, , ,

Niski poziom hemoglobiny – przyczyny, objawy i jak mu zaradzić?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Co jeść, żeby podnieść hemoglobinę?

Niski poziom hemoglobiny może być sygnałem wielu stanów zdrowotnych i przyczyniać się do uczucia zmęczenia, bladości skóry oraz ogólnego osłabienia. Aby skutecznie podnieść poziom hemoglobiny, przede wszystkim warto zwrócić uwagę na dietę bogatą w żelazo, a także rozważyć suplementację po konsultacji z lekarzem. Czy wiesz, jakie produkty są najbogatsze w ten składnik? Jakie jeszcze kroki możesz podjąć, aby naturalnie poprawić swój stan zdrowia?
Co jeść, żeby podnieść hemoglobinę?

Czym jest hemoglobina i jakie są jej funkcje?

Hemoglobina to cząsteczka białka w krwinkach czerwonych, która przenosi tlen z płuc do tkanek organizmu oraz zwraca dwutlenek węgla z tkanek do płuc. Jest ona niezwykle ważnym składnikiem krwi, ponieważ zapewnia właściwe natlenienie tkanek i organów, bez którego nie mogłyby one prawidłowo funkcjonować. Do oceny poziomu hemoglobiny służy badanie morfologii krwi, w którym ocenia się nie tylko poziom hemoglobiny, ale także inne parametry czerwonokrwinkowe. Niska hemoglobina może wystąpić na skutek różnego rodzaju niedoborów i jest to wyraźny sygnał, że ze zdrowiem dzieje się coś niepokojącego. W tym przypadku należy podjąć jak najszybciej odpowiednie kroki, aby podnieść poziom hemoglobiny. Jednym z głównych sposobów na powrót do zdrowia jest właściwa dieta.

Jaki jest prawidłowy poziom hemoglobiny?

Poziom hemoglobiny różni się w zależności od płci, wieku oraz stanu fizjologicznego. Poniżej przedstawiono normy hemoglobiny uwzględniające wspomniane kategorie:

  • Norma hemoglobiny dla kobiet: 12-16 g/dl;
  • Norma hemoglobiny dla kobiet w ciąży: 11,5- 13,5 g/dl;
  • Norma hemoglobiny dla mężczyzn: 13-18 g/dl;
  • Norma hemoglobiny u dzieci: 13 g/dl;
  • Norma hemoglobiny u noworodków: 20 g/dl.

Co obniża poziom hemoglobiny we krwi?

Zbyt niski poziom hemoglobiny może być spowodowany przez różne czynniki. Poniżej przedstawiono najczęstsze powody prowadzące do jego obniżonego poziomu:

  • utrata krwi w wyniku krwawienia z przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa, żylaki przełyku, choroby zapalne jelita grubego, żylaki odbytu, obecność pasożytów);
  • krwawienie z dróg rodnych (obfite miesiączki);
  • krwawienie z dróg moczowych (krwiomocz);
  • zwiększone zapotrzebowanie przy jednoczesnej niewystarczającej podaży (dojrzewanie, ciąża, laktacja);
  • upośledzone wchłanianie z przewodu pokarmowego (resekcja żołądka lub jelita, choroba Leśniowskiego- Crohna);
  • dieta ubogobiałkowa oraz bogata w szczawiany, fosforany, fityniany i taniny.

Tak jak wspomniano wyżej, niektóre substancje przyjmowane w diecie mogą przyczyniać się do zmniejszonego wchłaniania żelaza w organizmie. Wśród nich można wyróżnić:

  • fityniany (występujące w otrębach i nasionach roślin strączkowych);
  • niektóre polifenole (w kawie i herbacie);
  • błonnik;
  • duże ilości wapnia.

Jakie są objawy zbyt niskiego poziomu hemoglobiny?

Zbyt niski poziom hemoglobiny może prowadzić do wystąpienia wielu objawów. Do najpopularniejszych można zaliczyć takie jak:

  • osłabienie;
  • łatwa męczliwość;
  • słaba tolerancja wysiłku;
  • zaburzenia koncentracji;
  • bóle i zawroty głowy;
  • szum w uszach;
  • senność;
  • zaburzenia widzenia (mroczki przed oczami);
  • tachykardia;
  • tachypnoe;
  • bladość skóry i błon śluzowych.

Jak podnieść hemoglobinę?

W wielu przypadkach spadek hemoglobiny wymaga leczenia przyczynowego oraz zastosowania suplementacji odpowiednimi dawkami żelaza. Leczenie takie wspomaga się jednak odpowiednią dietą uwzględniającą produkty bogate w ten pierwiastek. Niestety duża zawartość w produkcie nie zawsze oznacza, że jest on dobrym źródłem tego pierwiastka. Przyswajalność żelaza uzależniona jest od wielu czynników, takich jak obecność czynników hamujących i wspomagających wchłanianie, rodzaj żelaza oraz stan gospodarki żelazem danego organizmu.

Ważne, aby nie stosować suplementów diety, które w leczeniu nigdy nie mogą być stosowane. Wynika to z faktu, że zawartość żelaza w suplementach diety jest niewystarczająca w odniesieniu do dawek terapeutycznych. Ponadto, w ich skład wchodzą związki żelaza niebędące w zaleceniach WHO, która zaleca stosowanie siarczanu żelaza (II). Co więcej, w przypadku leków znany jest ich profil farmakokinetyczny, co przekłada się na możliwość przewidywania efektu farmakologicznego. W przypadku suplementów diety profil farmakokinetyczny nie jest wyznaczany, co uniemożliwia racjonalne skorelowanie dawki z istniejącym niedoborem. Suplementy nie posiadają badań klinicznych w populacji pacjentów z niedokrwistością i jest to istotny powód, który eliminuje je z leczenia pacjentów chorych.

Jakie produkty spożywcze mogą być odpowiednim źródłem żelaza?

Ważnym czynnikiem, który pomoże w podniesieniu poziomu hemoglobiny jest odpowiednia dieta zawierająca produkty bogate w żelazo. Wśród nich można wyróżnić różne grupy produktów żywieniowych, co pozwala na ułożenie zbilansowanej diety. Poniżej przedstawiono przykładowe produkty:

  • mięso i przetwory mięsne — wołowina, cielęcina, baranina, gęś, kaczka, królik, wędliny podrobowe: kaszanka, pasztet, pasztetowa;
  • podroby mięsne — wątroba wieprzowa, wołowa, cielęca, drobiowa;
  • ryby — łosoś, makrela, sardynka, śledź, dorsz wędzony, makrela wędzona, tuńczyk, pikling;
  • jaja — żółtko jaja kurzego, jajko na twardo, jajko na miękko, jajko sadzone, jajecznica;
  • produkty zbożowe — chleb żytni, chleb pełnoziarnisty, chleb graham, kasza jaglana, kasza gryczana, kasza pęczak, ryż brązowy, amarantu, pumpernikiel;
  • nasiona i ziarna — dynia, słonecznik, sezam, mak, siemię lniane, nasiona chia;
  • orzechy — pistacjowe, laskowe, arachidowe, migdały, włoskie, wiórki kokosowe;
  • warzywa — boćwina, bób, brokuły, brukselka, burak, czosnek, fasola szparagowa, groszek zielony, kiełki, pietruszka liście i korzeń, por, szczaw, szczypiorek, szpinak;
  • owoce — porzeczki czarne, porzeczki białe, porzeczki czerwone, poziomki, maliny, awokado;
  • owoce suszone — morele, śliwki, figi, daktyle, rodzynki, jabłka.
Produkty bogate w żelazo.

Co poprawia wchłanianie żelaza?

Oprócz produktów bogatych w żelazo należy pamiętać o wzbogaceniu diety w substancje ułatwiające wchłanianie tego pierwiastka. Wśród nich można wyróżnić:

  • duże ilości witaminy C – obecnej w owocach i warzywach;
  • kwas mlekowy – obecny w produktach kiszonych;
  • kwas foliowy – obecny w zielonych warzywach liściastych.

Podsumowanie

Najskuteczniejsze sposoby na podniesienie hemoglobiny wiążą się ze zwiększeniem ilości produktów bogatych w żelazo w diecie, a także zadbanie o ich przyswajalność. W produktach żywnościowych istnieją dwa rodzaje żelaza: hemowe i niehemowe. Żelazo hemowe, pochodzenia zwierzęcego, to żelazo lepiej przyswajalne. Z kolei rośliny zawierają żelazo niehemowe, którego przyswajalność, jest znacznie mniejsza. Przyswajalność żelaza można zwiększyć poprzez umiejętne łączenie produktów żywnościowych. Produkcja hemoglobiny zwiększa się też podczas aktywności fizycznej. Ruch sprawia, że organizm sam wytwarza jej większą ilość, aby w ten sposób sprostać większemu zapotrzebowaniu na tlen.

Bibliografia

  1. Woroń J, Goszcz A, Wordliszek J i wsp. Niedokrwistość w praktyce lekarza rodzinnego, czyli dlaczego nie należy mylić leczenia farmakologicznego niedokrwistości z suplementacją żelaza. Terapia 3; 2017: 29-32.
  2. Podolak- Dawidziak M. Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Lekarz Rodzinny 4;2019: 82-85.
  3. Tołłoczko J. Niedokrwistość- problem w każdym wieku. Medycyna wieku przejściowego 26; 2019: 265- 258.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Kwas foliowy

    Kwas foliowy jest ważnym składnikiem diety, który pomaga w produkcji czerwonych krwinek i zapobiega wadom rozwojowym u płodu. Można go znaleźć w warzywach liściastych, orzechach i wątróbce.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Kwas mlekowy

    Kwas mlekowy jest organicznym związkiem chemicznym, który występuje naturalnie w mleku i produktach mlecznych. Ma właściwości kwasowe i jest stosowany w przemyśle spożywczym jako regulator kwasowości oraz w kosmetyce jako składnik peelingu.
    substancje syntetyczne
  • Witamina C

    Witamina C jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a jej niedobór może prowadzić do różnych schorzeń. Suplementacja witaminy C może pomóc w zapobieganiu i leczeniu niektórych chorób.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Żelazo

    Żelazo jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Fe. Żelazo jest niezbędne dla organizmu człowieka do produkcji hemoglobiny.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Niedokrwistość

    Niedokrwistość to choroba, która charakteryzuje się niedoborem czerwonych krwinek lub hemoglobiny we krwi. Objawy niedokrwistości mogą obejmować zmęczenie, osłabienie, bladość skóry oraz duszność.
  • Niedokrwistość z niedoboru żelaza

    Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest jednym z najczęstszych schorzeń krwi, które dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Objawia się zmęczeniem, osłabieniem, bladością skóry oraz łamliwością paznokci.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .