Herbatki z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare) są w Polsce powszechnie stosowane jako domowa metoda leczenia kolki niemowlęcej. Niestety nie wszystkie sposoby radzenia sobie z dolegliwościami zaczerpnięte z medycyny ludowej są bezpieczne. Dane naukowe wskazują na szkodliwość przepajania niemowląt i małych dzieci naparem z kopru.

Koper włoski, stosowany tradycyjnie w postaci herbatki lub naparu w leczeniu kolki niemowlęcej i niestrawności, zawiera w swoim składzie estragol. Substancja ta jest naturalnie występującym w roślinach związkiem genotoksycznym będącym w związku z tym  czynnikiem rakotwórczym. Warto zaznaczyć, że w produktach ziołowych występują bardzo małe ilości estragolu. Sporadyczne stosowanie przez dorosłych produktów z kopru włoskiego nie powinno budzić obaw. W przypadku najmłodszych pacjentów jest jednak inaczej. Eksperci z Europejskiej Agencji Leków stwierdził, że podawanie olejków oraz herbatki z kopru włoskiego niemowlętom i dzieciom do 4. roku życia jest niewskazane. Stanowisko to oparli na braku danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego surowca [1].

Toksyczność estragolu

Komitet Unii Europejskiej ds. Roślinnych Produktów Leczniczych opublikował również dokument dotyczący rakotwórczego i genotoksycznego działania estragolu, który znajduje się między innymi w koprze włoskim. W badaniach wyraźnie wykazano, że jego toksyczna aktywność jest zależna od dawki i znacznie maleje przy niskich poziomach ekspozycji. Ilości zawarte w przetworach ziołowych nie powinny więc stanowić zagrożenia dla osób dorosłych. W badaniach na gryzoniach wykazano minimalny poziom ryzyka w zakresie dawek 1–10 mg/kg masy ciała. Przewidywane narażenie pacjenta przy prawidłowym krótkotrwałym stosowaniu leków roślinnych zawierających estragol jest jednak ponad 100 razy mniejsze.

REKLAMA
REKLAMA

Jednocześnie eksperci zwracają uwagę na konieczność ograniczenia przyjmowania tej substancji przez grupy szczególnie wrażliwe na jej działanie. Zaliczają się do nich małe dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią. Z tej perspektywy należy podejść ostrożnie do tematu przepajania dzieci i niemowląt herbatką z kopru [2].

Naukowcy badający zawartość estragolu w herbatkach z kopru przeznaczonych dla dzieci alarmują, że w niektórych z nich poziom toksycznej substancji jest stosunkowo wysoki. Szacowana ekspozycja u niemowląt wynosiła do 51 μg/kg w przypadku herbat w torebkach i do 23 μg/kg dla napojów instant. Możliwym rozwiązaniem problemu jest stosowania odpowiednich technologii w procesach produkcji preparatów z kopru włoskiego, które pomogłyby znacznie zmniejszyć narażenie na estragol wśród wrażliwych grup pacjentów [3].

Związki o działaniu estrogennym wchodzące w skład herbatki z kopru

Kolejnym niebezpieczeństwem związanym z herbatką z kopru jest zawartość w niej związków o działaniu estrogennym. W artykule naukowym opublikowanym w czasopiśmie Journal of Pediatric Surgery badacze zwrócili uwagę na związek podawania niemowlętom preparatów zawierających Foeniculum vulgare z występowaniem u dzieci izolowanego przedwczesnego powiększenia się gruczołów piersiowych. Związki o działaniu estrogennym zawarte w koprze włoskim mogą potencjalnie przyspieszać proces dojrzewania u dziewcząt i zaburzać go u chłopców [4].