają kontrolować przebieg choroby.

Pacjenci z opornym na leczenie szpiczakiem mnogim mogą skorzystać z preparatów takich jak Pomalidomide Grindeks i Pomalidomide Sandoz w dawkach od 1 mg do 4 mg. Te leki wspierają układ odpornościowy w walce z nowotworem.

Leczenie nadciśnienia i chorób serca

Nadciśnienie to choroba cywilizacyjna, jednak najnowsze metody terapii pozwalają zminimalizować jej negatywne skutki. W walce z nadciśnieniem ważną nowością jest IPAM, łączący peryndopryl, indapamid i amlodypinę. To kompleksowe rozwiązanie umożliwia skuteczne obniżenie ciśnienia i ochronę układu sercowo-naczyniowego. Kolejną opcją jest Jospiten, zawierający lerkanidypinę w dawkach 10 mg i 20 mg, który pomaga pacjentom skutecznie kontrolować ciśnienie krwi.

W grupie nowych leków na nadciśnienie pojawiły się także preparaty łączące w sobie różne substancje czynne. Kanpiduo, łączący kandesartan (8 mg lub 16 mg) z indapamidem (2,5 mg), to innowacyjny lek, który skutecznie obniża ciśnienie krwi. Tolurindo, zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz indapamid (1,5 mg), jest kolejną opcją dla pacjentów wymagających kompleksowego podejścia w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Uzupełnieniem terapii jest Nebivolol Medreg, dostępny w dawce 5 mg, który wspiera funkcjonowanie serca poprzez zmniejszenie szybkości jego bicia, zapewniając jednocześnie skuteczne obniżenie ciśnienia.

Wsparcie w cukrzycy i chorobach przewodu pokarmowego

Cukrzyca typu 2, jedno z najczęściej diagnozowanych schorzeń metabolicznych, wymaga precyzyjnej kontroli. IRUKA, metformina w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (500 mg, 750 mg, 1000 mg), pomaga pacjentom utrzymać właściwy poziom glukozy we krwi. Dodatkowe wsparcie zapewnia Jazeta Novum, zawierająca sitagliptynę w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, która wspiera regulację glikemii.

Dla osób cierpiących na chorobę wrzodową czy refluks dostępny jest Pantoprazol PHARMLINE, który w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawce 40 mg szybko łagodzi objawy i wspiera regenerację przewodu pokarmowego.

Nowe terapie okulistyczne

Problemy ze wzrokiem, takie jak jaskra czy stany zapalne, są coraz lepiej leczone dzięki nowoczesnym preparatom. Tipifree Combi, krople łączące trawoprost i tymolol, skutecznie obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, chroniąc nerw wzrokowy przed uszkodzeniem. Infladrop, zawierający bromfenak, działa przeciwzapalnie, przynosząc ulgę pacjentom z różnymi dolegliwościami okulistycznymi.

Inne ważne nowości

Rok 2024 przyniósł także nowe rozwiązania dla pacjentów z problemami wątroby i alergiami. Hepadetox, zawierający tymonacyk w dawce 200 mg, wspiera regenerację wątroby, szczególnie w przypadkach stłuszczenia czy uszkodzenia toksycznego. Flazena, spray do nosa z azelastyną i flutikazonem, przynosi ulgę w alergicznym nieżycie nosa, a Elfluelda – szczepionka przeciw grypie – jest szczególnie polecana dla seniorów.

Nie zabrakło także nowości w medycynie estetycznej. Relfydess, toksyna botulinowa typu A, znalazła zastosowanie w wygładzaniu zmarszczek oraz terapii niektórych schorzeń neurologicznych.

Leki bez recepty (OTC)

Dla osób szukających ulgi w codziennych dolegliwościach pojawiły się nowe preparaty bez recepty. Diclofenac Dr.Max, żel z diklofenakiem, łagodzi ból i obrzęki w przypadku urazów miejscowych. Levosol, krople doustne z lewodropropizyną, skutecznie działają przeciwkaszlowo. Natomiast Sedistress Forte, tabletki powlekane z wyciągiem z ziela męczennicy, oferują naturalne wsparcie w stanach napięcia nerwowego i stresu.

Podsumowanie

Nowe leki wprowadzone w 2024 roku stanowią istotny krok naprzód w leczeniu wielu chorób. Od terapii zakrzepicy i chorób przewlekłych, przez wsparcie w onkologii i neurologii, aż po nowoczesne preparaty okulistyczne i leki OTC – każdy z tych produktów zwiększa szanse na lepsze życie pacjentów. Innowacje te nie tylko poprawiają skuteczność leczenia, ale także dają nadzieję na jeszcze bardziej zaawansowane terapie w przyszłości.

W kategorii leków dostępnych bez recepty uwagę zwraca Belbital, nowy preparat w formie tabletek zawierających 10 mg biotyny, który wspiera kondycję włosów, skóry i paznokci. To doskonała propozycja dla osób zmagających się z ich osłabieniem, szczególnie w okresach większego obciążenia organizmu.

Dla tych, którzy często borykają się z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, ciekawym rozwiązaniem może być Helicid Rapid w postaci twardych kapsułek zawierających 20 mg omeprazolu. Ten lek pomaga w walce z refluksem i zgagą, zapewniając szybkie ukojenie.

Na sezon przeziębieniowy idealnie wpasowuje się Orofar Ultra – pastylki twarde z 8,75 mg flurbiprofenu, które łagodzą zarówno ból gardła, jak i stan zapalny. Nie zabrakło także nowości wśród preparatów przeciwbólowych – Paracetamol + Codeine APAP w formie tabletek powlekanych, łączący 500 mg paracetamolu i 15 mg kodeiny, stanowi wsparcie w walce z silnym bólem i gorączką.

Co nowego pojawiło się w lekach na receptę w październiku?

Leki działające na krew i układ krwiotwórczy

Dla pacjentów wymagających leczenia specjalistycznego październik przyniósł kilka istotnych nowości. W obszarze leczenia układu krwiotwórczego pojawił się Apinoptim, tabletki powlekane dostępne w dawkach 2,5 mg i 5 mg, zawierające apiksaban, który zapobiega epizodom zakrzepowo-zatorowym oraz udarom mózgu. Kolejnym ważnym preparatem jest Dabigatran Eteksylan Polpharma w postaci twardych kapsułek dostępnych w dawkach 75 mg, 110 mg i 150 mg, również dedykowany prewencji i leczeniu zakrzepicy.

Następną istotną nowością jest Eltrombopag Polpharma, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 50 mg i 75 mg. Lek ten znajduje zastosowanie u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP), którzy nie reagują wystarczająco na inne metody leczenia. Jest również wskazany w leczeniu małopłytkowości u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C). Lek zawiera eltrombopag, który dzięki wspomaganiu produkcji płytek krwi zmniejsza ryzyko krwawień, co jest szczególnie ważne w terapii tych schorzeń.

Leki stosowane w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego

Nowości nie ominęły też terapii chorób cywilizacyjnych związanych z układem sercowo-naczyniowym. Wśród leków obniżających ciśnienie krwi warto wymienić POLTRIQ – innowacyjny preparat w postaci tabletek powlekanych, dostępny w kilku kombinacjach dawek, łączący peryndopryl, indapamid i amlodypinę. Kolejny preparat to Ladinorm, kapsułki twarde oferujące kombinacje dawek ramiprylu i bisoprololu, które skutecznie obniżają ciśnienie. Dla pacjentów z problemami lipidowymi na rynku pojawił się Pitipix, tabletki powlekane z dawkami 1 mg, 2 mg i 4 mg pitawastatyny, wspierający kontrolę poziomu cholesterolu.

Leki na układ nerwowy

Układ nerwowy zyskał również nowe możliwości leczenia. Adifemu, Dimethyl fumarate Aurovitas, Dimethyl fumarate Polpharma oraz Dimforda to preparaty oparte na fumaranie dimetylu, dostępne w formie kapsułek dojelitowych w dawkach 120 mg i 240 mg. Zostały one wprowadzone na rynek jako leki dla pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego, zarówno dorosłych, jak i młodzieży od 13. roku życia. Ich działanie pozwala na zmniejszenie nasilenia rzutów choroby i poprawę kontroli nad jej przebiegiem, co przekłada się na wyższą jakość życia pacjentów.

Warto pamiętać także o leku o nazwie handlowej Bupropion Accord. To tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, które zawierają bupropion w dawce 150 mg. Bupropion to substancja, którą wykorzystuje się do leczenia epizodów depresji o dużym nasileniu.

Leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Październik nie ominął również onkologii. Hydroxycarbamid Eugia (hydroksykarbamid) w postaci kapsułek o dawce 500 mg został wprowadzony na rynek jako wsparcie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej, a Nilotinib STADA (nilotynib) w formie kapsułek dostępnych w dawkach 50 mg, 150 mg i 200 mg oferuje nowe możliwości terapii dla pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z chromosomem Philadelphia.

Pemetrexed Glenmark (pemetreksed), dostępny jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 100 mg i 500 mg, okazał się cennym narzędziem w leczeniu nowotworów, takich jak międzybłoniak opłucnej czy niedrobnokomórkowy rak płuca. Z kolei dla pacjentów z rakiem prostaty opornym na kastrację z przerzutami na rynek wprowadzono Tagant (enzalutamid), tabletki powlekane w dawkach 40 mg i 80 mg, który oferuje nowoczesne podejście do terapii tego rodzaju nowotworów.

Warto również wspomnieć o Vinorelbine medac, kapsułkach dostępnych w dawkach 20 mg, 30 mg i 80 mg. Zawiera substancję o nazwie winorelbina. Ten lek znajduje zastosowanie w leczeniu nowotworów, takich jak rak piersi czy rak płuc. Dzięki swojej formie doustnej stanowi wygodną i skuteczną opcję terapeutyczną dla pacjentów onkologicznych, zapewniając łatwość stosowania i precyzję dawkowania. Nowe preparaty w tej kategorii otwierają nowe możliwości w terapii nowotworów, zapewniając pacjentom większą skuteczność i elastyczność w doborze leczenia.

Z kolei Apremilast Krka (apremilast), dostępny w tabletkach powlekanych w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg lub jedynie jako 30 mg, stanowi nowoczesne wsparcie w terapii łuszczycowego zapalenia stawów. Lek ten może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami modyfikującymi przebieg choroby (LMPCh). Dzięki swojemu działaniu przeciwzapalnemu znacząco redukuje objawy związane z łuszczycowym zapaleniem stawów, poprawiając codzienne funkcjonowanie pacjentów.

Leki na układ moczowy

Na uwagę zasługują także leki z kategorii urologii. Begirax i Iretig to nowości z mirabegronem stosowane w terapii zespołu pęcherza nadreaktywnego, dostępne w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu o dawce 50 mg, które poprawiają komfort życia pacjentów poprzez zmniejszenie częstotliwości oddawania moczu. Natomiast Tadalafil Egis, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg i 20 mg tadalafilu, wspiera pacjentów zmagających się z zaburzeniami erekcji.

Inne leki na receptę

W październikowych nowościach znajduje się także całkiem sporo preparatów z innych grup. Wśród leków przeciwalergicznych i przeciwzapalnych warto wspomnieć o preparacie Azaneson, aerozolu do nosa zawierającym 137 μg propianinu flutikazonu i 50 μg azelastyny na dawkę, oraz leku Furocort, aerozolu do nosa z dawką 27,5 μg flutikazonu w formie furoinianu na dawkę, które łagodzą objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa.

Możemy tu wyróżnić także Timohep Forte, tabletki zawierające 200 mg tymonacyku, który wspiera regenerację wątroby w różnych schorzeniach, takich jak stłuszczenie czy uszkodzenie tego narządu. Inny preparat to Cholecalciferol mibe w formie kapsułek dostarcza 50 000 IU witaminy D3, pomagając uzupełnić jej niedobory i wspierać zdrowie kości oraz odporność.

Leki stosowane w lecznictwie zamkniętym

Na koniec warto wspomnieć o nowościach w lecznictwie zamkniętym. Vancomycin Pharmline (wankomycyna), dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawce 1000 mg, jest stosowany w leczeniu poważnych zakażeń, takich jak zapalenie wsierdzia czy infekcje kości. To kolejny krok w stronę skutecznego leczenia w warunkach szpitalnych.

Podsumowanie

Październik 2024 roku dostarczył wiele nowych leków, które z pewnością znajdą swoje miejsce w codziennej praktyce medycznej i aptecznej. Od leków dostępnych bez recepty na popularne dolegliwości, po zaawansowane terapie specjalistyczne – ten miesiąc poszerzył możliwości leczenia i poprawy jakości życia pacjentów w różnych obszarach terapeutycznych. Nowe preparaty nie tylko zwiększają dostępność opcji terapeutycznych, ale także dają szansę na skuteczniejsze i bardziej dopasowane leczenie wielu schorzeń.

Leki przeciwbólowe

Aspigola to nowe pastylki do ssania w wersji miętowej lub miodowo-cytrynowej bez cukru, zawierające m.in znieczulającą lidokainę.Są one przeznaczone do łagodzenia bólu gardła i stanów zapalnych jamy ustnej, oferując działanie przeciwbakteryjne i miejscowo znieczulające. Lekiem o zbliżonym działaniu jest Inovox Ultra. To nowy roztwór do płukania jamy ustnej i gardła, zawierający flurbiprofen. Jest przeznaczony do łagodzenia bólu i stanów zapalnych gardła, zapewniając ulgę przy podrażnieniach i infekcjach.

IBUFAST Forte to nowa opcja na rynku leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, zawierająca ibuprofen. Tabletki te są przeznaczone do łagodzenia bólu różnego pochodzenia, w tym bólów głowy, mięśni, a także stanów zapalnych.

Leki na sen

Nowością jest także lek Melabiorytm B6 MAX. To preparat łączący melatoninę z witaminą B6, wspierający regulację cyklu snu oraz wspomagający funkcje nerwowe. Jest szczególnie przydatny dla osób cierpiących na bezsenność lub mających trudności z zasypianiem. Z tej samej kategorii pojawiła się także Melatonina Biofarm, dostępna w dawkach od 2 mg do 5 mg, wspomagająca regulację cyklu snu. Jest dostępna w różnych opakowaniach, co pozwala na dostosowanie do indywidualnych potrzeb pacjentów.

Inne leki bez recepty

Z kolei Octefortan to preparat w postaci aerozolu na skórę, zawierający octenidynę i fenoksyetanol. Jest przeznaczony do dezynfekcji skóry i powierzchni ran, co czyni go idealnym środkiem w codziennej pielęgnacji ran.

Pulnozin Muco Junior to preparat w postaci tabletek do ssania o smaku malinowym, zawierający karbocysteinę. Jest przeznaczony do stosowania u dzieci, wspomagając odkrztuszanie i łagodząc objawy związane z nadmiarem śluzu w drogach oddechowych.

Sildenafil Dr. Max to nowy lek dostępny bez recepty, który jest przeznaczony do leczenia zaburzeń erekcji. Sildenafil wspomaga rozkurcz naczyń krwionośnych i poprawia przepływ krwi, co pomaga w osiągnięciu i utrzymaniu erekcji. Lek jest dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Stoperan Junior to nowy preparat w formie roztworu doustnego, zawierający loperamid, który skutecznie hamuje biegunkę u dzieci. Jego delikatna formuła jest dostosowana do potrzeb najmłodszych, zapewniając szybkie i skuteczne działanie.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ sercowo-naczyniowy

Blobet ZOK to nowa seria leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób serca. Lek ten zawiera metoprolol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co zapewnia długotrwałe działanie i stabilizację ciśnienia krwi przez cały dzień.   Z kolei Vabinxo to nowy lek złożony, zawierający walsartan i indapamid, przeznaczony do leczenia nadciśnienia tętniczego. Lek ten łączy w sobie działanie dwóch substancji czynnych, które pomagają skutecznie kontrolować ciśnienie krwi. Nowym lekiem o zbliżonym działaniu jest również Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed. Ten nowy lek złożony, łączący kandesartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, jest przeznaczony do leczenia nadciśnienia tętniczego. Dzięki połączeniu trzech składników, lek ten zapewnia kompleksową kontrolę ciśnienia krwi.

Z kolei Baxiren to nowy lek na rynku zawierający apiksaban, przeznaczony do zapobiegania zakrzepicy u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz po operacjach ortopedycznych. Lek ten jest dostępny w różnych dawkach, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Natomiast nowość o nazwie Ticagrelor MSN to lek przeciwpłytkowy stosowany w zapobieganiu incydentom sercowo-naczyniowym, takim jak zawał serca, u pacjentów z chorobą wieńcową. Jego działanie polega na zapobieganiu zlepianiu się płytek krwi, co zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepów.

Leki na układ nerwowy

Apiolin, zawierający sertralinę, to nowy lek stosowany w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD). Jest dostępny w różnych dawkach, co pozwala na dostosowanie leczenia do potrzeb pacjentów.

Pojawił się także lek o nazwie Karbamazepina Tillomed. To nowy lek stosowany w leczeniu padaczki oraz neuralgii nerwu trójdzielnego. Dostępny w różnych dawkach, jest przeznaczony do długotrwałej terapii, zapewniając stabilne uwalnianie substancji czynnej.

Leki na układ oddechowy

Nowości pojawiły się także w kategorii leków na układ oddechowy. Lungamo, zawierający tiotropium, to nowy lek stosowany w terapii przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Lek ten jest dostępny w postaci proszku do inhalacji, co umożliwia bezpośrednie dostarczenie substancji czynnej do dróg oddechowych.

Leki na układ immunologiczny i nowotwory

Bratiti, zawierający apremilast, to nowa opcja terapeutyczna dla pacjentów z łuszczycą oraz łuszczycowym zapaleniem stawów. Lek ten działa przeciwzapalnie i jest dostępny w różnych dawkach, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Kolejna nowość do Dimethyl fumarate Reddy – nowy lek stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego. Jest dostępny w postaci kapsułek dojelitowych i jest przeznaczony do długotrwałej terapii, zmniejszając nasilenie rzutów choroby.

Tymczasem Bosutinib Stada to nowa opcja leczenia przewlekłej białaczki szpikowej. Lek ten jest stosowany u pacjentów, u których wcześniejsze terapie okazały się nieskuteczne. Dzięki swojej innowacyjnej formule, bosutinib działa na poziomie molekularnym, hamując wzrost komórek nowotworowych. Innym lekiem przeciwnowotworowym jest Oxaliplatin Kalceks. to nowy lek przeciwnowotworowy, stosowany w chemioterapii u pacjentów z rakiem jelita grubego. Jest podawany w postaci roztworu do infuzji i działa poprzez zakłócanie procesu podziału komórek nowotworowych, co prowadzi do zahamowania rozwoju guza.

Z kolei Pazopanib Accord to nowy lek stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerek. Jego działanie polega na hamowaniu wzrostu naczyń krwionośnych w guzach, co ogranicza dostarczanie składników odżywczych do komórek nowotworowych.

Leki stosowane w chorobach przewlekłych

Formetic SR to nowy lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Zawiera metforminę, która pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi, a dzięki formule o przedłużonym uwalnianiu zapewnia długotrwałe działanie. Z kolei Omnicare to lek stosowany w leczeniu łagodnego przerostu gruczołu krokowego. Zawiera tamsulosynę, która pomaga w rozluźnieniu mięśni prostaty i pęcherza moczowego, co ułatwia oddawanie moczu.

Inne leki

Brofestill to nowy lek stosowany w okulistyce, zawierający bromfenak, który działa przeciwzapalnie. Jest przeznaczony do leczenia stanów zapalnych oczu po operacjach oraz do łagodzenia objawów zapalenia spojówek.

Vitamin D3 Krka to nowy lek dostępny na receptę, przeznaczony do suplementacji witaminy D3. Jest szczególnie zalecany dla pacjentów z niedoborem witaminy D lub tych, którzy mają zwiększone zapotrzebowanie na tę witaminę. Dzięki wysokiej dawce 30 000 j.m., lek ten może skutecznie wspierać zdrowie kości, układ immunologiczny oraz pomagać w zapobieganiu osteoporozie.

Pojawiła się także nowa szczepionka! Influvac to nowa szczepionka przeciw grypie, która została wprowadzona na rynek w lipcu 2024 roku. Szczepionka zawiera inaktywowane antygeny powierzchniowe wirusa grypy i jest przeznaczona do ochrony przed sezonowymi infekcjami grypowymi. Influvac jest dostępny na receptę i może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom w ramach profilaktyki grypy, szczególnie u osób z grup ryzyka.

Podsumowanie

Lipiec 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny szereg nowych leków, które mogą w istotny sposób wpłynąć na leczenie różnych schorzeń. Od innowacyjnych terapii onkologicznych i leków na choroby układu sercowo-naczyniowego, po nowoczesne preparaty przeciwbólowe i leki stosowane w chorobach przewlekłych – pacjenci oraz specjaliści medyczni mają teraz dostęp do szerszego wachlarza opcji terapeutycznych. Każdy z tych leków został starannie przebadany i zatwierdzony, co zapewnia skuteczność i bezpieczeństwo ich stosowania.

Zarówno lerkanidypina, jak i amlodypina  są substancjami należącymi do antagonistów wapnia (blokery kanału wapniowego). Obydwie substancje są pochodnymi dihydropirydyny III generacji o długim czasie działania. Trzeba jednocześnie pamiętać, że obie substancje są dostępne jedynie z przepisu lekarza, nie wolno więc ich przyjmować czy zmieniać dawki samemu, bez zalecenia lekarza [1,2]. 

Jak działa lerkanidypina i amlodypina?

Lerkanidypina i amlodypina należą do tej samej grupy leków, przez co mają taki sam mechanizm działania w obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi. Hamują napływu jonów wapnia do komórek, co umożliwia prawidłowy skurcz mięśni gładkich. Wpływa również na przewodnictwo bodźców w mięśniu sercowym i wydzielanie insuliny przez komórki trzustki. Powoduje to rozszerzenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego, czyli w konsekwencji obniżenie ciśnienia tętniczego. Lerkanidypina działa słabiej inotropowo ujemnie (osłabienie siły skurczu serca) niż inne pochodne dihydropirydyny, w tym amlodypina. Co więcej, nie powoduje ona odruchowej tachykardii (przyspieszone tempo pracy mięśnia sercowego do ponad 100 uderzeń na minutę) [1,2].

Jakie skutki uboczne ma lerkanidypina i amlodypina?

Oba leki mogą wywoływać wiele różnego rodzaju skutków ubocznych. Lerkanidypina może powodować m.in. bóle głowy, tachykardię, uczucie kołatania serca, obrzęki obwodowe, zawroty głowy, nudności, bóle mięśni, osłabienie, wysypkę, senność itd. Natomiast amlodypina może wywoływać m.in. senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie, zmiany nastroju, drętwienie kończyn, zmiany widzenia, niskie ciśnienie tętnicze, problemy z oddychaniem czy zaburzenia erekcji. Obydwa leki mogą także powodować poważne reakcje alergiczne [1,2].

Kiedy stosować lerkanidypinę i amlodypinę?

Obydwa preparaty znajdują przede wszystkim zastosowanie w leczeniu łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego u osób dorosłych. Ponadto znajdują one zastosowanie w leczeniu przewlekłej, stabilnej dławicy piersiowej czy zespole Raynauda [1,2].

Dawkowanie lerkanidypiny i amlodypiny

Obydwa preparaty są lekami o długim działaniu, dlatego przyjmuje się je raz dziennie (najlepiej codziennie o stałej porze), np. 15 minut przed śniadaniem. Należy stosować je bezwzględnie zgodnie z zaleceniami lekarza. Z reguły leczenie zaczyna się od 10 mg lerkanidypiny lub 5 mg amlodypiny na dobę. W razie nieskuteczności leczenia lekarz może zdecydować, po pewnym czasie, o zwiększeniu dawek odpowiednio do 20 mg lub 10 mg [1,2].

Bezpieczeństwo lerkanidypiny i amlodypiny 

Lerkanidypina i amlodypina mają pewne ograniczenia w stosowaniu. Są one opisane poniżej.

Ciąża i karmienie piersią 

Zarówno amlodypina, jak i lerkanidypina, w badaniach na zwierzętach wykazały działanie teratogenne lub zabójcze dla płodu. Jednocześnie brak jest odpowiednich badań klinicznych dla tych substancji. W związku z tym nie jest zalecane stosowanie lerkanidypiny lub amlodypiny w ciąży ani w okresie laktacji [1,2].

Prowadzenie pojazdów 

Obydwa preparaty mają niewielki wpływ na prowadzenie maszyn. Mogą one powodować m.in. zawroty głowy, osłabienie, zmęczenie czy senność, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tych leków i prowadzenia pojazdów [1,2]. 

Interakcje z alkoholem

Podczas terapii zarówno lerkanidypiną, jak i amlodypiną, nie powinno spożywać się alkoholu, ze względu na jego działanie nadciśnieniowe [1,2].

Stosowanie u seniorów, przy zaburzeniach czynności nerek, lub wątroby

W przypadku seniorów z reguły trzeba specjalnie dostosowywać dawki ze względu na wiek pacjenta (zarówno amlodypina jak i lerkanidypina). W przypadku zaburzeń działania wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas zwiększania dawek, a leczenie zaczynać od najmniejszych dawek amlodypiny lub lerkanidyny. Różne podejście do przyjmowania tych leków jest u chorych cierpiących na niewydolność nerek. Nie ma konieczności dostosowywania dawkowania amlodypiny, ponieważ nie jest ona usuwana podczas dializ. Z kolei podawanie pacjentom podczas hemodializ lerkanidypiny jest przeciwwskazane [1,2].

Lerkanidypina i amlodypina – drogi podania

Obydwa leki podawane są jedynie doustne. Amlodypina występuje pod postacią tabletek, tabletek powlekanych, kapsułek i tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu (w zależności czy amlodypina jest sama czy z dodatkiem innych leków na nadciśnienie i jakich). Z kolei lerkanidypina występuje jedynie jako tabletki powlekane [1,2].

Czym zastąpić amlodypinę?

Oczywiście nie można samemu zmienić substancji czynnej, bez zmiany leczenia zaordynowanego przez lekarza. W aptece można za to dostać zamiennik amlodypiny innego producenta w tej samej postaci leku i w tej samej dawce. Zarejestrowane są m.in.:

• tabletki z amlodypiną – Cardilopin, Agen, Adipine, Aldan, Amlopin, Amlozek, Normidipine czy Norvasc;
• preparaty złożone z amlodypiną i perindoprilem np. Co-Prestarium;
• preparaty złożone z amlodypiną, indapamidem i perindoprilem np. Triplixam,  Co-Amlessa;
• preparaty złożone z amlodypiną i indapamidem np. Tertens-AM;
• preparaty złożone z amlodypiną i lizynoprilem np. Dironorm;
• preparaty złożone z amlodypiną i ramiprylem np. Rimal, Ramizek Combi, Egiramlon;
• preparaty złożone z amlodypiną i bisoprolol np. Sobycombi;
• preparaty złożone z amlodypiną, hydrochlorotiazydem i walsartanem np. Exforge HCT;
• predparaty złożone z amlodypiną i kandesartanem np. Candezek Combi;
• preparaty złożone z amlodypiną i losartanem np. Alortia.

Lerkanidypina – preparaty

W przeciwieństwie do amlodypiny, lerkanidypina występuje samodzielnie w większości preparatów. Są to m.in. Primacor, Lecalpin, Lercan, Kapizen, Karnidin, Lerakta. Istnieje tylko połączenie lerkanidypiny z enalaprilem np. Lercaprel czy Co-Lecalpin. 

Podsumowanie 

Lerkanidypina i amlodypina są lekami z tej samej grupy leków przeciwnadciśnieniowych. Mają więc taki sam mechanizm działania i bardzo dużo podobieństw. Mają jednocześnie i różnice. Amlodypina, w przeciwieństwie do lerkanidypiny (tylko z enalaprilem) występuje w wielu preparatach łączonych z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Co więcej, lerkanidypiny nie można podawać pacjentom dializowanym.

Układ krążenia u człowieka można podzielić na dwie części: krążenie duże (systemowe) i małe (płucne). W dużym skrócie można powiedzieć, że krążenie płucne łączy serce i płuca. Zachodzi tu wymiana gazowa, czyli proces, w którym do organizmu dostarczany jest tlen, a odbierany i wydalany dwutlenek węgla. W obiegu płucnym znajdują się żyły i tętnice. Choroba określana jako nadciśnienie płucne dotyczy nieprawidłowości w ciśnieniu tętnicy płucnej, o czym opowiemy więcej w dalszej części artykułu [1,2].

Kiedy mówi się o nadciśnieniu płucnym?

Jeśli mówimy o ciśnieniu płucnym, to poprawniej rzecz ujmując, mamy na myśli ciśnienie w tętnicy płucnej. Średnia wartość ciśnienia mierzona w spoczynku nie powinna przekraczać 20 mm Hg (zwykle około 12-13 mm Hg). Jeśli pomiary wskazują na wyższe wartości, to jest to jedno ze wskazań do diagnozy nadciśnienia płucnego. Jak można zmierzyć to ciśnienie [3]?

Diagnostyka nadciśnienia płucnego

Pomiar ciśnienia płucnego nie jest tak prosty, jak zwykłego ciśnienia tętniczego krwi. To badanie inwazyjne, do którego wykorzystuje się cewnik umieszczony w tętnicy płucnej. Procedura nosi nazwę prawostronnego cewnikowania serca. To badanie niezbędne do postawienia diagnozy, jednak przeprowadza się także inne badania [3].

Do diagnostyki nadciśnienia płucnego wykorzystuje się także badanie echokardiograficzne Doppler. Wiele pacjentów z tą chorobą cierpią na pewien stopień niedomykalności zastawki trójdzielnej, co można określić w tym badaniu. Dodatkowo dzięki echokardiografii można oszacować ciśnienie płucne, jednak jest to pomiar niedokładny i na tej podstawie nie można postawić diagnozy. Jeśli chodzi o inne badania, to pacjent w trakcie diagnostyki zostaje poddany prześwietleniu klatki piersiowej i badaniu EKG [1,3].

Objawy choroby

Jakie objawy prezentuje pacjent cierpiący na nadciśnienie płucne? Nadciśnienie płucne jest chorobą rzadką. Szacuje się, że cierpi na nie około 1% populacji globu. Najczęściej to schorzenie diagnozuje się u osób powyżej 65. roku życia, chociaż to nie znaczy, że młodsze osoby nie mogą zapaść na tę chorobę. [1,2].

Nadciśnienie płucne należy do chorób, które dość ciężko rozpoznać, bo początkowe objawy choroby nie są specyficzne. Na początku rozwoju schorzenia niepokojące objawy pojawiają się zwykle podczas wysiłku. Pacjent skarży się na postępującą duszność podczas wysiłku. W trakcie aktywności fizycznej mogą wystąpić mdłości i wzdęcia brzucha. Zdarzają się także omdlenia. Chorzy cierpią na nadmierne i szybkie męczenie się, nawet podczas wykonywania codziennych czynności. Objawem może być też pojawiająca się duszność, szczególnie podczas leżenia na plecach. Do innych objawów należy wzrost masy ciała spowodowany nadmiernym gromadzeniem się płynów i obrzękami. Może dojść do wystąpienia kołatania serca i krwioplucia. W miarę postępu choroby pojawia się ból w klatce piersiowej podczas aktywności fizycznej, a także chrypka, świszczenie oddechu, duszności, kaszel i częste infekcje dolnych dróg oddechowych. Warto wspomnieć, że często nadciśnienie płucne bywa związane z innymi chorobami serca i płuc, np. przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). W takich przypadkach objawy mogą być jeszcze bardziej zróżnicowane i charakterystyczne dla wspomnianych chorób [2].

Leczenie nadciśnienia płucnego

Nadciśnienie płucne może być skutecznie kontrolowane przy użyciu farmakoterapii, jednak warto zaznaczyć, że skuteczność prezentowanych leków dotyczy pacjentów ze średnim ciśnieniem w tętnicy płucnej od 25 mm Hg. Jest to wartość nieco wyższa, niż graniczna wartość do diagnozy nadciśnienia płucnego. Jakie leki wykorzystuje się w leczeniu nadciśnienia płucnego [2]?

Schematy leczenia i początkowy wybór leków zależy od wielu czynników, ale najważniejsze jest współwystępowanie chorób sercowo-naczyniowych i pulmonologicznych. Do chorób serca zaliczamy głównie zaburzenia związane z funkcjonowaniem lewej komory serca, ale również chorobę wieńcową, cukrzycę, otyłość i nadciśnienie tętnicze krwi [2].

Pacjenci bez chorób współistniejących

Dobór leków zależy od stopnia rozwoju choroby. W początkowej fazie farmakoterapia polega na doustnym przyjmowaniu antagonistów receptora endoteliny i inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 razem [2].

Antagoniści receptora endoteliny

Jedną z przyczyn wzrostu ciśnienia w tętnicy płucnej jest jej zwężenie. Odpowiada za to między innymi związek, który nazywa się endotelina. Leki należące do tytułowej grupy blokują receptory, czyli miejsca działania endoteliny i w efekcie nie dochodzi do zwężenia, co zmniejsza ciśnienie. Wśród tych leków wyróżniamy 3 substancje czynne. Dostępne produkty handlowe oraz zalecane dawkowanie przedstawiamy w Tabeli 1 [2,4].

Inhibitory fosfodiesterazy typu 5

Za rozkurcz mięśni naczyń krwionośnych odpowiada cGMP (cykliczny guanozylomonofosforan). W tętnicach płucnych znajduje się dużo enzymu, który powoduje rozkład tej substancji (fosfodiesteraza 5, PDE-5). Leki z grupy inhibitorów PDE-5, takie jak sildenafil lub tadalafil blokują ten enzym, wskutek czego ilość cGMP się zwiększa. Tabela 2. przedstawia dawkowanie wspomnianych leków [2].

Leki zwiększające produkcję cGMP

Podobne leki do inhibitorów PDE-5 w kwestii efektu końcowego są leki, które oddziałują na enzymy odpowiedzialne na zwiększenie ilości cGMP. Mechanizm polega tutaj nie na hamowaniu enzymu, który rozkłada cGMP, ale zwiększeniu produkcji tego środka. Tak działa riociguat (Adempas). Z racji podobnego mechanizmu nie można tych leków stosować razem. Dawka początkowa riociguatu wynosi 1 mg 3 razy na dobę, a docelowa to 2,5 mg 3 razy na dobę [2,5].

Co jeśli choroba postępuje?

Jeśli choroba postępuje, to można rozważyć dwa działania. Najczęściej inhibitory PDE-5 stosuje się jako leki I rzutu, a w miarę postępu choroby lub braku efektu zamienia się je na riociguat. Innym rozwiązaniem jest dodanie agonistów receptora prostacykliny. Jest to lek o nazwie seleksipag (Uptravi). Stosuje się go doustnie w dawce 200 µg 2 razy na dobę. Dawka docelowa to maksymalnie 1600 µg 2 razy na dobę [2].

W miarę dalszego postępu choroby do terapii dodaje się analogi prostacyklin podawane dożylnie lub podskórnie. Wyróżniamy tutaj epoprostenol (Veletri) podawany jedynie dożylnie lub treprostinil (Tresuvi, Trepulmix, Remodulin) podawany dożylnie lub podskórnie. W skrajnych przypadkach może być potrzebny przeszczep płuc [2].

Pacjenci z chorobami współistniejącymi

Jeśli pacjent cierpi na choroby współistniejące wymienione wyżej do terapię należy rozpocząć od stosowania doustnych inhibitorów PDE-5 lub antagonistów receptora endoteliny [2].

Test reaktywności tętnic płucnych

Podczas prawostronnego cewnikowania serca można wykonać test reaktywności tętnic płucnych. Polega on na podaniu w formie inhalacji substancji, które rozszerzają naczynia płucne (najczęściej tlenek azotu lub iloprost). Jeśli osiągnie się odpowiedni spadek ciśnienia, to ten typ nadciśnienia płucnego można leczyć z zastosowaniem wysokich dawek blokerów kanałów wapniowych, np. amlodypiny (Normodipine, Agen, Amlozek, Amlopin, Vilpin) lub felodypiny (Plendil) [2].

Terapia dodatkowa w nadciśnieniu płucnym

Nadciśnienie płucne to skomplikowana jednostka chorobowa, dlatego bardzo często pacjent musi stosować także inne leki. Jest to związane z występowaniem chorób współistniejących i indywidualnych wskazań. Są to np. leki przeciwzakrzepowe. Nie ma ich co prawda typowo w schematach farmakoterapii, ale istnieją pewne badania, które wskazują, że u pacjentów z nadciśnieniem płucnym może dochodzić do powstawania zakrzepów w naczyniach płucnych. Decyzja o włączeniu takich leków zależy od decyzji lekarza i sytuacji chorego.

Druga grupa leków włączana ze względu na dodatkowe dolegliwości, to leki diuretyczne. Stosuje się je w przypadku występowania obrzęków i zaburzeń w gospodarce wodno-elektrolitowej. W terapii stosuje się najczęściej diuretyki pętlowe, tiazydowe i antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Jeśli pacjent ma dodatkowo nadciśnienie tętnicze krwi, to włącza się leki stosowane w leczeniu tego schorzenia [2].

U pacjentów z nadciśnieniem płucnym często pojawiają się niedobory żelaza i anemia. W takim przypadku leczenie niedoborów żelaza jest wskazane. W niektórych przypadkach włącza się tlenoterapię. Bardzo ważne są również szczepienia ochronne, aby zapobiegać infekcjom dróg oddechowych. Badania dowodzą także, że jeśli jest to możliwe, to pacjent nie powinien porzucać aktywności fizycznej, gdyż umiarkowana aktywności przyczynia się do zmniejszenia objawów choroby [2].

Ile lat żyje się z nadciśnieniem płucnym?

Nadciśnienie płucne to postępująca choroba, na którą nie ma niestety leku powodującego jej wyleczenie. Trudności w leczeniu potęguje także fakt, że nadciśnienie płucne diagnozuje się najczęściej w dużym stopniu rozwoju, co dodatkowo utrudnia leczenie. Oczekiwaną długość życia po diagnozie bardzo trudno określić, bo zależy to od wielu czynników. Niektóre źródła podają wartość około 5 lat, ale istnieją także doniesienia o krótszej jak i dłuższej przeżywalności. Z drugiej strony nie brakuje pacjentów, którzy cierpią na nadciśnienie płucne od urodzenia, a mają 40 lat i stosunkowo dobrze funkcjonują. Natomiast często śmierć następuje w wyniku chorób współistniejących, np. niewydolności serca, która może wyniszczać człowieka przez długi czas. Czasami dochodzi do ostrych zaburzeń, które kończą się nagłą śmiercią. Natomiast pewne jest to, że prawidłowa kontrola terapii i dobór odpowiednich leków przedłużają znacząco życie [2,6].

Gdzie szukać pomocy?

Polskie Stowarzyszenie Osób z Nadciśnieniem Płucnym i Ich Przyjaciół jest grupą wsparcia dla Chorych na Nadciśnienie Płucne i ich rodzin,  pierwszą i jedyną w Polsce organizacją konsolidującą ludzi związanych z tą rzadką chorobą. Stowarzyszenie zostało założone w 2007 roku i zrzesza chorych, ich bliskich, rodziny oraz wszystkich tych, którzy chcą wspierać jego działania. Stowarzyszenie jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Nadciśnienia Płucnego (PHA Europe), które zrzesza 40 organizacji z 33 krajów.

O interakcjach mówimy, kiedy po spożyciu preparatu następuje zmiana w jego działaniu. Może to dotyczyć jego dystrybucji, wchłaniania, metabolizmu czy wydalania, albo nasilić, lub osłabić efekt terapeutyczny. Do interakcji może dochodzić między lekami, suplementami diety, ale także jedzeniem i zażywanymi przez nas preparatami.

Magnez — z czym go nie łączyć?

Magnez jest jednym z najczęściej suplementowanych minerałów. Są leki, które przyjęte razem z nim będą powodować wystąpienie interakcji.

Nie zażywaj magnezu razem z:

• Lewodopą, Carbidopą (Madopar, Nakom, Nakom mite) – są to leki zażywane w chorobie Parkinsona. Spożycie magnezu razem z nimi spowoduje osłabienie działania leków.
• Chinolony (ciprofloxacyna: Cipronex, Cipropol), Tetracykliny, Alendronat (Ostenil, Ostolek), digoksyna, gabapentyna — magnez powoduje spadek wchłaniania wyżej wymienionych substancji. Aby temu zapobiec, zażywaj magnez 4-6 h przed podaniem leku, lub 2h po;
• Blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina, felodypina) — magnez ma zdolność blokowania jonów wapnia, tak samo, jak leki obniżające ciśnienie krwi z grupy blokerów kanału wapniowego. Stosowanie magnezu razem z lekami z tej grupy może spowodować nasilenie ich działania i zbyt mocne obniżenie ciśnienia.
• Diuretyki — stosowanie magnezu razem z diuretykami oszczędzającymi potas, może powodować ograniczenie wydalania magnezu z moczem, co podnosi jego stężenie w organizmie.

Za to diuretyki pętlowe mogą znacznie obniżać jego poziom.

• Antykoagulanty, czyli leki przeciwzakrzepowe — magnez może powodować spowolnienie krzepnięcia krwi. W związku z tym połączenie magnezu z lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko krwotoków [1,2].

Z czym nie łączyć wapnia?

Wapń stosujemy w celu zapobiegania osteoporozie oraz tradycyjnie w reakcjach alergicznych, chociaż takie działanie zostało już dawno obalone. Minerał nie kojarzy się z groźnym dla zdrowia, jednak jego stosowanie może wpływać na leki, które przyjmujemy.

• Chinolony (ciprofloxacyna: Cipronex, Cipropol), tetracykliny: wapń osłabia działanie powyższych antybiotyków. Łączenie pierwiastka razem z terapią może skutkować brakiem jej skuteczności. Warto odstawić całkowicie wapń, lub stosować go z przynajmniej 6h odstępem.

• Digoksyna: wapń, tak samo, jak digoksyna wpływa na pracę serca. Stosowanie tych dwóch substancji razem może spowodować występowanie arytmii.

• Lewotyroksyna (Euthyrox, Letrox), Sotalol (Biosotal, Sotahexal): wapń powoduje osłabienie wchłaniania leku. Po przyjęciu lewotyroksyny, lub sotalolu powinniśmy poczekać przynajmniej 4h przed przyjęciem wapnia.

• Diuretyki tiazydowe (indapamid: Diuresin, Indapen, Indix, Tertensif; hydrochlorotiazyd): diuretyki powodują hamowanie wydalania wapnia, przez co jego stężenie wzrasta. Jest to niebezpieczne dla organizmu, może spowodować między innymi poważne problemy z nerkami [3,4].

Z czym nie łączyć selenu?

Selen jest cennym minerałem zwłaszcza dla osób z chorobami tarczycy, czy cukrzycą. Warto uważać przy stosowaniu selenu z:

• Antykoagulantami, czyli lekami przeciwzakrzepowymi: selen ma działanie spowalniające krzepnięcie. Połączenie go z lekami o tym samym działaniu może zwiększyć ryzyko krwawień.

• Barbiturany (fenobarbital: Luminal, Bellergot): selen powoduje zwolnienie metabolizmu barbituranów, przez co organizm odczuje więcej skutków ubocznych ich stosowania.

• Leki immunosupresyjne: selen powoduje aktywację układu odpornościowego. Stosowanie leków immunosupresyjnych może być mniej skuteczne w przypadku suplementacji selenu [5].

Z czym nie łączyć żelaza ?

Żelazo to nasz ratunek w przypadku wystąpienia anemii. Spełnia sporą ilość kluczowych ról w utrzymaniu homeostazy naszego organizmu. Jednak stosowanie go z niektórymi substancjami może spowodować wystąpienie działań niepożądanych.

• Chinolony (ciprofloxacyna: Cipronex, Cipropol), tetracykliny: żelazo osłabia działanie wyżej wymienionych antybiotyków.

• Levodopa, Lewotyroksyna, Metyldopa, CellCept: żelazo osłabia wchłanianie leków. Tym samym osłabia ich działanie.

• Inhibitory integrazy (HIV/AIDS): żelazo obniża poziom leków w krążeniu ogólnym, co może spowodować spadek ich działania [6,7].

Leki moczopędne, czyli diuretyki to jedna z ważnych grup leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jak i niewydolności mięśnia sercowego.

Leki moczopędne działają najczęściej hamując transport czynny sodu w kanaliku nerkowym, bądź utrudniając dopływ jonów sodowych lub chlorkowych do  miejsc transportu. Diuretyki nie wpływają jedynie na zwiększenie wydalania jonów sodu i wody z organizmu, ale mają dodatkowy wpływ (nie zawsze korzystny) na gospodarkę innych jonów: potasowych, magnezowych, wapniowych, a także fosforanów, kwasu moczowego.

Kiedy stosuje się leki moczopędne na receptę?

Poprzez działanie nasilające diurezę, a więc oddawanie moczu, zmniejszają objętość płynów krążących w organizmie, a także jonów sodowych, przyczyniając się do spadku ciśnienia tętniczego i zmniejszają obciążenie mięśnia sercowego w przypadku jego niewydolności.

Jakie są rodzaje leków odwadniających?

Leki diuretyczne można podzielić na:

• diuretyki pętlowe (o dużej efektywności). Przedstawiciele to: furosemid, torasemid;
• tiazydy moczopędne (o umiarkowanej efektywności). Należą tu: chlorotiazyd i hydrochlorotiazyd;
• związki tiazydopodobne (o umiarkowanej efektywności). Przedstawiciele: indapamid, chlortalidon;
• leki moczopędne oszczędzające potas (o śladowej efektywności). Przedstawiciele: spironolakton, amiloryd, triamteren, eplerenol.

Diuretyki pętlowe

Furosemid

Jest lekiem o bardzo silnym efekcie moczopędnym. Stosuje się go w leczeniu obrzęków, spowodowanych niewydolnością zastoinową krążenia, niewydolnością wątroby, w chorobach nerek oraz w leczeniu nadciśnienia tętniczego.  Lek ten dostępny jest w postaci tabletek, iniekcji domięśniowych i do podawania dożylnego.

Dawkowanie wynosi najczęściej od 40 do 80 mg na dobę, w dwóch dawkach podzielonych. U pacjentów w wieku podeszłym, po 65 tym roku życia metabolizm i eliminacja leku może ulec spowolnieniu.

Ostrzeżenia i przeciwwskazania

Lek oprócz działania moczopędnego, wywołanego wydalaniem jonów sodowych i wody, zwiększa wydalanie jonów potasu i chlorków. U pacjentów z niskim stężeniem potasu może wywołać hipokaliemię, stan zagrażający życiu. Jony potasu wpływają na pracę serca i warunkują jego skurcz.

Lek należy stosować ostrożnie przy niedociśnieniu i przy znacznej utracie płynów (silna biegunka, wymioty), gdyż pogłębić to może odwodnienie i stwarzać ryzyko dla układu sercowo-naczyniowego.

Lek wpływa również na poziom glukozy i kwasu moczowego we krwi. Pacjenci z cukrzycą oraz z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego (chorzy na dnę moczanową) powinni zachować ostrożność podczas stosowania leku.

Interakcje z innymi lekami

Równoczesne stosowanie leków z grupy NLPZ (Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych) może zmniejszać skuteczność furosemidu.  Glikokorykosteridy mogą nasilić hipokaliemię, a także powodować zatrzymywanie jonów sodowych, co zmniejszy skuteczność furosemidu. Hipokaliemia, wywołana stosowaniem Furosemidu może nasilić działania niepożądane glikozydów naparstnicy, leków stosowanych w niewydolności mięśnia sercowego.

Furosemid może nasilić działanie przeciwnadciśnieniowe innych stosowanych leków (grpa sartanów, czyli inhibitorów receptora AT1 oraz Grupa ACEI-inhibitorów konwertazy angiotensyny). Grozić to może nagłym obniżeniem wartości ciśnienia tętniczego, a także uszkodzeniem nerek.

Kolejną niebezpieczną interakcją jest równoczesne stosowanie furosemidu z innymi lekami uszkadzającymi słuch (antybiotyki aminoglikozydowe, kwas etakrynowy). Uszkodzenie słuchu w takich przypadkach może być nieodwracalne, dlatego stosowanie takich połączeń leków jest możliwe tylko w uzasadnionych przypadkach.

Działania niepożądane

Lek może wywołać nagłe spadki ciśnienia, które u pacjentów w wieku podeszłym mogą być bardzo niebezpieczne i są często przyczyną upadków.  Spadek objętości płynów krążących wskutek diurezy wywołać może także zaburzenia elektrolitowe, które mogą wpłynąć na pracę serca, jak i całego układu krążenia.  Poważny jest wpływ leku na układ słuchu. U pacjentów z niedosłuchem zdarza się pogłębienie tej dysfunkcji.

Torasemid

Jest także diuretykiem pętlowym. W małych dawkach od 2,5 do 5 mg na dobę hamuje skurcz naczyń indukowany endoteliną i angiotensyną II, prawdopodobnie nasila wytwarzanie tlenku azotu i prostaglandyn.  Stosowany długotrwale może przyczynić się do zahamowania procesów remodelingu serca i naczyń.

Diuretyki pętlowe (furosemid i torasemid) w mniejszym stopniu wpływają na ryzyko rozwoju hiponatremii w porównaniu z lekami tiazydowymi. Efektem działania torasemidu jest relatywnie mała utrata potasu (w porównaniu z furosemidem). Chroni zatem przed hiponatremią i hipokaliemią.

Podobnie lek w mniejszym stopniu niż tiazydy wpływa na hiperurykemię, może być zatem lepszą alternatywą dla pacjentów zagrożonych dną moczanową. Pełny efekt hipotensyjny leku objawia się po 12-14 tygodniach leczenia.

Działania niepożądane

Podobnie jak w przypadku furosemidu, może wystąpić nadmierny spadek wartości ciśnienia tętniczego krwi, a także zaburzenia elektrolitowe.

Tiadyzy moczopędne

Hydrochlorotiazyd

Należy do tiazydowych leków moczopędnych. Nasila diurezę poprzez hamowanie transportu jonów chlorkowych i sodowych. Dzięki temu zwiększa się wydalanie z moczem sodu i wody. Zwiększone wydalanie dotyczy też jonów potasu, co ma również znaczenie przy obniżonym ich stężeniu w surowicy. Oprócz nasilenia wydalania potasu lek nasila również wydalanie wodorowęglanów, magnezu i fosforanów. Zahamowaniu ulega wydalanie kwasu moczowego, które u pacjentów z podwyższonym stężeniem może sprzyjać powstawaniu dny moczanowej.  Lek działa w kanaliku dystalnym nerki.

Zastosowanie

Lek jest stosowany w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (ACEI – inhibitory enzymu konwertazy angiotensyny, sartany, blokery kanałów wapniowych-amlodypina).

Ostrzeżenia

Lek u pacjentów z podwyższonym stężeniem glukozy we krwi może również zwiększać hiperglikemię. Może zatem zmniejszać skuteczność doustnych leków przeciwcukrzycowych u pacjentów z cukrzycą typu drugiego.

Interakcje z innymi lekami

Łączne stosowanie leków zmniejszających stężenie kwasu moczowego we krwi a także leków przeciwcukrzycowych może spowodować ich mniejszą skuteczność, z powodu zatrzymywania kwasu moczowego oraz zwiększania stężenia glukozy we krwi.

Diuretyki tiazydopodobne

Indapamid

Działa podobnie jak hydrochlorotiazyd, zwiększając objętość wydalanego moczu. Stosowany jest w monoterapii albo w skojarzeniu z innymi lekami w nadciśnieniu tętniczym.

Podobnie jak hydrochlorotiazyd działa w kanaliku dystalnym nerki i podobnie powoduje zwiększenie wydalania sodu i wody, a także potasu i chlorków z organizmu. W mniejszym jednak stopniu zatrzymuje kwas moczowy w organizmie oraz uważa się, że ma mniejszy wpływ na tolerancję glukozy.

Ostrzeżenia i przeciwwskazania

Należy zachować szczególna ostrożność, stosując lek, gdy stwierdzono uczulenie na sulfonamidy, lek bowiem ma budowę chemiczną zbliżoną do tych związków.  Przeciwwskazaniem jest też hipowolemia i przewlekłą niewydolność nerek i wątroby.

Niskie stężenie potasu we krwi jest może pogłębić stosowanie indapamidu. Hipokaliemia jest groźna u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy, jak i leki antyarytmiczne. Niski poziom potasu sprzyja wystąpieniu niemiarowości, czyli arytmią.

Interakcje z innymi lekami

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania leków wydłużających odstęp QT w zapisie EKG. Niektóre antybiotyki (makrolidy), sulpiryd, droperidol i inne leki stosowane łącznie z indapamidem mogą wydłużać odstęp QT i sprzyjać ujawnieniu się arytmii, groźnej dla zdrowia i życia niemiarowości serca.

Duże dawki NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych mogą zmniejszyć skuteczność przeciwnadciśnieniową indapamidu. Leki te powodują zatrzymanie wody i sodu w organizmie, a także hamują wytwarzanie nefroprotekcyjnych prostaglandyn, prowadząc do niewydolności nerek.

Lek ma długi okres półtrwania, od 18 do 24 godzin i również  występuje w formach o przedłużonym uwalnianiu, co sprawia, że może być podawany raz na dobę, co znacznie poprawia compliance (stosowanie się pacjenta do zaleceń lekarza).

Diuretyki oszczędzające potas

Spironolakton

Jest to lek moczopędny, ale o bardzo niskiej efektywności diuretycznej. Farmakologicznie jest to lek blokujący receptory dla mineralokortykosteroidów. Wykorzystuje się jego właściwości blokowania uszkadzającego wpływu na aldosteronu na tkanki docelowe (serce, płuca, nerki) Wykorzystywana jest jego właściwość farmakodynamiczna, a mianowicie nie powoduje hipokaliemii, bo zatrzymuje jony potasu w organizmie.

Stosowany jest w zastoinowej niewydolności serca, marskości wątroby przebiegającej z wodobrzuszem i obrzękami, zespole nerczycowym, a także w nadciśnieniu tętniczym jako lek dodatkowy, gdy zastosowane leczenie nie przynosi zadowalających efektów.

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Leku nie należy stosować w przypadku niewydolności nerek, choroby Addisona oraz jednoczesnego stosowania innych leków moczopędnych oszczędzających potas. Ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego przyjmowania leków przeciwnadciśnieniowych oszczędzających potas.

Działania niepożądane

Do działań niepożądanych leku należą: spadki, nastroju, zmiany libido, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy oraz zaburzenia metabolizmu, rzadko występują zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym (kurcze nóg).

Jak bezpiecznie stosować tabletki moczopędne na receptę?

Oto kilka wskazówek, które warto wziąć pod uwagę przy stosowaniu diuretyków na receptę:

1. Nie przekraczaj zalecanej dawki. Lekarz zazwyczaj ustali dawkę diuretyku, która będzie najlepiej odpowiadać Twojemu stanowi zdrowia. Przestrzeganie zaleconej dawki jest istotne dla skuteczności leczenia i minimalizowania ryzyka działań niepożądanych.
2. Przestrzegaj zasad dawkowania. Zazwyczaj diuretyki należy przyjmować rano, ponieważ pozwala to uniknąć częstego oddawania moczu w nocy. Przed zażyciem leku, warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem, aby upewnić się, że przyjmujesz go w sposób właściwy.
3. Utrzymuj odpowiednie nawodnienie. Podczas stosowania diuretyków ważne jest, aby zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Pamiętaj, aby pić odpowiednie ilości wody każdego dnia i unikać napojów, które mogą prowadzić do odwodnienia, takich jak alkohol i słodzone napoje.
4. Skontaktuj się z lekarzem przed zmianą leków lub dawkowania. W przypadku, gdy wystąpią jakiekolwiek problemy podczas stosowania diuretyków, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem przed wprowadzeniem jakiejkolwiek zmiany w terapii lub dawkowaniu.

Podsumowanie

Leki moczopędne to dobrze poznana grupa leków stosowana zarówno w nadciśnieniu tętniczym, jak i zastoinowej niewydolności krążenia oraz w obrzękach w przebiegu chorób wątroby i nerek. Różne właściwości farmakokinetyczne pomagają lekarzowi w decyzji, który z nich będzie pierwszym wyborem w indywidualnej terapii pacjenta.  Pacjent zaś przestrzegając zaleceń i poznając właściwości swojego leku, przyczyni się do lepszego efektu terapeutycznego.

Żeń-szeń jest rośliną zaliczoną do rodziny araliowatych. Pochodzi z Dalekiego Wschodu i jest ceniony ze względu na swoje właściwości lecznicze. Może on pomóc w poprawie funkcji kognitywnych, wzmocnieniu potencji, wspomaganiu pracy serca, a także działać przeciwutleniająco i przeciwwirusowo. Wielu ludzi stosuje żeń-szeń również ze względu na jego właściwości odmładzające skórę i zapobiegające wypadaniu włosów. Istnieje wiele rodzajów żeń-szenia, a dobór odpowiedniego dla siebie preparatu powinien być uzależniony od indywidualnych potrzeb i oczekiwań.

Jakie są rodzaje żeń-szenia?

Żeń-szeń syberyjski

Żeń-szeń syberyjski (lac. Eleutherococcus senticosus) jest również znany jako eleuterokok kolczasty. Roślina ta pochodzi z Chin i Rosji. Do jego najważniejszych działań zalicza się poprawa koncentracji, pamięci, obniżenie stresu i uspokojenie. Jest polecany w przypadku wzmożonej pracy umysłowej [1].

Żeń-szeń koreański

Żeń-szeń koreański jest znany również pod nazwą żeń-szeń czerwony. Pochodzi z górskich lasów wschodniej Azji, a dokładniej z Chin, Mandżurii czy Korei. Poprawia on witalność organizmu, przepływ krwi, polepsza libido, korzystnie wpływa na zaburzenia erekcji oraz na odporność organizmu [2].

Żeń-szeń indyjski

Żeń-szeń indyjski jest bardziej znany jako ashwagandha. Roślina ta pochodzi, jak sama nazwa wskazuje, z Indii. Co ciekawe, słowo „ashwagandha” w dosłownym tłumaczeniu oznacza „zapach konia”, ale z pewnością chodzi o końską witalność, którą ma dawać ta roślina, a nie o zapach. Roślina poprawia wydolność organizmu przy zwiększonym wysiłku fizycznym. Ma również właściwości przeciwdepresyjne i poprawiające nastrój. Sprawdza się doskonale osób z obniżonym nastrojem [3].

Ginsenozydy z żeń-szenia — jakie mają działanie?

W żeń-szeniu najważniejszymi substancjami aktywnymi obecnymi w korzeniu są ginsenozydy. Są to związki należące do grupy saponin triterpenowych. Wykazują następujące działania:

• psychostymulujące i poprawiające funkcje mózgu;
• antyoksydacyjne;
• przeciwstarzeniowe;
• przeciwdziałają stresowi, zmęczeniu i mają właściwości tonizujące;
• przeciwzapalne;
• przeciwalergiczne;
• przeciwnowotworowe;
• poprawiające krążenie krwi;
• regulujące ciśnienie i hipolipemiczne;
• przeciwzakrzepowe i przeciwcukrzycowe;
• wzmacniające działanie układu odpornościowego;
• pomaga w zaburzeniach erekcji;
• łagodzi objawy menopauzy [1,2].

Jak działają witanolidy?

Z kolei w ashwagandzie najważniejszym składnikiem są witanolidy. Wykazują one szereg korzystnych działań na organizm:

• działają przeciwbakteryjne i odkażająco;
• wykazują działanie przeciwnowotworowe;
• mają działanie uspokajające,
• obniżają ciśnienie krwi;
• hamują podział komórek na drodze mitozy (działanie antymitotyczne) [3,4].

Z jakimi lekami nie łączyć żeń-szenia?

W przypadku przyjmowania któregokolwiek z niżej wymienionych substancji należy skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów zawierających żeń-szeń. Do leków wykazujących interakcje z żeń-szeniem należą m.in.:

• lit, tranylcypromina, moklobemid – pod wpływem żeń-szenia może dojść do nasilenia działania tych substancji i wzrostu ich stymulacji psychoaktywnej;
• warfaryna, acenokumarol – ryzyko nasilenia działania tych leków, co może spowodować wzrost ryzyka krwawień;
• doustne leki przeciwcukrzycowe oraz insulina – żeń-szeń obniża stężenia glukozy we krwi, co może prowadzić do jej zbyt dużego spadku;
• amlodypina, diltiazem, enalapryl, kaptopryl – żeń-szeń może obniżać skuteczność działania leków na nadciśnienie;
• kofeina – stosowana razem z żeń-szeniem może prowadzić do nadmiernego przyspieszenia akcji serca i wzrostu ciśnienia krwi [1,2].

Jakie preparaty z żeń-szeniem można kupić w aptece?

W aptece istnieje mnóstwo preparatów z żeń-szeniem. Sa to suplementy diety, które różnią się ilością składników. Niektóre zawiera tylko 1 rodzaj żeń-szenia, a inne więcej. Część posiada także inne składniki. Wybierajmy te z bogatym składem i standaryzacją. Poniżej opisujemy wybrane preparaty.

Po jakim czasie zaczyna działać żeń-szeń?

Czas, po którym żeń-szeń zaczyna działać, może się różnić w zależności od osoby oraz formy i dawki, którą stosujemy. Ogólnie jednak, efekty działania żeń-szenia można zauważyć po 2-3 tygodniach regularnego stosowania. Niektóre korzystne działania, takie jak poprawa energii i wpływ na odporność organizmu, mogą być odczuwalne wcześniej, nawet po kilku dniach. Istnieje jednak wiele czynników, które mogą wpływać na czas, po którym zaobserwujemy działanie żeń-szenia, dlatego warto być cierpliwym i regularnie obserwować reakcję organizmu na ten ziołowy preparat. Jeśli jednak masz jakiekolwiek wątpliwości lub obawy, zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji żeń-szeniem.

Jakie skutki uboczne ma żeń-szeń?

Żeń-szeń może wywoływać pewne skutki uboczne u niektórych osób. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi żeń-szenia są:

• Problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i ból brzucha;
• Problemy związane z układem nerwowym, takie jak nadpobudliwość, nerwowość, bezsenność i zmęczenie;
• Niekiedy mogą wystąpić uczucie gorąca, zawroty głowy, skoki ciśnienia krwi i bóle głowy;
• U niektórych osób zaobserwowano także reakcje alergiczne, takie jak wysypka, świąd i obrzęk.

Kiedy nie wolno stosować żeń-szenia? Przeciwwskazania

Nie zaleca się stosowania żeń-szenia w następujących sytuacjach:

• ciąża i karmienie piersią – nie ma wystarczających badań naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania żeń-szenia u kobiet w ciąży i podczas karmienia piersią, dlatego lepiej unikać używania go w tych okresach;
• dzieci i młodzież – ze względu na brak badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania żeń-szenia u dzieci i młodzieży, nie zaleca się podawania go w tej grupie wiekowej;
• cukrzyca – osoby z cukrzycą powinny być ostrożne przy stosowaniu żeń-szenia, ponieważ może on wpływać na poziom cukru we krwi;
• nadciśnienie tętnicze – ze względu na możliwość zwiększenia ciśnienia krwi, osoby z nadciśnieniem powinny unikać używania żeń-szenia;
• choroby serca – osoby z chorobami serca, takimi jak arytmia lub niewydolność serca, powinny unikać stosowania żeń-szenia, ponieważ może on mieć wpływ na pracę serca;
• nadużywanie kofeiny – stosowanie żeń-szenia w połączeniu z nadużywaniem kofeiny może prowadzić do nadpobudliwości i innych skutków niepożądanych;
• skłonność do alergii – osoby mające skłonność do alergii powinny być ostrożne, ponieważ w rzadkich przypadkach żeń-szeń może wywołać reakcje alergiczne.

Podsumowanie

W aptekach można znaleźć wiele suplement diety zawierających różne rodzaje żeń-szenia. Zdecydowanie najpopularniejszym i najczęściej spotykanym jest żeń-szeń koreański. Jednakże ostatnimi czasy coraz większą popularność zdobywa żeń-szeń indyjski, czyli ashwagandha. Ma ona trochę inne działanie, co pozwala mu dotrzeć do innej grupy odbiorców, niż tradycyjny żeń-szeń. W tym artykule przedstawiono kilka przykładowych preparatów, wszystkie z nich są godne polecenia. Należy pamiętać jednak,  że w stosowaniu żeń-szenia należy zachować umiar i co jakiś czas robić sobie przerwy. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.