aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, , , , , , , ,

Jak działają leki prokinetyczne?

Jakie są leki prokinetyczne bez recepty?

Kiedy należy włączyć do leczenia lek prokinetyczny i w czym on pomoże? Czy istnieją naturalne prokinetyki? Jak postępować, aby uniknąć problemów z zaburzeniami perystaltyki przewodu pokarmowego?

Co to są leki prokinetyczne?

Leki prokinetyczne to grupa leków, które pomagają w ruchach mięśni w górnej części układu pokarmowego. Sprawiają, że mięśnie w przełyku, żołądku i dwunastnicy lepiej się kurczą, co pomaga w przesuwaniu jedzenia. Te leki też działają na mięsień zamykający przełyk, co ułatwia opróżnianie żołądka i przyspiesza pasaż pokarmu przez jelita.

Kiedy stosuje się prokinetyki?

Leki prokinetyczne są używane przy problemach z układem pokarmowym, takich jak trudności z ruchem jedzenia przez przełyk, choroba refleksowa przełyku, dyspepsja (złe samopoczucie po jedzeniu) czy gastropareza, czyli opóźnione opróżnianie żołądka. Pomagają też przy zaparciach, zespole jelita nadwrażliwego z zaparciami oraz w specjalnych przypadkach, np. przed badaniem żołądka u osób z krwawieniem z górnych części układu pokarmowego [1,2].

Jak działają leki prokinetyczne?

Leki prokinetyczne to grupa leków, które przyspieszają przesuwanie treści pokarmowej przez przewód pokarmowy. Można wyróżnić trzy główne mechanizmy działania leków prokinetycznych:

  1. Blokowanie receptorów dopaminowych — przykładem leku blokującego te receptory jest metoklopramid. Metoklopramid to lek, który działa na pewne miejsca w mózgu zwane receptorami. Gdy te miejsca są zablokowane, organizm produkuje więcej pewnej substancji, nazywanej acetylocholiną. Metoklopramid pomaga w przekazywaniu sygnałów, które sprawiają, że nasze jelita lepiej się poruszają.
  2. Zwiększenie wrażliwości receptorów serotoninowych — przykładem leku jest prukalopryd. Prukalopryd to lek, który pomaga jelitom pracować lepiej, sprawiając, że specjalne miejsca w jelitach, zwane receptorami, są bardziej czułe na serotoninę. Dzięki temu lekowi, mięśnie w jelitach mocniej się kurczą, co sprawia, że jedzenie szybciej przesuwa się przez jelita.
  3. Hamowanie enzymów — przykładem leku hamującego enzymy jest itopryd. Itopryd to lek, który działa na pewne białka w naszym ciele, powodując, że są mniej aktywne. Dzięki temu w jelitach jest więcej acetylocholiny, czyli substancji, która pomaga mięśniom jelit się kurczyć. W rezultacie, dzięki temu lekowi, nasze jelita lepiej się poruszają.

Jakie są leki prokinetyczne na receptę?

Lekami prokinetycznymi dostępnymi na receptę są:

  1. itopryd (Prokit, Zirid) – Itopryd to lek, który pomaga jelitom lepiej pracować i sprawia, że żołądek szybciej się opróżnia. Ma też właściwości, które pomagają przeciwdziałać wymiotom. Stosuje się go, kiedy ktoś ma problemy z trawieniem, jak uczucie ciężkości w żołądku, dyskomfort czy wzdęcia, często związane z chorobą wrzodową. Ten lek jest przeznaczony tylko dla dorosłych [3].
  2. metoklopramid (Metoclopramidum Polpharma) – Ten lek pomaga na nudności i wymioty, a także sprawia, że układ pokarmowy lepiej pracuje. Jednak powinno się go stosować tylko przez krótki czas, kiedy te problemy są spowodowane przez leczenie raka, radioterapię, operacje lub migrenę. [3].
  3. cisapryd (Gasprid) – Ten lek pomaga całemu układowi trawiennemu pracować szybciej. Dzięki niemu jedzenie nie zatrzymuje się zbyt długo w przełyku i żołądku, a także szybciej przechodzi przez jelita. Jest używany głównie do leczenia problemów z wolnym trawieniem, które mogą pojawiać się bez wyraźnej przyczyny lub z powodu cukrzycy [3].
  4. trimebutyna (Debretin, Debridat, Ircolon, Ircolon Forte, Tribux, Tribux Forte) – Ten lek pomaga w sytuacji, gdy układ trawienny działa zbyt wolno, pomagając mu pracować szybciej. Jest bezpieczny i dobrze tolerowany, więc można go dawać nawet dzieciom. [3].

Jakie są leki prokinetyczne bez recepty?

Preparatem dostępnym bez recepty, zawierającym w swoim składzie wspomnianą wyżej trimebutyne jest Tribux Bio – lek w postaci tabletek stosowany w zaburzeniach czynności układu pokarmowego oraz w zaburzeniach trawienia. Innymi lekami na poprawę perystaltyki jelit są: Butiner 500 mg, Debutir, Debutir Forte oraz Duspatalin Gastro. Płynnym preparatem posiadającym działanie prokinetyczne jest Iberogast – lek ziołowy (naturalny prokinetyk) zawierający w swoim składzie mieszankę 9 ziół: rumianek, melisa, mięta, kminek, lukrecja, ostropest, ubiorek gorzki, glistnik jaskółcze ziele, arcydzięgiel.

Jak bezpiecznie stosować leki prokinetyczne? 7 wskazówek

W celu bezpiecznego stosowania leków prokinetycznych, warto przestrzegać poniższych wskazówek:

  1. Konsultuj się z lekarzem: Przed rozpoczęciem stosowania jakichkolwiek leków prokinetycznych, zawsze skonsultuj się z lekarzem. On dobierze odpowiedni preparat i ustali dawkowanie dostosowane do Twojego stanu zdrowia.
  2. Przestrzegaj zaleceń: Ważne jest, aby dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących dawkowania i częstotliwości przyjmowania leku. Nie należy przekraczać zalecanej dawki ani zmieniać sposobu podawania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.
  3. Informuj lekarza o innych lekach: Przed rozpoczęciem stosowania leków prokinetycznych, poinformuj lekarza o wszystkich innych lekach, suplementach i ziołach, które obecnie przyjmujesz. Niektóre leki mogą wchodzić w interakcje z lekami prokinetycznymi, co może wpływać na ich skuteczność lub bezpieczeństwo.
  4. Uważaj na działania niepożądane: W czasie stosowania leków prokinetycznych, zwracaj uwagę na ewentualne działania niepożądane. Mogą to być np. ból głowy, nudności, biegunka czy osłabienie. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
  5. Unikaj alkoholu: Spożywanie alkoholu podczas stosowania leków prokinetycznych może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Dlatego zaleca się zachowanie umiaru lub całkowite unikanie alkoholu podczas leczenia.
  6. Informuj o ciąży lub karmieniu piersią: Jeśli jesteś w ciąży, planujesz zajście w ciążę lub karmisz piersią, poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania leków prokinetycznych. Niektóre preparaty mogą być przeciwwskazane w tych okolicznościach lub wymagać szczególnej ostrożności.
  7. Przestrzegaj terminów ważności leków: Sprawdzaj daty ważności leków prokinetycznych i nie stosuj preparatów po upływie terminu ważności. Nieprawidłowe działanie leków po przekroczeniu terminu ważności może zagrażać Twojemu zdrowiu.

Jak naturalnie przyspieszyć opróżnianie żołądka?

Bardzo istotne znaczenie ma leczenie żywieniowe. Zalecane jest:

  • częstsze spożywanie posiłków o małej objętości;
  • dokładne i powolne przeżuwanie pokarmu;
  • zmniejszenie ilości spożywanych pokarmów tłustych;
  • zwiększenie ilości spożywania produktów bogatych w błonnik;
  • przebywanie w pozycji pionowej co najmniej godzinę po zakończeniu posiłku;
  • rozpoczynanie dnia od szklanki ciepłej wody z cytryną i miodem.

Dieta zamiast leków prokinetycznych?

Zdrowa i zrównoważona dieta odgrywa istotną rolę w skuteczności opróżniania żołądka i właściwej perystaltyki przewodu pokarmowego. Bogactwo błonnika w diecie jest kluczowe, ponieważ błonnik dodaje objętości stolcowi, co przyczynia się do pobudzenia ruchów perystaltycznych jelit i prawidłowego wypróżniania. Starajmy się zatem spożywać odpowiednią ilość błonnika, znajdującego się w produktach takich jak pełnoziarniste pieczywo, kasze i nasiona.

Warzywa i owoce są także niezwykle ważne w diecie. Pełne witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, pomagają one w utrzymaniu zdrowej flory bakteryjnej w jelitach. W szczególności warto sięgnąć po produkty bogate w witaminę C, np. paprykę, porzeczki czy cytrusy, które działają przeciwzapalnie i wspierają funkcję układu trawiennego. Odpowiednie nawodnienie jest równie istotne dla optymalnej kinetyki przewodu pokarmowego. Płyny pomagają w utrzymaniu odpowiedniej konsystencji stolca, co ułatwia przesuwanie go przez jelita. Warto pamiętać o spożywaniu odpowiedniej ilości wody i unikać nadmiernego spożycia napojów zawierających kofeinę lub alkohol.

Kiedy należy udać się do lekarza?

W przypadku, gdy pacjent przyjmuje leki prokinetyczne, a objawy nie ustępują lub nasilają się, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem. Może to oznaczać, że lek nie działa wystarczająco skutecznie lub że istnieją inne przyczyny objawów, które wymagają różnego podejścia do leczenia. Lekarz jest najlepiej wyposażony, aby ocenić sytuację i dostosować dawkowanie lub zmienić lek prokinetyczny, jeśli to konieczne.

Warto również udać się do lekarza, jeśli występują jakiekolwiek niepokojące objawy po rozpoczęciu stosowania leku prokinetycznego, takie jak nudności, wymioty, trudności w oddychaniu, wysypka lub obrzęk. Te objawy mogą wskazywać na możliwość reakcji alergicznej lub działań niepożądanych leku, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Jak zapobiegać zaburzeniom perystaltyki jelit?

Zapobieganie zaburzeniom perystaltyki przewodu pokarmowego jest ważne dla utrzymania zdrowia układu pokarmowego. Oto kilka zaleceń, które mogą pomóc w tym procesie:

  1. Zrównoważona dieta: Spożywanie zdrowej i zróżnicowanej diety pełnej błonnika, warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz kwasów omega-3 (takich jak oleje rybne);
  2. Regularne spożywanie posiłków: Ważne jest, aby regularnie spożywać posiłki w ustalonych porach, aby utrzymać prawidłowe tempo perystaltyki;
  3. Picie odpowiedniej ilości wody: Spożywanie wystarczającej ilości wody jest kluczowe dla utrzymania prawidłowej konsystencji stolca i utrzymania odpowiedniej perystaltyki przewodu pokarmowego;
  4. Unikanie stresu: Stres może wpływać na pracę przewodu pokarmowego. Wprowadzanie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja, joga lub oddychanie głębokie, może pomóc w zmniejszeniu stresu i wpływu na perystaltykę;
  5. Aktywność fizyczna: Regularna aktywność fizyczna, tak jak codzienny spacer, może pomóc w utrzymaniu prawidłowej perystaltyki jelitowej.

Podsumowanie

Przyjmowanie leków prokinetycznych lub naturalnych prokinetyków zgodnie z zaleceniami lekarza i równoczesne wprowadzenie zmian w diecie, takich jak zwiększenie spożycia błonnika, warzyw i owoców, oraz odpowiednie nawodnienie organizmu, może przyczynić się do optymalizacji perystaltyki jelit i poprawy funkcjonowania układu trawiennego. Dlatego ważne jest, aby pacjenci otrzymywali kompleksowe i spersonalizowane zalecenia dotyczące diety, wspierające leczenie farmakologiczne i naturalne metody prokinetyczne.

Bibliografia

  1. Dąbrowski A.: Leki prokinetyczne w chorobach górnego odcinka przewodu pokarmowego. Gastroenterol. Prakt. 2011: 3: 47−56.
  2. Szczeklik A, Gajewski P. Interna Szczeklika. Kraków 2020, wyd. 11. ISBN: 978-83-7430-628-7.
  3. Mulak A.: Leki prokinetyczne w Polsce – kiedy i jak stosować? Gastroenterologia Kliniczna. 2014: 6(4): 134-142.

Omawiane substancje

  • Cisaprid

    Cisaprid jest lekiem stosowanym w leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Substancja ta działa poprzez stymulowanie perystaltyki jelitowej i zwiększenie napięcia zwieraczy przełyku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Itopryd

    Itopryd jest lekiem stosowanym w leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów dopaminowych i zwiększanie wydzielania acetylocholiny.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Maślan sodu

    Maślan sodu to sól kwasu masłowego. Jest stosowany w przemyśle spożywczym jako regulator kwasowości oraz w kosmetyce jako składnik kremów i balsamów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Mebeweryna

    Mebeweryna to lek stosowany w leczeniu zaburzeń trawienia. Substancja ta działa rozkurczowo na mięśnie jelitowe, co przyczynia się do poprawy perystaltyki jelit.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Metoklopramid

    Metoklopramid jest lekiem stosowanym w leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Substancja ta działa poprzez zwiększenie napięcia zwieraczy i przyspieszenie opróżniania żołądka.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Trimebutyna

    Schorzenie to może być związane z bólem brzucha lub jelitami. Trimebutyna jest lekiem, który może pomóc w łagodzeniu objawów tego schorzenia.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Gastropareza Cukrzycowa

    Gastropareza cukrzycowa to choroba, która powoduje opóźnienie opróżniania żołądka u osób z cukrzycą. Objawy mogą obejmować nudności, wymioty, bóle brzucha i utratę masy ciała.
  • Gastropareza Idiopatyczna

    Gastropareza Idiopatyczna to choroba, która powoduje opóźnienie opróżniania żołądka. Jest to schorzenie, które może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak odwodnienie czy niedożywienie.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy

    Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba, która polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Objawia się m.in. zgagą, bólem w klatce piersiowej i trudnościami w połykaniu.
  • Zespół jelita drażliwego (IBS)

    Zespół drażliwego jelita to choroba przewodu pokarmowego, która objawia się bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami lub biegunkami. Często występuje u osób z zaburzeniami emocjonalnymi lub stresującym stylem życia.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , , , , , .