aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Akkermansia muciniphila – probiotyk nowej generacji?

Co to jest Akkermansia muciniphila?

Coraz szerzej mówi się o tym, że mikrobiota jelitowa wywiera ogromny wpływ na organizm człowieka. Nie bez powodu, ponieważ jej zaburzenie może wywoływać przeróżne dolegliwości. Jedną z “nowinek” w świecie probiotyków jest Akkermansia muciniphila – jak działa ten szczep i kiedy warto po niego sięgnąć?
Czy Akkermansia odchudza? (fot. Canva)

Co to jest Akkermansia muciniphila?

To beztlenowa, Gram-ujemna bakteria, którą odkryto w 2004 roku podczas badań na Uniwersytecie w Wageningen w Holandii. Akkermansia muciniphila jest obecna w jelitach człowieka, a szczególnie duże skupiska obserwuje się w kątnicy (inaczej określanej jako jelito ślepe, jest to pierwsza część jelita grubego). Bakteria występuje także w kobiecym mleku, co wyjaśnia jej obecność w przewodzie pokarmowym noworodków.  Akkermansia muciniphila jest jednym z ponad tysiąca gatunków bakterii bytujących w jelitach człowieka. Stanowi ok. 0,5-5% całkowitej mikrobioty jelitowej zarówno u dzieci, jak i dorosłych. W miarę starzenia się organizmu liczebność tego drobnoustroju w jelitach maleje [1,2].

Akkermansia muciniphila – na co można ją stosować?

Choć wiele badań nad Akkermansia muciniphila wciąż jest w toku, przypuszcza się, że niska liczebność tej bakterii może wiązać się z ryzykiem rozwoju różnych dolegliwości i zaburzeń, m.in. cukrzycy typu 2, atopii, niektórych chorób jelit, a nawet autyzmu czy otyłości. 

Bakterii przypisuje się również korzystne działanie na zdrowie psychiczne. Badania sugerują, że Akkermansia muciniphila może łagodzić przebieg depresji, a także zwiększać skuteczność działania leków przeciwdepresyjnych. Niektórzy naukowcy twierdzą nawet, że drobnoustrój może przeciwdziałać udarom mózgu.  Niektóre źródła podają natomiast, że zwiększone stężenie Akkermansia muciniphila w jelitach może nasilać objawy niektórych chorób neurodegeneracyjnych oraz zapalnych, m.in. choroby Alzheimera, Parkinsona czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Stąd konieczność prowadzenia dalszych badań nad tym szczepem [3,4].

Czy Akkermansia muciniphila odchudza?

Jak zauważono, Akkermansia muciniphila ma wielokierunkowy wpływ na organizm. Przypuszcza się, że reguluje metabolizm insuliny oraz glukozy, a także przyczynia się do usprawnienia procesów przekształcania tłuszczów. To z kolei pozytywnie wpływa nie tylko na narządy wewnętrzne, takie jak np. serce czy wątroba (zredukowanie ilości blaszek miażdżycowych w aorcie, zmniejszenie stłuszczenia wątroby), ale również na masę ciała. 

Jednym z badań, które sugeruje powiązanie pomiędzy liczebnością Akkermansia muciniphila a otyłością jest eksperyment, który polegał na pobraniu próbek kału od dwóch grup dzieci: szczupłych oraz mających nadwagę lub otyłość. Próbki pobrane od dzieci szczupłych zawierały większe stężenia Akkermansia muciniphila w porównaniu do drugiej grupy dzieci. 

Wykazano, że wzrost liczebności drobnoustroju w jelitach wiąże się z niższym stężeniem glukozy na czczo, a także mniejszym wskaźnikiem masy ciała (BMI). To sugeruje, że Akkermansia muciniphila wpływa m.in. na procesy przekształcania glukozy, a także gromadzenia się tkanki tłuszczowej. Probiotyk ma zwiększać wytwarzanie śluzu w jelitach, co pozwala uszczelnić błonę śluzową jelit, zniwelować stany zapalne, a także poprawić procesy wchłaniania składników odżywczych.

Kluczową sprawą wydaje się być zdolność bakterii Akkermansia muciniphila do nasilania produkcji GLP-1, czyli peptydu glukagonopodobnego. Ten hormon jelitowy kontroluje wchłanianie glukozy, przyczyniając się tym samym m.in. do zmniejszenia łaknienia. Mechanizm działania jest więc podobny jak w przypadku nowoczesnych leków z grupy analogów GLP-1 (i/lub GIP), m.in. semaglutydu (Ozempic), liraglutydu (Saxenda, Victoza), dulaglutydu (Trulicity) czy tirzepatydu (Mounjaro), które w ostatnich latach stosuje się szeroko nie tylko w terapii cukrzycy typu 2, ale również w leczeniu otyłości [2-4].

Akkermansia muciniphila a inne probiotyki

Przeprowadzono badanie dotyczące zdolności do agregacji bakterii, czyli tworzenia skupisk, dzięki którym drobnoustroje wykazują właściwości probiotyczne. Porównano szczep Akkermansia muciniphila oraz Lactobacillus rhamnosus GG (np. Dicoflor, Lakcid Forte). Ten ostatni jest jednym z najlepiej przebadanych szczepów bakterii probiotycznych. 

Eksperyment wykazał, że Akkermansia muciniphila ma nieco wyższą zdolność do agregacji w porównaniu do Lactobacillus rhamnosus GG. To pozwala sądzić, że preparaty zawierające omawiany szczep mają podobną skuteczność do L. rhamnosus i mogą być w przyszłości stawiane na równi z popularnymi obecnie probiotykami [5].

Preparaty z Akkermansia muciniphila

Pasteryzowana Akkermansia muciniphila została w 2022 r. sklasyfikowana przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jako tzw. nowa żywność. Na polski rynek wprowadzono ją dopiero w drugim kwartale 2023 r. Z tego względu ilość dostępnych preparatów jest dosyć ograniczona, jednak sprawa wydaje się rozwojowa [6]. Wśród produktów zawierających Akkermansia muciniphila można wymienić np.:

  • Sanprobi Premium (zawiera pasteryzowany szczep bakterii Akkermansia muciniphila MucT) [7];
  • Omni-Logic Plus (w jego skład wchodzą również inne składniki, m.in. fruktooligosacharydy, cynk, witamina D3) [8];
  • Pendulum akkermansia (w preparacie znajdują się także m.in. błonnik oraz inulina) [9].

Podsumowanie

Naukowcy wciąż zgłębiają tajniki działania szczepu Akkermansia muciniphila, który już dziś określa się mianem probiotyku nowej generacji. Unikatowość działania oraz wywieranie wielu potencjalnych korzyści zdrowotnych to niewątpliwe zalety tego drobnoustroju.

Bibliografia

  1. Zhang, Ting, et al. „Akkermansia muciniphila is a promising probiotic.” Microbial biotechnology 12.6 (2019): 1109-1125.
  2. Rodrigues, Vanessa Fernandes, et al. „Akkermansia muciniphila and gut immune system: A good friendship that attenuates inflammatory bowel disease, obesity, and diabetes.” Frontiers in immunology 13 (2022): 934695.
  3. Derrien, Muriel, Clara Belzer, and Willem M. de Vos. „Akkermansia muciniphila and its role in regulating host functions.” Microbial pathogenesis 106 (2017): 171-181.
  4. Lei, Wenhui, et al. „Akkermansia muciniphila in neuropsychiatric disorders: friend or foe?.” Frontiers in cellular and infection microbiology 13 (2023).
  5. Markowska, Emilia, and Anna Kiersztan. „Akkermansia muciniphila–obiecujący kandydat na probiotyk nowej generacji.” Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej 75.1 (2021): 724-748.
  6. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A32022R0168 (dostęp 11.04.2024)
  7. Strona internetowa producenta Sanprobi Premium.
  8. Strona internetowa producenta Omni-Logic Plus.
  9. Strona internetowa producenta Pendulum akkermansia.

Omawiane substancje

Omawiane schorzenia

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych schorzeń.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .