, , ,

Czy choroby biorą się z jelit?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Jak jelita wpływają na odporność?

Rzadko osłabienie systemu immunologicznego przypisywane jest jelitom, choć badania pokazują, że ich funkcjonowanie ma wpływ między innymi na nastrój, temperament, a nawet agresję. W dużej mierze odpowiadają również za odporność organizmu, a więc i nasze zdrowie.
Czy choroby biorą się z jelit? (fot. Canva)

Mikrobiota jelitowa jest niezwykle istotna, nie tylko w procesach trawienia, wchłaniania czy metabolizmu, ale również w kształtowaniu odporności organizmu człowieka. Wiele osób problemy z brakiem odporności łączy z pogodą, przemęczeniem, inną chorobą. Rzadko osłabienie systemu immunologicznego przypisywane jest jelitom, choć badania pokazują, że ich funkcjonowanie ma wpływ między innymi na nastrój, temperament, a nawet agresję. W dużej mierze odpowiadają również za odporność organizmu, a więc i nasze zdrowie.

Czy choroby biorą się z jelit?

Jelita są nie tylko miejscem, gdzie komórki odpornościowe bytują. To w nich właśnie nasz układ immunologiczny „zapoznaje się” z zewnętrznymi zagrożeniami, uczy się je rozpoznawać, a w razie potrzeby zwalczać. Proces ten jest istotny dla adaptowania się odporności organizmu do zmieniających się warunków zewnętrznych. Nagromadzenie tkanki limfatycznej, występującej w obrębie przewodu pokarmowego, gdzie proces ten zachodzi, ma nawet swoją nazwę – GALT. Gdy w jelitach dojdzie do zaburzenia mikroflory – czyli dysbiozy, następuje wzrost liczby patogenów w nich obecnych, co z kolei prowadzi do osłabienia bariery ochronnej przewodu pokarmowego. Organizm staje się wtedy bardziej podatny na zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze i może dojść do rozwoju chorób [1].

Co powoduje dysbiozę w jelitach?

Dysbioza jelit jest często spowodowana długotrwałą antybiotykoterapią, która „czyści” jelita z potrzebnych do prawidłowej ich pracy bakterii. Taki sam efekt może też przynieść nieodpowiednia dieta, dlatego powinniśmy mieć świadomość, że rodzaj spożywanego pokarmu ma wpływ nie tylko na rozwój otyłości, ale również zdrowie. Podejrzewa się także występowanie dysbiozy jelitowej u osób, które cierpią na cukrzycę typu 2, otyłość, nadciśnienie tętnicze krwi czy zaburzenia układu sercowo-naczyniowego. Gdy podejrzewana jest dysbioza jelitowa, wykonuje się badanie stolca. U dzieci może to być badanie oznaczające poziom sIgA, czyli wydzielniczej immunoglobuliny A, pozwalającej na stwierdzenie odporności śluzówkowej. Norma dla tego markera wynosi 510-2040 mcg/g [2].

Jak odbudować swoje jelita?

Gdy stwierdzona zostanie dysbioza jelitowa (podstawą do tego są wyniki badań laboratoryjnych), wdraża się odpowiednie leczenie. W odbudowie prawidłowej flory jelitowej pomagają probiotyki, które zawierają w sobie szczepy bakterii Lactobacillus i Bifidobacterium. Terapia nimi pozwala ponownie skolonizować jelita potrzebnymi do ich prawidłowego funkcjonowania mikroorganizmami i chronić organizm przed patogenami.

Naturalne probiotyki występują między innymi w kiszonkach (kiszona kapusta, kiszone ogórki) i fermentowanych produktach mlecznych (kefir, zsiadłe mleko, jogurt). Dieta stosowana, gdy stwierdzona jest dysbioza jelitowa, powinna zawierać jak najmniej wysoko przetworzonych produktów, cukru i tłuszczu. Spożywać należy odpowiednią ilość warzyw (chociaż w przypadku biegunek i wzdęć trzeba ograniczyć te działające wzdymająco: groch, fasola, kalafior, świeże ogórki czy kapusta [2].

Jak zadbać o jelita i florę bakteryjną?

Na podstawie przeprowadzonych badań i obserwacji, okazuje się, że kluczowe znaczenie mają:

  • zdrowa dieta;
  • probiotyki – jeśli istnieje wskazanie do ich zastosowania;
  • błonnik pokarmowy, który działa jak miotła – oczyszcza jelita z niepotrzebnych produktów przemiany materii;
  • woda – powinno się pić przynajmniej 2 litry płynów dziennie. Gdy organizm jest dobrze nawodniony, masa kałowa usuwana jest szybciej. Natomiast gdy brakuje nam wody, organizm broni się przed odwodnieniem zatrzymując jej resztki w jelitach;
  • aktywność fizyczna, która pomaga zachować regularność wypróżnień;
  • unikanie nadmiernej ilości alkoholu oraz palenia tytoniu – związki zawarte w dymie tytoniowym mogą prowadzić do zapalenia jelit. Natomiast alkohol może uszkadzać nabłonek jelit, poza tym może prowadzić do rozrostu populacji bakterii w jelicie cienkim.

Podsumowanie

To właśnie mikroflora jelitowa w dużej mierze odpowiada za naszą odporność. Jeśli ona wyróżnia się dobrą kondycją, to w równie dobrym stanie jest najprawdopodobniej układ immunologiczny, którego głównym zadaniem jest walka z różnego rodzaju infekcjami. Oprócz niej funkcję odpornościową pełnią także błona śluzowa jelit oraz komórki odpornościowe znajdujące się w jelicie. Nigdy nie należy bagatelizować objawów dysbiozy (bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, brak apetytu, zaparcia lub biegunki, wymioty, utrata wagi, stolec zawierający ropę lub krew) ponieważ dysbioza może powodować m.in. nieswoiste zapalenie i grzybicę jelit, chorobę Leśniewskiego-Crohna czy przewlekłe choroby nerek i wątroby.

Bibliografia

  1. Gałęcka M, Basińska A, Bartnicka A. KyberKompaktPro – nowoczesna diagnostyka mikroflory przewodu pokarmowego i jej znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Forum Zakażeń. 2017; 8(2): 111–116.
  2. Wołkowicz T., Januszkiewicz A., Szych J., Mikrobiom przewodu pokarmowego i jego dysbiozy jako istotny czynnik wpływający na kondycję zdrowotną organizmu człowieka, Medycyna Doświadczalna i Mikrobiologia, 2014, 66, 223-235.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Bifidobacterium animalis ssp. lactis

    Bifidobacterium animalis ssp. lactis to bakteria probiotyczna, która może mieć pozytywny wpływ na zdrowie jelit i układu odpornościowego. Jest stosowana jako substancja lecznicza w suplementach diety i produktach spożywczych funkcjonalnych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Cukrzyca typu 2

    Cukrzyca typu 2 jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się zaburzeniem gospodarki węglowodanowej organizmu. Jest to choroba przewlekła, która wymaga stałej kontroli poziomu cukru we krwi oraz zmiany stylu życia.
  • Dysbioza jelitowa

    Dysbioza jelitowa to zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej, które może prowadzić do różnych objawów zdrowotnych. Schorzenie to może być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak dieta, antybiotykoterapia czy stres, i wymaga odpowiedniego leczenia.
  • Otyłość

    Otyłość to choroba charakteryzująca się nadmierną ilością tkanki tłuszczowej w organizmie. Jest to problem zdrowotny, który może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroby serca, cukrzyca czy choroby układu oddechowego.
  • Samoistne (pierwotne) nadciśnienie

    Samoistne nadciśnienie jest jednym z najczęstszych schorzeń układu krążenia. Charakteryzuje się ono podwyższonym ciśnieniem krwi, które może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .